Зиянды жәндіктер (зиянкестер)

Зиянкестер – адам мен жануарлар организмінде әр түрлі ауру қоздырғышын таратып, өсімдіктерді зақымдайтын жәндіктер мен жануарлар тобы. Зиянкестер адамға, малға, орман және ауыл шаруашылықтарына үлкен зиян келтіреді. Адам мен жануарлар Зиянкестеріне, негізінен, паразиттер, түрлі жәндіктер (улы жыландар, улы өрмекшілер, қансорғыш жәндіктер, т.б.) жатады. Ауыл шаруашылығы Зиянкестері – егістік пен табиғи өсімдіктерді зақымдап, түрлі аурулар таратады. Бұларға негізінен кемірушілер, бауыраяқты ұлулар, жұмыр құрттар (нематодтар), т.б. жатады. Мысалы, капустаны – капуста ақ көбелегі мен капуста қара күйесі, асқабақты – ұсақ шыбындар, қызылшаны – қызылша бүргесі, баялды (баклажан) мен картопты – колорадо қоңызы зақымдайды.[1] Жиі кездесетін түрлері: шаянтәрізділер, көп аяқтылар және өрмекшітәрізділер. Көптеген дақылдардың өнімдеріне үлкен зиян келтіретін көпқоректілер: шегірткелер, шілделіктер, күздік көбелек, шалғын көбелек, шыртылдақ қоңыз, қара қоңыз, т.б. Зиянкестер – өздерінің биологиялық ерекшелігімен, түрлерінің көптігімен, өсімталдығының жоғарылығымен және өсіп-өну процесінің шапшаңдығымен ерекшеленеді. Зиянкестердің таралуы және олардың кешенді түрлерінің бірлестігі, бір егістікте қалыптасуы, қоршаған ортаның жағдайына және сол ортаға бейімделуіне байланысты. Астық дақылдарының Зиянкестері астық өнімдерін күзде тасығанда және қыста сақтау кезінде зақымдайды. Бұларға өрмекшітәрізділер (мысалы, астық кенесі, т.б.), қоңыздар (мысалы, астық қоңызы, астық тескіші, астық сүлікшесі, бізтұмсық қоңыздар, т.б.), көбелектер (мысалы, астық сұр көбелегі, дән қоңыр көбелегі, т.б.), құстар (мыс., көгершін, үй торғайы, т.б.) жатады. Кенелер, қоңыздар, көбелектер – арпа, бидай, сұлы, күріш, жүгері, т.б. дақылдардың жапырағын, сабағын зақымдап, дернәсілдері өсімдіктің дәнімен қоректенеді. Бұдан астық дақылдарының өнімі кемиді. Бал арасының Зиянкестері аралар мен олардың тіршілік өнімдерімен қоректенеді. Зиянкестердің ішіндегі ең қауіптісі – Varroa jacobson кенесі. Бұлар бал арасын жеп қояды. Бал арасының жыртқыштары (аражегіш, тағанақ, т.б. құстар) омартадағы жиналған балды ғана емес, бал арасымен де қоректенеді.[2] Өсімдік жемісі мен тұқымының Зиянкестері – буынаяқтылардың үлкен бір тобы. Бұлар өсімдіктің гүл бүршігін, бүрін, тұқымын, дәнін жеп қоректенеді. Бұл топқа: жапырақ ширатқыш, қосқанаттылар (жапырақ шыбыны, галлицалар), жарғаққанаттылар, қоңыздар жатады. Зиянкестер жыл бойы жиналатын тұқымның жартысына жуығын жеп, шаруашылыққа 25 – 50%-ға дейін шығын келтіруі мүмкін. Орман Зиянкестері – орман ағаштары мен бұталарын зақымдайтын жануарлар. Бұларға негізінен кенелер, көпаяқтылар, бауыраяқты ұлулар (шырыш), жәндікқоректі сүтқоректілер (кірпі, көртышқан, жертесер, т.б.), тышқандар, жұпаяқтылар (қабан, бұғы, бұлан, т.б.), жыртқыштар (түлкі, қоңыр аю) және құстар (тоқылдақ, қайшыауыз) жатады. Зиянкестер ағаштың жапырағын, бұтағын, гүлін, жемісі мен тұқымын жеп, діңін тесіп, тамырларынан шырынын сорады. Зақымданған ағаштар өсуін тоқтатып жеміс салмайды. Олар бірте-бірте өз тіршілігін жояды.[3]
1. Справочник по защите леса от вредителей и болезней, М., 1980.
2. Пособие по агрохимическому обслуживанию хозяйств Казахстана, А.-А., 1977
3. Қазақ Энциклопедиясы, 4 том 3 бөлім
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
ОСӨЖ
Тақырыбы : Зиянды жәндіктер (Зиянкестер)
Орындаған : Нургалиева М.М
Тексерген : Қаламов Б.Х
Тобы : АГ-213 ... 2015 ж ... - адам мен ... ... әр ... ауру ... ... өсімдіктерді зақымдайтын жәндіктер мен жануарлар тобы. Зиянкестер адамға, малға, орман және ауыл шаруашылықтарына ... зиян ... Адам мен ... ... ... ... түрлі жәндіктер (улы жыландар, улы өрмекшілер, қансорғыш ... т.б.) ... Ауыл ... Зиянкестері - егістік пен табиғи өсімдіктерді зақымдап, түрлі аурулар таратады. Бұларға негізінен ... ... ... ... құрттар (нематодтар), т.б. жатады. Мысалы, капустаны - капуста ақ ... мен ... қара ... асқабақты - ұсақ шыбындар, қызылшаны - қызылша бүргесі, баялды (баклажан) мен картопты - ... ... ... Жиі кездесетін түрлері: шаянтәрізділер, көп аяқтылар және өрмекшітәрізділер. Көптеген дақылдардың өнімдеріне үлкен зиян ... ... ... ... ... ... ... көбелек, шыртылдақ қоңыз, қара қоңыз, т.б. Зиянкестер - өздерінің биологиялық ... ... ... ... ... және ... процесінің шапшаңдығымен ерекшеленеді. Зиянкестердің таралуы және олардың кешенді түрлерінің бірлестігі, бір егістікте қалыптасуы, қоршаған ортаның жағдайына және сол ортаға ... ... ... ... ... ... өнімдерін күзде тасығанда және қыста сақтау кезінде зақымдайды. Бұларға өрмекшітәрізділер (мысалы, астық кенесі, т.б.), қоңыздар (мысалы, астық ... ... ... ... ... ... ... т.б.), көбелектер (мысалы, астық сұр көбелегі, дән қоңыр көбелегі, т.б.), құстар (мыс., көгершін, үй торғайы, т.б.) жатады. Кенелер, қоңыздар, ... - ... ... ... ... жүгері, т.б. дақылдардың жапырағын, сабағын зақымдап, дернәсілдері өсімдіктің дәнімен қоректенеді. Бұдан астық дақылдарының ... ... Бал ... ... ... мен олардың тіршілік өнімдерімен қоректенеді. Зиянкестердің ішіндегі ең қауіптісі - Varroa jacobson ... ... бал ... жеп ... Бал ... жыртқыштары (аражегіш, тағанақ, т.б. құстар) омартадағы жиналған балды ғана емес, бал арасымен де қоректенеді.[2] Өсімдік жемісі мен тұқымының ... - ... ... бір ... ... ... гүл бүршігін, бүрін, тұқымын, дәнін жеп қоректенеді. Бұл топқа: жапырақ ширатқыш, ... ... ... ... ... ... жатады. Зиянкестер жыл бойы жиналатын тұқымның жартысына жуығын жеп, шаруашылыққа 25 - 50%-ға ... ... ... ... ... Зиянкестері - орман ағаштары мен бұталарын зақымдайтын жануарлар. Бұларға негізінен кенелер, көпаяқтылар, бауыраяқты ұлулар (шырыш), жәндікқоректі сүтқоректілер ... ... ... т.б.), ... ... (қабан, бұғы, бұлан, т.б.), жыртқыштар (түлкі, қоңыр аю) және құстар (тоқылдақ, қайшыауыз) ... ... ... ... бұтағын, гүлін, жемісі мен тұқымын жеп, діңін тесіп, тамырларынан шырынын сорады. Зақымданған ағаштар өсуін тоқтатып жеміс салмайды. Олар ... өз ... ... мен ... ... ... жарманы, кептірілген нанды және басқа да ұн тағамдарын дұрыс сақтамаған жағдайда жәңдіктер пайда болып, бүлдіреді, сапасын кемітеді. ... ... ... -- ... ... Ол ұзындығы 2 -- 3 мм, қызыл қоңыр, қоңыр не сарғыштау, денесі жұмыр қоңыз. ... ... ... ... ... Күн ... жылына 4 рет, ұрпақ береді. Оның личинкалары кептірілген нанды, печеньені, макарон тағамдары мен жарманы, кептірілген көкөністер мен ... ... олар ... де ... ... ... ... салдарынан ұн түйіршіктеніп қалады).
Мазмұны
1 Қамба бізтұмсығы
2 Күріш бізтұмсығы
3 Үлкен ... ... ... зауза қоңыз
5 Суринам ұн жегіші
6 Бұршақ қоңызы
7 Қамбақ аракүйесі
8 Пайдаланған әдебиет
Қамба бізтұмсығы
Қамба бізтұмсығы -- ... 2 -- 4 мм, түсі әр ... ... ... қара ... ... басы сүйірленіп біткен қоңыз. Ұшпайды. Күн жылығанда жылына 5 ретке ... ... ... Қара ... бидай, күріш, арпа, қара құмық, жүгері дәндерін, макаронды және ұзақ ... ... ұнды ... ... ... ішінен кеулеп, қоңыздар оның сыртынан кеміреді.
Күріш бізтұмсығы
Күріш бізтұмсығы дене бітімі қамба бізтұмсығы секілді. Одан айырмашылығы қосалқы қанаттарында 2-ден ... ... бар. ... Күн ... ... 6 ... ... береді. Қамба бізтұмсығы секілді қоректенеді, көбінесе жүгері дәні мен күріш жармасын бүлдіреді.
Үлкен зауза қоңыз
Үлкен зауза қоңыз -- ... 1З -- 15 мм, түсі әр ... ... қара ... ... ... ... Оның ұн құрттары деп аталатын қатқыл сарғыш личинкаларымен тордағы ... ... ... ... Күн ... жылына 2 ретке дейін ұрпақ береді. Көбірек тұрып қалған ұнда, дәнде, кебекте, кепкен ... ... ... ... қоңыз
Кішкене зауза қоңыз үлкен қоңыздан 3 еселен кіші, ... ... ... ... ... ... ... 4 ретке дейін ұрпақ береді. Ұнды, ұнтақ жарманы, кебекті, кейде қара құмық жармасын, күрішті, құрғақ ... және ... ... ұн ... ұн ... -- ... -,5 -- 3,5 мм, ... түсті қоңыз. Денесі жіңішке, алдыңғы бүйірі иректі келген. Ұшпайды. Жылы ... ... 5 ... ... ... береді. Ұнды, жарманы, құрғақ жемісті т.б. бүлдіреді.
Бұршақ қоңызы
Бұршақ қоңызы келтірілген бұршаққа жоламайды, олар тек егістіктегі бұршаққа көп зиян келтіреді (ол ... ... ... салады, балаңқұрты жұмсақ дәннің ішінде жетіледі); қоңыз егістікке себілген бұршақпен келеді. Жылына бір рет ұрпақ береді.
Қамбақ аракүйесі
Қамбақ аракүйесі, дән қара ... , ... ... ... және ... дәнді, ұнды, жарманы, кебекті, кепкен нанды, печеньені, сондай-ақ кепкен жемісті және ... ... ... ... ... болғанын дән мен жармалық кесектенгенінен, ұнның, жарманың т.б. шырмалып торланғанынан білу оңай. Бұл зиянкестерді құртудың қарапайым ... ұнды ... дән мен ... ... ондағы пайда болған түйіршіктерді тазалау, мүлде бүлінген азық-түлікті құрту. Сақтық шаралары -- ... ... ... таза ... ... ... ... не шыны банкаларға салып, аузын тығыз қақпақпен ... ... жөн. ... ... ... жою үшін шкаф ... ... төсеп, оған бірдей мөлшерде қосылған қант ұнтағы және үгітілген тары (не басқа жарманы) қоспасын сеуіп қояды. Азық-түлік сақтайтын орынның ішін ... не ... жылы ... ... ... егер ... болса, ыстық сумен шайып, сонан соң әбден кептіреді.[4]
2.Тура қанаттылар (orthoptera) отрядына жататын көп қоректі зянды ... Ауыл ... ... зиян келтіретін көп қоректі жәндіктердің түрлері Brachicera - қысқамұрттылар отряд тармағына, Acrididae - ... ... ... ... - ... ... тармағына, Tettigoniidae - шекшек тұқымдасына, Gryllidae - ... ... ... ... ... ... Қазақстанның солтүстігінде таралғандары: итальяндық прус - Calliptamus italicus italikus L. ... ... саяқ ... - ... ... ақ жолақты - Chortippus albomarginatus D.G. және басқалар. Азиялық шегірткенің тұрақты қоныстары Қазақстанның оңтүстік ... ну ... ... осы ... олар ... алыс ... тарала алады. Мароккалық шегіртке - Dociostaurus maroccanus Thunb. Қазақстанның оңтүстігінде таралған.(Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл облыстары). ... ... ... ... анда-санда тұрандық және шөл далалық шегірткелер кезеңдік өзгерістерге ұшырайды. Барлық шегірткелердің ұзынша денесі, секіруге қолайлы артқы аяқтары, кеміргіш ... ... ... ... кеудесі, жіңішке үстінгі қанаты, жалпақ, желдеткішке ұқсас жиналатын қанаттары болады. Жылына бір ұрпақ береді. Ұрғашы шегіртткенің арнаулы ... ... ... ... ... ... ... күбіршеде тың жерлерде, жайылымдарда, құмдардың шетінде және т.б. жерлерде ... ... ... ... ... әр ... шығады. Дернәсіл ересек шегірткеге ұқсас боп туады. Дернәсіл 30-40 күн ... Даму ... ... 4-5 рет ... 4-5 жас өтеді. Дернәсілдер және ересек шегірткелер әр түрлі ... ... ... дақылдарды, майлық дақылдарды, көкөністерді, жайылымдар мен шабындықтарды. Олар құрғақшылық кезінде, табиғи өсімдіктер күйіп кеткенде өте қауіпті. Тым көп көбейген ... ... мен ... ... зиян ... олардың жер бетіндегі биомасса бөліктерін құртып жібереді. Шегірткелердің көп жылдық динамикасында циклдік байқалады - қатты ... мен ... ... кезектесіп отырады.
Күресу шаралары.Шегірткелерге қарсы күресу шараларын олардың сандарына бақылау жасаудың нәтижесіне қарап ... ... алу ... ... ерте көктемде шегірткелер табылған егістік танаптарды біз тұмсықты немесе дискілі тырмалармен, ал көп ... ... ... ... бізтұмсықты тырмалармен өңдеу. Сонымен бірге танап аралықтарын, ... ... тың және егін ... ... де ... ... Егін ... жою шаралары инсектицидтермен саяқ шегірткелерге қарсы 8-10 дернәсіл/м2 , үйірлі шегірткелерге қарсы 5 және оданда көп дернәсіл/м2 болғанда жүргізіледі. Дернәсілдерді ... алу ... ... ... ... ... жүріп 100 метр сайын әрқайсысы 1м2 алаңқайда көзбен шолып жүргізеді немесе рамканың көмегімен әрбәр секірген шегірткені есептеп, кейін 1м2 ... ... ... Егер бір ... ... шегірткелердің түрі көп болса, жұмыртқалардан әр мезгілде ... және ... әр ... ... ... ұзақ уақыт әсер ететін инсектицидтерді пайдаланған дұрыс. Химиялық өңдеу жұмыстары ... ... ... жүргізілсе, тиімділігі жоғары болады. әрбір нақты жағдайға байланысты жаппай, бөгеу және локальді өңдеу жұмыстары жүргізіледі. Бөгеу мақсатымен ... дәрі ... ... ... 40-100 м ... ... керек.
Бұзаубастар. Жердің астында тіршілік етеді. Орта жастағы дернәсілдері және ересек жәндіктері ... ...... ... ... ... өмір сүру циклі 1 жылдан көп уақытқа созылады. Мамырдың аяғында - маусым ... ... 10-20 см ... ... ... 150-300 данадан жұмыртқа салады. Бұзаубастар алдыңғы аяқтарының көмегімен топырақтың үстіңгі қабатында жолдар салады, 50-ден аса ... ... ... жер асты бөлігін, өскіндерін және тұқымдарын жеп зиян келтіреді. Олар ... ... ... ... ... ... мекендейді. Жылы жайларда темекінің, көкөністердің және т.б. өсімдіктердің көшеттеріне өте көп зиян ... Көп ... ... - ... ... және бір ... (Gryllotalpa unispina Sauss.) бұзаубастар.
Шекшектер. Құрғақшылық жылдары сандары өте көп болғанда егінге, көкөніс дақылдарына, ... ... және ... ... зиян ... ... денелерінен ұзын үлкен жәндіктер. Жылына бір рет ұрпақ береді. Топырақта, өсімдіктерде және олардың ... ... ... ... ... және ... жалрақ денелі жәндіктер. Түнде тіршілік етеді. Топырақ түйірлерінің астында, жарықтарда ... ... ... ... қыстайды. Ылғалды, суармалы жерлерде көкөністердің, майлық дақылдардың, дәнді дақылдардың, бүлдіргеннің жапырақтары мен сабақтарының төменгі бөліктерін ... ... ... Ерте ... сүдігер жырту және отамалы өсімдіктердің қатар аралықтарын өңдеу арқылы бұзаубастардың, шекшектердің және шілделіктердің көбейуіне жол бермеуге болады. Көкөніс өсірушілер бұзаубастармен ... үшін ... ... пайдаланады.
3. Қатты қанаттылар (Coleoptera) отрядына жататын көп қоректі ... ... ... ... ... ... ең қауіпті және көп тараған түлері Coleoptera - ... ... - ... ... Elateridae - шыртылдақ қоңыздар, Tenebrionidae - ... ... - ... ... ... ... ... Шыртылдақ қоңыздар. Ұзындығы 5 - 15 мм. Алдыңғы кеудесі қозғалғанда ... ... ... 2-4 апта өмір ... ... зияндылығы жоқ. Жұмыртқасын топыраққа салат. Бір қоңыздың салатын жұмыртқасынын мөлшері 30 -500 дана. Дернәсілдері қыстайды. Дернәсіл 13 бөліктен тұрады. Сыртқы ... ... ... және пішініне қарап оларды сымға ұқсатады. Басы, үш жұп аяқтары жақсы дамыған, түсі сары қоңыр. Дернәсіл 3-4 жыл өмір ... ... ... болып кездеседі. Ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің қсіп келе жатқан тұқымымен, олардың тамырларымен қоректенеді. Топырақ ... ... ... етті ... ... алып ... Қараденелілер. Баяу жүретін, тустері қара, ірілі - кішілі қоңыздар. Көп түрлері өанаттары бірігіп кеткендіктен ұша алмайды. Дернәсілдерінің ... жұп ... ... ... доға ... ... ... өсіп жетіледі. Далалық және кең кеуделі шабан ... мен ... қара ... ... ... жер астындағы мүшелерін, тұқымды зақымдайды. Құмның шабан қоңызы зиянды, олар отамалы өсімдіктердің өскіндері мен ... ... ... зақымдайды. Тақтамұрттылар. Денелері ұзын, қысқа. Мұрттары жалпақ. Дернәсілдері ... ... ... ... қонызы көп өсімдіктердің тамырларының етті ұлпаларын зақымдайды, ал ... ... ... үшін өте ... ... өсіп келе ... тұқыммен қоректенеді. Қортық қоңыздың өзі ғана зиянды. Негізінен өскіннің жер ... ... ... ... ... ... жетісулық мәрмәр қоңыз,маусым қоңызы отамалы, көкөніс және жеміс-жидек өсімдіктерінің ... ... ... ... ... 2-3 жыл өмір сүріп өсімдіктердің жер астындағы ... ... ... тәсілдері. Күзде терең сүдігер жырту,тыңайтқыш салу, жазда отамалы ... ... ... ... рет ... арамшөптермен күресу,үстеп қоректендіру арқылы барлық көп қоректі ... ... ... ... ... ... саны 1 м2 5-10 дана ... отамалы өсімдіктерді отырғызуға болмайды. Олардың орнына аз зақымдалатын бұршақ тұұымдастарды, қарақұмықты өсіреді. Қара денелі қоңыздардың саны 1 м2 2-3 дана және одан ... ... ... ... ... қанаттылар отрядына жататын көп қоректі зиянды жәндіктер Қауіпті полифагтарға әр түрлі қанаттылар Frenata - отряд ... ... - ... ... ... үкі ... және Pyralidae - қ ан көбелектер тұқымдастырынын түрлері жатады. Түн көбелектер. Көбелектер орташа мөршерлі, жайылған ... - 20-45 мм. ... ... Көп түрлерінің түстері сұрғылт қоңыр. Алдыңғы қанаттарында өздеріне тән суреттері бар. Суреттердің пішіндеріне қарап үкі көбелектердің түрлерін ... ... ... ... ... түсе және ... ... Құрттары ұзынша жолақтары бар сұрғылт қоңыр немесе жасыл түсті болады. Үш жұп кеуде аяқтарынан басқа 3-5 жұп құрсақ ... ... ... етулеріне, тамақтану жолдарына байланысты кеміргіш және жапырақ кеміргіш көбелектер болып бөлінеді. Кеміргіш көбелектер топырақтың ... ... ... өмір ... Олар ... топыраө денгейінде күздік, жаздық астық дақылдары, жүгері, қызылша, картоп, мақта, темекі, көкөніс, бақша т.б. дақылдарының мөлшерін кеміріп зақымдайжы. Түн ... ... ... ... ... топырақ астында қыстайды. Жұлдызқұрттарынын 6 жастық кезені болады. Көктемде олар қуыршақтанады. Ересек жәндіктері жұмыртқалары сабақтың негізне, ... ... ... ... ... қалдықтарына салады. Жылына 3-4 рет ұрпақ береді. Жұлдызқұрттар ... ... ... ... жас ... ... тамыр жемістерде, түйнектерде кеміріп, қуыс жасайды. Жерүстілік түнгі көбелектер өсімдіктердің жапырағымен, сабақтарымен, генеративті мүшелерімен қореқтенеді. ... ... ... ... ... жүгеріні және басқада дақылдарды зақымдайды. Бұл топқа мынадай түрлері жатады: ... ... armigera Hbst.) ... ... gamma L.), беде ... trifolii Hufn.), кіші жерүстілік немесе карадрина (Spodoptera exigua Hb.). Макта ... ... ... ... ... ... ... жапырақтарға, шанақтарға және гүлдеріне салады. Жұлдызкұрттың бірінші ұрпағы арамшөптерде, жоңышқада, ноқатта, темекіде, қызанақта, ... ... ... ... және ... ... ... ұрпақтар жұмыртқа салады. Жылына 3-4 ұрпақ дамиды. Мақтаның генеративтік мүшелерін, жүгерінің собығы мен дәнін, темекі ... ... ... Қан ... ... көбелек ауыл шаруашылық дақылдарының ең қауіпті зиянкестерінің бірі. Жазғы мезгілде оның саны құбылмалы және қолайлы жағдайлар болғанда өсімталдығы өте жоғары. ... ... ... ... ... ... ... Жұлдыз құрттары 5жас өседі. Олар комағай болып көп қоректенеді. Қант қызылшасын,күнбағысты, бір және көп жылдык бұршақ(үрме бұршактан басқа),жүгеріні, тарыны және ... да ... ... ... Олар ... ... генеративті және вегетативті мүшелерін кеміріп жейді.Закымданған өсімдік мүшесін жұлдызқұрттар өрмекпен шырмалайды. Бидай көбінесе ... ... ... ... ... ... соң ... ұрпақ беріп дамиды.Ересек жұлдызқұрттар топырақтың жоғарғы қабатында қыстап шығады. Сабақ немесе жүгері көбелегі (Ostrinia nubilalis ... ... ... ... анық ... түсі ... жасыл,денесін бойлаған күңгірт жолақтары бар. Дене ұзындығы-25мм-ге дейн.Жұлдызқұрт өсімдік сабағында қыстайды. Тіршілік кезеңінде 2 ұрпақ дамиды.Мәдени және жабайы өсімдіктер зақымданады.Көп зиян ... мен ... ... ... сабағының ішінде жұлдызқұрттар кеміріп,жолдармен қуыс жасайды. Кемірудің әсерінен тесіктерден сыртқа үгітілген ұлпа шашылады. Кейн сабақ сынады. ... ... ... өте ... ... ... ... кеміргіш тән көбелектердің картоп дақылында саны-5-10,астық дақылдарында 2-3,қызылша,жүгері,мақтада 0,5-2 жұлдызқұрт/м2 астам ... ... түн ... зиян ... ... ... 1-3 жұлдызқұрт болса, шалғын көбелек 10-20 жұлдызқұрт/м2, сабақ көбелектің 10 өсімдікте 5 жұмыртқа топтары табылса,Егер зиянкестердің саны ЭЗШ деңгейінен ... ... ... жастарында химиялық не болмаса биологиялық препараттармен жою керек. Қабыршақ қанаттарының көбеюінің алдын алу, жұлдызұұрттарының санын азайту үшін арамшөптермен жүйелі түрде ... ерте ... ... ... ... ... аралықтарын қопсыту қажет. Маусым кезеңінде өсімдіктерді суарған жағдайларда да кеміргіш ... ... саны ... ... көбелектермен күресу үшін өсімдіктерді төмен шабу қажет (10 см жоғары емес).Жұлдызқұрттар қыстайтын ... ... ... ... ... ... ... шығарып жояды. Маусымды колонизация әдісімен трихограмма (Тrichogrammatidae-тұқымдасы) көбелек құрттарының ішкі паразитін есебімен 60-80 мың ... 2 ... ... ... ... ... ... дақылдарының зиянды жәндіктері Бұршақ бітесі - бітенің денесі біршама жуандау, денесінің ұзындығы - 4,5-5 мм. ... ... ... түсі ... ... қоңыр қоңыр қызыл болып келеді. Ұрықтанған жұмыртқа көпжылдық бұршақ өсімдігінің сабақтарының тамыр бөлігінде және ... ... ... ... Біте осы ... ... ... өткеннен кейін аналық - негізге айналады. ... ... ... ... ... ... ары ... аналық - орналастырушылар пайда болады. Қанатты аналық - орналастырушылар бір жылдық бұршақ дақылдарына қонып, сол ... жаңа ... ... Бір ... 10-ға жуық ұрпақ беріп дамиды. Бітелер өсімдіктердің жас ұлпаларында және гүл ... ... ... өсуі жоғарғы бөліктен басталады. Олар көп жылдық бұршақ дақылдарына ұшып келеді де, содан соң бұл жерге ... пен ... ... ... ... ... ... Бұршақ бітесі бұршаққа, сиыр жоңышқаға, жоңышқаға, жасымыққа зиян келтіреді. Дернәсіл мен ... ... ... жапырақты ширатады, дамуды тоқтатады, зақымданған мүшенің түрін өзгертіп, егіннің түсімін тқмендетеді. Бітенің ... ... ауа ... ... ... - ... ) ... байқалады. Күресу шаралары. Біржылдық және көпжылдық бұршақ ... ... ... ... үшін кеңістікті оңашалаудың үлкен маңызы бар. Бұршақ дәнділерді қайталап отырғызуға болмайды. Жерге түскен дән ... ... ... жол ... ... Көп ... ... төмен кесінді жасап жинау қажет. Егер энтомологиялық аулағышпен 10 сілтеу жасаған кезде 25-30 дара біте түссе ... ... ... ... онда инсектицидпен өңдеу жұмыстарын жүргізеді. Бұршақ қоңызы. Қоңыздарының бүйірінің алдыңғы арқасында және жамбастың төменгі жағында тісшелер орналасқан. ... ... ақ ... ал ... астында екі ірі қара дақтары бар. Денесінің ұзындығы - 4,5-5мм ақшыл түптермен қапталған. Дернәсілі сопақ, ақшыл сары, ұзындығы - 5-6 мм. ... ... ... және ... жинаған жерлерде бұршақтың ішінде қыстайды. Дернәсілдің ересек жәндәкке айналуы, қыстап шығуы құрғақ тұқымның ішінде өтеді. Жұмыртқаны бұршақтың жармасына салады. Дернәсілдер ... ... ... ... ... ... дер ... шығынға ұшыратпай жинап алу керек. Аңыздарды сыдыра жырту, топырақты терең өңдеу ... мен ... ... ... әкеледі. Қойма орындарында тұқымдарға тұқымдарға газбен өңдеу және салқындату жұмыстарын жүргізу қажет. Егер ... ... ... ... 10 ... ... 15-20 қоңыз табылса, онда бұршақ қоңыздарын жою үшін инсектицидпен өңдейді.
Пайдаланған ... по ... леса от ... и болезней, М., 1980.
Пособие по агрохимическому обслуживанию хозяйств Казахстана, А.-А., 1977
Қазақ Энциклопедиясы, 4 том 3 ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері туралы7 бет
Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері туралы мәлімет10 бет
Оңтүстік Қазақстанның тау маңы аймағындағы картопты үздіксіз өсірілетін танабының фитосанитарлық жағдайын зерттеу67 бет
Жапырақты орман ағаштарының зиянкес жәндіктерінің түрлері және келтіретін зияны66 бет
Агломерациялық фабриканың техникалық сипаттамасы19 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Астықтың жолақ бүргесі3 бет
Астықтың зиянкестермен зақымдалуы. Лас қоспалар мен күресу жолдары.3 бет
Бұзау трихофитиясы53 бет
Кенелер5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь