Шабындықтар мен жайылымдарда суару тәсілдерін пайдалану

1. Көлтабандап суландыру.
2. Суару.
3. Суару шаралары.
4. Пайдаланылған әдебиеттер.
Топырақта ылғалдың жетіспеуінің жайылым шөптердің өсуіне,жетілуіне және өніміне мейлінше кері әсер етеді.Топырақта ылғал қорын жинау үшін,әдетте қар тоқтатады.Әсіресе, оны далалық және шөлейт аймақтардағы жазық,ашық жайылымдарда жүргізудің маңызы зор.Қар тоқтатуды, бірінші кезекте құнды жайылымдық алқаптарда жүргізу қажет.
Жүргізілген тәжірбиелердің көптеген мәліметтері екпе жайлымдарда жүргізілген қар тоқтатудың шөптердің өнімі 33-100% ға дейн арттыратынын көрсетіп отыр.Ақтөбе облысының бұрынғы Темір тәжірбие станциясы ғалымдарының мәліметтері бойынша қар тоқтату нәтижесінде ,бозды бетегелі шөптер өнім қар тоқтатылмаған телімдегі өнімге қарағанда 15-31%ға артқан.
Қар тоқтатудың негізгі әдістері мынадай: қар жалшаларын немесе үйінділерін жасау ,әр жерге бауланған сабан немесе күнбағыс сабақтарын орналастыру, жылжымалы тоспа қалқандар т.б қою.
Су кез келген тірі ағзаның тіршілік етуіне қажетті жағдай болып табылады.Гүлдеу кезеңінде шөптердің құрамында 50-85% су болады.Минералдық қоректік заттар өсімдікке топырақтан суда еріген күйінде келіп түседі.
Сондай ақ өсімдіктер жерасты суларының топырақтың бетінен қаншалықты тереңде жатқанына да әр түрлі әсерленеді.Мәселен тамыр түйнек жемістілерді,дәнді және техникалық дақылдарды өсіргенде вегетативтік кезең бойына жерасты сулары орта есеппен 80-100см тереңдікте жатуы мүмкін.
Топырақты су ұстайтын құрылғылырдың көмегі арқылы тасқын сулармен ылғалдандыру көлтабандап суландыру деп аталады.Көлтабандап суландыру негізінен, шабындықтардан жинап алынатын мал азығы көлемін арттыру үшін қолданылатын топырақты ылғалдандырудың ең қарапайым тәсілдерінің бірі.Профессор К.Ә Әубәкіров Қазақстандағы көлтабандап суландырудың дамуы мен жағдайын олық сипаттап берген.Қазақстанда көлтабандап суару сонау 1925 жылы басталған.Қазіргі кезде Қазақстан аумағында көлтабандап шалғындықтар 900мың гектардан астам жерді алып жатыр.Бұл тәсіл малазықтық табиғи алқаптардың өнімділігін арттырудың мейлінше арзан және тиімді тәсілі болып шықты.
Қазақстанда көлтабандық алқаптары бастырылатын су көздеріне қарай;
Суайрықтық (тұйықтарын,далалықтарын,беткейліктерін қоса есептегенде) немесе тікелей тасқын сулармен бастырылатын көлтабандар.
Далалық өзендердің көктемдегі тасыған суымен бастырылатын жайылмалық (жайылмамаңындық) көлтабандар.
1. Шалғындық және жайылымдық мал азығы өндірісі. Алматы 2012
С.Ә. Оразбаев, А. Ә. Төреханов, И.И. Алимаев, Б.А. Ысқақ
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігіСемей қаласындағы Шәкәрім атындағыМемлекеттік УниверситетіОСӨЖТақырыбы: Шабындықтар мен жайылымдарда суару тәсілдерін пайдалану.Тексерген:   Сағындықов С.НОрындаған:   ... ...    АГ-313    ...                                                                       ... ... ... ... Суару.* Суару шаралары. * Пайдаланылған әдебиеттер.Топырақта ылғалдың ... ... ... өсуіне,жетілуіне және өніміне мейлінше кері әсер етеді.Топырақта ылғал қорын жинау ... қар ... оны ... және ... аймақтардағы жазық,ашық жайылымдарда жүргізудің маңызы зор.Қар тоқтатуды, бірінші кезекте құнды жайылымдық алқаптарда жүргізу қажет.Жүргізілген тәжірбиелердің көптеген мәліметтері екпе жайлымдарда ... қар ... ... ... 33-100% ға дейн ... ... ... облысының бұрынғы Темір тәжірбие станциясы ғалымдарының мәліметтері бойынша қар тоқтату нәтижесінде ,бозды бетегелі шөптер өнім қар ... ... ... ... 15-31%ға артқан.Қар тоқтатудың негізгі әдістері мынадай: қар жалшаларын немесе үйінділерін жасау ,әр ... ... ... ... ... сабақтарын орналастыру, жылжымалы тоспа қалқандар т.б қою.Су кез келген тірі ... ... ... ... ... ... табылады.Гүлдеу кезеңінде шөптердің құрамында 50-85%  су болады.Минералдық қоректік заттар өсімдікке топырақтан суда еріген күйінде келіп түседі.Сондай ақ өсімдіктер ... ... ... ... ... тереңде жатқанына да әр түрлі әсерленеді.Мәселен тамыр түйнек жемістілерді,дәнді және техникалық дақылдарды өсіргенде ... ... ... ... сулары орта есеппен 80-100см тереңдікте жатуы мүмкін.Топырақты су ұстайтын құрылғылырдың ... ... ... ... ... көлтабандап суландыру деп аталады.Көлтабандап суландыру негізінен, шабындықтардан жинап ... мал ... ... ... үшін ... ... ... ең қарапайым тәсілдерінің бірі.Профессор К.Ә Әубәкіров Қазақстандағы көлтабандап ... ... мен ... олық ... ... көлтабандап суару сонау 1925 жылы басталған.Қазіргі кезде Қазақстан аумағында көлтабандап шалғындықтар 900мың гектардан астам жерді алып ... ... ... ... ... өнімділігін арттырудың мейлінше арзан және тиімді тәсілі болып шықты.Қазақстанда көлтабандық  алқаптары бастырылатын су көздеріне қарай;Суайрықтық (тұйықтарын,далалықтарын,беткейліктерін қоса есептегенде) немесе ... ... ... ... ... ... ... тасыған суымен бастырылатын жайылмалық (жайылмамаңындық) көлтабандар.Су қоймаларынан,суландыру каналдарынан немесе көлдерден ,өзендерден арнайы каналдардың көмегімен суға ... ...  ... түрлерге бөлінеді.Жайылымдарды суландыру жайылымдық мал шаруашылығының тіршілік қызметін қамтамасыз етудің шешуші ... бірі ... ... ... ... ... мынадай жағдайлар болатыны анықталған;o Қойдан қырқылатын жун өнімі 9-11% ға ... ... ... ... ... 20-25% ға дейн ... Су көзіне жақын жайылым тозады т.бМ.Р.Қасеновтың мәліметтері бойынша жайылымдық мал шаруашылығы аудандарында жерүсті суларының қорлары өте шектеулі.өйткені бұл ... жер үсті ағын ... ... өте ...  бұл ... жер үсті ағын ... ... қолайлы жағдайлар болмайды.Сырдария,Іле,Шу,Талас,Сарысу сияқты өзендер егін шаруашылығын суландыруға кеңінен пайдаланып, өздеріне жақын аймақтарды сумен жабдықтау көзі мал ... ... ... ... ... замандардан бері қарай республиканың жайылымдық аумақтарының,әсіресе,шөлдер мен ... ... су ... ... атқарып келеді.Суару -- топырақ ылғалдылығын арттыру үшін жүргізілетін жұмыс. Дақылдардың вегетациясы кезіндегі суару саны және суармалау нормалары белгіленіп жүргізіледі. Суару ... ... суды ... ... ... тамшылатып, жүйектеп, көлдетіп суармалау әдістері қолданылады; суармалы жерге су жеткізу, болу, судың белгілі бір сандық таза көлемін пайдалану арқылы ... ... мен ... арттыруға жағдай жасау. Суару тәсілі негізгі және арнаулы болып бөлінеді.Суару кезеңі- әрбір дақыл үшін олардың өсіп-өну жағдайына сәйкес ... ... ... режімі. Шаруашылыққа жіберілетін судың жалпы мөлшерін анықтау үшін ондағы барлық ауыспалы егістікгерге арналған гидромодульдің үйлестірілген жалпы графигі ... ... ... ... ... барлық дақылдарды суару режімін айқындайды.Суару нормасы - бір гектар жерді бір рет суаруға қажетті судың көлемдік мөлшері. Әдетте, ... ... бір ... ... бір ... метр ... өлшенеді. Шаруашылыққа жіберілетін судың жалпы мөлшерін анықтау үшін ондағы барлық ауыспалы егістіктерге арналған гидромодульдің үйлестірілген (жинақталған) жалпы ... ... ... және әр ... ... су көлемі аркылы құрылады. Бүл жағдайда шаруашылықтардағы ... ... ... ... ... тең деп есептесек, әрбір жеке ауыспалы егістік ... ... ... ... ... ... ... графикте ауыспалы егістің гидромодульдері кезекпен ауысып келіп түрады. Ол үшін ординаталары алдын ала, жалпы ... ... ... ... Осылай қүрылған график шаруашылықтағы барлық дақылдардың суару режімін сипаттайды.бір гектар егістікке бір рет суарғанда берілетін судың мөлшері (м3/га). ... ... ... саны топырақтың сулы-физикалық қасиетіне, жер бедеріне, дақылға, суару тәсілі мен технологиясына ... ... ... ... анықтау кезінде топырақтың есепті қабатындағы ең төменгі ылғал сыйымдылығы негізге алынады.Суару ... ... ... ішінде неше рет суаратынын көрсететін анықтаушы сан. Дақылдың өсіп-өну, даму кезеңіндегі суару санын суармалау және суландыру нормасының өлшемімен анықтайды: n= М/m, ... n  --  ... даму ... суару саны; М  --  суармалау ... m  --  ... ... ... ...  --  ... жұмысын іске асыратын техникалық әдістер. Оларға: жүйекпен, тақтамен, мөлтекпен, жаңбырлатқышпен, тамшылатқышпен, құбырлармен суарғанда пайдаланылатын қондырғылардың суару элементтері жатады.Суаруға арналған ... ... -- жер ... арналған судың біраз бөлігінің суарылатын жерге жетпей жолда жоғалуы (сүзілу процесі мен булану). Судың пайдасыз жоғалу мөлшері ... ... ... ... метр ... ... ... шығынымен өлшенеді. Қажетті су көлемін есептеу барысында шаруашылықтағы су шығыны (судың шаруашылықта тиімді пайдаланылмауынан болатын ... ... ... ... (булану, өте терең жер қабатында өтетін сүзілу және т.б.) тәрізді шығындарды ескере ... суды ... ... ... ... ... ... ылғалдық --  көктемдеғі әр суару жұмысы басталардағы топырақтың метрлік белсенді су қабатының орташа ылғалдылығы. Оның мәні ең аз су ... 60-80 ... ... ... ... жүргізіледі.Суарудың көлденең схемасы --  жүйекке су беру ... ... ... ... су ... уақытша арықтан беріледі. Уақытша арык суды шаруашылық каналынан алады. Уақытша арықтардың ара қашықтығы жүйек ұзындығына тең болады. Субөлгіш орын- ... ... су ... ... ... су ... гидротехникалық имарат. Экономикалық жағынан әрбір ауыспалы егістікке, ... ... ... ... 600 -- 1000 га жерге су тасымалдау үшін бір ... ... ... ...  -  ... ... ... әдістерінің бірі. Ол ең бағалы ресурс  -  суды үнемдеп қана емес, дақылдарды өсіруде өнімділікті көтеруге мүмкіндік ... ... бұл ... ... ... арасында өте жоғары сұранысқа ие. Көбісінде, бұл  Ұлттық басқарушы холдингінің арнайы қаржылық бағдарламаларына байланысты.Суды үнемдей  -  ауыл ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі таңда ресурстарды үнемдейтін технологиялар күн тәртібінде тұр.   заманауи ... суды екі ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.Пайдаланған әдебиеттер;* http://azh.kz/kz/news/view/2852* http://thenews.kz/2011/09/28/926687.html * Шалғындық және жайылымдық мал азығы өндірісі. Алматы 2012С.Ә. Оразбаев, А. Ә. Төреханов, И.И. ... Б.А. ...  
        
      

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұршақтұқымдас шөптерге сипаттама6 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет
Шөп тұқым шаруашылығы жүйесі9 бет
Жайық өзені туралы62 бет
Сырдария өзенінің гидроэкологиялық жағдайы31 бет
Шабындықтар мен жайылымдарды суландыру7 бет
Шабындықтар мен жайылымдарға минералды заттарды енгізу2 бет
''Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжің жағдайларды шешу тәсілдерін психологиялық талдау”56 бет
Агротехника сапасыз болғанда топырақты суарудан соң күтіп-баптау20 бет
Алгоритим құру және өңдеу тәсілдерін оқыту әдістері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь