Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы ақпарат

Кіріспе
Өсімдік жасушасының құрылысы
Өсімдік жасушалардың әртектілігі
Өсімдік жасушаларын жасанды қоректік ортада өсіру әдістері
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Өсімдік жасушаларының негізгі қасиеті. Жарық. Фотосинтез. Басқа органикалық қосылыстардың синтезі. Өсімдіктердегі жасушалық тыныс алу. Өсімдіктердің тірек жүйесі. Тургорлық бөліну. Плазмолиз. Өсімдіктердің ас қорытуы. Өсімдіктердің өткізу жүйесі. Өсімдік шырыны. Өсімдіктердің бөлуі. Өсімдіктердің координациясы. Тітіркенуді жеткізу. Өсімдіктердің гормондары. Фотопериодизм.
Өсімдік жасушаларының ерекшеліктері. Жасуша қабырғасының орталық рөлі. Жасушалардың қарым-қатынастары мен жасуша аралық байланыстар. Өсімдік жасушаларының ішкі ұйымдасуы. Жасушалардың өсуі мен бөлінуі.
Жасуша - тірі организмдердің құрылымының ең қарапайым бөлігі, құрылысы мен тіршілігінің негізі; жеке тіршілік ете алатын қарапайым тірі жүйе. Жасуша өз алдына жеке организм ретінде немесе көп жасушалы жануарлар, өсімдіктер және саңырауқұлақтардың тіндері мен ұлпаларының құрамында кездеседі. Тек вирустардың тіршілігі жасушасыз формада өтеді.
«Жасуша» терминін ғылымға 1665 жылы ағылшын жаратылыстанушысы Р.Гук (1635 – 1703) енгізген. Тіршілікті Жасуша тұрғысынан зерттеу – қазіргі заманғы биологиялық зерттеулердің негізі.
Жасушаның диаметрі 0,1 – 0,25 мкм-ден (кейбір бактерияларда) 155 мм-ге (түйеқұстың жұмыртқасы) дейін жетеді. Көпшілік эукариотты организмдер Жасушасының диаметрі 10 – 100 мкм шамасында. Жаңа туған жас сәбилерде – 2×1012 Жасуша, ал ересек адамның организмінде – 1014 Жасуша болса, организмнің кейбір тіндерінде Жасуша саны өмір бойына тұрақты болады. Жасушаның тірі заты – протоплазма. Ол биол. мембраналармен (жарғақтармен) шектелген биополимерлердің тәртіптелген құрылымдық жүйелері – цитоплазма және ядродан тұрады.
Өсімдік клеткаларын қолдан өсіру дегеніміз өсімдіктің жеке жасушаларын, ұлпаларын, мүшелерін асептикалық жағдайда жасанды қоректік ортада өсіру.
Өсімдік ұлпасының стерилденген кішкене бөлшегін Петри чашкасының немесе пробиканың ішіне агаризонды қоректік ортаға орналастырады. Содан кейін ұлпада жасушалар белсенді түрде бөліне бастайды. Жасушалық түзілім тез өсіп каллус түзеді. Каллус дегеніміз дифференцияланбаған жасушалардың жинақталып ерекше ұлпа түзуі. Егер осы каллустың бөліктерін балғын қоректік ортаға отырғызса, онда олар шектеусіз өсе алады.
1 Ғаламтор ресурсы http://practice.biotechnolog.ru/metod.htm
2 Уәлиханова Г.Ж. Өсімдік биотехнологиясы. Алматы, ЖШС «Дәуір», 2009 – 336 б.
3 Алмағамбетов К.Х. Биотехнология негіздері. Астана, 2007. -212 б.
4 Тихонов И.В., Рубан А.И. и др. Биотехнология. СПб.: ГИОРД, 2005, 792 с.
5 Антипова Л.В., Жаринов А.И. Прикладная биотехнология. Воронеж. ВГТА. 2001, 332 б.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым МинистірлігіСемей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіБАӨЖТақырыбы:" Өсімдік жасушаларын биосинтездік ... ... ... С.Тексерген:Жилкыбаева С.Семей 2015жЖоспарКіріспеӨсімдік жасушасының құрылысы Өсімдік жасушалардың әртектілігіӨсімдік жасушаларын жасанды қоректік ортада өсіру әдістеріӨсімдік жасушаларын ... ... ... ... ... жасушаларының негізгі қасиеті. Жарық. Фотосинтез. Басқа органикалық қосылыстардың синтезі. Өсімдіктердегі жасушалық тыныс алу. Өсімдіктердің тірек жүйесі. Тургорлық бөліну. Плазмолиз. Өсімдіктердің ас ... ... ... ... ... ... Өсімдіктердің бөлуі. Өсімдіктердің координациясы. Тітіркенуді жеткізу. Өсімдіктердің гормондары. Фотопериодизм.Өсімдік жасушаларының ... ... ... ... ... ... ... мен жасуша аралық байланыстар. Өсімдік жасушаларының ішкі ұйымдасуы. Жасушалардың өсуі мен бөлінуі.Жасуша - тірі организмдердің құрылымының ең ... ... ... мен ... ... жеке ... ете алатын қарапайым тірі жүйе. Жасуша өз алдына жеке организм ретінде  ... көп ... ... ... және саңырауқұлақтардың тіндері мен ұлпаларының құрамында кездеседі. Тек вирустардың тіршілігі жасушасыз формада өтеді. терминін ғылымға 1665 жылы ... ... ... (1635  -  1703) ... ... Жасуша тұрғысынан зерттеу  -  қазіргі заманғы биологиялық зерттеулердің ... ... 0,1  -  0,25 ... ... ... 155 мм-ге (түйеқұстың жұмыртқасы) дейін жетеді. Көпшілік эукариотты организмдер Жасушасының диаметрі 10  -  100 мкм шамасында. Жаңа ... жас ...  -  2x1012 ... ал ... ... ...  -  1014 ... болса, организмнің кейбір тіндерінде Жасуша саны өмір бойына тұрақты болады. Жасушаның тірі заты  -  протоплазма. Ол биол. мембраналармен ... ... ... ... ... жүйелері  -  цитоплазма және ядродан тұрады.Өсімдік клеткаларын қолдан өсіру дегеніміз өсімдіктің жеке ... ... ... ... ... ... ... ортада өсіру.Өсімдік ұлпасының стерилденген кішкене бөлшегін Петри чашкасының немесе пробиканың ішіне агаризонды ... ... ... ... кейін ұлпада жасушалар белсенді түрде бөліне бастайды. Жасушалық түзілім тез өсіп каллус түзеді. Каллус дегеніміз дифференцияланбаған жасушалардың жинақталып ... ұлпа ... Егер осы ... бөліктерін балғын қоректік ортаға отырғызса, онда олар шектеусіз өсе алады.Өсімдік жасушасының құрылысыӨсімдік жасушасының жануар жасушасынан ... оның жұқа ... ... ... өте ... таза ... (клетчатка) тұратын берік, қалың, серпімді қабықша қаптайды(мұндай қабықша жануарлар жасушасында болмайды). Бұл қабықша цитоплазмадан бөлінген өнімнен түзіледі, оның әр жерінде ... ... ... цитоплазмасымен байланысатын көп майда саңылаулары (қабықшаның жұқа жері) бар. Тығыз, ... ... ... белгілі пішін берумен бірге, цитоплазманы зақымданудан және кеуіп кетуден сақтап тірек қызметін атқарады. Жасуынық (клечатка ... ... ... суда, қышқылда, сілтіде ерімейтін тұрақты зат. Ол тек өте күшті тұз ... мен ... ... ... ... ... жасунықтан қағаз, жасанды жібек, пластмасса, кинопленка, лак, қопарылғыш зат жасалады. Мақта тұқымындағы ұзын талшықтарын және зығырдың тінін мақа ... ... ... ... ... ... қоршаған сыртқы ортадан бөліп тұрады;2) қабықша ішке қарай барлық қоректік заттарды, яғни су мен газдарды ... ... ... ... ... ... өнімдерінің зиянды керексіз қалдықтарын сыртқы шығарып, жасуша мен қоршаған орта арасында ұдайы зат алмасуды қамтамасыз етеді; ... ... ... ... құрымын реттейді;3) ішке қарай зиянды, улы заттарды өткізбейді, тек кейбір ... ғана ... ... әр ... қосылыстар екінші жасушаға өтіп отырғандықтан плазмалық жарғақша тасымылдаушы қызметін де атқарады;5) цитоплазмаға енген ... ... ... орын ... ... қабықшасы мөлдір түссіз болғандықтан күн сәулесін жақсы өткізеді, дегенмен ылғи да бір қалыпты болмай әр ... ... ... оның ... ... ... қабықшасының өзгеріске ұшырау себептері:1. Ағаштану. Жасуша қабықшасына лигнин ... ... ... қаншалықты қалыңдап ағаштанса да зат алмасу тоқтамайды. Қаттылық, беріктілік қасиет беретіндіктен ағаштар өте биік болып, жапырақтары қалың, жемістері көп ... ... ... салмағына сынып кетпей бұтақтары сәл майысып қана тұрады.2. Тозаңдану. ... ... ... су мен газ ішке қарай өте алмай, цитоплазма кеуіп кетеді. Жабын ұлпалар тозданған өлі жасушалардан тұрады. Сондықтан зиянды ... ... және ... ... ... ... Түрлі тығындар қабықшасы тозанданған өлі жасушалардан жасалады.3. Өңездену (кутикулану). Қабықшаның сыртқы қабатына май тәрізді заттар көбірек сіңетіндіктен су мен газ ішке ... өте ... ... алхоры, жүзім, алма жемістерінің сыртын балауызды ақшыл өңез ... ... ... тез ... Өңез ... ... ортаның қолайсыз жағдайларынан қорғайды.4. Сілемейлену. Жасуынықтың өзгеруінен жасуша қабықшасына су ... ... ... ... Ол ... зығыр, қарбыз тұқымдарын суға жібіткенде байқалады. Жібітілген тұқымдарды қолға ұстағанда созылмалы шұбатылған сілемейлі зат бөлінгені сезіледі.5. Минералдану. Қабықшаға кремний, көмірқышқыл ... т.б. ... ... көп ... ... ... (қамыс, қырықбуын) жапырақтары, сабақтары мен бидай, арпа, сұлы масақтарының ұзын қылтанақтары қатайып өте берік болады. Тіпті қамыс жапырағы жиегінің ... ... ... ... ... ... Минералданудың өсімдік тіршілігі үшін пайдасы зор, көбінесе малға жем болудан қорғайды. Ол қоршаған орта жағдайына бейімделудің бір түрі ... ... Тек ... ... ғана ... жасуынықты қалың қабықша өсімдіктің сыртқы  болумен қатар өте нәзік мүшелеріне беріктік, қаттылық, серпімділік, майысқыштық қасиет ... ... ... ... ... ...  -  құрамында 60-90% су, 10-20% нәруыз, 2-3% май, көмірсулар, иондар, 1% минералды қосылыстары бар ... ... ... ... ... ... сыртын жұқа жарғақша  -  плазмалемма қаптап жатады. Ал вакуольден шектеп тұратын жарғақшаны тонопласт ... ... пен ... ... эндоплазмалық тор арқылы байланысады. Жасушадағы зат алмасу процестері цитоплазма арқылы жүзеге асатындықтан ұдайы қозғалыста болады. ... ... ... қолайсыз жағдайынан (өте төменгі температура, оттек пен жарықтың жетіспеушілігенен, т.б.) қозғалысы баяулап немесе мүлде тоқтап қалады. ... екі ... ... ... 1) ... ... қозғалу кезінде жасуша қабықшасын жанай, бір бағытта айналады, бұл кезде ядро, хлоропластар мен басқа да органоидтар бірге ... ... ядро ... ... ... қабықшадан орталыққа қарай немесе керісінше бағытталады. Плазмалемма мен тонопласт қозғалыссыз күйде қалады. Цитоплазма да ұдайы жүз мыңдаған түрлі химиялық ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде жасуша цитоплазма арқылы энериямен қамтамасыз етіледі. Сонымен жасушада жүретін көптеген реакциялар тек ... ... ... асырылады.Ядро (латынша , грекше )  -  цитоплазма сияқты жасушаның ең ... ... Оны ... ... ... рет 1831 жылы ... ... роберт Броун ашқан. Цитоплазмадан тығыздау пішінді көбінесе шар тәрізді, кейде ... ... ... ... ... ... ... дәл ортасына, шетіне орналасады. Оны препаратқа йодтың әлсіз ерітіндісін ... ... ... ... ... ... ... болады. Әдетте жасушада бір ядро болады, әйтсе де екі, үш және көп ядролы жасушалар да бар. Жасыл балдырлар мен ... көп ... ... ... ... ірі, дәл ортасында, ал ересек жасушада ол шетінде (қабыққа жақын) орналасады, себебі жасуша ... ... көп орын алып ... Ядроның сыртын екі қабат қабықша қаптайды. Сыртқы қабықшада көптеген саңылаулар арқылы цитоплазмадаға эндплазмалық тормен ... ... ішін ядро ... ... ... ... хроматин жіпшелері мен ядрошық толтырып тұрады. Ядроның құрамында нуклеин қышқылдары, нәруыз, ... ... ... май ... бар. Ядро ... ... анықтайтын тұқым қуалау орталығы, көбеюге қатысады. Ол жасушада болатын барлық ... ... ... ... тек өсімдіктерге ғана тән, бірақ ол өсімдіктердің ішінде саңырауқұлақ, бактерия, көк-жасыл балдырлардың жасушаларында кездеспейді. Қалған жасыл өсімдіктердің жасушаларының ... ... ... Бір жасушалыларда олардың саны 1-ден 10-ған болады. Цитоплазмаға қарағанда тығыз болғандықтан жарық микроскобының көмегімен ғана ... 3-ке ... ... ... түсті); 2)хромопластар(сары, қызғылт-сары, қызыл түсті); 3)лейкопластар (түссіз). ... ... ... ... ... ... пішіндері таспа, таяқша, таға, тостаған тәрізді.Хлоропластар (грекше  -   жасыл) жасыл өсімдіктердің жасушаларында кездеседі, пішіні ... ... қос ... ... ішкі ... ... (негізі) бірінің үстіне бірін қалаған, тиын тәрізді орналасқан. Ішіндегі хлорофилл дәндері белгілі ретпен текшеленеді. ... ...  -  ... ... ... ... жасыл түс береді. Хлорофилл өсімдіктерде темір, магний элементтерінің қатысуымен тек ... ғана ... ... ... ... хлорофиллдің түзілуімен түссіз болады. Егер оны жарық жерге шығарса ... ... ... ... ...  -  ... өсімдіктен алғаш ет француз ғалымы Ж.Пельтье мен И.Каванту 1818 жылы бөліп алған.Табиғатта жасыл өсімдіктердің хлорофиллінде күн ... ... ... су қатысуымен күрделі түрлі органикалық зат (көмірсулар, майлар, нәруыздар) түзіледі.Фотосинтез процесінің нәтижесінде өсімдіктер ... ... ... ... айналдырады. Фотосинтезге керекті суды тамыры арқылы топырақтан, ал көмірқышқыл газын ауадан жапырақтың тыныс тесіктері (устьице) арқылы сіңіреді.Хромопластар пішіні дөңгелек, үшбұрышты, ине ... ... ... ... ... ... ... қоңыр, т.б. түсті. Жемістердің (қызанақ, қызыл бұрыш, итмұрын жемісі, долана, алма, шетен, шие, өрік, мандарин, апельсин) кейбір жемтамырлардың (сәбіз, ас ... гүл ... ... ... ... қызыл түсті қызғалдақ, қалампыр, т.б.) алуан түрлілігі жасушаларындағы хромопластардың әсері.Түрлі түсті пигменттерге каротин мен ксантофилл жатады. Каротин ... ... ... жұмас етінде, алма қабығында, итмұрын, шетен мен сары өрік жемісінде көп болса, ксантофилл әр түрлі гүл күлтелерінде көп. Жасыл хлоропластарда ... ... ... ... ... ... (сары, қызыл, т.б.) көбіне онша білінбейді. Тек күзді күні хлорофиллдер жойылған кезде ғана айқындала бастайды. Оған мысал ... ... ... күзде сарғаюы, қызаруы, қоңырқай түске енуі, жемістер піскен кезде алуан түске ... ... ... ... ... ал хромопластар хлоропластқа айнала береді (сәбіз жемтамырының ... ... ашық ... ... ... ... болуы). Хромопластар өсімдік гүлдеріне, жемістеріне алуан түс беретіндіктен ұсақ жәндіктер (ара, ... ... ... т.б.) ашық ... ... ... ... тозаңдандыруға себепші болса, құстар мен аңдар жемістермен, жидектермен қоректеніп ... ... ... ... өсімдіктің барлық мүшелерінде болады. Пішіндері дөңгелек немесе ... ... ... ... ... ... ... бүршік алғаш жарылып, одан нәзік, түссіз өркен дамиды, ... ... ... көп ... ... түсе ... лейкопластар хлоропластқа айналып жапырақтары жасыл түске айналады. ... ... ... ... ... ... түссіз (көкнәр гүлін еске түсіріңіз), ал гүл ашылған кезде қызыл, сары, т.б. түске боялады, яғни ... ... ... ... ... ... ... сақталады, оның қызметі нәруыз, крахмал, май заттарын қорға жинау. Лейкопласта крахмал қорға жиналады да қабығы созылып ... ... ... дәндерінің сыртында тек жұқа қабықшасының қалыңдығы ғана сақталып қалады.Хлоропластарда фитосинтез (органикалық заттардың түзілуі) процесі жүрсе, хромопластар  -  ... мен ... ... еліктіретін алуан түрі рең береді. Лейкопластар түрлі органикалық заттарды қорға жинауға қатысады, жануарлардан негізгі айырмашылығы да осында.Вакуоль  -  іші ... ... ... ... ерітіндісіне толы жасуша ішіндегі кеңістік. Ол сыртындағы қабықшасы арқылы (тонопласт) цитоплазмадан оқшауланып тұрады. Қабықшасының жартылай ... ... ... ... бар, сондықтан цитоплазмадан өтетін заттарды бақылайды. Вакуоль жаңа түзіле бастаған жас жасушаларда өте ұсақ болады. Жасуша өскен сайын майда ... ... ... ... ... цитоплазманы қабықшаға қарай ығыстырып, жасушаның дәл орталық ... ... ... ... ... ... Жасуша ішіндегі сулы ортаны қалыптастырып су мен тұздың алмасуын реттейді;2. ... ... ... ... ... сақтайды;3. Вакуольде көптеген органикалық заттар қорға жиналып, өсімдікке қажет болғанда жұмсалады;4. Керексіз зиянды улы заттар жиынтығы вакуоль арқылы сыртқа шығарылады;5. ... улы ... ... ыдыратады, мұндай вакуольды лизосома дейді.Өсімдік жасушалардың әртектілігіӨсірілетін жасушалардың негізгі түрі каллус жасушалары. Каллустық ұлпалар өсу циклінде ... ... ... тән ... ... яғни өсе ... ... кейін ескі каллустық жасушалар сияқты дифференциалданады, қартаяды, тіршілігін жояды. Өсіп келе жатқан каллуста барлық ... ... бұл қою ... ... бар және ... ... жасушаларына ұқсас болады.Өсіру жағдайына байланысты популяциядағы жасушалар қатынасы өзгеріп отырады. Мысалы, каллусты жаңа қоректік ортаға жиі көшіріп отырса, олардың ... ... ... ... ... ... ... болады. Каллустық жасушалардың морфологиялық жағынан, биохимиялық құрамы бойынша, физиологиялық жағдайы және генетикалық жағынан ... ... ... ... ... жасушаларынан өлшемі мен пішіні жағынан ерекшеліктері болады, бұларда ядроның саны мен пішіні өзгереді. Ескі каллустық жасушалар ірі ... ... мкм), ал жас ... үсақ ... (15-30 мкм). Қоректік ортада цитокинин болмаса жасушалардың көлемі ұлғаяды. Жасушалар мен ядролардың қалпы мен көлемдерінің өзгеруі көбінесе ... ... ... ... ... Жасушаларды ұзақ өсіргенде олардың плоидтылығы ұдайы арта береді.Өсірген жасушалардың полиморфизмі әр түрлі факторларға ... ... және ... ... ... ... ортаның және өсіру жағдайының әсері коррелятивтік байланыстардың жойылуы. Соңғы фактор, яғни бүтін ... ... ... ... бұзылуы, жасушаларда in vitro жағдайында өздігінен өзгергіштік пайда болудың негізгі себебі. Қандай эксплант болса да, ол неше түрлі ... ... ... бір-біріне ұқсамай, әртекті келеді. Ал табиғатта барлық қасиеттері бірдец эксплант болмайды, сондықтан да өсірген жасушалар бірсапалы болмайды.Физиология ... ... ... олардың   
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.»15 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану6 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы мәлімет10 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жолдары9 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіптік пайдалануы12 бет
Жасушаларды өсіру жүйелері5 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
Адам ауруын қоздырушы ашытқылар (дрожилар). Өнеркәсіпте қолданылатын дрожилар8 бет
Адам ауруын қоздырушы дрожжилар. Өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар8 бет
Адам ауруын қоздырушы және өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь