Табиғи ресурстардың классификациясы. Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері

1 Табиғи ресурстар және оның классификациясы.
2 Ластану.
3 Табиғи ортаның ластануы мен классификациясы.
4 Экологиялық қауіпсіздік
Табиғи ресурстар - адамның өз мұқтажын қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін пайдаланатын қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың, табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс материалдары, пайдалы қазбалар және т.б. жатады.
Табиғи ресурстардың бірінші белгісі - олардың түрі.Бұл белгіге сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен судың қайтымы), өсімдіктер әлемі, жануарлар әлемі, табиғи заттар (су, ауа, топырақ) және пайдалы қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі рудалар) болып бөлінеді. Сонымен қатар пайдалы қазбалар пайдалануға дайын (көмір, бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық тыңайтқыштар) болуы мүмкін.
Табиғи ресурстардың екінші белгісі - олардың қоры.Бұл белгісі бойынша оларды сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.
Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ пайдалану кезінде саны мен сапасы өзгермейтін немесе аздап қана өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел энергиясы, қозғалыстағы су энергиясы, жер қойнауы энергиясы жатады. Қоршаған ортаның ауасы мен суы саны бойынша өзгермеуі мүмкін, бірақ адамның тіршілігі барысында сапасы төмендеуі әбден мүмкін. Бұл табиғи байлықтар қазіргі таңдағы техника мен технологияның көмегімен (су, шаң, газ тазалау, сондай-ақ санитарлық-гигиеналық шаралар) сарқылмайтын бола алады.
Сарқылатын табиғи байлықтар - табиғатты пайдалану барысында саны мен сапасы өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер.
Үшінші классификациялық белгі - сарқылатын табиғи байлықтардың орнына кайта келуі. Бұл белгісі бойынша сарқылатын байлықтардың мынадай түрлері бар:
- қалпына келетін -өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі;
- қалпына келмейтін - миллиондаған жылдар бойы жер қойнауында түзілген пайдалы қазбалар (қара, түсті, асыл және сирек кездесетін, радиоактивті металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);
Табиғи ресурстар - адамның өз мұқтажын қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін пайдаланатын қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың, табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс материалдары, пайдалы қазбалар және т.б. жатады.
Табиғи ресурстардың бірінші белгісі - олардың түрі.Бұл белгіге сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен судың қайтымы), өсімдіктер әлемі, жануарлар әлемі, табиғи заттар (су, ауа, топырақ) және пайдалы қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі рудалар) болып бөлінеді. Сонымен қатар пайдалы қазбалар пайдалануға дайын (көмір, бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық тыңайтқыштар) болуы мүмкін.
Табиғи ресурстардың екінші белгісі - олардың қоры.Бұл белгісі бойынша оларды сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.
Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ пайдалану кезінде саны мен сапасы өзгермейтін немесе аздап қана өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел энергиясы, қозғалыстағы су энергиясы, жер қойнауы энергиясы жатады. Қоршаған ортаның ауасы мен суы саны бойынша өзгермеуі мүмкін, бірақ адамның тіршілігі барысында сапасы төмендеуі әбден мүмкін. Бұл табиғи байлықтар қазіргі таңдағы техника мен технологияның көмегімен (су, шаң, газ тазалау, сондай-ақ санитарлық-гигиеналық шаралар) сарқылмайтын бола алады.
Сарқылатын табиғи байлықтар - табиғатты пайдалану барысында саны мен сапасы өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер.
Үшінші классификациялық белгі - сарқылатын табиғи байлықтардың орнына кайта келуі. Бұл белгісі бойынша сарқылатын байлықтардың мынадай түрлері бар:
- қалпына келетін -өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі;
- қалпына келмейтін - миллиондаған жылдар бойы жер қойнауында түзілген пайдалы қазбалар (қара, түсті, асыл және сирек кездесетін, радиоактивті металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік ... ... ... ... ... қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері.
Тексерген: Нуржуманова Ж.М.
Орындаған: Миратова ... ... ... және оның классификациясы.
2 Ластану.
3 Табиғи ортаның ластануы мен ...
4 ... ... ... - ... өз мұқтажын қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс ... ... ... және т.б. жатады.
Табиғи ресурстардың бірінші белгісі - олардың түрі.Бұл белгіге сәйкес олар ... ... (күн ... жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен судың қайтымы), өсімдіктер әлемі, жануарлар әлемі, табиғи ... (су, ауа, ... және ... ... ... ... т.б. ... рудалар) болып бөлінеді. Сонымен қатар пайдалы қазбалар пайдалануға дайын (көмір, бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, ... ... ... ... ресурстардың екінші белгісі - олардың қоры.Бұл белгісі бойынша оларды сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.
Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ ... ... саны мен ... ... ... ... қана ... табиғи физикалық құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел энергиясы, қозғалыстағы су энергиясы, жер қойнауы энергиясы жатады. Қоршаған ... ... мен суы саны ... ... ... ... адамның тіршілігі барысында сапасы төмендеуі әбден мүмкін. Бұл табиғи байлықтар қазіргі таңдағы техника мен ... ... (су, шаң, газ ... сондай-ақ санитарлық-гигиеналық шаралар) сарқылмайтын бола алады.
Сарқылатын табиғи байлықтар - табиғатты пайдалану барысында саны мен сапасы ... ... ... ... және ... классификациялық белгі - сарқылатын табиғи байлықтардың орнына кайта келуі. Бұл ... ... ... ... ... түрлері бар:
- қалпына келетін -өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі;
- қалпына келмейтін - ... ... бойы жер ... түзілген пайдалы қазбалар (қара, түсті, асыл және сирек кездесетін, радиоактивті металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);
- салыстырмалы қалпына ... - ... ... ... қайта келуі баяу жүретін ресурстар (құнарлы қара топырақ, үлкен жастағы ағаштар - секвойя, баобаб және т.б.).
Сонымен қатар бұл құбылыстардың қандай ... ... ... аймақта (континент), жеке географиялық ауданда немесе белгілі бір экожүйеде жүріп жатқанын ескерген жөн. ... ... ... қарастыру кезінде табиғи байлықтың бір түрі сарқылатын да немесе ... да ... ... ... ... табиғатты пайдалану - қоршаған орта байлығын адамның тіршілігі үшін пайдалануы. Адамның табиғатты пайдалануы төрт түрлі: ... ... ету, ... ... үшін және ... ... ... Оның ішіндегі ең бастысы тіршілігін қамтамасыз ету болып табылады. Яғни, тыныс алу үшін ауаны пайдалану, шөлін басу үшін су ішу, ... үшін ... мен ... ... ... түрі де адам үшін тек ... ... табылады. Экономика субьектілері (фабрикалар, заводтар, ауылшаруашылық өндіріс орындары) табиғи ... ... ... адам үшін ... ... тауарларды өндіреді.
Ауруларды емдеу және профилактика шаралары үшін де табиғи ресурстарды (тау ауасы, емдік балшықтар, минералды су ... ... ... ... ... ... және ... қажеттіліктерін өтеу үшін табиғат сұлулығы мәдени тұрғыдан да пайдаланылады. Сондықтан да табиғат сұлулығын көру үшін Жер шарының көптеген жерлеріне туристер ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар:
- табиғи байлықтарды пайдалану оларды орнына келтірумен қатар жүруі ... ... ... ... ... байлықтар үшін);
- табиғи байлықтарды кешенді пайдалану;
- табиғи байлықтарды қайта пайдалану;
- табиғатты ... ... ... ... ... ... ... қысымды азайту үшін жаңа технологияларды ендіру.
Жер қойнауындағы ресурстарды пайдалану қарқыны алдағы уақытта төмендемейтін болса, олардың қоры азаятыны сөзсіз. ... ... ... ... ... рудасының қоры 500-600 жылға, темірдікі - 150, мырыштыкі - 200-230, қорғасындыкі - 20-30 жылға жетеді екен. ... ... шығу үшін ... ... ... ... ... және жаңа қорларын барлау, қайтара пайдаланатын шикізатты қолдану, металл сынықтарын қайта ... ... және ... ... ... істен шыққан аспаптарды қайта жөндеу және тағы да басқа шараларды іске асыру қажет.
Табиғатты ... ... ... ... ... ... ... ресурстардың қатарына соңғы уақытта тұщы су, оттегі және т.б. қосылды. Себебі бұлардың пайдалану, шығындалу қарқыны табиғаттың өздігінен қалпына келу ... асьш ... - ... ... ... ... ал оның ... қасиеті - оның құнарлылығы. Топырақтың түзілуі өте күрделі, әрі ұзақ жүретін процестердің бірі. Топырақтың ... ... ... ... мөлшерін жинақтайтын 1 см қалыңдықтағы беткі қабатының түзілуіне 100 жылдай, 20 см қабат қалыңдығының түзілуіне кемінде 5-7 мың ... ... ... Ал осы ... жоюға түзілу мерзімімен салыстырғанда көп уақыттың қажеті де жоқ, ең әрі ... ... ... ... ... ... 20-30 ... құнарлылығынан айыруға болады. Топырақты өңдеуге дұрыс технология қолданбау, ауыл шаруашылығын экстенсивті түрде жүргізу, ... ... ... ... су және жел ... ... күшеюіне алып келеді.
Сонымен, топырақ қалпына келетін ресурс болғанымен, оны тек ... ... ... ... ғана ... ... немесе бұзбай отыруға болады. Атап айтсақ, дүние жүзінде әр адамға шаққаңда өңделетін топырақтың мөлшері 0,28 ... ... ... әр ... шаққанда келетін егістік жердің көлемі 0,94 га, АҚШ-та - 0,3 га, ... - 0,1 га, ... - 0,15 га, ... - 0,13 га, ... - 0,04 га, ... -2,25 га. Жарамды жер көлемі барлық елдерде жылдан-жылға азаюда.
Соңғы 400 жылдың ішінде Жер бетінен құстар мен сүтқоректі жануарлардың 130 түрі ... ... ... ... жыл сайын жойылуға жақын жануарлар мен өсімдіктердің бірнеше түрлері енуде. Атап айтқанда, қазірдің өзінде жойылуға жақын ... ... ... омыртқалы жануарлар мен кейбір жәндіктер түрлерінің саны 10 ... асып ... ... ... түрі тек ... бағында ғана сақталған.
Қазіргі кезде дүние жүзінде 2,5 млн-ға жуық биологиялық түрлер белгілі. Оның 74% тропикалық белдеуде, 24% ... ... ... тек 2% ... ... ... ... бұл деректер әлі толық емес. Соңғы жылдардағы дүниежүзілік ғылыми-техникалық ... ... адам ... табиғатқа зиянды әсерлерінің көбеюінен түрлер саны жыл сайын азаюда. Қазіргі таңда дүние жүзінде жыл сайын 1-ден 10-ға дейінгі жануарлар түрлері ... апта ... бір ... түрі ... ... Ал ... бір түрінің жойылуы ұсақ жәндіктердің бірнеше түрлерінің жойылуына алып келеді. Бұл жағдай әлемдегі биологиялық тепе-тендікті бұзып, көптеген экологиялық ... ... ... ... ... ... ресурсқа табиғи ресурстардың маңызды түрлерінің бірі - орман ... да, ... ... ... ... Біздің планетамызда орман алқаптары азаюда. Оның бірден-бір себебі - ағаштарды кесу, ауыл шаруашылық дақылдарына және ... жер ... Ауыл ... ... егуге жер дайындау үшін Африкадағы тропикалық ормандардың 70%, ... ... 50%, ... ... ормандардың 35% жойылған. Орман алқаптарының қысқаруы көптеген елдерде, сонымен ... ... ... ... ... ... ... облыстарында сексеуілді кесу мен Солтүстік пен Шығыс облыстардағы өрттер) қарқынды ... 1980 ... ... ... ... 11,3 млн ... ... 1990 жылдары 16,8 млн-ға, 2000 жылы 19,4 млн гектарға жетті. Бұл ... ... ... және ... ... ... келу қарқынынан асып түседі. Орта есеппен 10 га оталған ... 1 га ғана ... ... ... Жыл ... жер бетіндегі ормандардың жалпы ауданы 1,5-2%-ға азаюда. Егін шаруашылығының дамуына дейін әлемде 6,2 млрд. гектар ... ... ... оның 4,0 ... ... ғана ... ... соңғы жылдары ормандар экожүйесіне атмосфералық ауаның ластануы да ... әсер ... -- ... және ... экожүйеге зиянды әсер ететін физикалық-химиялық және биологиялық заттардың қоршаған ортағазалал келтіруі.Ластанудың салдарынан зиянды және улы ... ... ... қоршаған ортаның экологиялық тепе-теңдігі бұзылады. Тіршілік ортасы мен ... ... ... ... ... т.б.; ерекшеліктеріне қарай:
физикалық (электрмагнитті, радиоактивті, сәулелі, жарықты, жылулы
химиялық (мұнай, ауыр ... және ... ... мен ... ... ... вирусты)
механикалық ластану (агенттердің өз арасындағы ластану, мысалы, қоқыс) болып бөлінеді.
Ластану көздеріне қарай:
өндірістік
көліктік
ауыл шаруашылық
тұрмыстық, т.б. болып ерекшеленеді.
Қоршаған ортаның ішіндегі ең көп ... ... ауа, су, ... ... негізінен: жылу электрстансалары, түсті және қара металлургия өнеркәсіптері, зауыттар, ал ауылды жерлерде ауа мен ... ... мал және құс ... ... ет және сүт ... ... сондай-ақ, егістік жерлерге қолданылатын улы химикаттар, пестицидтер және минералды тыңайтқыштар ластайды.Ірі қалаларда негізгі ластану көзі -- ... ... олар ... ... ... көп ... зиянды заттар (көміртек және азоттың тотықтары,көмірсутектер, қорғасынның токсиндік байланыстары, канцерогенді заттар, т.б.) ... ... бір ... ... ауаға сағатына шамамен 6 -- 10 м2 ... ... ... ... ... ... дәрежесі әр түрлі қалыптар (стандарттармен) мен нормативті ... ... ... ... ластануы мен оның классификациясы.
Табиғи ортаның ластануы мен классификациясы.Қоршаған ортаның ластануы" ұғымының ауқымы кең. Тар мағынадаластанудеп қандай да бір ортаға ... оған тән емс ... ... және ... агенттерді әкелу немесе осы агенттердің табиғи ортадағы ... көп ... ... ... ... ... ... боынша бұл түсінікті екі тұрғыдан қарастыруға болады:. қоршаған ортаға түсіп жатқан немесе адам мен табиғатқа зиянды әсерлердің ... ... ... жатқан заттар; қоршаған ортаны ластайтын затар (мысалы, химиялық заттар). Тікелей ластанушы объектілер қатарына (ластайтын заттар акцепторы) биотикалық қоғамдастықтың ... ... ... атмосфера, су, жер қыртысы кіреді. Ал, жанама ластанушы объектілер қатарына, биоценоз құраушылары - өсімдікгер, жан-жануарлар және микроорганизмдер жатады. Ластаушы жүйе ... тек қана ... ... жылу-энергетикалық комплекс орындары ғана саналмайды, сонымен қатар, күнделікті тұрмыстағы тіршілік, мал шаруашылығы да ластаушылар көзі болып табылады. Ластаушы загтар мен оны ... ... ... ... ... ... жүйелерді классификациялауды Р.Парсон ұсынды. Бұл классификациялау - ластаушы заттүрін, оны бөлетін жүйені, оның салдарын ... ... ... Оның ... ... ... болып негізінен мыналар саналады: *. сарқынды сулар және оттегін жұтатын өзге қалдықтар; *. инфекцияны тасымалдаушы жүйелер; *. өсімдіктерге ... ... зат ... ... ... *. ... қышқылдар мен тұздар, минералдар; *. шайылу барысында түзілген шөгіңділер (твердый ... *. ... ... ... ... бүлінуі табиғи апаттардан, атап айтқанда жер сілкініс, өрт жөне т.б. орын ... оны ... деп, ал ... ... іс-қимыл әрекеті барысында ластанса, оны антропогенді деп атайды. Экологиялық тұрғыдан ластану объектісі әрдайым экожүйе ... ... ... түсіну қажет. Бұдан өзге, табиғи заттардың бір заттың көптігі немесе онда ... ... ... (жаңа қоспалардың) экологиялық факторлардың режимдерінің өзгергендігін білдіреді, себебі ... ... ... шынайы мәнінде эколгиялық фокторлар болып табылыды. Демек, бұл факторлардың режимі (немесе олардың құрамы) қандай да организмнің (немесе ... ... ... ... ... ... ... Бұл кезде зат алмасу үрдістері бұзылады, продуценттердің ассимиляция қарқындылығы, ендеше бүтін биогеоценоздың да өнімділігі кемиді. Осылайша, ауаның, су мен ... ... бар кез ... зат алмасушы агент бола алады. Қоршаған ортаның құрамына кіретін заттардықұрамдас бөліктердеп ... ... ... ... жанартаудың атқылау, өсімдік тозаңы, жел көтерген шаң т.б.),антропогенді де(қоғамның іс - ... ... бола ... ... ... - ... көп ... үрдіс. өндіріс қалдықтарындағы химиялық қосылыстар әдетте өздері бастапқы болмаған ... тап ... ... көпшілігі химиялық белсенді, әрі тірі ағзаның ұлпасының құрамына кіретін молекулармен өзара әрекеттесуге немесе ауада белсенді ... ... ... ... ... ... тіршілік иелері үшінуболып табылатыны түсінікті. ^Ластану түрлерінің жіктелуі (классификациясы).Шыққан тегі бойынаша ластанудың екі түрін қарастыруға болады: *. адамдардың қатысынсыз табиғи ... ... ... ... *. ... іс - ... ... болатын антропогенді ластанулар; бұған өнеркәсіптік өндірістің техногендік әсерлердің үлкен үлес ... ... ... ... ... ... 1) ... - кездейсоқ, не адамзатіс-әрекеті нәтижесінде ластануы; 1. Механикалық - қоршаған ортаның, тек ... ... ... ... 2. ... - ... ... химиялық құрамының өзгеріп, ұзақ жылдар бойы қалыптаеқан әр түрлі зат мөлшерінің, қалыпты жағдайдан ... ... 3. ... ... - бұл бес ... ... а) Өнеркөсіп жөне жылу-энергетикалық комплекстердің жұмысы арысында коршаған орта температурасьшың бұзылуы, мұны жылулық деп ... ә) ... - ... ... ... ... көздерінен баска, жасанды жарық көздері арқылы, өсімдік жөне жануарлар дүниесінің тіршілік ету жағдайының өзгеріске ... б) Шу, ... ... в) ... ... ... тыс артуы; г) Радиоактивті ластану. 5) Микробиологиялық ластану -- адамның тіршілік етуі барысында, антропогенді жүйелерде немесе ортада әр ... ауру ... ... ... ... Қоршаған ортаның ластануы - кез келген экологиялық жүйеге, оған тән емес ... ... ... қосылуы немесе құрылысының өзгеруі нөтижесінде, экожүйенің - зат, энергия алмасуы бұзылып, өнімділігінің төмендеуі.
Пайдасы мен бірге мұнай өндірісінің қоршаған ортаға ... ... де аз ... ... ... ластануы іздеу - барлау және мұнай, газ өндіретін ұңғымалар (скважиналар) құрылысынан ... Бұл ... ... ... ... ... орнатылған дизельдерден шығатын түтіндер, азот пен көміртек ... шаң, ... ... және т.б. Бұрғы мұнарасынан 800 алшақтыққа дейін топырақ және өсімдіктер бұрғылау сұйығымен (құрамында 20ға жуық химиялық реагенттер болады) ластанып, зардап ... ... ... ... ... алғанда табиғатқа тиетін зардаптар мынадай: Апатты жағдайлардың болуын ... ... ... ... ... ... Мысалы, коррозиямен күресудің нәтижелі жолдарын іздестіру және тасмалдау құбырларын жиі тексеру, жөндеу жұмыстарын уақытылы ұйымдастыру. Мұнайды жер бетіне шығару үшін ... жер ... әр ... ... ... ... айналымнан шеттелуі, жер сұрқының бұзылуы, ластануы.Ластаушы заттар бөлініп, атмосфераның жер бетіндегі және жер астындағы сулардың, топырақтың бұлармен ластануы.Мұнаймен қоса жер ... ... ... судың шығуы.Бұрғылауда шыққан қалдықтарды көму. Мұнайдың төгілуі. Мұнай өнеркәсібі қоршаған ортаны ластайды. Ластанудың жалпы бірнеше түрі бар. Олар инградиентті, параметрлі, ... ... ... бөлінеді(1-сурет). 1- сурет. Ластанудың түрлері. Негізінде негативті әсерді мұнай шығаратын кәсіпорындар атмосфералық ауаға ... Осы ... ... ... ... көмірсутектері (48%), көміртек оксиді (33%), қатты заттар (20%) жатады. Осы салада мұнаймен бірге қосыла шығатын газ әлі толығымен қолдануын ... ... жыл ... оның ... 20% ... ... ... сондықтан қоршаған ортаны ластаумен қатар табиғи ресурс ысыраптанылады. Осыған байланысты бұл газдарды кәдеге асыру жолдарын іздестіру ... ... ... ... газ - ... ... ... кездейсоқ апатты жағдайға ұшыратуы мүмкін, осы кезде ... ... ... жер ... ... ... орын ... Апаттық жағдайдың тууының негізгі себебі тасымалдау құбырларының ... ... ... ... ... ... құрылыс техникасының осы құбырларды басып езіп кетуіне немесе технологиялық және ... ... ... да ... ... ... ... өндірістер басқалармен салыстырғанда суды көп жұмсайтын болғандықтан олардың суаттарға жіберетін ластанған ақаба суларының ... де ... ... ... ... ... ... ластануға жатады. Өнеркәсіптік энергоқондырғыларда, жылу электро-станцияларында, т.с.с. мұнай өнімдерін жағу салдарынан ауа ... ... ... ластануы қауіптірек болады. Мұнай өнімдерінде кездесетін күкіртті және ... ... жану ... ... ... түзеді, ондай оксидтер аппаратураны коррозияға ұшыратады, атмосфераға қосылып, ауа ағысымен таралады, олар барлық тіршілік атаулыға өте қауіпті болады. Мұндай элементтерді ... ... ... ... ... ... тазалау қолданып өңдейді - сутегіні ... ... ... ... Бұл кезде күкіртті заттар мен азоты бар заттар айырылады да күкіртсутегі Н2S мен ... ... Ол ... ... алып падаланады. Көмірсутек өндірісте күкірт және күкірт қышқылын өндіру үшін жұмсалады. Өндіріс қалдығынан алынған күкірт қышқылы, колчедан негізінде ... ... көп ... болатын көрінеді. Мұнай өңдейтін және мұнай газ зауыттарында айналадағы ортаны сақтаудың басқа да қорғаныс шаралар бар. Адам табиғатты бүлдіруі ... сөз ... ең ... ... - газ кешені кәсіпорындарын ауызға аламыз. Олар ауаға ... ... 90% ... ... ... ... ... үштен екі бөлігінен астамы солардың үлесіне тиеді. Ал олардың бейтараптану дәрежесі бір пайыздың ширегіне де ... ... ... ... ... да ... ... алаңдатып отыр. Технологиялық, авариялық және басқа атаулыларды тағынған ондаған жер ... ... бар. ... ... ... істен шығуы да бізде жиі болып тұрады. Мұнай мен газға жүргізілетін бұрғылау жұмыстарының да қоршаған ... ... ... ... баршылық. Мұнда жердің беткі қабаты бұзылады, жер асты сулар ластанады. Ал скважиналарды сынау кезінде дизельдердің жұмысы жағдайында жер улы компоненттермен ... ... ... аз ... келтіретін іздеу жұмыстарын жүргізудің бағдарламасы жоқ емес, бар. Скважиналарды тұрғызу ... ... ... ... мақсатында ең жаңа, қазіргі заманғы технологияны пайдалануда уақытылы қарастырылған. Қоршаған ортаға кең көлемде және ұзақ мерзімде әсер ететін ... - газ ... ... кәсіпорны - Теңіз. Осы Теңізді игеру кезінде атқаратын жұмысқа 2 млрд. доллор жұмсалған. Жобалар мен ... ... ... іске ... ... және ... қауіпсіздік талаптарына сай келмеді. Ақыры айтарлықтай дәрежеде қайта жұмыс ... ... ... Экологиялық жағынан тереңірек қарастырылған өте күрделі және қиыншылықпен шешіледі.
Қоршаған табиғи ортаның ластануы - қандай да бір экологиялық жүйеге ... ... ... ... мен ... ... ... мен ақпарат ағынын үзетін немесе өзгертетін, аталған экожүйенің бұзылуына әкеліп соғатын, оған тән емес жанды немесе ... ... ... ... ... ... енгізілуі.
Ластаушы заттардың атмосфералық ауаға шығарылуы. 2009 жылы тұрақты ластау (ҚР Статистика агенттігі) көздерінен атмосфералық ... ... ... ... ... 2,3 млн.тоннаға жеткен және соңғы он жыл ... ... ... ... ... ... 1681 мың ... газ тәріздес заттардың 46,4% күкіртті ангидридтің, 25,7% көмір тотығының, 12,3% азот ... 7,8% ... 2,6 % ... ... заттардың үлесіне тиеді.Ауасы лас қалалардың қатарына 11 қала жатқызылса, соның ішінде 7 қала ... ... ... ... ... ... Тараз) ластану деңгейі жоғары қалалар. Химиялық ластану -тыңайтқыштармен, ... ауыр ... ... қауіптілері-бензол, пестицидтер, нитраттар, нитриттер, полихлорланған дифенилдер. Қоршаған ортаға шығарылатын ластаушы заттардың 400 мыңға жуық түрі бар. Негізгілері:СО2 -көміртегі тотығы. Организмнің ... ... ... ... ... ... әкеліп соғады.NH3 -аммиак. Тоңазыту қондырғыларында кездеседі.NOх -азот оксидтері. Жану өнімдерінен түзіледіH2S -күкіртті сутегі. Өте улы-ауыр металдар және ... ... ... ... ... территориясында төрт әскери-сынақ полигондары және "Байқоңыр" кешені жұмыс жасайды. Ракеталардың жерге түскен ... ... ... өте улы ракета жанармайларының төгілулері т.б. нақты экологиялық қатер туғызуда."Байқоңыр" космодромынан тасымалдаушы-зымырандардың ұшырылымдарын қамтамасыз ету үшін, ... ... 12,24 млн. ... тең ... ... түсетін арнайы құлау алаңы бөлінген. Осыған байланысты ракеталық-ғарыштық қызметтің қоршаған ортаға және халық денсаулығына ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі алаңдатып отыр.Қазақстаның экологиялық қауіпсіздігіне елеулі қатер туғызып отырған-радиоактивті ластану. Оның ішінде 30%-ы радиоактивті ... ... ... ... ... 50 ... астам пайдалануға жарамсыз иондаушы сәуле шығаратын құралдар бар. 1949 жылғы алғашқы жер бетіндегі жарылыстан бастап Семей және ... ... ... ... ... ... ... аумақтардың тұрғындарының арасында сырқат саны әлі азаймай отыр. ... өкпе мен сүт ... ... лимфогемобластоз және басқа да қатерлі ісікті патологиялары.Семей полигонына жақын нақ сол аудандарда жетілуіндегі әртүрлі ауытқулар, тәндік және естік кемшіліктер ... ... ... ... көп ... ... ... соны бәрі қалдықты радиацияның кесірінен болатын генетикалық мутациямен ... ... ... қамтамасыз ету, халықаралық қауіпсіздік бағыттарының бірі болып саналады. Бұл саланың маңызды құжатнамасына 2004-2005 жылдарға арналған ҚР экологиялық Концепциясы жатады. Экологиялық ... ... ... бағытталған шаралар алынуда.Экологиялық қауіпсіздік төңірегіндегі мемлекеттік саясат мақсаттарына табиғи жүйелердің ... ... ету, ... ... әсер ... табиғи және антропогендік әсерлер нәтижесінде пайда болған қауіп қатерден сақтау жатады. Бұл мақсатқа жету үшін келесі мәселелер өз шешімін табуы ... ... ... және ... озон ... ... ... әсерді төмендету;биоәралуандылықты сақтау және жердің деградациясы (құнарлылығы төмендеу) мен ... ... ... ... апатты аймақтарды, әскери космостық және сынақ кешендері полигондарын қайта қалпына келтіру;
Каспий теңізі қайраңының ластануының алдын ... ... ... мен ... жол бермеу;тарихи ластанулардың ауа бассейнінің ластануының, радиоактивті, бактериологиялық және ... сол ... ... ... ... алу және жою;өндірістік және тұрмыстық қалдықтар көлемін азайту;табиғи және техногендік төтенше жағдайлардың алдын алу;
Пайдаланылған әдебиеттер:
* ... және ... ... пайдалану. Ә. Бейсенова, А. Самақова, Т. Есболов, Ж. Шілдебаев.
* Экология негіздері. Ғ. Сағымбаев.
* ... С. ... Г. Т. ... ... Ә. С. ... Ж. Б. Шілдебаев, Г. З. Сауытбаева

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғи ресурстардың классификациясы.Кейбір қоршаған ортаны ластаушы заттардың тірі организмдерге әсері15 бет
Каспий теңізінің экологиясы4 бет
Экология - Дәрістік курс61 бет
Имуниттеттің генетикасын зерттеу әдістері4 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
"Қазандықтардың арматурасы. қазандық агрегат арматурасының классификациясы"3 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь