Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау туралы ақпарат

Кіріспе
I. Негізгі бөлім
1.Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін ең төменгі еңбекақыны талдау.
2.Еңбекақының ең төменгі мөлшері.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін ең төменгі еңбекақыны талдау.
Дамыған шетелдерде еңбекақы төлеу жүйесінің сан алуан түрін қолданған қомақты тәжірибелері бар. Жекелеген елдердің еңбекақы жүйелері келесілерге ие: Швецияда - ортақ еңбекақы, Жапонияда - жұмыс өтілі мен жұмыста ұтымды ұсыныс бергеніне сәйкес, Германияда - өнімділікті арттыруға ынталандыру, АҚШ-та - мамандығы бойынша төлеу, Ұлыбританияда - жеке келісімшартқа сәйкес, Францияда - жеке еңбекақы, Италияда - салалық тарифтік мөлшерге ұжымдық және үстемелер қосу және күнкөріс құнының көтерілуіне байланысты қосымша төлемдер.Сонымен қатар, барлық елдің еңбекақы төлеу жүйелерінде өндіріс тиімділігінің өсуіне аса күшті көңіл бөлінеді.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде кәсіпорын қызметкерлерін ынталандыру жүйелері екі бағытта жүргізіледі:
- өндірістік көрсеткіштердің өсімін ынталандыру;
- жұмыс күшінің сапасының артуына ынталандыру.
Өндіріс тиімділігін өсіруге ынталандыру жүйелері ішінде еңбек өнімділігін арттыруды ынталандыру жүйелері алдыңғы орындардың қатарында. Мысалы, Германияда тарифтік мөлшерлерді жоғарылату туралы ұжымдық келісімшарт жасаған кезде беделді сарапшылардың жасаған еңбек өнімділігі мен бағаның өсу болжамдарына сүйенеді. Ұлыбританияда еңбек өнімділігі жөніндегі келісімшарт кәсіпорын басшылығы мен қызметкерлер мүддесін қорғайтын кәсіподақтар арасында жасалады. Бұл келісімшарттар бойынша еңбек өнімділігінен түскен табыс кәсіпкер мен қызметкерлер арасында тиісті парапарлық бойынша бөлінеді, мұның өзі тікелей өндіріс шығындарын өсірмей - ақ еңбекақы төлемін арттыруға мүмкіндік береді.
Капиталистік елдер дәстүрлі нысаны болып келген жеке адамның өндірген өнімінің көлеміне байланысты еңбекақы төлеуден біртіндеп бас тартуда.Бұл жағдай ҒТП жағдайында жалпы өндірістік үдеріске жеке адамның, оның ішінде жұмыскердің жеке басының қосқан үлесін дәл анықтау күннен - күнге қиындап бара жатқанымен түсіндіріледі, екінші жағынан, еңбек ұжымы ішіндегі әріптестікті, ұжым мүшелерінің жаңашылдыққа бейімделу мен оны қабылдау қабілетін, өнім сапасы мен оның сенімділігі үшін жауаптылығын ынталандыруға бағытталған мәселелерді шешу алдыңғы қатарға қойылады. Сол себептен де, ең алдымен машина, құрал-жабдықтарды пайдалану дәрежесі, шикізат пен энергияны үнемдеуі, жұмыстағы ынталылығы және т.с.с., яғни бүкіл ұжымның жетістік көрсеткішін ескеруге негізделген мерзімді еңбекақы төлеу жүйесіне көбірек көңіл бөлінуде. Бірақ мерзімді ақы төлеу таза күйде қолданылмайды. Мерзімді ақы төлеу нысанның барлық жүйелерінің ықпалын күшейту үшін олар мөлшерлі негізге сүйеніп енгізіліп отыр. Ал кесімді еңбекақы төлеу нысаны сақталған салада еңбекақының айнымалы бөлігінің қысқаруы байқалады. Швецияда жалпы қызмет нәтижесімен байланысты еңбекақының айнымалы бөлігі артуда, дәстүрлі кесімді нысандары өз мәнін жоғалтып отыр, негізінен топтар деңгейінде өндірістің қайтарым жетістіктерін ынталандыру және сыйақы жүйелеріне баса назар аударылады.
1. Әбдікерімова Г.И. Кәсіпорын экономикасы. Алматы. 2008
2. Кәсіпорын экономикасы. Кайкен Ж.Б., Сұлтанов Ө.С., Қалдыбаев М.М. Семей. 2010.
3. Дурановская Г. Исчисление заработной платы // Труд-Зарплата-Пенсия. - Алматы, 2008.
4. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.АЖанандаров Экономикалық теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С. Әкімбековтікі. — Астана: 2002.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... ... , ең төмеңгі еңбекақыны талдау.»
Орындаған: Какенова А.К
Тексерген: Нуралина Қ.Т.
Семей қ. 2015 ж
Жоспар:
Кіріспе
I. Негізгі бөлім
1.Қазақстандағы және ... ... ... ... ең ... ... ең төменгі мөлшері.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін ең төменгі
еңбекақыны талдау.
Дамыған ... ... ... ... сан ... ... қолданған
қомақты тәжірибелері бар. Жекелеген елдердің еңбекақы жүйелері келесілерге
ие: Швецияда - ортақ еңбекақы, Жапонияда - ... ... мен ... ... ... ... ... - өнімділікті арттыруға ынталандыру,
АҚШ-та - мамандығы бойынша төлеу, Ұлыбританияда - жеке келісімшартқа
сәйкес, Францияда - жеке еңбекақы, Италияда - салалық тарифтік ... және ... қосу және ... ... көтерілуіне байланысты
қосымша төлемдер.Сонымен қатар, барлық елдің еңбекақы ... ... ... ... аса ... ... бөлінеді.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде кәсіпорын қызметкерлерін
ынталандыру жүйелері екі бағытта жүргізіледі:
- өндірістік көрсеткіштердің өсімін ынталандыру;
- ... ... ... ... ынталандыру.
Өндіріс тиімділігін өсіруге ынталандыру жүйелері ішінде еңбек
өнімділігін арттыруды ынталандыру жүйелері алдыңғы орындардың қатарында.
Мысалы, Германияда тарифтік мөлшерлерді ... ... ... ... ... ... ... жасаған еңбек өнімділігі
мен бағаның өсу болжамдарына сүйенеді. Ұлыбританияда ... ... ... ... басшылығы мен қызметкерлер мүддесін
қорғайтын кәсіподақтар арасында жасалады. Бұл ... ... ... ... табыс кәсіпкер мен қызметкерлер арасында тиісті
парапарлық бойынша бөлінеді, мұның өзі тікелей өндіріс шығындарын өсірмей -
ақ еңбекақы төлемін арттыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... жеке ... өндірген
өнімінің көлеміне байланысты еңбекақы төлеуден біртіндеп бас ... ҒТП ... ... ... ... жеке адамның, оның ішінде
жұмыскердің жеке басының қосқан ... дәл ... ... - күнге қиындап
бара жатқанымен түсіндіріледі, екінші жағынан, еңбек ... ... ұжым ... ... ... мен оны ... өнім сапасы мен оның сенімділігі үшін жауаптылығын ынталандыруға
бағытталған мәселелерді шешу алдыңғы қатарға қойылады. Сол себептен де, ... ... ... ... дәрежесі, шикізат пен энергияны
үнемдеуі, жұмыстағы ынталылығы және т.с.с., яғни бүкіл ұжымның жетістік
көрсеткішін ескеруге негізделген мерзімді еңбекақы төлеу жүйесіне көбірек
көңіл бөлінуде. ... ... ақы ... таза ... ... Мерзімді
ақы төлеу нысанның барлық жүйелерінің ықпалын күшейту үшін олар мөлшерлі
негізге сүйеніп енгізіліп отыр. Ал кесімді еңбекақы төлеу нысаны сақталған
салада ... ... ... ... ... ... жалпы
қызмет нәтижесімен байланысты еңбекақының айнымалы бөлігі артуда, дәстүрлі
кесімді нысандары өз мәнін жоғалтып отыр, негізінен топтар деңгейінде
өндірістің қайтарым жетістіктерін ... және ... ... ... аударылады.
Германияда еңбекті икемді ұйымдастырудың нысанымен қатар кәсіптерді
ұштастыру және қосымша міндет, ... ... үшін ... көбірек көңіл бөледі. Тиісінше, еңбекақы құрылымында жұмысты
ұйымдастырудың психологиялық ауыртпалығы мен жауапкершілік, жұмыстың
сапасы, құрал - жабдықтың қалыпты қызмет етуін ... ету ... ... ... ... индекстеуден бас тартып, оны ұжымдық
(кәсіпорынның экономикалық тиімділігі) және жеке адамның өнімділігін ескере
отырып реттеу қағидасына ... ... ... ең ... ... ... Бүкіл ұжымның мүддесіне қарай, еңбекақы қорын
кәсіпорынның экономикалық нәтижесімен тікелей ... ... ... ... ... ... өзара бір-біріне
үйлесетін келесі нысандармен байланысуы мүмкін:
- жеке ... ... өнім ... үшін ақша ... ең ... ... ... 80пайыздан кем, ал айнымалы бөлігі 20
пайыздан артық болмайтын бөліктен құралған еңбекақы, әдетте өмірде ... 10 - 50 ... ... ... “кадрлардың” (батыс елінде басқару деңгейінде қызмет жасайтын инженер
- техникалық қызметкерлерді осылай атайды) қызметақысы соңғы ... ... ... ... ... байланысты да емес, ал ол еңбек
нарығының ахуалына, бөлінген қаржыны оңтайлы пайдалану мен қол ... ... ... болып келеді;
- еңбекақының тұрақты бөлігі қызметкердің мамандығына, ал айнымалы
бөлігі бір жағынан цехтың, бригаданың ... ... ... ... -
қызметкердің өзінің жетістігіне байланысты болып келеді.
Еңбекақыны жекешелендірудің соңғы ... ... ... ... ... есеп ... бастап, кәсіпорын акциясын сатып алуға
дейінгі барлық қосымша ... ... ... ... ... қызметкердің дәрежесі емес, оның өндіріске қосқан жеке
үлесі есепке алынады.
Еңбекақы саясатында сіңірген еңбек жүйесін ... ... ... ... ... ... жұмыстың сапалық көрсеткіштері әр түрлі
қызметкерлерге еңбекақы тағайындауға арналған. Қызметкерлерді бағалау
факторлары өндірістік (мөлшерін ... ... ... жұмыс уақытын
пайдалануы және т.с.с.) және жеке тұлғалық (бастамашылдық, еңбектік және
шығармашылық белсенділігі, өндірістегі шешімдері үшін өзіне жауапкершілік
жүктеу, ұжымда ... ... ... және ... ... ... ... бағалау әдістері әр түрлі-балдық бағалау, сауалнама жүргізу,
сарапшылық баға беру, қызметкерлерді олардың жұмыс нәтижелері бойынша
топтастыру. «Еңбегін бағалау” әдісі ... ... ... ... аса ірі кәсіпорындардың зерттеу материалдарына сүйене
отырып айтуы бойынша, АҚШ - та еңбекақы ... ... ... ... ... ... бөлінеді, себебі еңбектің жоғары
ұйымдастыру деңгейіне байланысты өндіру көлемі жұмыскерге онша тәуелді
емес;
- ең төмен еңбекақы мөлшері (сағаттық мөлшерлемеде) ... ... ... ... деңгейін белгілеу кезінде бұл деңгей осы
аймақтағы өзге ... ... ... ... ... ... ... қызметкердің мамандығы мен осы аймақта
өмір сүру құнына байланысты;
- жыл сайын барлық қызметкерлер үшін еңбекақы ... ... жыл ... ... ... ... жұмысын тікелей
бастығы берген мәліметтер негізінде кәсіорынның басшысы бағалайды, инженер
- техникалық қызметкерлер мен басшылардың еңбекақысы жарияланбайды.Олар
басшылықпен тиісті қызметкердің қабылдаған жеке ... ... ... ең ... ... ғана ... ... матеиалдық
ынталандыру және иерархиялық сатымен өрлеу арқылы көрсетіледі. Қызметтегі
жоғарылау арнайы оқу арқылы кәсіби деңгейін көтерумен ... ... көп ... ... ... ... ... әсерге ие және ол еңбек өнімділігін арттыруға ынталандырады.
1970-1980 жж. АҚШ - та еңбекақының еңбек ... ... ... өнім бірлігіне келетін еңбек шығынының артуына әкеп соқтырды. АҚШ - та
ол жылына 5,8 пайызға өссе, ал Жапонияда жылына 2,8 ... өсіп ... ... жағынан американдық тауарлар жапондықтармен
салыстырғанда жыл сайын 3 пайызға тең бәсекелік қабілетін жоғалтып отырған.
Өнімнің бәсекелік қабілетімен салыстырғанда еңбекақы төлеу деңгейінің
мәні зор. ... ... ... ... көп ... ... ... жағынан артықшылығы жоқ. Мысалы, Жапония қазір еңбекақы деңгейі
төмен елдер қатарына кірмейді. АҚШ - тағы ... ... ... ... ... ... ... 50-ден 80 пайызға дейін
көтерілді. Германия мен Швейцарияда ... ... АҚШ - тан 20 ... Ал ... ... ... ... мен өнім сапасы
жоғары деңгейде бола тұра, еңбекақы АҚШ - тағы еңбекақы төлеу деңгейінің 11-
14 пайызын ғана құрайды.
АҚШ - та еңбекақы ... ... ... - ... ... еңбекақы
мөлшері тек өсе береді және ешқашан кемімейді. Жалпы жұмыс ... ... ... бөлігін анықтайтын икемді еңбекақы төлеу
жүйесі жұмыстан шығаруды және негізгі еңбекақының кездейсоқ қысқаруын
болдырмайды, еңбек өнімділігін ... ... ... - та ... ... ... келесідей: персоналды басқарушының
сыйақысы; жұмыстан мүлдем шығып кеткені үшін төленетін өтемақылар;
менеджерлерге жетістігіне байланыссыз берілетін ... ... ... ... ... ... көтергені және жұмыс өтілі үшін
қосымша ақылар; сағаттық емес мөлшерлемелер бойынша төлем; қызметкерлерге
компанияның акцияларын сату және ... ... ... ... ... ... байланысты
төленеді. Әдетте ол компания қызметінің тиімділігіне ықпал ететін барлық
факторларды ескере бермейтін қысқа мерзімді нәтижелер ... ... ... келеді. Басшының жетістігі өндірістік қызметіне қарамастан
қаржылық нәтижелерге сәйкес бағаланады.
АҚШ - тың 500 - ден аса ірі кәсіпорындарының қатарына ... ... ... ... деңгейіндегі қызметкерлеріне арнайы артықшылығы бар
еңбекақы бекіткен.
АҚШ - та ... ... ... өзге ... ... басқа елдегілерден айтарлықтай жоғары дәрежеде деп саналады. Егер
АҚШ - та компания президенті мен мамандығы жоқ жұмыскердің ... 20:1, ал ... ... 36:1 ... ... ... - 8:1-ге тең. ... автомобильдік компанияның әрбір қызметкері
сыйақылық төлемі түрінде негізгі еңбекақысының 50 ... ... ... американдық кәсіпорындарда байқалып отырғандай, еңбекақының өсімі
еңбек өнімділігінің өсіміне қарағанда жоғары болып отырғаны едәуір қиындық
туғызып ... ... ... ... ... кәсіпорынның пайдасына
немесе табысты үлестіруіне қатынасуына негізделген. АҚШ - та
қызметкерлердің пайдаға қатынасуының әр түрлі бағдарламалары ... ... ... және менеджерлер қызметақысын төлеу қорын құруға,
кәсіпорынның алғаш пайдасына тәкелей байланысты жылдық қорытынды бойынша
бір жолғы сыйақылар ... ... ... ... ... ... ... өнім сапасын арттырудан,
материалдарды үнемдеуден, жұмыстың сапалы атқарылуынан, тұтынушылар талабын
қанағаттандыру нәтижесінде түскен ... ... ... бір ... ... құруды көздейді.
Сыйақы әрбір қызметкерге беріледі, бірақ оның деңгейі жұмыскердің
қызмет ететін нақты бөлімшесінің (зауыт, өндірістік бөлімшесі, ... ... ... ... ... ... қызметкердің жұмыс нәтижесі мен оның сыйақы
мөлшерінің арасында тығыз байланыс орнатылады. Бұл жай ғана еңбекақы
төлеудің жаңа түрі ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігін көтеруге, өнім сапасын жақсартуға және өндіріс
шығындарын қысқартуға ұмтылдыратын жаңа тәсілі жатыр.
Икемді еңбекақы төлеу жүйесіне көшкен ірі ... ... ... ... ... бөлімше деңгейінде - пайдаға қатынасу
жүйесі, ал зауыттар, бөлімдер деңгейінде - пайданы үлестіру жүйесі сияқты
екі жүйені қатар ... ... ... ... ... еңбек өнімділігі мен
өндірістің пайдасын арттыруымен қатар еңбекақы деңгейін көтеруге мүмкіндік
береді. Бұл - еңбекақы төлеу ... ... ... ... Оған, сондай-
ақ, атап айтқанда, ұтымды қызмет әрекеті үшін, кәсіпорындағы қызметкерлер
құрамының тұрақтылығын көтеру, кадрлар ағымдылығын төмендету секілді
қызметкерлерді моральдық ынталандыру элементтері де ... ... ... ... ... ... ... емес,
еңбекті дұрыс ұйымдастыруына тығыз байланысты. Әдетте, кәсіпорын өзінің
басты бәсекелесіндегі персонал санаттағыларына белгіленген еңбекақы көлемін
мұқият бақылап отырады және ... ... ... ... ... Мұндай бәсекелестер саны 15-20 болуы мүмкін және олардың
арасында білікті кадрлар үшін күрес тұрақты ... ... ... автоматтандырылған кәсіпорындарда өндірістік
жұмыскерлердің еңбекақысына жұмсалған шығындар 10 пайызға ... ... ... мен ... ... құны үнемі өсу үстінде.
Жұмысшының айлық жалақысының мөлшері жұмысшының біліктілігіне, жұмыстың
қиындығы, саны мен сапасына, сонымен қатар еңбек шартына байланысты
дифференциялы түрде бекітіледі.
Жұмыс уақытының ... ... ... ... және ... нормасын (еңбек
міндеттемелері) толық орындаған жұмысшының айлық жалақысының мөлшері
Қазақстан Республикасының заңымен бекітілген ... ... ... кем ... ... ең ... ... ақының ең төменгі мөлшерінің критерийінің екі тәсілдері бар.
Біріншісі – бұл азық – түлікке, киімге, тұрғын үйге, ... ... ...... ... жалпы мәдени деңгейін сақтауға, белгілі
бір қызметтерді қолдануға ... ... және ... және т.б. ... ... ... қажеттіліктерінен шыға отырып оның есебі.
Осы мақсаттарда мемлекет ... ... ... ... ... анықталады, еңбекақының ең төменгі мөлшерінің критериясының қызметін
атқаратын ең төменгі тұтынушылық бюджет немесе ең төменгі күнкөріс деңгейі
бекітіледі.
Достастық мемлекеттерінде еңбекақының ең төменгі ... ... үшін ... ... ... немесе күнкөріс деңгей критерийі қолданады.
Бүгінгі таңда Достастық мемлекеттерде есептелетін күнкөріс деңгейі (ең
төменгі ... ... ... ең ... ... ... ... табылады. Белоруссия, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей,
Украинадағы еңбек заңдылықтарында айлық еңбекақының ең төменгі мөлшері
күнкөріс деңгейінің ең ... ... ... болу ... ... ... Дегенмен кепілдіктер болғанымен ТМД елдерінің көбісінде осы
қатынас сақталмайды. 2009 жылғы 1 қаңтарға тек Қазақстанда ғана еңбекақының
ең төменгі мөлшері күнкөріс ... ... ... – ақ 2008 ... ... оның ... ... қажет, әйтпесе 2009 жылы ол
күнкөріс деңгейінен төмен болады. Әзірбайжанда, Белоруссияда, ... оның ... ... ... ... ... ... 80% -
90% құрады, ал Қырғызстанда және Молдавияда сәйкесінше 8% және 46%. Яғни
бүгінгі таңда бекітілген еңбекақының ең ... ... көп ... ... өмір ... қамтамасыз етпейді.
Егер еңбекақының ең төменгі мөлшері мен орташа еңбекақының мөлшерінің үлес
салмағын есептегенде, онда 2008 жылғы желтоқсанда ол келесідей болар ... – 25, ... – 21, ... – 23, ...... – 5, Молдавияда – 20, Ресейде – 22, Тәжікстанда – 18, ... 30 ... ... осы ... ... осы ... өмір ... қамтамсыз ете алады ма деген сұрақтарға жауап бермейді. Егер
пайызды көбейтсек те осы сұрақ ... бере ... ... ... ... ... ... дәлелдері жоқ.
Қазіргі кезеңде ТМД елдерінің көбісінде өмір сүру ... ... ... ... ең ... мөлшері күнкөріс деңгейіне дейін жетпеген
кезде, еңбекақының ең төменгі мөлшері бекітудің критерийін өзгерту ... ... ... ... бірге экономикалық дағдарыс жағдайында
кейбір мемлекеттерде атаулы еңбекақыда төмендеуде байқалады және оның
өсіміне ескеру керек еместігі туындайды, еңбекақының ең төменгі ... ... ... түрінде есептеуі қызметкерлердің жағдайын одан
сайын төмендетуі мүмкін.
Достастық мемлекеттеріндегі еңбекақының ең төменгі ... ... жету ... ... ... аса ... еңбекақының ең төменгі
мөлшері есептеудің критерийін өзгерту туралы мәселені қарастыруға болады.
Оған дейін күнкөріс ... ... ... ... есептеу керек,
оны есептеу әдістемелерін жетілдіруге, қызметкер және оның отбасын лайықты
өмір сүру деңгейін қамтамасыз ететін бюджетті толық толтыруға ұмтылу қажет.
Осындай ... ХЕҰ – ның №131 ... және ХЕҰ – ның ... ... ... сәйкес келеді. Онда еңбекақының ең төменгі
мөлшерін есептеудің келесі критерийлер тобы қолдану ұсынылған: бірінші
орында – ... және оның ... ... ал «мемлекеттегі
еңбекақының жалпы деңгейі» - екінші орында.
Еңбекақының ең төменгі мөлшерін анықтаудыңң критерий ретінде ... ... ... ... ... оның ... ... Арменияда, Белоруссияда, Қазақстанда, Қырғызстанда, Ресейде,
Украинада сәйкес заңдар, ал ...... ... ... заң ... ... ... елдерінде сәйкес заңнамаға талдау көрсеткендей, күнкөріс деңгейін
анықтау және қолдану аясыдағы қатынастарды реттейтін заңдық актілер
құрылымы және ... ... ... ... қызмет атқарады.
 Достастық мемлекеттерінің заңнамаларында «Ең төменгі күнкөріс деңгейі»
(«ең төменгі тұтынушылық себет» түсінігін ... ... ... құн, ... ... ... шама және т.б.) колданылады, дегенмен
олар  күнкөріс деңгейін есептеу үшін ... ... ... ең ... ... құнын бейнеледі.
ТМД елдеріндегі заңнамаға сай күнкөріс деңгейін жалпы адам басына,
әлеуметтік – демографиялық топтар ... ...... ... ... да ... материалдық игіліктерді және қызметтерді тұтыну,
сондай – ақ мемлекеттер аймақтары бойынша есептеледі. Белоруссияда күнкөріс
деңгейі студент үшін де, ал Әзірбайжанда – мүгедек үшін ... ... ...... ... ... ... күндық шамасы келесідей бекітіледі: Белоруссияда, Қазақстанда,
Қырғызстанда, Ресейде – квартал сайын. Украинада күнкөріс деңгейі кварталға
бөліп, «Украинаның мемлекеттік бюджеті туралы» заңында ... ... ... ... ... - ... бюджетпен бірге жалпы жылға
бекітіледі.
Белоруссияда, Қырғызстанда, Ресейде тұтынушылық себеттің натуралдық –
заттық құрылымы және ... ... ... әлеуметтік – экономикалық даму
және тұтыну нормалар өзгеруінің есебімен 5 жылда 1 реттен кем емес
жүргізіледі. Әзірбайжанда және Арменияда – 3 ... бір ... кем ... – 2 ... бір ... кем ... Бірақ та өкінішке орай бекітілген
мерзімдер әрдайым сақталмайды.
Достастықтың біраз елдерінің заңнамасында күнкөріс ... ... ... ... ... ... ... кәсіподақтар
және жұмыс берушілердің қатысуы көзделген.
Тұтынушылық себет құны және міндетті төлемдер көлемінен есептелген күнкөріс
деңгейін анықтау үшін ... ... ... ... ... өзіне оның денсаулығын сақтауға және тіршілігін
қамтамасыз ету үшін ... азық – ... ең ... жиынтығын, азық –
түлік емес тауарлар мен қызметтері кіреді. Қазіргі уақытта оны
қалыптастырған кезде ... екі ... ... ... ... Украинада – нормативті, Қазақстанда, Қырғызстанда
және Молдавияда – нормативті – статистикалық (қиыстырылған). Нормативті
әдіс азық – түлік тағамдары, азық – ... емес ... мен ... ... тұтынудың ғылыми түсіндірілген нормативтерге негізделеді.
Қиыстырылған әдісте нормативтер бойынша тек азық – түлік себеті ғана
есептеледі. Азық – ... емес ... мен ... ... құны ... ... ... құнын бекітілген үлеске (пайыз) көбейту арқылы
анықталады. Осы үлес (пайыз) аз қамтылған отбасыларының шығындарының
қалыптасқан құрылымына негізделеді.
Күнкөріс деңгейін қалыптастыруының әдіс ... ... мәні ... одан оның ... ... ... болады. Тәжірибе
көрсеткендей, қиыстырылған әдісті пайдалану, әдетте тұтынушылық себеттің
құндың мәнін төмендетеді, ... ... ... азық – ... тауарларға
бағаларға қарағанда тұрғын үй – коммуналдық қызметтерге, көлік және басқа
да қызметтерге ... ... ... ... ... және ... деңгейін қайта қарастырғанда оны есептеудің нормативтіден
қиыстырылған әдістерге ауысу әрекеттері қабылданды. Кәсіподақтардың қатаң
позициясының көмегімен ғана күнкөріс деңгейін есептеудің нормативті әдісін
қолдады.
ТМД ... ... ... себетін есептеудің әдістемесіне сай оның
азық – түлік бөлігін де анықтайды.
Достастық мемлекеттерінің тобында тамақтану ... ең ... ... ... ... ... көрсетілген: азық – түлік
өнімдерін энергетикалық құндылықтар және химиялық құрамынан шыға отырып 
тамақтарда ... ... ...... ... ... аз ... отбасыларда өнімдерді нақты
тұтынуды ескере отырып тамақтардың қалыптасқан құрылымы; аз шығындар жұмсап
тамақтануды ұйымдастыруға мүмкіндік ... ... ... мемлекеттері халықтың әртүрлі әлеуметтік – демографиялық топтары
үшін тамақтарға физиологиялық қажеттіліктер нормаларын қолданады. Нормалар
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... ... Украинада сондай – ақ Халықаралық денсаулық сақтау
ұйымының ұсыныстарын пайдаланылады.
Талдай көрсеткендей мемлекеттердегі тұтынушылық себеттерінде тамақ
өнімдерінің жиынтығында ассортимент бойынша да, тұтыну нормаларында ... ... ... азық – түлік себетін қалыптастыру әдістемесінің жалпы
кемшілігі тамақтану өнімдерінің ең ... ... ... негізделу болып
табылады. Олар адамның физикалық және зерделік энергиясына шығындарын орнын
толтыруды қамтамасыз ете алмайды. Онда ет, ... ... сүт және ... ... ...... ... азайтумен көмірсутек
моделінде қалыптасқан.
ТМД кейбір елдерінде тұтыну нормалары КСРО – да 1991 жылы ең ... ... ... ... ... ет және ... жеке түрлері бойынша 1,2 – 2,2 рет, балық өнімдері бойынша –
1,3 – 4 рет, сүт ... ... – 1,2 – 3 рет ... ... кейбір азық – түлік өнімдерінің тұтыну нормалары Ресей
патшалығында каторжанин алғанмен салыстырғанда төмен. Каторжанин ... ... нан және 128 ... ет алса, онда тәулігіне белорусстік себетте
еңбекке жарамды ер адам үшін тек 438 грамм нан және 99 грамм ет,
қазақстандықта сәйкесінше – 368 және 127 ... ... – 465 және ... ... – 276 және 110 грамм алады.
Осының барлығы еңбекке жарамды ер адамның азық – түлік өнімдерінің
энергетикалық құндылығын төмендетеді, ... ... 2409 ... 2899 ... ... 2300 ... ... – 4646 ккал,
Қырғызстанда – 2661,3 ккал, Молдавияда 2721 ккал, Ресейде – 2730 ккал,
Ресейде – 2730 ккал, Украинада – 2790,8 ккал ... ... ... ... ... тамақтану нормаларына сәйкес
адам қызмет ету саласына байланысты күніне 2800 – 3700 ккал ... ... ... адам үшін ... ауқымды жұмыс бойынша (ең алдымен отыратын
жұмыс) тәулік рационына 3000 ккал ... ... ... ... АҚШ, ... тамақтану
рационның тәулік құндылығы 3300 – 2700 ккал құрайды.
ТМД кейбір елдеріндегі құрастырушылар ... мен ... ... ... ескере отырып, әйелдердің азық – түлік
себетінің құндылығы ... ... ... ... ... ... және Ресейде әйелдердің азық – түлік себетінің құндылығы
ерлердікінен 23% ... ал ... – 21%, ... – 9%, ... аз. ... мен ... әйелдер және ерлердің тамақтану құндылыңы
бірдей болып қабылданған.
Сондай – ақ, азық – түлік өнімдерінің жиынтығында ақуыз (жануар және
өсімдік ... ... ... май және ... ... ... болу ... Жалпыланған түрде барлық құндылықтан ақуызды
ңтұтыну нормасы 15%, май 30% және көмірсутек 55% құраса онда ол ... ... ... ... Сонымен бірге өсімдік ақуызы 50% аспауы
тиіс. Осы қатынас Грузия және Молдавияда ... онда ... ... 62% ... ... ... құрамдас бөлігі азық – түлік емес тауарлар
болып табылады. Алдында айтылғандай Әзірбайжанда, Белоруссияда, Ресейде
және Украинада азық – түлік емес ... ... ... есептейді.
Қырғызстанда азық – түлік емес тауарларға бекітілген шығындар ... ... ... халық үшін 16,5%). Қазақстандағы Үкімет азық –
түлік емес тауарлар мен қызметтерге 40% мөлшерінде шығындардың жалпы
бекітілген үлесін бекітті. Молдавияда осы бап ... ... ... ... ... анықталады. Осындай тәсіл осы тауарлар тобына
халықтың нақты шығындарын жасырады және күнкөріс деңгейін төмендетуге
әкеледі.
Әзірбайжанда, Белоруссияда, Ресейде, Украинада жалпы ... ... жеке ... азық – ... емес ... ... – ақ жалпы
отбасылық пайдалануға арналған тұрмыстық және шаруашылық заттар жиыны ұқсас
болып келеді.
Талдау көрсеткендей, азық – түлік емес себетінде киім, іш ... аяқ ... ... ... ... ... ... ескермейді,
себетте өте қажетті заттар көрсетілменген. Мысалы, іш киім, бет ... ... ... тек ... азық – түлік себетінде ғана берілген.
Отбасылық пайдалануға арналған ... және ... ... ... ... және ... электр шамдар қарастырылмаған. Сондай
– ақ, ТМД барлық елдерінің жиынтығында үй шаруашылығын жүргізудегі заттар
жоқ, мысалы, ет тартқыш, бидон, ... үшін ... ... ... және ... ... және т.б. Әдістемелердің ешқайсысында аыл
тұрғындарының және үй жанындағы телімі бар қала ... ... ... ... ... ... ... т.с.с. қосылмаған.
Пайдалану мерзіміне (тозу) қатысты жеке тауарлар бойынша айырмашылықтар
аңғарылады.
Азық – түлік емес тауарларды тұтыну ... ... ... іш киім және аяқ ... тозу мерзімдері дәлелсіз жоғары екенін
көрсетеді. Еңбекке жарамды ... ер үшін 4 ... 3 ... 1 ... 7 жұп
ұйық, 2 жылға 5 іш киім, 10 жылға 1 галстук, 3 – 7 жылға 1 үй ... қиын ... ... тұтынушылық себетке жоғары сапасымен
ерекшеленбейтін құны бойынша арзан тауарлар ... ... ... ... қалыптастырғанда Достастық мемлекеттерінде
тұтынушылық себетте тұрғын үй – коммуналдық, тұрмыстық, көлік қызметтеріне,
сондай – ақ байланыс және мәдени қызметтерге халықтың шығындары
қарастырылған.
ТМД ... ... ... ... ... ... үй ... кешенін реформалау, көлік шығындарының өсуі, денсаулық сақтау
және ... беру ... ... ... ... ... салдарын
ескермейді. Жалпы тұтынушылық себетте осы шығындар жоқ.
Күнкөріс деңгейін есептеген кезде міндеттер ... ... ... ... ... қорларға аударымдар, несие бойынша пайыз
төлемдері және т.с.с.) есепке алу керек. Дегенмен Армения және Қазақстанда
күнкөріс деңгейін есептеу әдістемесінде бюджеттің осы шығындық ... ... ... ... деңгейінің есептегенде
қызметкерлердің жеке салымдары, әлеуметтік сақтандыру, зейнетақы,
қорларына, меншікке салық төлемдері (әлеуметтік ... ... ... ... қоса ... және басқа мемлекетпен енгізілген міндетті
төлемдер ескерілмейді. 
Достастық мемлекеттерінде құрастырылған тұтынушылық себеттер мемлекеттердің
қарқынды даму ... ... ... ... аз дамыған мемлекеттер
үшін сипатты болатын шығындардың едәуір бөлігі азық – түлік өнімдеріне
сәйкес келетін «өмір сүру моделінің» ... ... ... ... ... құрылымына талдау көрсеткендей ТМД елдерінің көбісінде
шығындардың негізгі бөлігі азық – түлік тауарлар тобына жұмсалады. Мысалы,
Белоруссияда азық – түлік себетінің ... 53,6% , ...... – 63,96%, ... – 45,8%, ... – 53,5% ... Дамыған
мемлекеттерде осы шығындардың үлес салмағы 10 – 15%, соның ... АҚШ – ... 9%, ... – 11% ... ... Достастық мемлекеттеріндегі күнкөріс деңгейін есептеу
әдістемесін оның құрылымын жақсарту бағытында, ассортименті арттыруға,
нормалар мен нормативтерді үлкейтуге, тұтынушылық себетін қазіргі
әлеуметтік – ... ... ... жетілдіру керектігін
куәландырады.
Қорытынды
Жұмысшының айлық жалақысының мөлшері жұмысшының біліктілігіне, жұмыстың
қиындығы, саны мен сапасына, ... ... ... ... ... ... ... уақытының нормасын нақты кезеңде атқарған және еңбек нормасын
(еңбек міндеттемелері) толық орындаған жұмысшының айлық жалақысының мөлшері
Қазақстан ... ... ... ... ... ... кем ... тиіс.
Қазақстандағы ең төменгі күнкөріс деңгейі азық-түлік, тауар және қызмет
түрлерінің ... ... ... жиынтығынан тұратын тұтыну
қоржынының құнымен шамалас. ​​ Қазақстанда ... ... ... ... алты ... ... ал қоржынның ақшамен өлшегендегі құны
ғана инфляцияның беталысына қарай өзгертіліп келді.
Дамыған шетелдерде еңбекақы төлеу жүйесінің сан алуан ... ... ... бар. ... нарықтық экономикасы бар елдерде
кәсіпорын қызметкерлерін ... ... екі ... ... өндірістік көрсеткіштердің өсімін ынталандыру;
- жұмыс күшінің сапасының артуына ынталандыру.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Әбдікерімова Г.И. Кәсіпорын экономикасы. Алматы. 2008 ... ... ... Кайкен Ж.Б., Сұлтанов Ө.С., Қалдыбаев М.М.
Семей. 2010.
3. ... Г. ... ... ... // Труд-Зарплата-Пенсия. -
Алматы, 2008.
4. С.Әкімбеков, А.С.Баймұхаметова, У.АЖанандаров Экономикалық ... ... ... редакция С. Әкімбековтікі. — Астана: 2002. 
  

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау8 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі күнкөріс минимумын, тұтыну себетін және ең төменгі еңбекақыны талдау5 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, ең төменгі еңбекақыны талдау11 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын , ең төмеңгі еңбекақыны талдау6 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау13 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы16 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәілмет9 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау жайлы мәлімет7 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау туралы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь