Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі

1. Қазақстан Республикасының демографиялық жағдайы
2. Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі
3. Демографиялық ахуалдар және оны шешу мәселелері
КСРО ыдырағаннан кейін құрамындағы республикалар өз тәуелсіздіктеріне ие болды. Осының нәтижесінде күрделі демографиялық өзгерістер мен көші-қон толқындары пайда болды. Мұндай жағдайды егеменді еліміз – Қазақстан Республикасы да бастан кешірді. Бұл кезеңдегі демографиялық процестердің негізгі ерекшелігі – халықтардың жалпы санының кемуі, өлімнің көбеюі, бала туудың азаюы осының нәтижесінде табиғи өсімнің құлдырауы. Осы келең алған теріс бағыттарға қоса, республикадан алыс және жақын жерлерге бағыт алған көші-қон толқындарының кең өрістеуі де халық санын күрт төмендетіп жіберді. Қазақстан халқы Ресейге бодан болғаннан бастап, Кеңес заманында да негізінен сырттан келген келімсектер көші-қон нәтижесінде өсті.
Қазақстан бұрынғы КСРО құрамындағы мемлекеттер арасында халықтың саны жағынан Ресей, Украина, Өзбекстаннан кейінгі төртінші орынды иеленеді, ал территориясы бойынша Ресейден кейінгі екінші орында.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылы ішінде халқымыздың демографиялық және әлеуметтік дамуы да ірі-ірі бетбұрыстар мен күрделі өзгерістерге ұшырады.
20-жылдың ішінде халық саны қайта қалыптасып, бұрынғы деңгейіне келуі табиғи өсім мен көші-қон процестерінің оң бағыт алуының нәтижесі болды. Көші-қон процестері де әртүрлі, қарама-қайшылықтарға толы кезеңдерді басынан өткізді. Кеңес өкіметі дәуірі соңында, 1970-1980 жж. басталған теріс айырым (сальдо-келгендерден кеткендердің көптігі) тәуелсіздік жағдайында – 13 жылдай (1991-2003 жж. арасында) күрт көтеріліп кетті, оның шыңы 1994 ж. болып, теріс айырым 406,6 мыңнан асып түсті, жалпы осы 13 жылдың ішінде еліміз тек көші-қонның өзінен 2 108,5 мың адамы кеміп қалды .
Тәуелсіздік жағдайында Қазақстан халқының қала мен ауылдық (селолық) мекендерге орналасуы қайшылыққа толы урбандану процесі ықпалында жүруге мәжбүр болды. Урбандану негізінде қала халқының, біріншіден, үлесі де, саны да азаюымен қабат, екіншіден, қалалықтардың дәстүрлі (европалық этнос өкілдері басым) ұлттық құрамында алғаш рет қазақтардың басымдыққа жетуі, яғни, бұрын негізінде аграрлық этнос болып келген қазақтардың қалаға бет бұруымен ерекшеленді.
1. Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы халық санағының қорытындылары. 1 том. –Алматы, -7 б.
2. Казахстан за годы независимости 1991-2009. Статистический сборник. – Астана, 2010. – С. 11.
3. Там же. – С. 12.
4. // Отан тарихы. 2010. №3. 28-29 бб.
5. Қазақстан Республикасы халқының ұлттық құрамы. 1-том. Алматы, 2000. -6-8 бб.; Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана, 2010. – С. 10-11.
6. Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана, 2010. – С. 11.
7. Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана, 2010. – С. 11.
8. Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы халық санағының қорытындылары. 1 том, Алматы. 2001.11-12 бб.; Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана, 2010. – С. 17.
9. Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999. с. 12; Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана, 2010. – С. 17.
10. Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы халық санағының қорытындылары. 1 том, Алматы. 2001. 11-12 бб.; Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. – Астана. 2010. – С.6
        
        Баяндама
Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі
Жоспар:
* Қазақстан Республикасының демографиялық жағдайы
* Демографиялық ... ... мен ... ... ... ахуалдар және оны шешу мәселелері
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КСРО ыдырағаннан кейін құрамындағы республикалар өз тәуелсіздіктеріне ие ... ... ... ... демографиялық өзгерістер мен көші-қон толқындары пайда болды. Мұндай жағдайды ... ... - ... ... да ... ... Бұл кезеңдегі демографиялық процестердің негізгі ерекшелігі - ... ... ... ... ... ... бала ... азаюы осының нәтижесінде табиғи өсімнің құлдырауы. Осы келең алған ... ... ... ... алыс және ... ... ... алған көші-қон толқындарының кең өрістеуі де халық санын күрт төмендетіп ... ... ... ... бодан болғаннан бастап, Кеңес заманында да негізінен сырттан ... ... ... ... ... ... КСРО құрамындағы мемлекеттер арасында халықтың саны жағынан Ресей, Украина, Өзбекстаннан кейінгі төртінші орынды иеленеді, ал территориясы ... ... ... ... ... Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылы ішінде халқымыздың демографиялық және әлеуметтік дамуы да ірі-ірі бетбұрыстар мен ... ... ... ... ... ... саны қайта қалыптасып, бұрынғы деңгейіне келуі табиғи өсім мен көші-қон процестерінің оң бағыт алуының нәтижесі болды. Көші-қон ... де ... ... толы ... ... ... ... өкіметі дәуірі соңында, 1970-1980 жж. басталған теріс айырым (сальдо-келгендерден кеткендердің көптігі) тәуелсіздік ... - 13 ... ... жж. ... күрт көтеріліп кетті, оның шыңы 1994 ж. болып, теріс айырым 406,6 мыңнан асып түсті, жалпы осы 13 ... ... ... тек ... ... 2 108,5 мың ... ... қалды .
Тәуелсіздік жағдайында Қазақстан халқының қала мен ауылдық (селолық) мекендерге орналасуы қайшылыққа толы урбандану процесі ықпалында жүруге мәжбүр ... ... ... қала ... ... ... де, саны да азаюымен қабат, екіншіден, қалалықтардың дәстүрлі (европалық этнос өкілдері басым) ұлттық құрамында алғаш рет қазақтардың басымдыққа жетуі, ... ... ... ... ... болып келген қазақтардың қалаға бет бұруымен ерекшеленді. Қала тұрғындарының ... де, саны да ... онда ... ... украин, белорус, неміс және басқа европалық этнос өкілдерінің сыртқа, өз тарихи отандарына көші-қоны себебінің ... еді. ... ... 1980 ж. соңы мен ... ... дағдарыс та қала халқының кемуіне зор әсер етті.
1-кестеде көрсетілгендей, еліміздің ең ірі мегаполисі - ... 724202 мың ... ... ... ... 53,0%, Астанада 425298 мың қазақ бар, үлесі - 69,3%. Облыс ... ... ... көп ... (95,2%) мен ... (91,1%). ... едәуір басым қалалар: Ақтөбе - 68,2%, Ақтау - 64,4%, Талдықорған - 64,2%, ... - ... ... ... ... ... ... Тараз (59,1%), Шымкент (57,5%), Орал (53,2%), Көкшетау (50,9%). Қазақтар үлесі өте төмен қалалар: Петропавловск (20,8%), ... (26,5%), ... (27,7%), ... (37,8%), ... (35,3%). ... орыстар қазақтардан едәуір басым: Өскеменде - 68,1%, Петропавлда - 66,8%, ... - 50,9%, ... - 46,4%, ... - 46,2%. ... ... ... екі бағыт та ауыл шаруашылығының, әсіресе қазақ ауылының қайта жаңғырып, кең даму жолына түскенше жалғана беруі мүмкін.
1-кесте Қазақтардың өсу ... ... үлес ... ... ж.
2000 ж.
2014 ж.
ҚР
6496858
79850
10096
40,1
53,4
63,1
Ақмола обл.
266831
31348
34908
25,1
37,5
47,3
Ақтөбе обл.
407222
48228
60146
55,6
70,7
79,3
Алматы обл.
741737
92613
12231
45,1
59,4
67,6
Атырау обл.
338998
39167
46503
79,8
89,0
91,1
ШҚО
687879
74309
78173
38,9
48,5
55,9
Жамбыл обл.
507302
64034
72967
48,8
64,8
71,3
БҚО
351123
39903
43251
55,8
64,7
72,2
Қарағанды обл.
449837
52947
62226
25,8
37,5
46,3
Қостанай обл.
279787
31480
32893
22,9
30,9
37,1
Қызыл-Орда обл.
504126
56163
64664
87,8
94,2
95,2
Маңғыстау обл.
165043
24764
42838
50,9
78,7
88,2
Павлодар обл.
268512
31186
35371
28,5
38,6
47,6
СҚО
206060
21469
19864
22,6
29,6
33,2
ОҚО
1017470
13408
17859
55,8
67,8
72,3
Астана қаласы
49798
13358
42529
17,7
41,8
69,3
Алматы қаласы
255133
434397
72420
23,8
38,5
53,0
Республика халқының ... әлі де ... ... ... 1989 ж. ... ... ауыл ... 43,3% болса, 2000 ж. - 44,0%, 2014 ж. - 45,9% ... ... ауыл ... өсу ... мына ... кестеден көре аламыз.
2-кесте Қазақстан Республикасының ауыл халқы
1999ж.
2000ж.
1999-2000 жж.
2014ж
1999-2014 жж.
абс.
%
абс.
%
абс.
%
ҚР
7016518
43,3
65758
44,0
4406
73471
45,9
77134
Ақмола обл.
562024
52,8
45584
54,5
1061
39558
53,6
60264
Ақтөбе ... ... ... ... ... ... обл.
228682
39,8
23523
39,5
6548
39454
58,1
15931
Маңғыс. обл.
37004
11,4
67821
21,6
3081
22221
45,8
15438
Павлодар обл.
339137
62,0
29508
36,6
4405
23789
32,0
-57187
СҚО.
584615
64,1
45134
62,2
1332
35909
60,2
-92250
ОҚО.
1084581
59,5
12487
63,1
1641
14972
60,6
24853
Қазақстанның демографиялық проблемаларын шешу үшін төмендегі ұсыныстар ескеріліп, тиісті заң актілері мен бағдарламаларға өзгертулер мен толықтырулар енгізілсе ... ... ... ... және босанған әйелдерге төленетін демалыс ақысын батыс елдеріндегі деңгейге жақындату (босанардан 3 ай бұрын және босанған соң 18 ай бойынша ... ... ... Кейбір Еуропа елдерінде (мәселен, Германиядағыдай) босанған әйелдерге бір мәртелік көрімдік (сүйінші) ақысын төлеу.3. Босануға байланысты барлық медициналық қызметтерді мемлекет ... ... Туу ... ... үшін әр ... ... ... мемлекет есебінен кәмелеттік жасқа дейін асырау, оқыту.5. Көп балалы жанұяларға әлеуметтік және салықтық жеңілдіктерді беру.
6. Жер ... ... ... көп балалы жанұяларды ерекше ескеру.7. Ішкі миграциялық ... ... ... ... ... аймақта ғана шоғырланбауын қамтамасыз ету және ауыл мен қала тұрғындарының арақатынасын тұрақты өсуге ыңғайлы деңгейге келтіру.8. Соңғы жылдары шырқау шегіне ... және ... бен ... ден ... ... геноқорына үлкен зиян тигізіп отырған аборт індетінің алдын алу және ... үшін ... ... ... ... геноқорының сапасын арттыру үшін әйелдеріміз бен қыздарымызды ауыр жұмыстардан босату және ... ... ... ... істеуіне жағдай жасау.10. Көптеген мұсылман елдерінде қолданылып келе ... және ... ... бойы ... ... ... ... жаңғырту - көп әйел алуға заңды түрде рұқсат ету. Көп некелі жанұялардағы әйелдер мен ... ... мен ... , ... заң ... ... ... қамсыздандыру.
Қорыта келгенде, тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстан халқының демографиялық дамуы қазіргі кезде негізінде оң қалыптасуда. Көші-қонның сыртқа ... ... ... оң айырым қалыптасты. Табиғи өсім де бұрынғы деңгейіне жетті. Ұлттық ... ... ... қол ... ... ... ... қазақ ұлтының өз дамуы қамтамасыз етеді. Сонымен бірге мемлекетіміздің демографиялық және әлеуметтік салада ғылым мен ... ... ... ... ... етіп ... ... да баршылық.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы халық санағының ... 1 том. - ... -7 ... ... за годы ... ... Статистический сборник. - Астана, 2010. - С. 11.
* Там же. - С. ... // Отан ... 2010. №3. 28-29 ... Қазақстан Республикасы халқының ұлттық құрамы. 1-том. Алматы, 2000. -6-8 бб.; Перепись населения Республики ... 2009 ... ... ... - ... 2010. - С. ... Перепись населения Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. - Астана, 2010. - С. 11.
* ... ... ... Казахстан 2009 года. Краткие итоги. - Астана, 2010. - С. 11.
* Қазақстан Республикасындағы 1999 ... ... ... ... 1 том, Алматы. 2001.11-12 бб.; Перепись населения Республики Казахстан 2009 ... ... ... - ... 2010. - С. ... Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999. с. 12; ... ... ... ... 2009 ... ... итоги. - Астана, 2010. - С. 17.
* Қазақстан Республикасындағы 1999 жылғы халық санағының қорытындылары. 1 том, ... 2001. 11-12 бб.; ... ... Республики Казахстан 2009 года. Краткие итоги. - Астана. 2010. - С.6

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі жайлы3 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары39 бет
Жаңажол мұнай газ кешенінің автоматтандырылуын жобалау25 бет
Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу механизмі43 бет
BSD(Berkeley Software Distribution)3 бет
Novell DOS операциялық жүйесі11 бет
Жылуэнергетикалық қондырғылардың атқарушы механизмдері мен реттеу құралдары жайлы ақпарат8 бет
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы. Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары4 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь