Семей қаласындағы кәсіпкерліктің даму жағдайы.(Шығыс Қазақстан облысы)


Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Семей қаласындағы кәсіпкерліктің даму жағдайы. (Шығыс Қазақстан облысы)
Орындаған: Қалелов Т. Ш.
Тексерген: Темірғалиева А. С.
Тобы: ГУ - 307
Семей - 2015
Шағын және орта бизнес (Шығыс Қазақстан облысы)
Тіркелген ШОК субъектілері - 138 мың; белсенді ШОК субъектілері - 76 мың; ШОК жұмыспен қамтылғандар - 242 мың адам; ШОК өнім шығарылымы - 537 млрд. тг; ШОК кредиттері - 60 млрд тг.
2013 жылдың 1 маусым облыстағы шағын және орта бизнестің белсендi субъектілерінің саны 72148 бірлікке немесе 2012 жылдың осыған ұқсас кезеңімен салыстырғанда 112, 3% (орташа республикалық көрсеткіште 114, 0%) құрады. Шағын және орта бизнес субъектілерімен шығарылатын өнімдер (тауарлар, қызметтер) 2012 жылға 177, 2 млрд. теңге немесе 107, 1% құрады.
Шағын және орта бизнесте жұмыспен қамтылғандар саны 266707 адам немесе 2012 жылмен салыстырғанда 102, 5% (орташа республикалық көрсеткіште -103, 6%) құрады.
2013 жылдың қаңтар-мамыр аралығында шағын және орта бизнес субъектілерінен салық түсімдерінің көлемі 28, 5 млрд. теңгені құрады, бұл 2012 жылдан 16, 9% немесе 4, 1 млрд. теңгеге артық, соның ішінде жергілікті бюджетке осы санаттағы салық төлеушілерден 10, 7 млрд. теңге аударылған, 2012 жылға 120, 3% құрады немесе 1, 8 млрд. теңгеге арттық.
«Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасын iске асыру шеңберiнде Шығыс Қазақстан облысы кәсіпкерлерінен жалпы құны 47, 3 млрд. теңге сомасына несиелерді қаражаттандыруға 263 өтінім түсіп, соның ішінде:
«Жаңа бизнес бастамаларды қолдау» бірінші бағыты бойынша 21, 3 млрд. теңге несие сомасына 217 өтінім;
«Кәсіпкерліктің саласын сауықтыру» екінші бағыты бойынша 8, 8 млрд. теңге сомасына 22 өтінім;
«Кәсіпкерлердің волюталық тәуекелділігін азайту» үшінші бағыты бойыеша банктерге облыстың экспортшы-кәсіпорындарынан жалпы құны 17, 2 млрд. теңге сомасына 24 өтінім түсті.
Бағдарламаның бiрiншi және үшiншi бағытын iске асыру шеңберiнде жалпы құны 39, 2 млрд. теңге несиелер сомасына Өңірлік Үйлестiру кеңесiмен 229 өтінім мақұлданып келісілді.
«Кәсіпкерліктің саласын сауықтыру» Бадарламаның екінші бағыты шеңберінде ҚР Үкіметі жанындағы Жұмыс тобының қарауына 16 жоба жолданды. Ағымдағы уақытты қаражаттандыруға жалпы сомасы 7, 9 млрд. теңгеге 13 жоба мақұлданып, 7 өтінім бойынша қаражаттандыруға шарт жасалынды.
Облыс бойынша ӨҮК және Жұмыс тобымен қаражаттандыруға жалпы құны 47, 1 мрд. теңге сомасына 242 өтінім мақұлданып, және ҚР ЭДСМ-мен келісілген.
Соңғы бес жыл ішінде басқа көптеген аймақтардағындай Шығыс Қазақстан облысында тіркелген ШОК субъектілерінің көбейгені байқалып отыр. Бұл кезде 2009 жылдан бастап облыстағы олардың саны 66%-дан мөлшерге көбейді. Осының нәтижесінде 2014 жылдың басында облыста 138, 1 мың ШОК субъектсі тіркелді. Алайда соңғы жылдары белсенді ШОК субъектілерінің саны бір деңгейден қозғалмай тұр десе болады. 2009 жылдың
соңында олардың саны 68, 9 мың бірлік болса, 2013 жылдың соңында 75, 8 мың бірлік болды. Осының нәтижесінде белсенді ШОК субъектілерінің үлесі азайып барады. 2014 ж. басында бұл көрсеткіш түсіп, 55%-ды құрады.
2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша аймақтағы тіркелген және белсенді ШОК субъектілерінің жалпы санында ЖК-лер басым. Тіркелген ШОК субъектілерінің құрылымындағы ЖК үлесі 79, 9%-ды, ШОБ кәсіпорындарының үлесі 9, 9%-ды, ШФҚ-дың үлесі 10, 2%-ды құрайды. Белсенді ШОК субъектілерінің құрылымындағы ЖК үлесі 75%-ды, ШОБ кәсіпорындарының үлесі 7, 7%-ды, ШФҚ-дың үлесі 17, 3%-ды құрайды.
Соңғы тоғыз жыл ішінде ұйымдық-құқықтық нысандар тұрғысынан белсенді ШОК субъектілерінің санында келесідей тенденциялар байқалады:
- ШОБ кәсіпорындарының санында жалпы өсім тенденциясы бар. Олардың орташа жылдық саны 2013 жылы 6%-ға көбейіп, 2014 жылдың басында 5, 9 мың бірлік деңгейіне жетті.
- ЖК санында да жалпы өсу тенденциясы байқалады, бұл кезде 2010 ж. және 2012 ж. ЖК санының қысқару кезеңдері байқалды. 2014 жылдың басында олардың саны 56, 8 мың бірлікке жетті.
- 2007 жылдан бастап ШФҚ санында азаю тенденциясы орын алды, осының нәтижесінде 2013 ж. олардың саны 13, 1 мың бірлік деңгейіне түсіп қалды.
Шығыс Қазақстан облысының ШОК-ін салалық тұрғыдан қарастыратын болсақ, бұл облысқа сауда, қызметтер, ауыл шаруашылығы, көлік және байланыс салаларындағы кәсіпорындардың басымдығы тән. Облыстың ШОК субъектілерінің құрылымында сауда саласындағы кәсіпорындар 44%-ды құрайды, бұл орташа республикалық көрсеткіштен 2%-ға жоғары. Ауыл шаруашылығындағы шағын және орта кәсіпорындардың үлесі 15%-ды құрайды, бұл Қазақстан бойынша орташа үлеске сәйкес келеді. Көлік және байланыс кәсіпорындарының үлесі 12%-ды құрайды, бұл орташа республикалық деңгейден 2 пайызға жоғары.
Шығыс Қазақстан облысында ШОК-пен белсенді түрде айналысатын тұрғындардың саны 2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 242 мың адамды құрайды. Облыста 2010 жылдан бастап жұмыс істейтін тұрғындардың жалпы санының қысқаруы байқалып отыр. Осының салдарынан ШОК-те қызмет ететін адамдардың үлесі ұлғайып, 2013 жылдың
соңында 34%-ға жетті.
Ұйымдық-құқықтық нысандар тұрғысынан ШОБ кәсіпорындарында ШОК саласында жұмыс істейтін тұрғындардың жалпы санының 48%-ы, ЖК кәсіпорындарында 43%-ы, ШФҚ-да 9%-ы қызмет етеді.
2013 ж. Шығыс Қазақстан облысындағы ШОК субъектілері шығарған өнімдердің көлемі 537 млрд. теңгені құрады, жылдық өсім 11, 5%-ды құрады.
Ұйымдық - құқықтық нысандар тұрғысынан ШОБ кәсіпорындары аймақтың ШОК шығарған өнімдердің 66%-ын қамтамасыз етті, ЖК өнімдерінің үлесі 14%-ды, ШФҚ-дың үлесі 20%-ды құрады
2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Шығыс Қазақстан облысындағы ЕДБ-дің несиелік портфелінің жалпы мөлшері 355 млрд. теңгені құрады. Бұл кезде соңғы үш жыл ішінде оның мөлшері ұлғайып отырды. Салыстыратын болсақ: шағын кәсіпкерлікке берілген несиелер бойынша портфель 2010 ж. бастап төмендеп, 2013 ж. соңында 60, 2 млрд. теңге деңгейінде тұрақтады. Осының нәтижесінде шағын кәсіпкерлікке берілген несиелердің үлесі 2009 жылдағы 35% мәнінен 2013 жылдағы 17% мәніне дейін төмендеді.
2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Шығыс Қазақстан облысында «Даму» қорының бағдарламалары бойынша ЕДБ-де шарттасылған түрде қаражат орналастыру арқылы 1 608 қарыз алушыға қолдау көрсетілді, көмектің жалпы сомасы 57, 4 млрд. теңгеден астам соманы құрады. Осының нәтижесінде 2 680 жұмыс орны жасалды. Салалық тұрғыдан қарайтын болсақ, сауда (қаражаттың 48, 5%-ы), өнеркәсіп (22%) және қызметтер (14, 7%) жөніндегі жобалар барынша белсенді қаржыландырылады.
Қарыз алушылар
дың саны
Тиімді мөлшер
леме
Жасалған жұмыс орындары
ның саны
АДБ - нің бағдарламасы
(1-транш)
2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасының бірінші және үшінші бағыттарының аясында Шығыс Қазақстан облысында Аймақтық үйлестіру кеңесі пайыздық мөлшерлемені субсидиялау мүмкіндігін алу жөніндегі 268 жобаны, несие бойынша кепілдік алу жөніндегі 28 жобаны мақұлдады. Екінші бағыт бойыша Экономиканы жаңғырту мәселелері жөніндегі мемлекеттік комиссияның жанындағы жұмыс тобы пайыздық мөлшерлемені субсидиялауды алу жөніндегі 13 жобаны мақұлдады. Мақұлданған жобалардың жалпы санының ішінде бірінші және үшінші бағыт бойынша мөлшерлемені субсидиялау жөніндегі 227 шарт, кепілдендіру жөніндегі 24 шарт жасалды, екінші бағыт бойынша 10 субсидиялау шартына қол қойылды.
Кәсіпкерлердің құзыретін арттыру бағдарламалары (соның ішінде «БЖК 2020» бағдарламасының 4-бағыты) «Бизнес-кеңесші» бағдарламасы бойынша Қор Шығыс Қазақстан облысының 15 ауданында және облыстық маңызы бар алты қаласында оқыту курсын өткізеді. 2011-2013 жылдары жалпы 4 190 адам оқытудан өтті, соның ішінде: 2011 жылы - 1 286 адам, 2012 ж. - 1 414 адам, 2013 ж. - 1 490 адам. «ШОК топ-менеджментін оқыту» жобасы бойынша «Назарбаев Университеті» АҚ-да 73 адам курстан өтті. «Іскерлік байланыстар» жобасын іске асырудың аясында 79 кәсіпкер оқытылды. Серіктес консалтингтік компаниялар 1 040 кәсіпкерге және жеке тұлғаларға бизнесті жүргізуге сервистік қолдау көрсетуге бағытталған 5 635 қызмет көрсетті. 2014 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Даму-Көмек» бағдарламасының аясында сайтта мүмкіндіктері шектеулі кәсіпкерлердің 75 өтінімі орналастырылды, олардың 54-іне қайырымдылық демеушілік қолдау көрсетілді.
Семей қаласындағы «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасын жүзеге асырылуы туралы
Шағын және орта бизнесті дамыту мақсатында «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы жүзеге асырылуда.
«Бизнестің жол картасы 2020» Бағдарламасының жүзеге асырылуынан бастап жалпы сомасы 13, 3 млрд. теңгеге 77 жобаға несие берілді. Субсидия сомасы 912, 0 млн. теңгені құрады. Соның ішінде 2014 жылдың басынан бастап жалпы сомасы 1320, 0 млн. теңгеге 24 жоба жүзеге асырылды. Субсидия сомасы 92, 4 млн. теңгені құрады. «Жаңа бизнес - бастаманы қолдау» атты бірінші бағыты бойынша 2014 жылдың басынан бастап жалпы сомасы 1160, 0 млн. теңгеге 23 жоба жүзеге асты. Субсидия соммасы 81, 2 млн. теңгені құрады.
Көлікте: «СемТрансМет» ЖШС маркасы КамАЗ жүк көліктерін сатып алды, онда 1 жұмыс орыны құрылды. 8 айда көрсетілген қызмет көлемі 54, 6 млн. теңгені құрады, сонымен қатар жобаны жүзеге асыру барысында көрсетілген қызмет көлемін 5% ұлайту жоспарлануда.
Жеңіл өнеркәсіпте: ЖК Г. К. Мусабалина несие сомасына тігін жабдықтарын сатып алды. Нәтижесінде сыртқы киім өндіріс көлемі ұлғайды, онда 7 жаңа жұмыс орындары құрылып, қосымша - 3 бірлік жұмыс орындарын құру жоспарлануда. «Арай-East Food» ЖШС Германиядан техникалық жабдықтар сатып алды. Нәтижесінде шұжық өнімдерінің шығару көлемі және ассортименті ұлғайды.
Құрылыста: қонақ үй бизнесінде қызмет көрсету мақсатында ЖК Т. С. Жакашева қазіргі үрдістердің қолдануымен қонақ үй кешенін салуды бастады, онда 40 жұмыс орындары құрылды. Ағымдағы жылдың 4 тоқсанында кешенді пайдалануға енгізуді жоспарлауда. «Кәсіпкерлердің валюталық тәуекелділігін төмендету» атты үшінші бағыты бойынша 2014 жылы «Семей асбестцемент бұйымдары зауыты» ЖШС жалпы сомасы 160 млн. теңгеге «Террацо» технологиясы бойынша жаяу жол тақталары өндірісінің технологиялық желісі іске қосылды. Субсидиялау сомасы 11, 2 млн. теңгені құрады.
Бағдарламаның төртінші бағыты бойынша - «Кәсіпкерлік әлеуетті арттыру» - қаржысыз оқыту бойынша кәсіпкерлерді оқыту келесі жобалар бойынша:
- «Бизнес-Кеңесші», «Бизнес-Кеңесші 2» - оқуды 561 адам (кәсіпкер) өтті, соның ішінде 2014 жылдан бастап оқуды 220-дан астам кәсіпкерлер өтті, онда оқу аяқталғаннан кейін сертификаттар берілді;
- Астана және Алматы қалаларында «Назарбаев Университеті» АҚ базасында шағын және орта бизнес топ-менеджментін 35 кәсіпорын басшылары өтті;
- «Іскерлік байланыс» - бес кезеннен тұратын бағыт бойынша 46 кәсіпкер өтті;
- «Жас кәсіпкер мектебі» - жас кәсіпкерлердің әулетін ашу мақсатында, пәрменді шараларды жүзеге асыру арқылы жас кәсіпкерлердің құзырының дәрежесін жоғарылату, жас адамдарды кәсіпкерлік қызметіне тартуға бағытталған. Семинарға 59 адам қатысты.
"Бизнестің жол картасы 2020" Бағдарламасы аясында жаңа бастаған кәсіпкерлерге мемлекеттік гранттар беру бойынша Конкурсқа Семей қаласынан 10-нан астам жоба иелері қатысты. Барлық қатысушылардан ешкі өсіру бойынша 1 жоба «Нұғманабутажи» ЖШС мақұлданды.
«Даму» кәсіпкерлікті қолдау қоры өңірлік филиалындағы кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығымен (КҚКО) 5900-ден астам кеңес қызметі, соның ішінде 2014 жылдың басынан 3483кеңес қызметі көрсетілді.
2012 жылы мемлекеттік бюджетке орта кәсіпкерлік субъектілерінен салық төлемдерінің көлемі - 16, 7 млрд. теңге және 2011 жылғы салыстырмалы кезеңмен салыстырғанда 7, 0 % пайызды құрайды, соның ішінде қалалық бюджетке 5, 3 млрд. теңгежәне 2011 жылғы өсуі 23, 2 % пайызды құрайды.
2012 жылдың қаңтар - желтоқсанында қаланың шағын кәсіпорындарында 2170 жаңа жұмыс орыны құрылды және 2011 жылдың салыстырмалы кезеңімен салыстарғанда 101, % құрады.
Шағын және орта кәсіпкерлік кәсіпорындарында 50 мың адам жұмыспен шұғылданады. Шағын және орта бизнес субъектілерінің (жұмыс, қызмет) 2012 жылғы өндірілген өнеркәсіп көлемі - 52, 0 млрд. теңге және 2011 жылдың деңгейімен салыстырғанда 109, 5 % құрайды.
2012 жылғы қаңтар - желтоқсандағы бөлшек тауарайналымның көлемі жедел көрсеткіштер бойынша 111, 5 млрд. теңгені құрайды, 2011 жылдың салыстырмалы кезеңімен салыстырғанда 120, 8 %-ға жоғары.
Бөлшек тауар айналымның физикалық көлемінің индексі 116, 5 %, былтырғы жылдан 3, 5 пайызға жоғары.
Шағын және орта бизнесті қолдау және дамыту мақсатында, 2006 жылдың 1 қыркүйегінде № 1085 «Семей қаласының кәсіпкерлік мәселелері бойынша Сарапшылық кеңес туралы» қала әкімдігінің қаулысы қабылданды.
2012 жылдың басынан бастап Сарапшылық кеңестің екі отырысы өткізілді, онда келесідей нормативтік-құқықтық актілердің жобалары қаралды:
- Қала әкімдігінің «Қаладағы көшпелі сауданы ұйымдастыру туралы» қаулы жобасы.
- Қала әкімдігінің «Белгіленбегін жердегі саудаға хаттамалар толтыру бойынша уәкілетті тұлғалар туралы» қаулы жобасы.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес, «Әділет» шағын және орта бизнес кәсіпкерлер қоғамдық қауымдастығын аккредитациялау жүргізілді.
Кәсіпкерлікті дамытудағы қолайлы қызметтерді орнату аясында, кәсіпкерлікті дамытудағы әкімшілік кедергілерді жою бойынша арнайы жұмысшы тобы қызмет етеді, шағын кәсіпкер субъектілері үшін құқық қорғаушы құжаттарын бейнелеу бойынша рұқсат беру реттемелерін оңтайландыру бойынша кеңестерде мәселелер қарастырылады.
Кәсіпкерлікті қолдау және дамыту мақсатында бөлімнің мамандары қаланың шағын және орта бизнес субъектілерімен үнемі ақпарат - кеңес жұмыстарын жүргізеді, қортындысында кәсіпкерлер өздерінің іске асыру бағдарламалары бойынша, нормативтік-құқықтық актілерге өзгерістер енгізу және толықтыру туралы, шағын несие ұйымдарына бағытталған жобаларды және бизнес - қосымшаларды қаржыландыру мәселелері бойынша кеңестер алады.
«Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасы аясында кәсіпкерліктің шағын және орта кәсіпорындары жалпы сомасы 10, 215 млрд. теңгені құрайтын 33 жобаны іске асырылды, оның ішінде:
- бағдарламаның «Жаңа басатаманы қолдау»аттыбірінші бағыты бойынша жалпы сомасы 3, 951 млрд. теңгеге 24 жоба іске асырылды, мөлшерлеме сыйақысын қаржыландыру сомасы 276, 6 млн. теңгені құрады;
- бағдарламаның«Кәсіпкерлікті сауықтыру секторы» атты екінші бағыты бойынша жалпы сомасы 3, 984 млрд. теңгеге 6 жоба іске асырылды, мөлшерлеме сыйақысын қаржыландыру сомасы 278, 7 млн. теңгені құрады;
- бағдарламаның «Кәсіпкерліктің валюталық тәуекелдігін төмендету»атты үшінші бағыты бойынша жалпы сомасы 2, 280 млрд. теңгеге 2 жоба іске асырылды.
2012 жылы «Даму» Қоры» АҚ лекторларымен жаңа бастаған кәсіпкерлерге арналған тегін екі күндік оқу-тренингінің 4 курсы (Бизнес советник) өткізілді, оған 120 адам қатысып, соңында оларға сертификаттар берілді.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz