Әдебиеттегі мазмұн мен пішін жайлы мәлімет

Кіріспе І. Әдебиеттегі мазмұн мен пішін және олардың қызметі; ІІ. Мазмұн мен пішін жайлы ғылыми ой.пікірлер. Қорытынды Қолданылған сілтемелер
Мазмұн мен пішін - әдебиеттану ғылымында бір-бірімен етене байланысты ұғымдар. Кез-келген көркем шығарма өзінің көркемдік мазмұны мен пішінімен ерекшеленетіні рас. Мазмұн мен пішінді бір-бірінен бөліп жаруға болмайды, себебі олар бір-бірін толықтырып отырады. Жұмыстың алғашқы бөлімінде негізінен ғалым Зейнола Қабдоловтың ғылыми тұжырымдамалары берілген. Ал екінші жартысында мазмұн мен пішінге қатысты кейбір ғылыми деректер берілген.
Мазмұн мен пішін бірлігі-көркемдік арты. Мазмұн мен пішін-іргелі философиялық ұғым. Бұл екеуі бір-бірінен айрылмас байланыста, бірлікте болады. Көркем шығарманың күллі құны мен қасиеті оның мазмұны мен пішінінің бірлігінде жатыр. Мазмұн мен пішін жайын сөз еткенде, ескеретн бір нәрсе-бір мамұнының бірнеше пішіні болатыны. Мысыла, Ұлы Отан соғысының сөз өнерінде әр түрлі пішінде суреттелгенін Қ.Аманжоловтың «Ақын өлімі туралы аңыз», Б.Момышұлының «Москва үшін шайқас», Ә.Әбішевтің «Намыс гвардиясы» атты шығармаларынан аңғаруға болады. (поэзия, проза, драматургия). Шығарма мазмұнының ұтымдылығы да, оқырманға жетімділігі де оның пішініне байланысты. Мазмұнға қарағанда, пішін өзгермелі болады. Мысалы, махаббат. Бұл - өмірде тұрақты шындық, өнерге мәңгілік тақырып. Бірақ өмірдің осы шындығының өнердегі пішіні әр дәуірде әр алуан. Бір мазмұнның өзі әр дәуірде әр түрлі пішінге көшіп отырады. Мазмұн мен пішін жайын сөз еткенде ескеретін тағы бір ерекшелік-мазмұнын мен пішіннің тарихи категория екендігі. Әрбір жаңа дәуірде көне мазмұн тың пішін тауып, жаңғырып, жасарып қана қоймайды, әр дәуір өз шындығын, демек, өз мамұнын ала келеді. Сонымен, әдебиеттегі мазмұн мен пішіннің бірлігі дегеніміз-өнер туындысының көркемдігі үшін ауадай қажет жағдай. Көркем шығармадағы мазмұн мен пішіннің бірлігі - оның етене бүтіндігі, эстетикалық бағалылығы. Мазмұн дегеніміз шығарманың өмір шындығын, құбылыстарын бейнелі түрде көрсетіп, ой-сезімге әсер беретін мағыналылығы деуге болады. Шығарманың мазмұны баяндалған, көрсетілген уақиға,жағдай өмір құбылыстарының тікелей өзі емес, соның көркемдік көрінісі сөзбен мүсіндеп берілген суреті.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ                               ... ... ... атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ	                                                                                                                                                                                               ...       ... 		  ...                	   		    		       ... ... мазмұн мен пішін 	                                   ...     ... ... ...                        		               ... ПД-305      											               ... ... ... - ...   ЖҰМЫС ЖОСПАРЫ:																				   	Кіріспе																										          		І. Әдебиеттегі мазмұн мен ... және ... ...              ...        			ІІ. ... мен ... жайлы ғылыми ой-пікірлер.																			Қорытынды																												Қолданылған сілтемелер																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																															 																  																														     КІРІСПЕ 																								Мазмұн мен пішін - ... ... ... ... ... ұғымдар.  Кез-келген көркем шығарма өзінің көркемдік мазмұны мен 	пішінімен ерекшеленетіні рас. Мазмұн мен ... ... ... жаруға 	болмайды, себебі олар бір-бірін толықтырып отырады. Жұмыстың алғашқы 	бөлімінде негізінен ғалым Зейнола Қабдоловтың ғылыми тұжырымдамалары 	берілген. Ал екінші жартысында ... мен ... ... кейбір ғылыми 	деректер берілген. 																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																																												
І. Әдебиеттегі мазмұн мен ... және ... ... қызметтері Мазмұн мен пішін бірлігі-көркемдік арты. Мазмұн мен пішін-іргелі философиялық ұғым. Бұл ... ... ... ... ... ... Көркем шығарманың күллі құны мен қасиеті оның мазмұны мен пішінінің бірлігінде жатыр. Мазмұн мен ... ... сөз ... ... бір ... ... бірнеше пішіні болатыны. Мысыла, Ұлы Отан соғысының сөз өнерінде әр түрлі пішінде суреттелгенін Қ.Аманжоловтың , ... , ... атты ... ... ... (поэзия, проза, драматургия). Шығарма мазмұнының ұтымдылығы да, оқырманға жетімділігі де оның пішініне байланысты. Мазмұнға қарағанда, пішін ... ... ... махаббат. Бұл - өмірде тұрақты шындық, өнерге мәңгілік ... ... ... осы ... ... ... әр ... әр алуан. Бір мазмұнның өзі әр дәуірде әр түрлі пішінге ... ... ... мен ... ... сөз ... ескеретін тағы бір ерекшелік-мазмұнын мен пішіннің тарихи категория екендігі. Әрбір жаңа ... көне ... тың ... ... ... жасарып қана қоймайды, әр дәуір өз шындығын, демек, өз мамұнын ала ... ... ... мен ... ... ... туындысының көркемдігі үшін ауадай қажет жағдай. Көркем шығармадағы мазмұн мен пішіннің бірлігі - оның етене бүтіндігі, ... ... ... ... өмір шындығын, құбылыстарын бейнелі түрде көрсетіп, ой-сезімге әсер беретін ... ... ... Шығарманың мазмұны баяндалған, көрсетілген уақиға,жағдай өмір құбылыстарының тікелей өзі емес, ... ... ... ... ... ... суреті. Өмір шындығы әдебиет шығармасындағы көркем шындыққа айналғанда оған ... ... ... ... ... ... мұрат-идеалдары келіп қосылады. Шығарманың көркемдік тұлға-пішініне, өрнек-кестесіне, өн бойына қан ... жан ... өң нұр ... ... ... биік ... ... көрінісі. Әдеби шығарманың көркем түрін (пішінін) оның мазмұн-мағынасынан бөліп қарауға еш болмайды. Шығарманың көркемік сапасы алдымен ... ... ... байланысты. Әдебиеттегі мазмұн мен пішінді белгілі бір көркем шығармадағы затты ... ... ... болар еді: шығарманың мазмұны-оның ақиқат шындыққа негізделген тақырыбы мен идеясы да, пішіні-әдеби ... ... ... ... тартысына негізделген сюжеті, композициясы және жазушының өмірді өнерге айналдырған ең негізгі құралы - ... сөз, яки ... ... ... мен пішін - күрделі мәселе, іргелі философиялық ... ... мен ... - тек өнер ғана ... ... ... шындықтағы кез келген затқа және құбылысқа тән нәрсе. Мазмұн мен пішін ең алдымен бір - бірінен ... ... ... ... бірі жоқ, яғни ... ... жоқ, ... мазмұн жоқ.Мазмұн мен пішіннің бірлігі осының өзінен - ақ анық көрініп тұрғандай. Мазмұн пішіннің ішкі қасиеті, пішін мазмұнның ... ... ... ғана ... ... - өзі ... ... Жалғыз-ақ осынау мазмұн мен пішіннің бір-біріне ауысу, көшу процесінің негізінде мазмұн жататынын ұмытпау керек. Қандай жағдайда болсын, ... ... ... да, өзін анық айқындау үшін өзіне пішін іздейді. Демек, мазмұн мен ... ... ... ... ... пішіннен басымдығы (примат) жатады деп ұққан жөн.Енді осы ұғымды көркем әдебиетке көшіріп көрелік. Әдебиеттегі ... мен ... ... не? Бұл ... тағы да біз сөз ... ... санаға қатысын, әдебиеттің объектісі - өмір, предметі - адам екенін, өмір шындығынан тыс, адам ... сырт өнер ... ... еске ... Сана - шындықтың сәулесі болса, адам санасының мазмұны - сол адам ... ... ... мәлім. Сонда әдеби шығарманың мазмұны - өз ... ... ... ... таныған ақиқат өмір де, пішіні - осы шындық тұтастырыла жинақталған көркем образдар жүйесі, яки әдеби ... ... ... ... қиын ... ... романының мазмұны кәдімгі ақиқат өмірде болған келелі шындық - Қазан социалистік революциясының ... ... ... ... ... ... нәтижесінде Қазақстанда Совет өкіметінің орнауы. Осы шындықты жазушы өзінің эстетикалық идеалының тұрғысынан суреттеп көрсетті. Бұл жердегі мазмұнның ... - ... ... ... ... ... ... қаһармандардың, дәлірек айтқанда, Асқардың, Ботакөздің, Амантайдың, Кенжетайдың, Кузнецовтың, Темірбектің, Бүркітбайдың, Сағиттың, Асанның, Итбайдың, Байтөбеттің, Кулаковтың, ... ... ... Мадиярдың, Базарханның қым-қиғаш күрес пен тартысқа толы қиян-қилы тағдыр тіршілігі. Осынау әр алуан кейіпкерлердің шытырман өмірі - өзара қарым-қатысы, ... ... ... көру не жек көру ... ... біз ... алдындағы қазақ аулының хал-күйін, тұрмыс - тіршілігін, салт - санасын, әдет - ... ... - ... ... ... ... біліп, сол дала қазақтарының революцияға қалайша келгенін, азаттық ... ... ... ... ... ақыр аяғында жаңа өмірге қайтіп жеткенін аңғарамыз. Романдағы әр қаһарман өз ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық характер ретінде қалай қалыптасқанын байқаймыз. Сонда біз автор биік эстетикалық идеал тұрғысынан шынайы, шебер суреттеген қазақ даласындағы дәуірлік ... - ... ... мен ... толы ... жыл (1912 - 1920) ... қазақ халқының басынан кешкен аса мәнді һәм күрделі әлеуметтік - саяси оқиғалар ... ... ... ... ... ... тіпті тұтасып кеткенін көреміз. Дәл осы арада ... ... ... ... ... ... айта ... идеалық - көркемдік бірлікке ауысқанын көреміз. Жазушы таңдап тапқан ... бұл ... ... ... әрі ... әрі ... ашып тұр. ... көлемі де дәл осы тереңіне сай; кейіпкерлер саны да оқиға мөлшеріне лайық; ... ... мен ... - ... де ... ... сай нанымды, ұтымды, романда суреттелген дәуірдің қоғамдық заңдылықтарын айқын ашып, автордың асыл мұратына мүлтіксіз мегзеп тұр. ... де, ... дәл осы ... ... мен ... ... ... ой-пікірлер. Дүниедегі қандай бір заттар мен құбылыстар болса да мазмұн мен форманың тұтастығынан тұратындығы ғылыми ... ... ... ... ... ... ... мен формасын бір-бірінен бөлмей, бірінсіз бірі өмір сүре алмайтын, бірімен - бірі тығыз байланысты, бір нәрсенің екі ... деп ... ... бір ... ... ... форма белгілі бір мазмұнды айқындайды, яғни форма мазмұнды жарыққа шығарады, оны жұртшылыққа түсініктіайқынетіпжеткізеді. Сонымен әдеби шығарманың мазмұны - өз эстетикалық ... ... ... ... ... өмірде, пішіні - осы шындық тұтастырыла жинақталған көркем ... ... яғни ... ... ... Мазмұн әлеуметтік категорияға жататындықтан да, қоғам өзгеруіне орай ол да өзгеріп, жаңа сипат алып ... Жаңа ... жаңа ... ... тууын талап етеді. Бірақ жаңа форма бір ... туа ... да ... ... жаңа ... өзі ... ... да ескі форма арқылы көрініп отырады. Осы кезде мазмұн мен ... ... ... тууы да ... Жаңа мазмұнды ескі форма айқын көрсете алмаса, оның ... ... ... ... жаңа ... жаңа ... ... Жаңа мазмұн жаңа форманы туғызғанда бұрынғы бар ескі формалардың негізінде, өңделіп, жарық көріп ... ... жаңа ... ... ... жеке ... тілегі бойынша жасалынбайды. Ол қажеттіліктен, творчестволық іздену арқылы бірте - бірте ... ... ... ... әр ... өмірі, тіршілігі, мінез өзгешеліктері, әдет-дәстүрлерімен тығыз байланыста болады. Қазіргі кезде жалпыға ортақ ... ... ... ... бір ... ... ... Мысалы, қайта өрлеу кезінде пайда болған новелла жаңалық, хабар сипатында көрінген. Мазмұн мен форма ... сөз ... ... ... бірнеше формасы болатыны өмірде және өнерде де ... ... ... ... ... ... ... Бір мазмұнның өзі әр дәуірде әр түрлі формаға ... ... мен ... - ... ... ... жаңа дәуірде көне мазмұн тың пішін тауып, жаңғырып, жасарып қана қоймайды, әр дәуір өз шындығын, демек, өз мазмұнын ала келеді. ... ... ... мен форманың бірлігі дегеніміз сөз өнеріндегі орасан маңызды заңдардың ... өнер ... ... үшін ... ... ... ... табылады. Көркем шығармадағы мазмұн мен форманың бірлігі - оның эстетикалық бағалылығы. Әдебиеттегі мазмұн мен форманы көркем ... ... ... ... - оның ... ... негізделген тақырыбы мен идеясы да форма-әдеби қаһарманның өзара қарым-қатынасына, тағдыр тартысына негізделген сюжеті, композиция және жазушының өмірді өнерге айналдырған ең ... ... - ... ... көркем шығарманың тілі. Әдебиеттегі пішін мен мазмұн - философиядағы пішін мен мазмұн категорияларына сүйене отырып, өз ... ... ... ішкі және ... ... ... ... тоғыстырған әдебиеттану ұғымы. Әдебиеттегі пішін мен мазмұнды саралай қарастырғанда, әрқашан есте ... ... бар: ... ... ... ... негізделетіні, яғни мазмұн мен пішін шындығында еш бөлшектенбейтіні. Себебі, пішін дегеніміз - мазмұнның қабылдану ... да., ... ... - ... ... ішкі ... Ал, әдеби туындының пішіндік (стиль, жанр, композиция, көркем тіл, ырғақ), мазмұндық (тақырып, фабула, конфликт, характерлер, жағдайлар,көркем идея, тенденция) ... ... - ... ... көріністері болып табылатын түрлі бөлшектері, жекелеген жақтары пішін мен мазмұнның біртұтас күйдегі шындығы болып табылады. Бұл - басқа ... ... ... мен ... ... барынша жинақталған философиялық категория болғандықтан, оларды нақты - дара құбылыстарды талдау барысында аса абайлай ... ... Бұл, ... өзінің мазмұндық - пішіндік тұтастығы өзгені мүлде қайталамайтын, сол қасиетімен де ... ... ... ... ... ... қатысты. Мысалы, жалпы философиядағы мазмұнның бірінші, пішіннің екіншілігі жайындағы; ... ... ... ... мен мазмұн арасындағы қарама - қайшылық туралы қағидалар жеке бір туындыны, әсіресе сол туындының ... ... ... ... ... ... бола алмайды. Өнер мен әдебиеттегі пішін мен мазмұн қарым - қатынастағы ерекшелік жалпы философиялық ұғымдарды ... ... ... жол ... ... көркем туындының өмір сүруінің ең қажетті шартының өзі - ... мен ... ... ... ... ... жарасым болмаған жағдайда әдеби туынды қалай да өзінің көркемдігінен айырылады. Сонымен қатар, мазмұнның , пішіннің , пішін мен мазмұнның мен ... жеке ... ... ... даму ... және ... дәуірлерін (әсіресе, өтпелі де шұғыл өзгеріске толы дәуірлерді) қарастырғанда қолдануға болады. Мұндай ... ... ... ... ... бір ... шығармашылығын жеке алып қарамай, әдеби даму үрдісі аясында қарастырғанда ғана аңдай аламыз. Әдебиеттегі пішін мен ... ... ... шек қою тек XVIII ... мен XIX ... басында ғана, ең әуелі немістің классикалық эстетикасында жүзеге асты. Гегель ... ... ... қана қоймай, оған айқын сипаттама да береді. Бұл жағдай әдебиеттің табиғатын түсіндіруде ... ... ... ... ... ... бұл ... пішін мен мазмұнды бір - бірінен алшақтату ... де ... XIX ... әдебиеттануында мазмұн мәселелеріне баса назар аударылса, XX ... ... ... жеке алып ... ... ... ... пішіндік тұрғыдан үңілу басымырақ болды.
ҚОРЫТЫНДЫ Қорытындылай келе, мазмұн мен пішіннің тарихи, әрі философиялық категорияға жататынын айтуға болады. Олар ... ... ете ... Осы ... мазмұн мен пішіннің сәтті үйлесуі жазушының суреттеу және баяндау шеберлігіне байланысты деп ойлаймыз. Сонымен бұл ... ... ... ең ... ... ... табылады. СІЛТЕМЕЛЕР: 1. www. uniface.kz; 2. ... 3. www. ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мазмұн мен пішін8 бет
Мәліметтер қорын басқару жүйесі (МҚБЖ). Негізгі ұғымдар. МҚБЖ - нің функционалды мүмкіндіктері. МҚБЖ - мен жұмыс істеу негіздері20 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
Көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні12 бет
Көркем әдебиеттегі «образдылық» пен «көркем образ» мәселелері.Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы. Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі. Өлең сөздің теориясы11 бет
Шығарманың мазмұны мен пішіні6 бет
Шығарманың мазмұны мен пішіні жайлы мәлімет9 бет
Әдебиеттегі мазмұны мен пішіні5 бет
"Ұн сорттарын пішіндеу және бақылау"9 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь