Ақпарат және оны өрнектеу жолдары туралы ақпарат

Кіріспе

Негізгі бөлім:

1.Ақпарат және оны өрнектеу жолдары.
2.Ақпаратты өлшеу.
3.Информатика ұғымы.
4Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы.

Қорытынды.
Информатика – ақпаратты зерттеу, оның қасиеттерін білу, өлшеу жөніндегі ғылым саласы. Сонымен қатар, ол – ақпаратты сақтаудың, тасымалдаудың, іздеудің жеңіл және тиімді түрлерін қарастыратын, ақпараттық құрылымын, жалпы қасиеттерін зерттейтін де ғылым.
ХХ ғасырдағы ғылым мен өндірістің жедел өркендеп дамуы адамға керекті ақпараттың тез артуына әкелді. Бұдан ақпаратты кластарға, тақырыптық топтарға бөліп, оларды сақтау, қажет кезінде шапшаң іздеп таба білу және ақпараттың өзгеру заңдылықтарын зерттеу қажеттігі туды. Осы мәселелерді ғылыми тұрғыдан зерттейтін техника саласын алдымен кибернетика, ал кейіннен информатика деп атады. Бұл сөз француз тіліндегі «Informatigue» деген ұғым атауынан шыққан, ал ағылшын тілінде сөйлейтін елдердегі «Computer science» деп аталатын ғылым саласы да осы информатика сөзінің баламасы болып табылады.

Сонымен, ақпараттың түрлену жолдарын зерттейтін ғылымды информатика дейміз. Оның негізгі аппараты электрондық есептеуіш машинасы болып саналады. Сол себепті ЭЕМ-ді зерттеу ілімдерін де информатика деп түсінген жөн. Информатикада 1.1-суретте көрсетілген үш бөліктен тұрады.
1. Ермеков Н., Информатика: Алматы, Жазушы, 2002
2. Исаев С.Ә., Компьютерлік технология негіздері курсына арналған практикум: Әдістемелік оқу құралы. Алматы: Абай атындағы АМУ. 2000
3. Информатика. Учебник под ред. проф. Н.В. Макаровой, 1997
4. Фигурнов В.Э. IВМ-РС для пользователей. М.: Финансы и статистика, 1997
5. Бөрібаев Б., Информатика және компьютер. Алматы: Білім, 1995
ҚОСЫМША ӘДЕБИЕТТЕР
1. Тусупова С. А., Основы профессиональной работы на ПК под управлением MS
2. WINDOWS 9x: Учебный курс-Алматы, 2001
3. Информатика Физика Математика журналы: Алматы, 1998-2004
4. Microsoft Ехсеl 97. Шаг за шагом: пер. с анг. - М.: Эконом, 1998
5. Экономическая информатика /под ред. Проф. В.В. Евдокимова -СПб,1997
6. Лавренов С.М. Ехсе1. Сборник примеров и задач. М: Финансы и статистика, 2001.
7. Золотова С.И. Практикум по Ассеss, М.: Финансы и статистика, 2001.
8. Н.Николь, Р.Альбрехт. Ехсеl 5.0. Электронные таблицы. М.,Эконом, 1996
9. Нортон П. Программно-аппаратная организация компьютера IВМ-РС. Киев, 1997.
10. Балапанов 30 сабақ информатика. Алматы, 1998
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі 
Семей қаласының мемлекеттік Шәкәрім университті
СӨЖ
Тақырыбы: ... және оны ... ... ... өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы.
Вс-503
Орындаған: Алшынбаева А.К..
Тексерген: Кайсанов С.Б..
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1.Ақпарат және оны ... ... ... ...
3.Информатика ұғымы.
4Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму ... ... ... - ... ... оның ... білу, өлшеу жөніндегі ғылым саласы. Сонымен қатар, ол - ... ... ... ... жеңіл және тиімді түрлерін қарастыратын, ақпараттық құрылымын, жалпы қасиеттерін ... де ... ... ғылым мен өндірістің жедел өркендеп дамуы адамға керекті ақпараттың тез артуына әкелді. Бұдан ақпаратты кластарға, тақырыптық топтарға бөліп, ... ... ... ... ... ... таба білу және ... өзгеру заңдылықтарын зерттеу қажеттігі туды. Осы мәселелерді ғылыми тұрғыдан зерттейтін ... ... ... ... ал кейіннен информатика деп атады. Бұл сөз француз тіліндегі деген ұғым атауынан шыққан, ал ағылшын тілінде ... ... деп ... ... саласы да осы информатика сөзінің баламасы болып табылады.
Сонымен, ақпараттың түрлену жолдарын зерттейтін ғылымды информатика дейміз. Оның ... ... ... ... ... болып саналады. Сол себепті ЭЕМ-ді зерттеу ілімдерін де информатика деп түсінген жөн. Информатикада 1.1-суретте көрсетілген үш ... ... ... бөлік
1.1-сурет. Информатиканың құрамы
1.Ақпарат және оны өрнектеу жолдары.
"Ақпарат" термині латынның - түсіндіру, ... білу ... ... ... ... біз ... ... жазбаша түрде, қимыл не қозғалыс түрінде бере аламыз. Кез- келген керекті ақпараттың мағынасын ... оны ... ... соның негізінде белгілі бір ой түйеміз.
Жалпы тұрғыдан алғанда, ақпарат - ... мен ... ... ... ... ... ... болып саналады. Ақпарат алу дегеніміз - бізді қоршаған құбылыстар мен нысандардың өзара байланыстары, құрылымы немесе олардың ... ... ... ... мағлұматтар мен мәліметтер алу деген сөз.
Сонымен, Ақпарат - белгілі бір нәрсе (адам, жануар, зат, құбылыс) туралы таңбалар мен ... ... ... мағлұматтар.
Ақпараттың түпкі заттық мазмұны оның негізгі қасиеттерін - дәлдігі мен толықтығын, ... мен ... ... мен ... ... ... істің ақиқаттық жағдайын толық ашатын болса, оның дәл болғаны. Дәлдігі жоқ ақпарат оны түсінбеушілікке және соған байла нысты теріс шешім ... ... ... ... ... оны ... және белгілі бір шешім қабылдауға жеткілікті болса, онда оның толық болғаны. ... ... ... ол жөнінде белгілі бір тұжырымға келуге кедергісін тигізіп, қателікке ұрындыруы мүмкін.
Ақпараттың бағалылығы - оны ... ... ... ... шеше ... байланысты болады. Өзекті (дер кезінде берілген) ақпарат жұмыс шарттары өзгерген жағдайда өте қажет болады.
Егер бағалы, әрі өзекті ақпарат түсініксіз ... ... оның ... ... өзінен-ақ белгілі.
Ақпарат түрлері: мәтін, сурет, фотобейне, дыбыстық сигналдар, электрлік сигналдары, магниттік жазба және т.б.
Компьютердегі барлық ақпарат тек қана ... ... ... ... ... ... жүйесінің сандарын Бит (Bit) деп айтамыз. 1 Байт (Byte) 8 Биттен тұрады. Ақпараттың негiзгi бiрлiгi Байт болып есептеледi. ... тек қана бiр ... ... байт = 8 ... ... ... ... = 1024 байт
1 миллион байт;1 Мбайт ... = 1024 ...
1 ... ... Гбайт (гигабайт)= 1024 Мбайт
Мысалы, 7 сыныптың ... ... 240 ... ... ал әр ... 38 ... әр қатарда 68 символдан бар. Оқулықта ешқандай да сурет жоқ, тек қана мәтіннен тұрады деп есептесек, онда ... 160 ... ... 620 160 ... яғни 620 ... ақпараттық мәлімет бар.
Ақпараттың өлшем бірліктері арқылы әрбір ақпараттың бірлік уақытта таратылу жылдамдығын анықтауға болады. ... ... ... ... былай анықталады: бит/с, байт/с, килобайт/с және т.б. Мысалы, телефон желісі ... ... ... жылдамдығы 4 Кбайт/с-ке тең, ал адам баласының мәтін оқу жылдамдығы 38 байт/с, сөйлеу жылдамдығы ... 16 ... ... өлшеу.
Ақпарат материялымен және энергиямен қатар бізді қоршаған ортаның құрамды бөліктерінің бірі болып саналады.
Ақпарат түрлері
Барлық ақпараттарды ... ... ... ... саясаттық-әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-техникалық, химия-биологиялық, физиологиялық т.б. Мұнымен қатар ақпарат өзінің сипаты бойынша:
1. статикалық (тұрақты) немесе ... ...
2. ... (кірістік), туынды (аралық) немесе шығыстық;
3. ... және ... ...
4. ... және ... ... ...
Ақпарат қасиеттеріне мыналарды жатқызуға болады: толықтық, сенімділік (анықтық), бағалылық, маңыздылық (актуалдық), айқындылық, қысқалық, нанымдылық.
Тірі табиғатта ақпарат беру мен ... ... ... ... ... ... ... белгілер қалдырып кетеді.
Адам ақпаратты сезу, көру арқылы қабылдайды. Адам ... ... ... ... ... ... ... қабылдайды. Адам қабылдайтын ақпарат таңбалы, бейнелі болып бөлінеді.
Бейнелік ақпарат деп-табиғат көріністерін, кескіндерді,дәм, иіс,сезу мүшелері арқылы қабылданған ақпараттарды айтады. ... ... ... жазу ... алынған ақпараттар жатады. Ауызекі тіл де таңбалы ақпаратқа жатады. Себебі, әр ... ... ... брақ олар ... ... деп ... Таңба түрінде қатынасуды қатынас тілі деп атайды. Табиғи қатынас тіліне: ... ... ... ... ... ... тілдерге математика, физика, компьютермен қатынасу тілдері жатады. Әр тілдің өз алфабиті бар. ... ... ... ... ... ... оналтылық болады.
Ақпаратты белгілі - бір алфавит арқылы ұсынуды кодтау деп атайды. Бір белгі тобынан екінші белгі тобына көшіру ... код деп ... ... ... ... ... және өңдеу әдістері іс жүзінде ақпараттың ұсынылу түріне байланысты болады. Ақпараттың кодталуы кейде ... ... ... оның кері ... ... ... тікелей байланысты. Екілік алфабиты 0 және 1 таңбаларымен ұсынылады. Ақпаратты ... код пен ... ... ... екі ... ... керек, мысалы; 1 - құрылғыда тоқ бар, ал 0 жоғын, немесе 1 - ... ... ... ... Тек екі ... мәні ... ... оған сәйкес код разряды бар, 0 немесе1 мәндерін ғана ... ... ... бит деп ... Символдарды кодтау үшін8 биттен тұратын котты байт деп ... 8 нөл мен ... ... яғни бір ... көмегімен 256 символ кодталады. Символдарды кодттау кобинациаларыныңжиынтығын кодтау кестесі деп аталады.ASCІІ коды.Есептеуіш техникасында ең көп ... код - ASCLL коды - ... ... ... ... ... 16 жолы 16 бағаны бар. Кесте екі бөліктен тұрады; стандарты, ... ... - ... 128 ... 0 - ден 127 - ге ... ... Цифрлар, латын алфавитінің әріптерімен компютер жумысын басқаратын арнайы символдар.Баламалы бөліктегі - 128 - ден 255 - ке ... ... ... (орыс, қазақ) Ондық, екілік, оналтылық санау жүйелерінің сәйкестендіру кестесі бойынша кодтауға болады.Ақпарат оны ... ... ... ... сәуле, физикалық әреект түрінде келіп түседі. Бұл әрекеттер сигнал деп аталады.Сигнал дегеніміз - оның көмегімен адам немесе, құрылғы ... ... ... Сигнал ақпарат тасуыш. Ақпарат жіберу дегеніміз - сигналадар жіберу.Сигнал аналогтық (үздіксіз), дискретті(үзілісті) болуы мүмкін. Аналогдық сигналдарға ... ... ... ... ұсынғанда ол сан қатары, алфавит әріптері, музыкалық нота нота оған мысал бола ... ... ... ... ... ... ... кернеудің уақыт аралығында өзгеру процесін соғұрлым дәлірек сипаттаймыз. Керісінше дискретті ... ... ... айналдыруға болады. Адам сезім мүшелері арқылы сигналдарды аналогтық түрде ... ал ... ... ... дискретті түрдегі сигналдармен жұмыс істейді.Ақпарат адам үшін жаңа, ... болу ... ... ... ... алу ... ... жаңа түсінікті болуы керек. Сол салада біліміміз жеткілікті болуы керек. Егер ақпарат біз үшін ... ... ... ... әрі ... болса ол біз үшін бағалы болады. Хабардың ақпараттың көлемі деп - хабардың ұзындығын, яғни символдар санын ... ... ... кез - ... сақталатын берілетін ақпарат көлемі ондағы берілетін ақпарат ... ... ең кіші ... бір ... разрядқа немесе 1 битке тең болады. Ақпаратты өлшеу бірлігі бір битке тең. Одан кейін 1 байт. Хабардың ақпараттың ... - бит ... ... ... оның ... байт = ... ... = 1024 байт;1 мбайт(мегабайт) = 1024 кбайт;1 гбайт(гигабайт) = 1024 ... ... - ... ... ... ... ақпаратты қабылдау, құру, сақтау, түрлендіру, өңдеу және жеткізу тәсілдерін жүйеге ... ... ... пән. ... ... - ақпараттық процесстерді зерттейтін ғылым.
Ақпараттық процесстерді өңдейтін негізгі құрал - компьютер. Ақпаратты автоматты өңдеу - бұл ... ... ... ... ... баласының қатысуынсыз негізгі мәліметтерді енгізгеннен кейін қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... мыналардан тұрады:
Мәтіндік ақпарат - оқулықтағы мәлімет, дәптердегі шығарма, ауа райы, радио арқылы таратылған мәлімет және т.б.;
Сандық ақпарат - ... ... ... ... хоккей ойынының есебі және т.б.;
Графикалық ақпарат - суреттер, ... ... ... және ... (дыбыстық) ақпарат - дыбыс, музыка;
Бейнеақпарат - ... ... ... көркем фильмдер, екі өлшемді, үш өлшемді қозғалмалы объектілер.
Информатика ... ... ... - есептеу техникасының аппараттық және программалық құралдарымен жұмыс істеу тәсілдерін жүйелеу.
Информация және информатика
1.1. Информация
Біз бәріміз бала ... ... ... ... ... қатысамыз. Кітап, газет және журнал оқығанда, радио
тыңдап, теледидар көргенде, мұғаліммен, ата-аналармен,
достарымызбен әңгімелескенде әртүрлі информация аламыз.
Адамдардың үйде, мектепте, ... және ... ... де ... ... сөздердің, ойлардың,
хабарлардың, мәліметтердің алмасуына мысал бола алады.
Адамдардың араласуы мен бірге жүруі - жұмыс істеу, оқу және
ойнау - ... ... ... аса ... ... ... ... қатысты айтылып,
айнала ортамызда болып жатқан оқиғалармен тығыз байланыста
болады.
Информацияны жазу ... ... ... ... ... тек ... ... немесе әртүрлі
қимылдармен ғана емес, оқу-жазу арқылы да беріле бастады.
Оқи білу жәнз ойын ... ... білу - ... ... ... бола бастады. Ойды жазып қалдыру тек мағлұмат
пен хабар алмасу ғана ... ... ізгі ... ... ... мүмкіндігін берді.
XV ғасырда мәліметті қағазға басып шығару станогының
пайда болуы кітап шығару ісін жолға қойып, адамзаттың алтын
ойларын тікелей көпшілікке жеткізуге ... ... ... ... ... шығару, көпшілік
кітапханаларының ашылуы адамзатты жалпы сауаттылыққа
жетелеп, мәдениеттің жаңа даму ... ... ... ғасырлардағы телеграфтың, телефонның, радионың
шығуы информацияны кез келган қашықтыққа жарық сәулесі-
нің тарау жылдамдығымен жеткізуге мүмкіндік берді. Ал ... ... үйде ... ... не ... ... кино, спектакльдерді көріп, оқып үйрену бағдарламала-
рын толық ... ... ... ... жеткізді.
Мәліметтерді іздеу мен өңдеудің бүрын болмаған жаңа
мүмкіндіктерін XX ғасырдың ортасында шыққан электрондық
есептеу машиналары (ЭЕМ, шет ... олар ... ... ... ЭЕМ-дер әуелде есеп-қисап жұмыстарын
автоматтандыру үшін шығарылған еді. Кейіннен олардағы
мәліметтерді магниттік таспаларға жазып, қағазга басып, ЭЕМ
экранына ... ... бар ... ... Оларды
дамыта отырып, архив жасау ісінде, мәтіндерді теріп түзетуде,
сызу мен ... ... ... ... де ... ... көптеген қызмет салаларында қолдана
бастадық
"Информация" термині латынның түсіндіру, баяндау, білу
деген үғымынан туындаған ағылшынның information ... ... біз ... немесе жазбаша түрде,
қимыл не қозғалыс түрінде бере аламыз. Кез келген керекті
информацияның ... ... оны ... ... ... белгілі бір ой түйеміз.
Сабақ үстінде мүғалім жаңа информацияны оқушыларға
жеткізеді, ал оқушылар оны ... ... ... ... және ... ... Оқып үйренуге керекті
информацияны компьютерден де алуға болады, мәселен ол
суреттерді, оған қажет түсіндіру мәтіндерін, тексеру сүрақ-
тарын арнайы ... ... ... шығарып береді.
Біз өзімізге қажет информацияны оқулық пен кітаптардан,
газет-журналдардан, теледидар хабарлары мен кинофильмдер-
ден алып, ... ... ... ... ... ... информация жиыны сызулар мен мәтіндер түрінде,
анықтамалар мен есеп беру, кестелер түрінде кездеседі.
Осындай информацияларды ЭЕМ ... да ... ... кез келген түрде бізге белгілі бір мағлүматтар
береді. Ол біздің айналамызда не болғаны немесе не болып
жатқаны туралы ... бере ... ... кеше не ... не ... ... бітіру кешінде қандай көйлек киеміз
немесе қайда жүмыс істейміз деген сүрақтарға жауап бере
алады. Бірақ информация әрқашан белгілі бір ... - ... ... және т.б. түрінде болуға тиіс. Сызулар мен
музыкалық шығармалар, кітаптар мен суреттер, спектакльдер
мен кинофильмдер - бәрі де ... ... ... саналады. Қандай түрде берілсе де информация өзімізді
қоршаған ортаның нақты немесе қиялдағы көрінісі болады.
Жалпы ... ... ... - таңбалар мен
сигналдар түрінде берілген әлемнің, заттың бейнесі болып
саналады. ... алу ... - ... ... меи нысандардың өзара байланыстары, қүрылымы
шмесе олардың бір-біріне қатысуы жөнінде нақты мағлүматтар
мен мәліметтер алу дегш сөз.
Сонымен, информация - белгілі бір ... ... ... құбылыс) туралы таңбалар мен сигналдар түрінде
берілетін мағлұматтар.
Информацияның түпкі заттық мазмүны оның негізгі
қасиеттерін - дәлдігі мен толықтығын, бағалылығы ... ... мен ... ... ... ... ... жағдайын толық ашатын болса,
оның дәл болғаны. Дәлдігі жоқ информация оны түсінбеу-
шілікке және соған ... ... ... ... ... ... информация оны түсінуге және белгілі бір шешім
қабылдауға ... ... онда оның ... ... ... ... ол ... белгілі бір түжы-
рымға келуге кедергісін тигізіп, қателікке үрындыруы мүмкін.
Информацияның бағалылығы, оны пайдалана ... ... шеше ... ... ... (дер ... берілген) информация жүмыс шарттары
өзгерген жағдайда өте керек болады.
Егер бағалы, әрі ... ... ... сөздермен
жазылса, оның пайдаға аспайтыны өзінен-ақ белгілі. Егер
информацияны пайдаланушылар тілінде жазса, ол тусінікті
болады.
Информация түрлері: ... ... ... ... ... сигналдары, магниттік жазба және т. б.
Қоғамның даму кезеңдерінде ... ... ... олар: қимылдар мен мимика тілі, сызу-сурет
тілдері, музыка тілі мен сөйлесу тілдері, т.б.
Көптеген тілдердің негізі алфавит ... ... ... - ... бір ... кез ... ... құрай алатын
символдарының жиыны.
Алфавит мысалдары:1. Латын алфавиті: A, B, С, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, О, Р, Q, R, S, T, U, V, W, X, Ү, ... ... ... А, Ә, Б, В, Г, F, Д, Е, Ё, Ж, 3, И, Й, К, Қ, ... н, ң, о, ө, п, Р, с, т, у, ұ, ү, ф, х, һ, ц, ч, ш, щ, ... I, Ь, Э, Ю, ... Табиғи (натурал) сандар алфавиті: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
4. Екілік ... ... 0, ... ... ... қарапайымдылығы оны есептеу
техникасында кең қолдануға мүмкіндік берді. 0 жәж 1 мәндері
ЭЕМ-дерде "магниттелген - магниттелмеген", "заряды бар
- заряды жоқ", ... ... - ... ... сияқты
және тағы да басқа физикалық қалыптармен көрсетіледі. Екілік
сандар ... кез ... ... ... кодтар
түрінде таңбалана алады, яғни бұл - кез келген тілде жазылған
мәлімет екілік кодтар түрінде бейнелешді деген сөз.
Мысалы, ЭЕМ-де латын, қазақ ... ... ... 0 мен 1 ... ... ... екілік таңбамен
бейнеленеді:
Әріп Код Әріп Код Сан Код
A 10000000 A 01000001 0 00110000
Ә 11110000 В 01000010 1 ... 10000001 С 01000011 2 ... 10000010 D 01000100 3 ... 10000011 Е 01000101 4 ... 11110001 F 01000110 5 ... деген сөз 24-разрядты мынадай екілік сандармен
бейнеленеді:
AHA - 10000000 10001011 10000000
Компьютердің жадында сақталатын информацияның барлық
түрлері - сөздер, ... ... ... ... программалары - бәрі де екілік сандар тізбегі түрінде
жазылады. Сондықтан есептеу техникасында 0 мен 1-ден
тұратын екілік сан таңбалары арнайы терминмен бит ... Бит - ... ... bit (binary digit - ... ... қысқарған сөз. ЭЕМ-де қолданылатын символдық таңба-
ларды бейнелейтін ... ... ... ... "байт" (ағыл-
шынның byte деган сөзінен) деп атау ... 1 байт ... ... ... ... орна-
ласқан 8 биттен тұрады, мысалы,
Е - 10000101, е - 10100101, / - 00101111, 8 - 00111000
т.с.с.
Кез келген ондық сан ... бір ... ... ... ... жәнз ... санды қайтадан ондық санға айналдыру
қиын емес. Ал әріптер мен символдарға келетін болсақ, олар
ретті түрде жазылып, әрқайсысы тұрған нөміріш сәйкес екілік
кодқа ие ... ... ... ... ... ... қосуға,
азайтуға, көбейтуге және бөлуге болады.
Екілік сандарды ондық сандарға айналдыру ережесі қиын
емес, ол үшін мына жолдарды карастырайық.
Ондықсан: 010 1Ш 210 310 410 510 610 1010 ... 02 12 102 112 1002 1012 1102 10102 ... ... жолда 1-ден 11-ге дейінгі ондық сандар, ал
төменгі жолда соларға сәйкес екілік сандар жазылған.
Екілік сандарды ондық сандарға ... ... ... (1 ... 0 санын) түрған орнына байланысты екінің
дәрежелеріне - 1, 2, 4, 8, 16, т.с.с. көбейтіп, шыққан ... ... ... Мысалы, 1011 болып жазылатын
екілік сан ондық санға былай түрлендіріледі:
23 22 21 2° - ... ... ... ... көбейтіліп қосылады
1 0 1 12 = 1*23+0*22+1*2'+1*2°=8 + 0 + 2+ 1 =11]0
Керісінше ондық сандарды, ... ... ... ... санды екіге бөлеміз, шыққан бөліндіні тағы екіге бөлеміз,
одан шыққан санды да, осылайша бөлінді бірге тең ... ... бөле ... Ең ... ... ... ... сандар тізбегі ізделініп отырған екілік
санның таңбаларын құрайды. Енді 12 ондық санын екілік санға
айналдыру ... ... ... 6 │ 2
0 6 │ 3 │ 2
0 2 | ... - 11002деген екілік сан болып шығады.
1.2. Информатика
Информатика - ЭЕМ ... ... ... түрлендіру, жеткізу және оны пайдалану заңдылық-
тары мен тәсілдерін зерттейтін жаңа ғылыми пән.
Информатиканы оқытудың маңыздылығы бұл ғылымның тек ... ... ... мен ... ... ... ... қана қоймай, қоғамдық өмірде және
адамдар арасында информацияны кеңінен тарату заңдары мен
тәсілдері ... ... ... ... жаңа ЭЕМ-дер күнбе-күн пайда болып,
олардың даму процесі үздіксіз ғылыми-техникалық процеске
айналып отыр. Сонымен ... ... ... ... беру тәсілдері де күннен күнге дамып келеді. Осы
себептерге ... ... жиі ... ... пән ... ... да, оны ... күнжн күнге
күрделілшіп барады.
Информатиканың негізгі объектісі, яғни оның шикізаты мен
беретін өнімі информация болып саналады. Сондықтан
"информация" үғымы информатика мен ... ... ... ... атауларының бірі болып есептеледі.
1.3. Информация және есептеу машиналары
Бүл күнде ЭЕМ информацияны өңд^дің ең негізгі құралы
болып саналады. 70-жылдарда электрониканың дамуы
компьютердің жаңа ... - жеке ... ... ... ... жол ... Олар қазір де
мектептерде, институттарда, баспаханаларда, т.б. орындарда
кеңінен қолданыла бастады. Мұндай компьютерлерді оқуда,
жұмыста, ... ... тағы да ... көптеген мақсаттарда
пайдалануға болады. Осы компьютерлерді өндіріс пен жобалау
ісінде, ғылыми-зерттеу істері мен ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі түрде өзгертті деуге болады.
Ең алдымен ЭЕМ-дер өндірістің автоматтандырылған
технологиясын жасауға мүмкіндіктер ашып береді. Оның
үстінг, сол технология көмегімен ... ... ... ... және ... ... негізінде XXI ғасырдың басында есептеу
машиналары "адамсыз" жүмыс атқара алатын өндіріс
технологиясын жасау мүмкіндіктерін беріп отыр. Осы сияқты
"болашақтың" фабрикаларында қолмен ... ... ... ... да, адамдардың рөлі өндірісті
жоспарлау, роботтар жүмысын басқару және ЭЕМ көмегімеи
жаңа бүйым жасау істерін ... ғана ... ... ... көптеген қызмет салаларында ЭЕМ-дерді
пайдалану адамдарға информацияны жинау, дайындау және
өңдеу жүмыстарын оңайлатып, жобалау жәнз ғылыми-зерттеу
жүмыстарын жылдам жүргізуге мүмкіндік берді. ЭЕМ-дер
мектептерге келе ... олар ... мен ... химия
мен биология сияқты және басқа да пәндерді оқып-үйрену ісіне
үлкш көмек береді.
ЭЕМ-мен қарым-қатынас жасау және оларды өз ... білу ... ... ... ... ... ... алдағы 10-15 жылда біздер үшін ең
керекті зат болып, компьютерлік сауаттылықтың ... ... деп ... ... оқу, ... есептеу, сурет салу және информация
іздеу жолдарын меңгеруді айтады.
ЭЕМ-ді ... ... ... белгілі бір мәдшиет иесі
болуды талап етеді, яғни ол мәдениеттіліктің белгісі болып
саналады. Ол үшін ЭЕМ-нің нггізгі мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... қоя білу,
оларды шешудің жоспарын жасау және ЭЕМ-ге түсінікті түрде
жазу; есеп шығаруға керекті мәліметтерді айқындай білу мея
алынған нәтижелерді талдау тәсілдерін әрбір ... ... ... ... Мұндай мәдениеттілікті игеру логика
мен информатика заңдарын білуге барып тіреледі.
1.4. Жаца информациялық технологиялар
Кәдімгі информациялық технологиялар деп ... ... ... ... ... жинау, өңдеу
және жеткізу процестерін айтады. Жаңа информациялық
технологиялар деп ЭЕМ-дер мен олардың желілері арқылы -
әсіресе дербес компьютерлер көмегі арқылы - информацияны
дайындау, ... ... және ... ... ... ... - ... арасында, тірі
организмдерде, техникалық қүрылғыларда және қоғамдық
өмірде информацияны жеткізу, жинақтау жөне түрлендіру
процестері.
Дербес ЭЕМ-дер - жүмыста жөне үйде адамның
пайдалануына арналған шағын ... ... ... ... және ... ... ... теріп, оны түзету үшін кеңінен
қолданылады. Мұндай жүмыста компьютерлердің баспа
машинкаларынан артықшылығы талас тудырмайды, олар:
қателердің азаюы, материалдарды дайындау ... ... ... ... да ... ... шығарылуға
тиіс әдебиеттің жоғарғы сапасын қамтамасыз ететін лазерлік
принтері бар компьютёрлер негізінде істейтін шағын баспа
жүйелері одан да ыңғайлы ... ... ... жаңа информациялық технологиялар дегеніміз -
ЭЕМ жадындағы сақталған картотекадағы, каталогтардағы,
әртүрлі архивтер мен кітапханалардағы информацияларды
жинақтауға, ... ... ... жылдам іздеп
табуға бо латын ә р т ү р л і ... ба засы м ... ... Жаңа ... дамуын ЭЕМ желілеріне негізделген
электрондық почтасыз, байланыс желілері мен информациялық
коммуникацияларсыз көзге елестету мүмкін емес.
Қоғамымызды дербес компьютерлермен, ЭЕМ желілерімен,
информациялық қорлармен ... ... ... ... алу және тарату істерін
ұйымдастыру жаңа сатыға көтеріледі. Олар бүған дейінгі
қолданылған "қағаздағы" информацияны алу мен ... ... ... ... ... ... Жаңа ... жан-жақтылығын дүрыс түсіну үшін
"технология" үғымының мәнін ашып алу ... ... ... ... "технология" деп белгілі бір
бұйымдарды жасау кезіндегі тәсілдер жиынын айтатын еді.
Өндірістің күрделіленуі, оны ... ... ... ... машиналар,
механизмдер, қүрал-саймандар және т.б. өндіруді
үйымдастыру тәсілдері мен оған ... ... ... ... қабылдауды қалыптастырды.
Есептеу машиналарын басқару қүрылғылары ретінде
пайдалану мен автоматтандыруға негізделген осы ... ... ... оны ... қүру ... мен оған ... көлемін әлдеқайда оңайлатып жіберді. Осыған орай
қазіргі "технология" үғымына, аз дегеннің өзінде үш компожнт
- өндіріске керекті жабдықтар, оны ... ... ... ... ... жолдары және оның ішіне
мәліметтер базасы мен білім базалары, ЭЕМ-да жобалау
жабдықтары және т.б. компьютерлік техникалар кіреді. Бірақ
олардың бәрі де ... ... мен ... ... ЭЕМ ... ... ... және т.с.с.
мүмкіндіктері бар компьютерлік техникаға негізделгеи болуы
тиіс. Ал бұларды қарастыру үшін ЭЕМ жұмысын қалай
басқаруға болатынын анықтайтын программаларды білуіміз
керек. Кез келген жаңа ... ... ... үшін ... ... қүрылғылар алғаннан гөрі соған керекті жаңа
программалар aлy қажет болады.
ЭЕМ жұмысында программалар оның ... ... ... және оған ... ... да қызмет
ету ерекшеліктерін анықтауға жол ашады. Әрбір компьютердің
программалар жиыны оны пайдаланудың бар мүмкіндіктерін
анықтап береді. Егер программалары ... ... да ... атқара алмайды.
Кез келген ЭЕМ-мея жұмыс істеу оның программаларын ... ... Ал ... үлкен, орташа, шағын немесе
дербес ЭЕМ түрлерінде көптегеы программалық жабдықтар бар,
сондықтан ... ... оның ... танысудан
басталады.
4.Есептеу техникасының даму тарихы. Информатиканың геометриялық түсінігі.
Есептеу техникасының даму тарихы ерте кезден-ақ басталды: XVII ... ... ... - ... қоса ... ... құрылғыны ойлап тапты; XVIII ғасырда В.Лейбниц сандарды қоса және ... ... ... ... ... XIX ғасырда Ч.Бэббидж механикалық машинаны программа арқылы басқару ... ... XX ... 30-шы жылдарының соңында Америкада қосу, азайту элементтері, электрондық жад, механикалық компонент енгізілген ЭЕМ ... ... ... ... құру және оның ... істеуінің теориялық негіздерін 1946-1947 жылдары атақты математик, кибернетик Джон фон Нейман дайындап шықты. ... ... ... пен ... ... ... ... дайындау, деректер мен программаны машинаның жадында орналастыру тәсілдері қарастырылған.
ЭЕМ-ры мынадай буындардан тұрады:
1)бірінші буын - ... ішкі ... ... жеке ... ... ... схемаларға негізделген болатын. Бұл бөлшектердің негізгілері - ... ... ... ... ... көлемі үлкен, сенімділігі жоғары емес, тездік жылдамдықтары 1 секундта 5-6 мың қарапайым операция шамасынан аспайтын: екі санды қосу, көбейту, ... ... ... ... операциялар, ал оны орындайтын команда машиналық команда деп аталды. Машиналық команданы орындататын программалау жұмысы көп еңбекті қажет етті;
2)екінші буын - ... ... ... байланысты, негізгі элементтері жартылай өткізгішті транзисторлардан тұратын ЭЕМ-ры жарыққа шықты. Бұл машиналардың ... ... ... ... ... ... көп ... Бұл ЭЕМ-да Алгол, Фортран, Бейсик және т.б. программалау тілдеріндегі программалармен жұмыс істеу мүмкіндігі туды. Тиімді программа құру технологиясына жету ... ... адам ... ... ... кезеңі басталды;
3)үшінші буын - элементтік негізі жартылай өткізгішті интегралдық схема (ИС) болатын ЭЕМ-ры ... ... ... ... (ИС) - мүмкіндігі күрделі транзисторлық схемадай болатын, аумағы 1 ... ... ... ... блок. Ол жартылай өткізгішті кристалдан (негізінен кремнийден) тұрады да, элементтері он ... ... ... ... резисторлар арнайы тақшада тұтас құрастырылады. Тақша - түрлі электрондық ... ... ... беретін арнайы материалдан құрылған көп қабатты пластинка. Интегралдық схеманы пайдалану ЭЕМ-ның сыртқы аумағын ... ... және оның ... өнімділігін көп мыңдаған есе жоғарылатуға себеп болды;
4)төртінші буын - элементтік негізі үлкен интегралдық схема (ҮИС) және аса ... ... ... ... ... ... жасалына бастады. Бұл ЭЕМ-ры білімді нәтижелі түрде өңдей ... ... ... ... ... ... ... дайындалып шықты. Машина жұмысын басқарушы және арифметикалық-логикалық ақпаратты өңдеуге ... ... ... ... бірге қосып процессор деп, ал бір немесе ... ... ... дербес компьютер (ДК) процессорын микропроцессор деп атайды.
ЭЕМ-ры қолданылуына қарай мынадай топтарға бөлінеді: үлкен ЭЕМ ... ... ... ... ... және дербес компьютерлер.
5)1990 жылдардан бастап объектілі-бағдарлы программалау тілдері сияқты электрондық құралдары жаңа типті ... ... ... ... буын ... ... шықты.
Қорытынды.
Техникалық жабдықтар (ағылшынша hardware) мен программалық жасақтар (ағылшынша software) осы екеуінің негізі болып ... ... ... ... ... ғана ... ... бір жүйеге келтіріліп, информатиканы оқытудың өзекті мәселесі ретінде кеңінен қарастырыла бастады.
Егер информатиканың мағынасын толық ... ... онда ... ... ... ... жинау, сақтау, іздеу және тасымалдау;
* ақпаратты өңдеу және түрлендіру тәселдерін жасау (ойлап ... ... ... ... ... ... дамыту жолдары деп түсіну керек.
Қазіргі кезде кез келген ғылым саласында өте көп ақпарат жинақталған. Мысалы, физика, химия, математика т.б. салаларда өте көп ... ... ... бар. ... ... үшін ... кеңінен қолдануға болады. Осы тұрғыдан алғанда информатиканы оқытудың ... ... - ... ... ... өңдеу жолдарымен танысу және үйрену; қалаған мамандықты игеру жолында кездесетін есептерді шығару үшін ЭЕМ-ді ... ... ... Соңғы кезде информатикаға байланысты ақпараттық технология деген сөз жиі айтылып жүр.
Ақпараттық технология - ЭЕМ-нің көмегімен ақпаратты ... ... ... ... ... реттеу, өзгерту және өңдеу жұмыстарының тізбегі. Ақпараттық ... ... ... айырмашылығы оны адамның қатысуынсыз роботтар іске асыратын үздіксіз процеске айналдыруға болмайды. Өйткені ол құжаттың ... алу, ... ... есеп ... ... ... ... шаруашылық ізденісті талап ететін шешімдер қабылдау, мәселені ... ... ... ... мүмкіндіктерді салыстыра отырып, олардың ішінен ең тиімдісін іріктеп алу сияқты таңдау жұмыстарын кеңінен ... өте ... ... ... ... ... технология үлкен көңіл бөледі және оның шеберлік деңгейінің өсуіне әсер етеді.
Қазіргі кездегі ақпараттық технология ұғымын ... ... ... үш ... ... ... олар: есепке алу, талдау және шешім қабылдау. Осы уақытқа дейін бұл жұмыстар адамның басқаруымен қағазға жазылған құжатты ... ... ... ал енді ... ... ... ЭЕМ көмегімен автоматты түрде атқару жаңа ақпараттық технологияның тууына себепші болды. Бұл жаңа технологияның бұрынғы технологиядан айырмашылығы - ... ... ... ... ... ... және дамытылған компьютерлік байланысты кеңінен қолдану. Сонымен жаңа ақпараттық технология төмендегі мынадай мүмкіндіктерді орындауы тиіс:
* ... адам ... ... орналастыра білуі керек;
* мәліметті өңдеу барысында оларды өрнектеу, сақтау, ... ... және ... ... ... ... келтіріп, жинақталған мәліметтер қоймасын пайдаланатын ақпараттық қолғабыс көрсету;
* кез келген құжатты қағазсыз өңдеу ісін ұйымдастыру, мұнда қағазға құжаттың ең соңғы ... ғана ... ал ... ... ... ... ... (дискілер) сақталады да, экранда көрсетіледі;
* адам үшін көптеген жеңілдіктері бар есепті шығарудың ... ... ... ... ... ... байланысқан ЭЕМ-дерді пайдалана отырып, құжатты ұжымдық түрде даярлау;
* ... ... ... ... ... ... жылдам өзгерту мүмкіндігі болу.
Бұл күндері жаңа ақпараттық технология информатиканың негізгі бір саласы болып табылады, оның болашақта басқа салаларда істейтін ... ... ... ... зор ... деп ... ... техника - ақпаратты өңдеуге керекті техникалық аспаптар жиыны. 1.2-суретте көрсетілген ... екі ... түрі ... цифр ... ... дискретті мәліметтермен жұмыс істейді, олар: ЭЕМ-дер үшін екілік сандар, ал телеграфияда - морзе әліппесі. Қалған техника түрлері үздіксіз ... ... ... берілетін мәліметтерді пайдаланады.
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНИКА
ЭЕМ Телеграф Магниттік Теледидар,
жазу радио, ... ... ... құрамы
Болашақта дискретті мәліметтермен жұмыс істейтін аспаптар көбейе түсуі тиіс, өйткені олар жоғары ... ... ... ... ... ... Сол себепті қазіргі кезеңде цифрлы телефондар мен теледидарлар шығарыла бастады.
Халық шаруашылығында ақпаратты кең қолдану үшін оны сақтайтын, жеткізетін және ... ... ... ... керек болды. Соның нәтижесінде ақпараттық техника күннен-күнге көбеюде, әсіресе оның ішінде электрондық машиналарға өте көп көңіл бөлінуде, өйткені ақпаратты жылдам ... үшін ... ... ... ... ... ... болып табылады. Сонымен қазіргі кезде информатиканы кеңінен қолданатын орындарға мыналарды жатқызуға болады:
1) еңбек ету аспаптарын ... яғни ... ... ... ... ... ... жүргізуді автоматтандыру;
3) ЭЕМ-дерді халық шаруашылығында экономикалық ұйымдастыру, басқару жұмыстарына пайдалану;
4) ЭЕМ-дерді оқыту және халық шаруашылығына керекті мамандар ... ... ... халыққа ақпараттық қызмет көрсетуге пайдалану (медицина, сауда, тұрмыс қажетін өтеу, энергетика т.б.).
Информатиканың дамуы ... ... ... және ... өнімділігінің өсу деңгейін көрсетеді, сол себепті ол елдің экономикалық қуаттылығының көрсеткіші бола алады.
негізгі Әдебиеттер
* Ермеков Н., Информатика: Алматы, Жазушы, ... ... С.Ә., ... ... ... ... арналған практикум: Әдістемелік оқу құралы. Алматы: Абай атындағы АМУ. 2000
* Информатика. Учебник под ред. ... Н.В. ... 1997
* ... В.Э. ... для ... М.: ... и статистика, 1997
* Бөрібаев Б., Информатика және компьютер. Алматы: Білім, 1995 ... ... ... С. А., ... профессиональной работы на ПК под управлением MS
* WINDOWS 9x: Учебный курс-Алматы, 2001
* Информатика Физика ... ... ... ... ... Ехсеl 97. Шаг за шагом: пер. с анг. - М.: ... ... ... ... /под ред. ... В.В. ... ... Лавренов С.М. Ехсе1. Сборник примеров и задач. М: Финансы и статистика, 2001.
* Золотова С.И. Практикум по ... М.: ... и ... ... ... ... ... 5.0. Электронные таблицы. М.,Эконом, 1996
* Нортон П. Программно-аппаратная организация компьютера IВМ-РС. Киев, 1997.
* ... 30 ... ... ... 1998

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпарат және оны өрнектеу жолары8 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы16 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы9 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары30 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары жайлы3 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары жайлы ақпарат5 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары жайлы мәлімет8 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары туралы9 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары туралы мәлімет6 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Апаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы14 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь