Бұлшықет ұлпасы


Бұлшықет ұлпасы (textus muscularis; лат. textus — ұлпа; лат. Musculus — бұлшық ет) — адам мен жануарлар организмдерінде жиырылу қызметін атқарып, қимыл - қозғалыстарды іс жүзіне асыратын ұлпа. Омыртқалы жануарлар денесінде бұлшықет ұлпасының үш түрі болады. Олар: бірыңғай салалы ет ұлпасы, көлденен жолақты бұлшықет ұлпасы және жүрек бұлшықет ұлпасы. Бірыңғай салалы ет ұлпасы — пішіні үршық сабына ұқсас, екі ұшы үшкірленген, жуандау орта түсында бір ядросы болатын жолақсыз миоциттерден (ет жасушаларынан) тұрады. Ол ішкі мүшелердің, қан және лимфатамырларының етті қабықтары мен қабаттарын түзіп, еріксіз жиырылады (оның жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі реттейді). Жолақты қаңқа бұлшықет ұлпасын бұлшықет талшықтары (миосимпласт) құрайды, ерікті жиырылады. Оның жұмысын сомалық жүйке жүйесі реттейді. Жолақты жүрек бұлшықет ұлпасы кардиомиоциттерден (жүрекет жасушаларынан) құралған, еріксіз жиырылады (жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі реттейді).[1]Бұлшықет ұлпасы миоциттері мен миосимпласттарындағы жиырылу процесін 16 асыратын протеин жіпшелері — миофибриллалар актин және миозин миофиламенттерінен құралған.
Бұлшықеттер адам ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. Бұлшықетттер-бұлшықет ұлпасынан ,тығыз және кеуекті дәнекер ұлпалардан, қантамырлары мен жүйке талшықтарынан тұрады.Бұлшықет ұлпасын құрылысына қарай бірінғай салалы , көлденен жолақты, жүректің бұлшықеттері деп бөлінеді. Бірінғай салалы бұлшықет ішкі мүшелерді( ішек, қарын, қантамырлар, қуық т.б) астарлап жатады. Көлдене жолақты бұлшықет дейтін себебі бұлшықет талшықтары көлдененінен жолақтанып жатады. Талшықтарының пішіні цилиндр тәрізді, диаметірі-0,1 мм ,ұзындығы бірнеше ондаған мм-ге жетеді.Жүректің бұлшықеті құрылысы жағынан көлдене жолақты, қызметі жағынан бірінғай салалы бұлшықетке ұқсайды.Яғни оның жиырылуы адамның еркінен тыс болады.
Бұлшықет ұлпасы - денедегі бұлшықеттерді түзеді. Бұлшықет ұлпасына тән қасиет оның - жиырылғыштығы, жиырылуы арқылы ағза мен мүшелерді қозғалысқа келтірді. Бұлшықет жасушалары ұзын, жіңішке болғандықтан оларды талшықтардеп атайды. Талшықтарында бір - бірімен қатарласа орналасқан өте көп жиырылғыш жіңішке миофибриллалар (грекше "myos" - бұлшықет, латынша Fibrilla - талшық, жіпше ) болады. Бұлшықеттердің жиырылғыштық қасиеті осы миофибриллаларға байланысты. Адам ағзасында бұлшықет ұлпасының 2 тобы болады. Олар: колденеңжолақты және бірыңғайсалалы бұлшықеттер. Қаңқа мен жүректің бұлшықеттері көлденеңжолақты бұлшықеттер ұлпасынан тұрады. Көлденең жолақты деп аталатын себебі талшықтары екі түрлі: біреуі жіңішке күңгірттеу болса, екіншісі ақшыл жалпақтау (кеңдеу) болады. Осындай екі түрлі талшықтары бір-бірімен кезектесіп орналасқандықтан бұл бұлшықеттерді көлденеңжолақты дейді. Қаңқаның бұлшықеттері сүйекке бекінеді, оның әр бір талшығы көп ядролы және ядролары талшығының шетіне орналасады. Талшығының пішіні цилиндр тәрізді, ұзын, ұштары доғал , адамның еркіне сай жиырылады.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Жаратылыстану ғылымдар факультеті
Биология кафедрасы

МӨЖ

Орындаған: Қажыгелдиева Л.К.

Тексерген: Абдишева З.В.

Семей 2015

Бұлшықет ұлпасы (textus muscularis; лат. textus — ұлпа;  лат. 
Musculus  — бұлшық ет) — адам мен жануарлар организмдерінде жиырылу
қызметін атқарып, қимыл - қозғалыстарды іс жүзіне асыратын ұлпа. Омыртқалы
жануарлар денесінде бұлшықет ұлпасының үш түрі болады. Олар: бірыңғай
салалы ет ұлпасы, көлденен жолақты бұлшықет ұлпасы және жүрек
бұлшықет ұлпасы. Бірыңғай салалы ет ұлпасы — пішіні үршық сабына ұқсас, екі
ұшы үшкірленген, жуандау орта түсында бір ядросы болатын жолақсыз
миоциттерден (ет жасушаларынан) тұрады. Ол ішкі
мүшелердің, қан және лимфатамырлары ның етті қабықтары мен қабаттарын түзіп,
еріксіз жиырылады (оның жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі
реттейді). Жолақты қаңқа бұлшықет ұлпасын бұлшықет талшықтары (миосимпласт)
құрайды, ерікті жиырылады. Оның жұмысын сомалық жүйке жүйесі реттейді.
Жолақты жүрек бұлшықет ұлпасы кардиомиоциттерден (жүрекет жасушаларынан)
құралған, еріксіз жиырылады (жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі
реттейді).[1]Бұлшықет ұлпасы миоциттері мен миосимпласттарындағы жиырылу
процесін 16 асыратын протеин жіпшелері — миофибриллалар актин және миозин
миофиламенттерінен құралған.
Бұлшықеттер адам ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін
тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. Бұлшықетттер-бұлшықет ұлпасынан
,тығыз және кеуекті дәнекер ұлпалардан, қантамырлары мен жүйке
талшықтарынан тұрады.Бұлшықет ұлпасын құрылысына қарай бірінғай салалы ,
көлденен жолақты, жүректің бұлшықеттері деп бөлінеді. Бірінғай салалы
бұлшықет ішкі мүшелерді( ішек, қарын, қантамырлар, қуық т.б) астарлап
жатады. Көлдене жолақты бұлшықет дейтін себебі бұлшықет талшықтары
көлдененінен жолақтанып жатады. Талшықтарының пішіні цилиндр тәрізді,
диаметірі-0,1 мм ,ұзындығы бірнеше ондаған мм-ге жетеді.Жүректің
бұлшықеті құрылысы жағынан көлдене жолақты, қызметі жағынан бірінғай салалы
бұлшықетке ұқсайды.Яғни оның жиырылуы адамның еркінен тыс болады.
Бұлшықет ұлпасы - денедегі бұлшықеттерді түзеді. Бұлшықет ұлпасына
тән қасиет оның - жиырылғыштығы, жиырылуы арқылы ағза мен мүшелерді
қозғалысқа келтірді. Бұлшықет жасушалары ұзын, жіңішке болғандықтан оларды
талшықтардеп атайды. Талшықтарында бір - бірімен қатарласа орналасқан өте
көп жиырылғыш жіңішке миофибриллалар (грекше "myos" - бұлшықет,
латынша Fibrilla - талшық, жіпше ) болады. Бұлшықеттердің жиырылғыштық
қасиеті осы миофибриллаларға байланысты. Адам ағзасында бұлшықет ұлпасының
2 тобы болады. Олар: колденеңжолақты және бірыңғайсалалы бұлшықеттер. Қаңқа
мен жүректің бұлшықеттері көлденеңжолақты бұлшықеттер ұлпасынан тұрады.
Көлденең жолақты деп аталатын себебі талшықтары екі түрлі: біреуі жіңішке
күңгірттеу болса, екіншісі ақшыл жалпақтау (кеңдеу) болады. Осындай екі
түрлі талшықтары бір-бірімен кезектесіп орналасқандықтан бұл бұлшықеттерді
көлденеңжолақты дейді. Қаңқаның бұлшықеттері сүйекке бекінеді, оның әр бір
талшығы көп ядролы және ядролары талшығының шетіне орналасады. Талшығының
пішіні цилиндр тәрізді, ұзын, ұштары доғал , адамның еркіне сай жиырылады.
Бұлшық ет - адамда, омыртқалы жануарларда және көптеген
омыртқасыздарда денені қозғалысқа келтіретін мүше. Оның негізін бұлшық ет
талшықтары құрайды. Бұлшық ет құрамы 75%-і су, 25%-
і белок, май, көмірсу және минералд ық тұздардан тұрады. Адам денесінде 400-
ден астам бұлшық ет бар, олар дене салмағының 40%-тен астамын құрайды.
Бұлшық ет пішініне, атқаратын қызметіне, орналасқан жеріне байланысты алуан
түрлі, олар ұзын, қысқа, жалпақ болып келеді. Көбіне, ұзын бұлшық
ет қол менаяқта, қысқа бұлшық ет омыртқа бағанасы бойында, жалпақ бұлшық ет
іште, кеудеде орналасқан. Кейбір ұзын бұлшық ет түрлісүйектерден басталады
да екі басты, үш басты және төрт басты болып келеді. Организмдегі бұлшық ет
тіндерін екі түрге ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жүрек бұлшықет ұлпасы
Эпителий ұлпасы
Бұлшықет тіндері
Бұлшықет тканьдерінің биохимиясы
Жүйке жүйесі және жүйке ұлпасы
Бұлшықет тіндерінің жасқа байланысты өзгеруі және қалпына келуі
Балалардағы сүйек және бұлшықет жүйелерінің ерекшеліктері
Өсімдік ұлпасы түзуші ұлпалар немесе меристемалар
Ұлпалар жөнінде
Ұлпалар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь