Ақбөкендерді қорғауды күшейту

1.Ақбөкендер жайлы жалпы мағлұматтар
2. Бетпақдала өңірі
3. Ақбөкендерді қорғауды күшейту
4. Қолданылған әдебиеттер
ОРАЛ. 28 сәуір. ҚазАқпарат /Елжан Ералы/ - Батыс Қазақстан облысында төрт күн бойы жүргізілген санақ кезінде 6839 киік есепке іліккен. Елімізде киіктерді санау ісі биыл ертерек басталды.
Аша тұяқты түз тағыларын шотқа соғу үшін бұған жауапты топ сәуір айы басталысымен атқа қонған. Ең әуелі Бетпақдаланың, сосын Үстірттің үстімен ұшты. Енді міне, Еділ мен Жайықтың ортасында орналасқан Қазталов ауданына келді.
ҚР АШМ Орман және аң шаруашылығы комитетіне қарасты «Охотзоопром» РМКК-ның киікті есептеу және мемлекеттік күзет қызметінің бастығы Мұрат Шәрдембаевтың сөзіне қарағанда, былтыр республика көлеміндегі киік саны, жаппай қырылуын есепке алғанда, 90 мыңдай болды. Оның 53 мыңы Бетпақдала жазығында мекен етсе, бес мыңға жуығы Үстірт популяциясына кірді. Қалған 31 мың бас ақбөкен Еділ мен Жайық өзендері аралығында жайылды. Бұл көрсеткіш 2009 жылмен салыстырғанда 10,6 пайызға көп. Оның көбеюі Бепақдала мен Орал популяциясының өсуі негізінде жүзеге асты. Ал Үстірттің киігі елу пайызға жақын азайған. Оның өзіндік себебі бар. Үстірт киігі қыстауға Қарақалпақстан еліне барады. Көктемде біразы ол жақтан қайтпай қалады. Өзбекстан Республикасындағы қаскерлердің (броконьер) біздің асыл түлігіміздің өсуіне зиянын тигізіп отырғандығын осыдан көруге болады. Өткен жылы осы үш популяцияға кіретін киіктердің орналасу аумағының өзгергендігін анықтадық. Яғни 2009 жылмен салыстырғанда бұл жануарлар 100-150 шақырым солтүстікке қарай ығысқан. Мұндай жағдай биыл да байқалуда.
Еліміздегі киік санының көбеюіне ықпал етіп отырған - Бетпақдала өңірі. Ұшқан құстың қанатын талдыратын бұл мекенде жезқанат, күміс бауыр киіктер қатары биыл да өскен. Мұны ҚР Білім және ғылым министрлігі Зоология институтының ғылыми қызметкері Александр Грачев анық аңғарған. Қостанай, Қарағанды, Ақмола, Ақтөбе, Қызылорда облыстарының аумақтарын қамтитын бұл жерде алдын ала есептеулер бойынша киік саны өткен жылғыдан жиырма пайызға көбейіпті. Санақ әлі жүруде. Кеңес заманынан бері киік санағына қатысып келе жатқан А.Грачев біраздан бері үйірінде 30-дан аса бас бар киіктерді көре алмай жүрген. Биыл көріпті. Үйір демекші, өткен жылдары үш популяцияда да шағын үйірлер (30 басқа дейін) көп болған. Әсіресе,Бетпақдалада. Ал Үстіртте жүзден аса бас бар бірде-бір үйір кездеспепті. Өткен жылы бұл бағытта Ақ Жайық өңіріндегі көрсеткіш жоғары болды. Биыл да жаман емес. Жәнібек, Қазталов аудандары аумағында орташа үйірмен желіп жүрген ақбөкендер жиі кездесті.
        
        Қазақстан Республикасының Білім  және  ғылым министірлігіСемей қаласының Шәкәрім  атындағымемлекеттік  университетіСӨЖТақырыбы: Ақбөкендерді қорғауды күшейтуОрындаған : Еркін.СТексерген : ... ... ... ... ...  2.  Бетпақдала өңірі3.  Ақбөкендерді қорғауды күшейту4.  Қолданылған ... киік ... ... ... күшейту қажеттігін көрсеттіОРАЛ. 28 сәуір. ҚазАқпарат /Елжан Ералы/ - Батыс Қазақстан облысында төрт күн бойы ... ... ... 6839 киік ... ... ... ... санау ісі биыл ертерек басталды.Аша тұяқты түз тағыларын шотқа соғу үшін бұған жауапты топ сәуір айы ... атқа ... Ең ... ... ... Үстірттің үстімен ұшты. Енді міне, Еділ мен Жайықтың ортасында орналасқан Қазталов ауданына келді.ҚР АШМ ... және аң ... ... ...  ... киікті есептеу және мемлекеттік күзет қызметінің бастығы Мұрат Шәрдембаевтың сөзіне қарағанда, былтыр республика көлеміндегі киік ... ... ... ... ... 90 ... болды. Оның 53 мыңы Бетпақдала жазығында мекен етсе, бес мыңға жуығы Үстірт популяциясына кірді. Қалған 31 мың бас ... Еділ мен ... ... ... ... Бұл көрсеткіш 2009 жылмен салыстырғанда 10,6 пайызға көп. Оның көбеюі ... мен Орал ... өсуі ... ... ... Ал ... киігі елу пайызға жақын азайған. Оның өзіндік себебі бар. Үстірт киігі қыстауға Қарақалпақстан еліне барады. Көктемде біразы ол ... ... ... Өзбекстан Республикасындағы қаскерлердің (броконьер) біздің  асыл түлігіміздің өсуіне зиянын тигізіп отырғандығын осыдан көруге болады. Өткен жылы осы үш ... ... ... ... ... өзгергендігін анықтадық. Яғни 2009 жылмен салыстырғанда бұл ... 100-150 ... ... қарай ығысқан. Мұндай жағдай биыл да байқалуда. Еліміздегі киік санының көбеюіне ықпал етіп отырған - Бетпақдала өңірі. Ұшқан құстың қанатын ... бұл ... ... ... бауыр киіктер қатары биыл да өскен. Мұны ҚР Білім және ғылым министрлігі Зоология институтының ғылыми қызметкері Александр Грачев анық ... ... ... ... Ақтөбе, Қызылорда облыстарының аумақтарын қамтитын бұл жерде алдын ала есептеулер бойынша киік саны өткен жылғыдан жиырма пайызға көбейіпті. Санақ әлі ... ... ... бері киік ... қатысып келе жатқан А.Грачев біраздан бері үйірінде 30-дан аса бас бар ... көре ... ... Биыл ... Үйір демекші, өткен жылдары үш популяцияда да шағын үйірлер (30 басқа дейін) көп болған. Әсіресе,Бетпақдалада. Ал ... ... аса бас бар ... үйір ... ... жылы бұл ... Ақ Жайық өңіріндегі көрсеткіш жоғары болды. Биыл да жаман емес. Жәнібек, ... ... ... ... ... желіп жүрген ақбөкендер жиі кездесті.  Cоңғы кезде киік санағында ерекшелік көп. Санақ жаңа әдіс бойынша жүргізілуде. ... ... ... және аң ... ... бастығының орынбасары Ерсайын Шатеновтың айтуынша, бұл іске қатысты халықаралық әдістеме 2007 жылдан бастап қолданыла бастаған. Дәл осы жылы ... ... ... алу ... ... ... жобасы елімізде қолданысқа енгізіліпті. Соған орай санаққа шетелдік сарапшылар тартыла бастады. Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау қауымдастығы арқылы жұмысқа тартылған шетелдіктер 2008 жылы ... рет киік ... ... ... ... Ал ... жылы олар бұл іске өз жаңалықтарын әкелді. Соның бірі - ұшу ісіне арналған джипиэс жүйесі. Африкадағы жабайы аңдарды санау кезінде ... ... ... бұл ... еліміздің географиялық-әлеуметтік жағдайына сәйкестендірілген. Қазір ұшқыштар бұрынғыдай қайта-қайта ... ... ... ... ... осы құрылғыда сызылған маршрутпен жүріп отырады. Тағы бір артықшылығы, ұшқыш не киік санаушы бір жерден ақбөкендерді көрсе, осы ... ... ... ... ... нүкте қояды. Джипиэс сол сәтте ол қай жер ... ... оның ... ... ... Ұшақ ... айналымда ол жерден елу шақырым қашықтықта ұшып өтеді. Ал бұрын санақшылар әуеден сол мекенді шамамен ... ... ... есептеуіш құрал болмаған соң, тиісті қашықтық сақталмайтын. Соның нәтижесінде бір үйір киік қайта санаққа ілігіп ... ... ... сақтау қауымдастығында қызмет атқаратын халықаралық сарапшы Штефан Цутердің айтуынша, санақшылар осы маркердің ішіне ... ... ... ... ... ... ... негізінде бір шақырымға шаққандағы киіктердің сол аумақта орналасу тығыздығы, ... ... ... жалпы киік саны шығарылады. Ұшақтың екі жағына нысананы алыстан алатын сандық фотоаппараттардың орнатылады. . Биыл ұшақтың ұшу биіктігінде де ... бар. ... ... ... ұшақ 80 ... дейін көтерілсе, биылдан бастап ол 120 метрге дейін биіктеген. Төрт жылдан бері елімізде ... ... ... ... сенсек, үйірімен шауып бара жатқан түз тағылары бір-бірін тасалайды. 80 метр биіктіктен ... ... киік ... ... ... Сөйтіп санға әсер етеді. Ал 120 метр биіктік бір-біріне тақалып келе шапқан жануарларды анық байқауға ... ... ... тек Бетпақдалада тәжірибе ретінде пайдаланылған бұл әдісті ҚР АШМ Орман және аң шаруашылығы комитетінің мамандары мақұлдап, биыл барлық популяцияға байланысты ... ... ... ... жылы орын ... ... ... даланың ерке жануарын біраз азайтқаны белгілі. Санақшылар Қазталов, ... ... ... ... Тасқала аудандарының аумақтарына барып, 6839 бас киікті санапты. Былтырғы көрсеткішпен салыстырғанда ол ... аз. ... ... болуы себепті біз бұл жолы Бөкей ордасы ауданының аумағын толық қарай алмадық. Ал киіктер негізінен осы жақта қыстаған еді. ... ... ... жылы 2 мың бас ... ... биыл тек 150 бас ... Су ... байланысты олар басқа жаққа қоныс аударғаны анық. Біз Жайық өзенінің арғы жағына, Тайпақ өңіріне қарай кетті деп ... ... Ол ... ... ... ... ұшу сағаты жетпей қалды. Осы себептерді және өткен жылғы жаппай қырылуды есепке алып сарайлатын болсақ, Ақ Жайық өңіріндегі ақбөкендер санына ... ... ... 6839 бас бұл ... сан емес. Зоология институты мен Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау қауымдастығы мамандары экстраполяция және басқа да ... ... ... ... нақты санын шығарады. Осының бәрін есептегенде біз шамамен 20 мыңның үстінде киік шығады деп ... - ...  ... ... ... ... филиалының директоры Хабит Мақаш. Мамандар санақ кезінде киіктің аталығына да жіті ... ... ... ... өлім-жітім кезінде олардың қырық пайыздайынан айырылсақ, жеңіл жолмен баюды көздегендер мүйізі үшін киіктің текесін ғана ... ... ... оралдық популяциясы бойынша кандидаттық диссертация қорғауға дайындалып жүрген Зоология институтының жас ... ... ... төрт күн ... бес жүздей аталықты санапты.  Бұл аз. Және көпшілігі ұсақ. Ол болашақ төлге әсер етуі мүмкін. .  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Kәсіпорындағы еңбек қорғауды басқару жүйесі46 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет
АЖ-ді қорғаудың криптографиялық құралдары5 бет
Азаматтық құқықтарды қорғаудың түсінігі және жалпы ережелері27 бет
Ар-намыс, қадір-қасиет және іскерлік беделді қорғаудың жалпы сипаттамасы46 бет
Ақпаратты қорғаудың аппараттық құралдардың белгіленуі және сипаттамалары29 бет
Ақпаратты қорғаудың криптографиялық әдісі5 бет
Ақпаратты қорғаудың әдістері.18 бет
Басқарудың танымдық, құқықтық негіздері және қолданылатын әдістері, табиғат қорғауды, пайдалануды жоспарлау, нормалау, ережелер, тәртіптері12 бет
Еңбек қорғаудың құқықтық – ұйымдастырушылық мәселелері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь