Бұлшықет ұлпасы

Бұлшықет ұлпасы (textus muscularis; лат. textus — ұлпа; лат. Musculus — бұлшық ет) — адам мен жануарлар организмдерінде жиырылу қызметін атқарып, қимыл - қозғалыстарды іс жүзіне асыратын ұлпа. Омыртқалы жануарлар денесінде бұлшықет ұлпасының үш түрі болады. Олар: бірыңғай салалы ет ұлпасы, көлденен жолақты бұлшықет ұлпасы және жүрек бұлшықет ұлпасы. Бірыңғай салалы ет ұлпасы — пішіні үршық сабына ұқсас, екі ұшы үшкірленген, жуандау орта түсында бір ядросы болатын жолақсыз миоциттерден (ет жасушаларынан) тұрады. Ол ішкі мүшелердің, қан және лимфатамырларының етті қабықтары мен қабаттарын түзіп, еріксіз жиырылады (оның жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі реттейді). Жолақты қаңқа бұлшықет ұлпасын бұлшықет талшықтары (миосимпласт) құрайды, ерікті жиырылады. Оның жұмысын сомалық жүйке жүйесі реттейді. Жолақты жүрек бұлшықет ұлпасы кардиомиоциттерден (жүрекет жасушаларынан) құралған, еріксіз жиырылады (жұмысын автономды вегетативтік жүйке жүйесі реттейді).[1]Бұлшықет ұлпасы миоциттері мен миосимпласттарындағы жиырылу процесін 16 асыратын протеин жіпшелері — миофибриллалар актин және миозин миофиламенттерінен құралған.
Бұлшықеттер адам ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. Бұлшықетттер-бұлшықет ұлпасынан ,тығыз және кеуекті дәнекер ұлпалардан, қантамырлары мен жүйке талшықтарынан тұрады.Бұлшықет ұлпасын құрылысына қарай бірінғай салалы , көлденен жолақты, жүректің бұлшықеттері деп бөлінеді. Бірінғай салалы бұлшықет ішкі мүшелерді( ішек, қарын, қантамырлар, қуық т.б) астарлап жатады. Көлдене жолақты бұлшықет дейтін себебі бұлшықет талшықтары көлдененінен жолақтанып жатады. Талшықтарының пішіні цилиндр тәрізді, диаметірі-0,1 мм ,ұзындығы бірнеше ондаған мм-ге жетеді.Жүректің бұлшықеті құрылысы жағынан көлдене жолақты, қызметі жағынан бірінғай салалы бұлшықетке ұқсайды.Яғни оның жиырылуы адамның еркінен тыс болады.
Бұлшықет ұлпасы - денедегі бұлшықеттерді түзеді. Бұлшықет ұлпасына тән қасиет оның - жиырылғыштығы, жиырылуы арқылы ағза мен мүшелерді қозғалысқа келтірді. Бұлшықет жасушалары ұзын, жіңішке болғандықтан оларды талшықтардеп атайды. Талшықтарында бір - бірімен қатарласа орналасқан өте көп жиырылғыш жіңішке миофибриллалар (грекше "myos" - бұлшықет, латынша Fibrilla - талшық, жіпше ) болады. Бұлшықеттердің жиырылғыштық қасиеті осы миофибриллаларға байланысты. Адам ағзасында бұлшықет ұлпасының 2 тобы болады. Олар: колденеңжолақты және бірыңғайсалалы бұлшықеттер. Қаңқа мен жүректің бұлшықеттері көлденеңжолақты бұлшықеттер ұлпасынан тұрады. Көлденең жолақты деп аталатын себебі талшықтары екі түрлі: біреуі жіңішке күңгірттеу болса, екіншісі ақшыл жалпақтау (кеңдеу) болады. Осындай екі түрлі талшықтары бір-бірімен кезектесіп орналасқандықтан бұл бұлшықеттерді көлденеңжолақты дейді. Қаңқаның бұлшықеттері сүйекке бекінеді, оның әр бір талшығы көп ядролы және ядролары талшығының шетіне орналасады. Талшығының пішіні цилиндр тәрізді, ұзын, ұштары доғал , адамның еркіне сай жиырылады.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім ... ... ... ... ... кафедрасы
МӨЖ
Орындаған: Қажыгелдиева Л.К.
Тексерген: Абдишева З.В.
Семей 2015
Бұлшықет ұлпасы (textus muscularis; лат. textus — ... ...  — ... ет) — адам мен ... ... ... ... қимыл - қозғалыстарды іс жүзіне асыратын ұлпа. Омыртқалы
жануарлар денесінде ... түрі ... ... ... ... ... ... Бірыңғай салалы ет ұлпасы — пішіні үршық сабына ... ... ... ... орта түсында бір ... ... ... (ет ... тұрады. Ол ... етті ... мен ... ... ... (оның жұмысын автономды вегетативтік ... ... ... ... ... ұлпасын бұлшықет талшықтары (миосимпласт)
құрайды, ерікті жиырылады. Оның жұмысын сомалық жүйке жүйесі ... ... ... ... кардиомиоциттерден (жүрекет жасушаларынан)
құралған, еріксіз жиырылады (жұмысын автономды вегетативтік жүйке ... ... ... мен ... жиырылу
процесін 16 асыратын протеин жіпшелері — ... ... және ... ... ағзасындағы әр түрлі қозғалыстарды қамтамасыз ететін
тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. Бұлшықетттер-бұлшықет ұлпасынан
,тығыз және ... ... ... ... мен ... ... ... құрылысына қарай бірінғай салалы ,
көлденен жолақты, жүректің бұлшықеттері деп ... ... ... ... ... ... қуық т.б) астарлап
жатады. Көлдене жолақты бұлшықет ... ... ... ... ... ... Талшықтарының пішіні цилиндр тәрізді,
диаметірі-0,1 мм ... ... ... мм-ге жетеді.Жүректің
бұлшықеті құрылысы жағынан көлдене жолақты, қызметі жағынан бірінғай салалы
бұлшықетке ұқсайды.Яғни оның жиырылуы ... ... тыс ... ... - ... бұлшықеттерді түзеді. Бұлшықет ұлпасына
тән қасиет оның - ... ... ... ағза мен ... келтірді. Бұлшықет жасушалары ұзын, жіңішке болғандықтан оларды
талшықтардеп атайды. Талшықтарында бір - бірімен қатарласа орналасқан өте
көп ... ... ... ... "myos" - ... ... жіпше ) болады. Бұлшықеттердің жиырылғыштық
қасиеті осы миофибриллаларға байланысты. Адам ағзасында бұлшықет ... тобы ... ... ... және ... ... Қаңқа
мен жүректің бұлшықеттері көлденеңжолақты бұлшықеттер ұлпасынан ... ... деп ... ... талшықтары екі түрлі: біреуі жіңішке
күңгірттеу болса, екіншісі ақшыл жалпақтау (кеңдеу) ... ... ... ... ... ... орналасқандықтан бұл бұлшықеттерді
көлденеңжолақты дейді. Қаңқаның бұлшықеттері сүйекке бекінеді, оның әр бір
талшығы көп ... және ... ... ... орналасады. Талшығының
пішіні цилиндр тәрізді, ұзын, ұштары доғал , адамның еркіне сай жиырылады.
Бұлшық ет - ... ... ... және ... ... ... ... мүше. Оның негізін бұлшық ет
талшықтары құрайды. ... ет ... 75%-і су, ... тұздардан тұрады. Адам денесінде 400-
ден астам бұлшық ет бар, олар дене салмағының 40%-тен ... ... ет ... ... ... ... жеріне байланысты алуан
түрлі, олар ұзын, қысқа, жалпақ болып келеді. ... ұзын ... ... ... ет ... ... ... жалпақ бұлшық ет
іште, кеудеде орналасқан. Кейбір ұзын бұлшық ет түрлісүйектерден басталады
да екі басты, үш басты және төрт ... ... ... ... ... ет
тіндерін екі түрге бөледі: а) қаңқалық көлденең жолақты бұлшық еттер. Бұлар
тірек-қимыл ... ... ... әр ... ... өте ... болады; ә) бірыңғай салалы (тегіс)
бұлшық еттер ішкі органдардың қызметін қамтамасыз ... баяу ... ұзақ ... ... ... ет ... немесе бекитін сүйектеріне
сай шаршы, үшбұрышты, жұмыр, дельта, жолақ деп аталады. Ал қызметіне қарай
— бүккіш, жазғыш,  әкелуші, әкетуші; орналасқан жеріне қарай — төс-бұғана
бұлшық ... ... ... т.б. ... ажыратылады. Бұлшық ет
тірек-қимыл мүшесіне жатады. Дененің қозғалысы мен ... ... ... қасиетіне байланысты. Оның жиырылу ... ... ... ... етте қан
тамырлары, жүйке түйіндері мен ... ... адам ... әр ... ... қамтамасыз ететін
тірек-қимыл жүйесінің белсенді бөлігі. ... ... ... ... дененің тепе-тендігін сақтайды. Кеуде куысын құрайтын
қабырғалардың арасындағы бұлшықеттер мен көкет (кеуде мен ... ... ... ет) ... ... ... ... дауыстың шығуы,
көздің козғалуы, ішкі мүшелер жұмыстарының барлығы бұлшыкеттердің жиырылу,
босаңсу ... ... ... ... ... пішін беріп, денені
тік ұстауға көмектеседі.
Бұлшықеттер - бұлшық ет ұлпасынан, ... және ... ... мен ... талшықтарынан тұрады.
(Бұлшықет ұлпасын естеріңе түсіріңдер.) Бұлшықеттердің ... ... ... ... ет ... ... ... (пучки) құрайды.
Бұл шоғырлардың сыртын дәнекер ұлпасы қаптайды. Көлденең жолақты бұлшықет
ұлпасынан қаңқа бұлшықеттері, тығыз дәнекер ұлпасынан ... ... ... ... қарай бірыңғайсалалы, көлденеңжолақты
(қанқа бұлшықеттері) және жүректің бұлшықеттері деп бөледі. Бірыңғайсалалы
бұлшық еттер ішкі ... ішкі ... ... қарын, қантамырлар,
несепағар, қуық, т.б.) астарлап жатады.
Бұлшықет жиырылғанда ішкі ... ... ... ... ... әрі ... және ... еркінен тыс ... ... ... ... ... ... ... Көлденең жолақты  бұлшықет  талшықтарының пішіні цилиндр
тәрізді, диаметрі 0,1 мм, ... ... ... ... ... ... ... - талшық) миозин  және  актин  нәруыздарынан
тұрады. Миозин - бұлшықетте ет ... ... ... ... ... ... ... бірге болатын, ет талшықтарының
жиырылып, босаңсуына қатысатын ... ең ... ... және ... ... ... әр түрлі оптикалық қасиеті бар ... және ... ... ... ... ... ... жуан талшықтардың будалары жарық
микроскопынан күңгірттеу жолақ болып ... Ашық ... ... ... жіпшелерінің будала-рынан түзіледі.
Жүректің көлденең жолақты бұлшықет ұлпалары 2 түрлі қызмет атқарады:
біреуі жүректің жиырылуын қамтамасыз етеді; екіншісі ... ... ... ... ... ... бұлшықеті кұрылысы жағынан
көлденеңжолақты ... ... ... бұлшықетке ұқсайды. Жүректің
бұлшықеті де қаңқадағыдай көлденең жолақты болғанымен, жиырылуы адамның
еркінен тыс, ... ... ... ... тоқтатам десең де тоқтата
алмайсың. Оның ... ... ... адам ... ... ... ... бар деп есептейді.
Қаңқа бұлшықеттеріне - тұлға, бас, мойын және иық, жамбас белдеулер
мен қол-аяқ бұлшықеттері жатады. Бұлшықет талшықтарының сыртын жұқа ... ... ... ... ... ... қантамырлар мен жүйкелер болады. Қантамырлардағы қан
тасымалдау қызметін атқарса, ... оның ... ... Қаңқа
бұшықеттерінің екі шеті тығыз дәнекер ұлпасынан түзілген ... ... ... әр түрлі. Әсіресе аяқ-қол бұлшықеттерінің сіңірлері
ұзын болады. ... ... ... ... ... буындардың екі жағындағы сүйектерге
бекінеді. Сіңірлер өте мықты болғанымен, жиырылуға қабілетсіз.[1]

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Везикулярлы тасымалдау17 бет
Жүрек ұлпасына жалпы сипаттама17 бет
Органдар биохимиясы жайлы3 бет
Цитология және гистология66 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Ас қорыту жүйесінің ағзалары13 бет
Ақуыз, май, көмірсулар мен минералды тұздардың ағза үшін маңызы7 бет
Ақуыздың дәстүрлі емес өнімдерге қажеттілігі. Сүт және сүт өнімдерінің оргонолептикалық көрсеткіштері4 бет
Дәрумендер және минералдық заттар2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь