Ақбөкендерді қорғауды күшейту


1.Ақбөкендер жайлы жалпы мағлұматтар
2. Бетпақдала өңірі
3. Ақбөкендерді қорғауды күшейту
4. Қолданылған әдебиеттер
ОРАЛ. 28 сәуір. ҚазАқпарат /Елжан Ералы/ - Батыс Қазақстан облысында төрт күн бойы жүргізілген санақ кезінде 6839 киік есепке іліккен. Елімізде киіктерді санау ісі биыл ертерек басталды.
Аша тұяқты түз тағыларын шотқа соғу үшін бұған жауапты топ сәуір айы басталысымен атқа қонған. Ең әуелі Бетпақдаланың, сосын Үстірттің үстімен ұшты. Енді міне, Еділ мен Жайықтың ортасында орналасқан Қазталов ауданына келді.
ҚР АШМ Орман және аң шаруашылығы комитетіне қарасты «Охотзоопром» РМКК-ның киікті есептеу және мемлекеттік күзет қызметінің бастығы Мұрат Шәрдембаевтың сөзіне қарағанда, былтыр республика көлеміндегі киік саны, жаппай қырылуын есепке алғанда, 90 мыңдай болды. Оның 53 мыңы Бетпақдала жазығында мекен етсе, бес мыңға жуығы Үстірт популяциясына кірді. Қалған 31 мың бас ақбөкен Еділ мен Жайық өзендері аралығында жайылды. Бұл көрсеткіш 2009 жылмен салыстырғанда 10,6 пайызға көп. Оның көбеюі Бепақдала мен Орал популяциясының өсуі негізінде жүзеге асты. Ал Үстірттің киігі елу пайызға жақын азайған. Оның өзіндік себебі бар. Үстірт киігі қыстауға Қарақалпақстан еліне барады. Көктемде біразы ол жақтан қайтпай қалады. Өзбекстан Республикасындағы қаскерлердің (броконьер) біздің асыл түлігіміздің өсуіне зиянын тигізіп отырғандығын осыдан көруге болады. Өткен жылы осы үш популяцияға кіретін киіктердің орналасу аумағының өзгергендігін анықтадық. Яғни 2009 жылмен салыстырғанда бұл жануарлар 100-150 шақырым солтүстікке қарай ығысқан. Мұндай жағдай биыл да байқалуда.
Еліміздегі киік санының көбеюіне ықпал етіп отырған - Бетпақдала өңірі. Ұшқан құстың қанатын талдыратын бұл мекенде жезқанат, күміс бауыр киіктер қатары биыл да өскен. Мұны ҚР Білім және ғылым министрлігі Зоология институтының ғылыми қызметкері Александр Грачев анық аңғарған. Қостанай, Қарағанды, Ақмола, Ақтөбе, Қызылорда облыстарының аумақтарын қамтитын бұл жерде алдын ала есептеулер бойынша киік саны өткен жылғыдан жиырма пайызға көбейіпті. Санақ әлі жүруде. Кеңес заманынан бері киік санағына қатысып келе жатқан А.Грачев біраздан бері үйірінде 30-дан аса бас бар киіктерді көре алмай жүрген. Биыл көріпті. Үйір демекші, өткен жылдары үш популяцияда да шағын үйірлер (30 басқа дейін) көп болған. Әсіресе,Бетпақдалада. Ал Үстіртте жүзден аса бас бар бірде-бір үйір кездеспепті. Өткен жылы бұл бағытта Ақ Жайық өңіріндегі көрсеткіш жоғары болды. Биыл да жаман емес. Жәнібек, Қазталов аудандары аумағында орташа үйірмен желіп жүрген ақбөкендер жиі кездесті.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы
мемлекеттік университеті

СӨЖ

Тақырыбы: Ақбөкендерді қорғауды күшейту

Орындаған : Еркін.С
Тексерген : Туманбаев В.М

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------
2015
----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------
Жоспары
1.Ақбөкендер жайлы жалпы мағлұматтар
2. Бетпақдала өңірі
3. Ақбөкендерді қорғауды күшейту
4. Қолданылған әдебиеттер
----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

----------------------------------- ----------------------------------- ----------

БҚО-дағы киік санағы ақбөкендерді қорғауды күшейту қажеттігін көрсетті

ОРАЛ. 28 сәуір. ҚазАқпарат Елжан Ералы - Батыс Қазақстан облысында төрт күн бойы жүргізілген санақ кезінде 6839 киік есепке іліккен. Елімізде киіктерді санау ісі биыл ертерек басталды.
Аша тұяқты түз тағыларын шотқа соғу үшін бұған жауапты топ сәуір айы басталысымен атқа қонған. Ең әуелі Бетпақдаланың, сосын Үстірттің үстімен ұшты. Енді міне, Еділ мен Жайықтың ортасында орналасқан Қазталов ауданына келді.
ҚР АШМ Орман және аң шаруашылығы комитетіне қарасты Охотзоопром РМКК-ның киікті есептеу және мемлекеттік күзет қызметінің бастығы Мұрат Шәрдембаевтың сөзіне қарағанда, былтыр республика көлеміндегі киік саны, жаппай қырылуын есепке алғанда, 90 мыңдай болды. Оның 53 мыңы Бетпақдала жазығында мекен етсе, бес мыңға жуығы Үстірт популяциясына кірді. Қалған 31 мың бас ақбөкен Еділ мен Жайық өзендері аралығында жайылды. Бұл көрсеткіш 2009 жылмен салыстырғанда 10,6 пайызға көп. Оның көбеюі Бепақдала мен Орал популяциясының өсуі негізінде жүзеге асты. Ал Үстірттің киігі елу пайызға жақын азайған. Оның өзіндік себебі бар. Үстірт киігі қыстауға Қарақалпақстан еліне барады. Көктемде біразы ол жақтан қайтпай қалады. Өзбекстан Республикасындағы қаскерлердің (броконьер) біздің асыл түлігіміздің өсуіне зиянын тигізіп отырғандығын осыдан көруге болады. Өткен жылы осы үш популяцияға кіретін киіктердің орналасу аумағының өзгергендігін анықтадық. Яғни 2009 жылмен салыстырғанда бұл жануарлар 100-150 шақырым солтүстікке қарай ығысқан. Мұндай жағдай биыл да байқалуда.
Еліміздегі киік санының көбеюіне ықпал етіп отырған - Бетпақдала өңірі. Ұшқан құстың қанатын талдыратын бұл мекенде жезқанат, күміс бауыр киіктер қатары биыл да өскен. Мұны ҚР Білім және ғылым министрлігі Зоология институтының ғылыми қызметкері Александр Грачев анық аңғарған. Қостанай, Қарағанды, Ақмола, Ақтөбе, Қызылорда облыстарының аумақтарын қамтитын бұл жерде алдын ала есептеулер бойынша киік саны өткен жылғыдан жиырма пайызға көбейіпті. Санақ әлі жүруде. Кеңес заманынан бері киік санағына қатысып келе жатқан А.Грачев біраздан бері үйірінде 30-дан аса бас бар киіктерді көре алмай жүрген. Биыл көріпті. Үйір демекші, өткен жылдары үш популяцияда да шағын үйірлер (30 басқа дейін) көп болған. Әсіресе,Бетпақдалада. Ал Үстіртте жүзден аса бас бар бірде-бір үйір кездеспепті. Өткен жылы бұл бағытта Ақ Жайық өңіріндегі көрсеткіш жоғары болды. Биыл да жаман емес. Жәнібек, Қазталов аудандары аумағында орташа үйірмен желіп жүрген ақбөкендер жиі кездесті.
Cоңғы кезде киік санағында ерекшелік көп. Санақ жаңа әдіс бойынша жүргізілуде. Облыстық аумақтық орман және аң шаруашылығы басқармасы бастығының орынбасары Ерсайын Шатеновтың айтуынша, бұл іске қатысты халықаралық әдістеме 2007 жылдан бастап қолданыла бастаған. Дәл осы жылы жабайы жануарлардың есебін алу бойынша БҰҰ-ның арнайы жобасы елімізде қолданысқа енгізіліпті. Соған орай санаққа шетелдік сарапшылар тартыла бастады. Қазақстанның биоалуантүрлілігін сақтау қауымдастығы арқылы жұмысқа тартылған шетелдіктер 2008 жылы алғаш рет киік санағына бақылаушы ретінде қатыстырылды. Ал келер жылы олар бұл іске өз жаңалықтарын әкелді. Соның бірі - ұшу ісіне арналған джипиэс жүйесі. Африкадағы жабайы аңдарды санау кезінде өзінің тиімділігін көрсеткен бұл құрылғы еліміздің географиялық-әлеуметтік жағдайына сәйкестендірілген. Қазір ұшқыштар бұрынғыдай қайта-қайта картаға қарамайды. Шағын компьютер іспеттес осы құрылғыда сызылған маршрутпен жүріп отырады. Тағы бір артықшылығы, ұшқыш не киік ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстандағы ақбөкендердің субпопуляциясының табиғи реттелу жолдары
Табиғатты қорғау, оның принциптері мен әдістері.
Ақбөкен
Жануарлар ресурстарын қорғау шаралары
Маралдар. Халықшаруашылық маңызы
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары
Дәрілік өсімдіктер (шипалы өсімдіктер )
Қазақстанның қорықтары туралы мақала
Тірі ағзалар және олардың комплекстерінің географиялық таралу заңдылықтары
Биологиялық алуан түрлілік конвенциясы
Пәндер