"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."

Өз тіршілігінің сан ғасырлық тарихының ішінде қазақ халқы тәрбие саласында мол тәжірибе жинақтады. Оның негізінде белгілі әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер қалыптасты. Әдет-ғұрыптар, философ Н.С.Сарсенбаевтың сөзімен толықтыра айтқанда, "адамдардың қоғамдық мінез-құлқының, олардың өмір және тұрмыс салтының тарихи қалыптасқан, азды-көпті тұрақты нормалары, олар ұрпақтан ұрпаққа беріліп, қоғамдық пікірдің арқасында сақталады. Әдет-ғұрыптар - адамдардың тұрмысындағы қоғамдық қатынастардың тарихи қалыптасқан тұрақты нормалары. Дәстүрлер - адамдардың қоғамдық қатынастарының тарихи қалыптасқан тұрақты және мейілінше қорытылған нормалары мен принциптері, олар ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады және қоғамдық мінез-құлықтың арқасында сақталады". Яғни халықтық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер адамдардың өндірістік қызметі процесінде өмір қажеттерінен пайда болады. Оларда сол халықтың тек өзіне ғана төн үлттық «нері мен әдебиетінің жасампаз, шығармашылық тәжірибесі, тәрбие саласындағы орнықты қағидалары, принциптері, мінез-құлық нормалары, әдіс-тәсілдері, амал-жолдары топтастырылып бейнеленген. Осы орайда Сарсенбаевтың "Ұлттық өнер мен әдебиетке психикалық құрылым мен ұлттық сипат ұлттық мәдениетінің өзіндік сипаттары, белгілері мен ерекшеліктері түрінде көрінеді, олар көбіне ұлттық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер түрлерінде тұлғаланып көрінеді... "Қыз Жібек" немесе "Қозы Көрпеш - Баян сұлу" революцияға дейінгі қазақ халқының бүкіл тарихын, тұрмысын және салт-санасын бейнелейді; оларды сол кездегі қазақ өмірінің энциклопедиясы деуге болады. Бұл шығармалардан қазақтар эпикалық, эстетикалық және танымдық тұрғыда орасан зор ләззат пен қанағат алады.
Әрбір ұрпақ өз көзі мен өткеннің талаптары, объективті факторлар негізінде жеткіншек ұрпақты өмірге даярлап, оны ата-бабалар дәстүрінде өмірде жинақталған тәжірибе негізінде тәрбиелей отырып, оларды мүмкіндігінше терең игере түсуі керек.
Тарихи этнографиялық кездерді және ауызекі халық шығармашылығын зерттеу, осы проблема жөніндегі зерттеулермен танысу, халықтың салт: дәстүрлеріне талдау жасау, қазақ халқы тәрбие процесінде балаларға ізгі көзқарас, балалар мен қыздар тәрбиесіне саралап қарау, жас ерекшеліктерін ескеріп отыру, ойын-сауық, еңбек процесінде әртүрлі әдіс-тәсілдерді пайдалану, ұлттық мәдениетке, ана тіліне, туған жерге аялап қарау, балаларды еңбекке, өнерге, қолөнерге, әдеп мәдениетіне ерте баулу секілді мәселелерге аса кеңіл бөліп отырған деп қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік ... ... Бала ... ... ... ... ... Бақтыбекова А
Группа:Т-441
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар
Өз тіршілігінің сан ғасырлық тарихының ішінде қазақ халқы тәрбие саласында
мол ... ... Оның ... белгілі әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер
қалыптасты. ... ... ... ... толықтыра
айтқанда, "адамдардың қоғамдық мінез-құлқының, олардың өмір және тұрмыс
салтының тарихи қалыптасқан, ... ... ... олар ... ... қоғамдық пікірдің арқасында сақталады. Әдет-ғұрыптар -
адамдардың тұрмысындағы қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... - ... қоғамдық қатынастарының тарихи
қалыптасқан тұрақты және ... ... ... мен принциптері,
олар ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырады және ... ... ... Яғни ... ... мен ... ... қызметі процесінде өмір қажеттерінен пайда болады. Оларда сол
халықтың тек өзіне ғана төн ... ... мен ... ... тәжірибесі, тәрбие саласындағы орнықты қағидалары,
принциптері, ... ... ... ... ... Осы ... ... "Ұлттық өнер мен
әдебиетке психикалық ... мен ... ... ... ... өзіндік
сипаттары, белгілері мен ерекшеліктері түрінде көрінеді, олар көбіне ұлттық
әдет-ғұрыптар мен дәстүрлер түрлерінде тұлғаланып ... "Қыз ... ... ... - Баян ... ... ... қазақ халқының бүкіл
тарихын, тұрмысын және ... ... ... сол ... ... ... деуге болады. Бұл шығармалардан қазақтар ... және ... ... ... зор ләззат пен қанағат алады.
Әрбір ұрпақ өз көзі мен ... ... ... ... негізінде
жеткіншек ұрпақты өмірге даярлап, оны ... ... ... ... ... ... ... оларды мүмкіндігінше терең
игере түсуі керек.
Тарихи этнографиялық кездерді және ауызекі ... ... ... ... ... ... ... халықтың салт: дәстүрлеріне
талдау жасау, қазақ халқы тәрбие ... ... ізгі ... мен ... ... ... ... жас ерекшеліктерін ескеріп
отыру, ойын-сауық, еңбек процесінде ... ... ... ... ана ... ... жерге аялап қарау, балаларды еңбекке,
өнерге, қолөнерге, әдеп мәдениетіне ерте баулу секілді ... ... ... ... деп ... ... ... береді.
Қазақ жерінің орасан зор көлеміне, рулық ... ... ... ... ... ... түрлі аймақтардағы педагогикалық
көзқарастардағы айырмашылық шамалы. Мұның өзі қазақ халқында ... ... ... біртұтас өзіндік жүйесі қалыптасқан деп тұжырым
жасауға негіз болады. Тәрбиенің біртұтас ... ... ... ... ... ... ... халқының балажандылығы, балаға деген ерекше
махаббаты, ілтипаты болса керек. Халықтың осындай ерен қасиетіне ... ... ... фольклорист, зерттеушілер кемде-кем екені
белгілі. Егер ... ... өз ... ... ... қол ... көрді ме екен. Олар әсіресе балаларға ... - ... ... ... тіпті аз уақыт болғандардың өзі олардың
балажан екенін байқатады" - деп көрсетеді. Зерттеуші ғалымдардың сөздерінде
үлкен ... ... ... ... - ... ... еті, көз ... "Алты
жасар бала атқа мінсе, Алпыстағы шал алдынан шығып атын ұстар" деп қазақтар
өз ... ... ... орны ... ... атап ... ... бардың бір ру елде малы бар. Екі баласы ... екі ру елде малы ... ... бардың үш ру елде малы бар. Төрт баласы бардың ... ... бар. Бес ... бардын дес бермейтін күші бар. Алты баласы бардың
алладан басқа несі бар", деп баласы бар ... ... ... ... ... жандар" санаған.
Қай заманда, қандай қоғамда болсын алдымызда тұрған зор міндеттердің бірі ... ... ... Жан – ... ... ақыл ... мен ... саналы ұрпақ тәрбиелеуде әр халықтың салт – дәстүрі, ел ... ... ... ... ... ... ғана ... асыруға болады.
Басқа халықтар сияқты қазақ елінің де ұрпақ тәрбиелеуде мол тәжірибесі,
жиған – ... озық ... мен ... ... бар. ... ... ... мәпелеп екпейінше» жастарды ізгілік пен парасаттылықты
тәрбиелеу мүмкін емес.
Халықтың жазбаша жазылмаған, бірақ ұрпақ есінде ... ... ... бір ... ... ... келген нақыл – өсиет, ... ... ... ... ...... ... бай мұрасы бар. Ол халықтық
педагогика деп аталады.
Халықтық педагогика отбасылық тәрбиеден басталып, ел – жұрт, ауыл – ... ... ... қарым қатынастан берік орын алған ...... ... ... ... ... дамуының барлық сатыларынан өтіп,
тәжірибеде жүйеленіп, ғылыми педагогикалық дәрежеге ... ... ... ... алтын діңгегі болып келгені даусыз.
Халық педагогикасы – ... ... бойы ... тәсілдеріне
негізделген бай тәрбиесінің жиынтығы. ...... ... ... тағылымдарын ғылыми жүйеге келтіріп
зерттейтін ғылыми педагогиканың бір саласы. Этнопедагогиканың мақсаты –
халықтық ... ... ... ана тілі мен ... ... ... жерін сүйетін, жан-жақты жетілген, саналы жасты тәрбиелеу.
Сондай-ақ, халықтық тәрбие түрлерін жас бүлдіршіндердің ... ... ... ... дамыту, сөйтіп дене еңбегіне де, ой еңбегіне де
қабілетті, жан-жақты жетілген азамат етіп ... Ол ... ... жүргізіліп, балалардың қайрат- жігерін, ақыл-ойын ... ... ... ... ... ... іске ... бала денсаулығы мен денесінің жетілуі жөніндегі қамқорлық
ақыл-ой мен ... ... ... ... тұрғыда
бағыттау, мінез-құлықты реттеу, өзін-өзі тәрбиелеу мен ... ... ... ... бүкіл жетекші бағыттарын қамтиды. Халықтық
педагогикада бала ... ... және оның ... ... кезі ... ең алдымен оның қоғамға, қоршаған дүниеге
«Арманы жоқ жас- ... ... - ... ... Халық ұрпақты ақыл-ойды
өздігінен жетілдіруге үндейтін терең және ... ... ... ... ... ... ... оқуды адам бүкіл ... ... ... шақтан бастаса, мақсатқа лайықты болатындығына, алынған білімі ... ... ... ететіндігіне тәжірибеде көз жеткізді. Баланың ақылын
тәрбиелеу оның танымдық қабілеттерін жан-жақты дамыту, әртүрлі ... мен ... ... ... ... жаттықтыруды,
ойдың елестетуін ынталандыруды талап етеді. Мысалы: ... ... осы ... ... ... аса ... дидактикалық
материалы болып табылады. Олар баланың ... ... ... ... педагогикасының мақсаты: бірнеше ғасырларға созылған ... ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы
адамгершілік, имандылық қасиеттерге тәрбиелеу. Халық педагогикасының
негізінде халық ауыз ... ... ... ... ... ... ... ойындары, үйелмен тәжірибелері т.б.
жатады. Демек, халық педагогикасы-ғасырлар бойы өмір ... ... ... ... ... Халық
педагогикасының құрамды бөліктері қазақтың ұлттық ойындар, мақал-мәтелдер,
жұмбақтар, ертегілерт.б. ерте заманнан бастап, жас ... ... ... үшін ... ... ... қолданып келді.
Ұлттық ойындар. Қазақ халқының өмір ... ... ... ... ... ... жеткіншектік, жасөспірімдік сияқтағы ... ... Ойын тек ... ... шаттандыру ғана емес, ол
өзінше ерекше қазақ халықының әлеуметтік ... ... ... зор жеке ... ... ... әсер ... фактор. Жиі
қолданылып келген бірнеше ойын түрлерін атап өтуге болады. Олар: «Ақ серек-
көк серек», ... ... ... ... ... «Ақ ... «Төбетей»,
«Бәйге», «Орамал тастау» т.б.
Мақал-мәтелдер – халықтың ауызша ақындық шығармашылығының көп тараған
ескерткіштері. Ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... арқылы халықтың ой-пікірі, арманы, көзқарасы баяндалған.
Қасиетті сөздерді қазақ ... ... ... етіп, адамдардың өлең
өрнектерімен ойластырып мақал-мәтелдерді үнемі ... ... ... ... ... ... жағынан қамтылған.
Жұмбақтар. Халық арасында жылдам айтылып келе жатқан ... ... ... ... балалардың қиялын, танымдық іс-әрекетін, қабілетін
дамытады. Оның жауабын табу үшін ... ... ой ... ... тәрбиелік мәні өте зор.
Халқымыз ғасырлар бойы өз ұрпағын адамгершілікке, ... ... ... Осы ... ... келе жатқан
дәстүрдің өзегі, алтын діңгегі халықтық педагогика болды деуге ... ... ... халқына Жолдауында «Біз Қазақстанның барлық
азаматтарының отаншылдық ... өз ... ... ... ... тиіспіз» деген мәлім.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында да ... ... мен ... оқып үйрену үшін жағдайлар жасау
бірінші кезектегі міндеттердің бірі» деп атап ... ... ... ... ұлт ... ... бірге дамып келе жатқан көне тарихи
жүйеге жататыны кімге болса да аян.
Ұлт ... ... ... ...... кәсібіне, сенім-нанымына, тіршілігіне
байланысты қалыптасқан, ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыратын қоғамдық құбылыс.
Ол отбасылық тәрбиеде қалыптасады. Жеке адам жаңа ... ... ... ... бұрынғы қалыптасқан салтты жоғалта алмайды. Бүкіл халық, ... ... ... сайын салт-дәстүрге жаналық енгізіп, оны қоғамдық болмыс
көріністеріне бейімдеп, өзгертіп отырады. Ал жаңа ... ... ... жойылып, өмірге қажеттілері жаңа жағдайда ілгері дамиды.
Мәселен, қазақтың жаугершілік заманында құрдас батыр ... ... ... ... ақ қой ... қанына найзаларын малып, «өлсек бірге
өлеміз, опасызды ант атсын» деп төс ... ... ... ... ... ... мен ... балаларының саусақтарын ақ қойдың бауыздау
қанына малғызып, «қаны бір бауырмыз» деп ант ... ... ... ... ұмыт ... Ал ... болмаған ақ шашты
қариялардың алтын-күміс неке ... ... ... салт-дәстүрден тұрақты
орын алды. Халық: « Дәстүрдің озығы бар, ... ... ... ... ... ... жөн әдет» деп заман талабына сай дәстүрлерді дәріптеп, ... ... ... ... пайдаланып келген.
Мысалы, қөп жылдар бойы «діни мейрам» деген ... ... ... ... мүлде атаусыз қалдырып келсе, қазіргі демократия кезінде ол
қайта жаңғыртылып, жалпы халық мейрамына айналды.
Салт-дәстүр ... ... бір ... мен ... ... бала тәрбиесімен байланысты: шілдехана өткізу, сүйінші сұрау,
балаға ат қою, ... ... ... ... атқа ... ... отырғызу
тойлары; үйлену, үй болумен байланысты: құда түсу, есік-төр ... ... ... ... алу, ... беру т.б. салт-дәстүрлер, түрлі кәде-
ырымдар, өлген адамды жерлеумен ... ... ... ... ... ... ... өлген адамның жетісін, қырқын, жылын беру т.б.
ырым-жырымдар қазақ халқында ежелден сақталған. Мұны салт-дәстүрлері деп
атайды.
Тұрмыс – ... ... ... ... мен ... ... арман-тілегі, ой-пікірі, келешек ұрпаққа айтар өсиеті
көрініс беріп отырады.
Ислам діні бала тәрбиесіне көп ... ... Ол ... қасиетті Құран
аяттары мен Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) хадистерінде келтірілген. Бұл аяттар
мен хадистердің басты ұстанымдарында адам ... осы ... ... ... ... дейінгі қағидаттары қамтылған. Бала ұрпақ жалғастығы ғана
емес адамзат баласының өмір жалғастығы ретінде танылады. Сол себепті ... ... ... ... ... ... ... келтіруге болады:
Біріншіден, бала тәрбиесін о ... яғни ана ... ... тұрып
тәрбиелеуіміз қажет. Дәлірек айтқанда, ата-ана балаға ниеттенген кезден-ақ
«бісміллә»-мен бастауы керек. Осыған байланысты, кейбір ... ... ... ... ... балалардың дүниеге келуін ... ... ... деп келтіреді. Яғни, ондай ... ... ... ... ... ... ... болса, мұндай жағдайларға
тап болмас еді, керісінше, ... сау, ... ... жақсы перзент
дүниеге келер еді дегенді алға тартады. Сондықтан, Ислам әдебінде ... іс үшін ... ... өте маңызды деп санаған. Бұл жайында
Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Бісміллә – әрбір ... ... ... ... ... – деген. Сол үшін, ең алдымен, әдепке ... бөлу ... көзі бар ... жону ... ... ... құлағына азан айту. Нәресте туылған соң оң құлағына
азан, сол құлағына қамат айту керек. Имам ... ... ... ... ... ... ... кезінде Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) баланың
құлағына азан айтқандығы ... ... ... ... ... «Кімнің баласы туылғанда оң құлағына азан ... сол ... ... ол ... ... ...... Басқа бір риуаятта
былай делінген: «Аллаһтың елшісі (с.ғ.с.) қызы Фатима Әлиұлы Хасанды туған
кезде Хасанның құлағына намазға азан ... азан ... ... ... ... ... хикмет-сырларына
үңілер болсақ, мынадай мағыналарды байқаймыз. Адам баласының ... ... ең ... еститіні Раббының ұлылығын паш ететін азан ... сөзі ... тиіс ... ... ... ... ... жатқан адамның құлағына айтылатыны сияқты дүние есігін жаңа ашқан
нәрестеге де дініміздің осынау маңызды рәмізін құлағына құюмен ... ... азан ... ... ... ... жүрегіне жетіп, бойын
баурап алса, одан артық қандай бақыт керек!
Нәрестеге азан ... тағы бір сыры – азан ... ... ... ... ... ... әзәзіл нәрестені туылғанша бақылайды. Ал
әрбір пенденің жанында болатын қосақ-шайтаны ... ... оған ... сәттен-ақ азанның даусын естіп құты қашып, жеңіледі. Осылайша жаңа
туылған адам баласын шайтанның өзінің ... ... ... әрекеті түкке
аспай, салы суға кетеді.
Азан айтудың енді бір сыры – ... ... ... етуге, хақ діні –
Исламға шақыру болып табылады.
Үшіншіден, ... ... ... ... ... ... ... үмбетке өздері ұстанатын салттар бекіттік», – дейді.
Айта кететін бір жәйт – мұсылмандық салттар әлдебір ... ... ... болмаған, керісінше, бұл пайғамбарлардан жалғасып келе жатқан игі
дәстүрлер. Бұл дәстүрлердің ... ... Хақ ... ... ... ... Оның жаратушылық сипатын мойындау жатыр, ал
пенде өзінің пендешілік дәрменсіздігі мен ... ... ... ... нәресте туылған кезде сүйіншілеп қуандыру, құттықтау айту
дәстүрі бар. Оған дәлел – Құран Кәрім аяттарындағы ... ... ... ... ... ... ... пайғамбарларды ізгі
ұрпақпен сүйіншілегендігі туралы хабары.
Ал, Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) дүниеге келгені туралы қуанышты хабарды оның
көкесі Әбу ... күңі ... ... жеткізеді. Осы хабарды жеткізген
кезде Әбу Ләһәб Суәйбаны күңдіктен босатып, азат ... Имам ... ... ... осы бір ... ісі үшін ... ... күні Әбу Ләһәбтің азабы
сәл жеңілдетілетіні айтылған.
Жалпы, ... ... да ... ... ... яғни ... сүйіншілік сый-сияпат беру осы аят-хадистер аясында шариғатпен
құпталатындығына дәлел болса керек.
Төртіншіден, тахник жасау, яғни баланың таңдайын тәтті нәрсемен ... сөзі ... ... ... ... ... ... дегенді
білдіреді. Шайналған құрманы саусақтың үстіне қойып, нәрестенің аузына
салып, таңдайына ... ... Егер ... ... ... да тәтті
нәрсені қолдануға болады. Таңдай уқалаудағы мақсат – жаңа туған нәрестенің
ауыз бұлшық еттерін нығайтып, емшек емуге ... ... ... Бұл ... ... ... ... яки болмаса білімді ізгі кісілерге
тапсырған дұрыс.
Сахаба Әбу Мұса ... ... ұлы ... оны Пайғамбарға (с.ғ.с.)
апарады. Сонда Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) оның атын ... деп ... ... ... ... береке тілеп, дұға жасайды.
Сондай-ақ, Әнәс ибн Мәліктен жеткен хадисте ... ... ... ұлы ... бірнеше құрманы шайнап, сосын оны нәрестенің аузына
салып, таңдайын уқалаған. Содан кейін баланың атын Абдуллаһ деп қойған.
Бесіншіден, ... ат қою. ... ат ... да ... ... ... ғұмыр бойы онымен бірге болады. Егер есімі нашар болса, оған көптеген
кедергілер, ыңғайсыздықтар тудырады. Ал бұл өз ... ... ... қойған адамға деген жеккөрушілік сезімін тудыруы ... ... ... оны ... ... жөн. ... ол сөздің мағынасына,
көркемдігіне, нәрестеге үйлесімділігіне, оның жас кезінде, есейгенде ... ... ... аса ... ... ... ат ... негізі әкенің құқығына жатады. Өйткені, оның есімі
дүниеде де, ақыретте де ... ... ... ... Жазылғанда да
әкесінің есімімен бірге айтылып, ... ... ... қайтыс болса да,
нәрестенің анасымен ажырасып кетсе де, айталық, сәбиді ... де, ... ... де ... ... шашын алу. Мұсылмандық салт бойынша нәресте туылған соң
жетінші күні шашын алып, сол шаштың салмағындай күміс яки алтын ... беру ... Бұл ... екі түрлі пайдасы бар. Бірінші, денсаулыққа
пайдасы, яғни, шаш алу нәрестенің құйқасының, жалпы ... ... ... ... әлеуметтік пайдасы, оның шашының салмағындай садақа беру
мұсылман қоғамындағы ... ... ... ... ... ... діні бала тәрбиесін еш назардан тыс
қалдырған емес. Баланың тәрбиесі ... ... ... ... мен
Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) хадистері жетерлік. Алайда, оған амал ... ... ... ақиқат. Жоғарыда келтірілген тәрбиенің басты
ұстанымдарына өз дәрежесінде амал етсек, онда ... ... бұл ... ... ... ақыретке дейінгі қағидаттары сақталған болар еді.
Мұндай қағидаттардың сақталуы ... ... алар ... тигізер ықпалы
мол. Сол себепті, ұсынылған ұстанымдарды ... ғана ... ... ... ... ретінде танылуына жол ашады деп білген дұрыс.
Бала тәрбиесінде ата-ананың басшылыққа алатын ұстанымдар.
1. Балаңыздың ең ... ... ... ... - ... ... ... да кепілі. Дені сау бала ғана оқу мен ... ... ... ... ... күте ... денесін
шынықтыруға дағдыландырыңыз.Үйрету дегеніміз – ақыл айту емес, өзіңіздің
үлгі болуыңыз, барлық істі бірге ... ... ... ... дос ... тырысыңыз. Бала үшін ең жақын адам
ата-ана болғанымен де, ... ... ... айта алмай,
жасқаншақтайтын сәттері де аз болмайды. Сондай сәттерде дөп басып, баланы
бауырыңызға тарта білу өте ... ... ... ... ... сырын
айтып, сізбен бөлісуі мүмкін. Ондай кездерде балаға жекімей не болмаса
мазақ етіп күлмей, мұқият ... өз ... ... ... айта
білу балаңыздың сізге деген сенімін арттырады.Ал бала тәрбиесіндегі басты
құрал- сенім
3. Балаңыз қандай да ... қате іс ... ... ... ... ... ... Ондай кездерде бала өзі де ... ... үрей ... балаңызға ақыл айтып, жол көрсетіңіз, мұның ... ... ... болмақ.ең бастысы қателікті бетке басып, мойындатуда емес,
жақсысын ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар кемшілікті жою жолдарын көрсету.
4. Бала балған соң, өз қатарластарымен ... ... ... ... жатады.
Тіпті кейде ерексектерден әлімжеттік көріп, жәбірленуі де мүмкін. ... ... ... ... ... т ... ... түсіріп, қарым-
қатыстарын ушықтырмаса, жақындастырмайды. Бала қылығын жақтап ... бала ... ... сәл қиыншылыққа тап болса, сіздің
көмегіңізге жүгінетін болады.Мұндай ... ... ... ... ... ... ... жәбірленіп жатса, әрине мұндай жағдайда
араласуға тура келеді.
5. Балаңыздың бос ... ... ... ... іске ... ... Шамаңыз келмесе, балаңызға бейімі бар ісстерді ... ... ... ... ... қана ... зиянды әдеттерден да
сақтайды. Қолы бос, айналысатын ісі жоқ бала зиянды істерге ... ... да ... ... педагог М. Жұмабаевтың тұжырымына жүгінсек:
«Бала еш уақытта іссіз отыра алмайтын ... ... ылғи ... ... отыру керек. Сол уақытта бала өмір бойы пайдалы іске әдеттеніп кетеді
Болмаса бала пайдалы іс берілмесе, ол ... өз ... ... ... ... ... ... Баланы еркін тәрбиелеу керек. Еріктілілік, еркіндік дегеннің өзі де шын
мағынасындағы ... ... ... да, еркіндіктің жөні осы
деп мүлдем қараусыз жіберуге болмайды. Әр ... өз шегі ... ... ... бала ... ... өсуі керек. Қатты сөйлеу баланы
сізден соншалықты алыстатса, жылы ... ...... ... ең оңай жол. Үнемі ... ... ... ... ... Бала ... кезінде барлық ақпаратты еш кедергісіз қабылдай
береді.Сондықтан ... ... ... қабылдауға, өзінің
көзқарасын ашық білдіруге, ойланып ... ... ... ... осы ... ... беру қажет.Мәселен, баланың алдына көп зат
беріңіз. Баланыз осы заттардың барлығын алғысы келгенімен, бір- екі ... ... ... ... ... ... ... балалар табиғатынан тынымсыз болады. Бір затты көрсе, соны
міндетті түрде бұрап, ... ... ішін ашып ... ... жатады.
Өздері бір орында отыра алмайды, сұрақ қойғыш та ... ... ... ... ... келтіріп жатамыз. Бірақ оған көнетін бала көрінбейді,
одан сайын ... ... ... ... ... кейін ғана тынышталады.
Әрине баланың әр базынасын көтеру ерексектер үшін оңай тимейтіні ... ... ... кейде табиғатынан дарынды болып келеді. Тек ... тап ... ... ... ... Бала ... ең негізгі тетік – баланы өз күшіне сендіруге ... ... ... ... оның әр ... де ... ... болу
керек. Балаға ең алдымен, өзіңіз сенбесеңіз, оған ... ... ... ... ... оны ... болуға тәрбиелейді.
Ұлттық тәрбиенің көзі болған отбасының жалпыадамзаттық, әлемдік даму
тенденцияларынан тыс ... ... ... Сол ... қазіргі қазақ отбасында
ұлттық негізде тәрбиелеудің жағдайы туралы кейбір тұжырымдар жасау мүмкін:
1. Бала тәрбиесінде жалпыадамзаттық және ... ... ... ... ... этнопедагогикалық мәдениеті деңгейіне
орай аталған факторлардың бірінің басымдылығының байқалуы;
2. Ұлттық тәрбие беру мүмкіндіктеріне сай ... ... ... ... мәдениетінің жоғары немесе төмендігі, ата-
әжелердің болуы, отбасында қалыптасқан әлеуметтік-этникалық орта т.б);
3. Халықтық ... ... ... ... ... ұмтылғандықтың болмауы, оның кездейсоқтық сипаты;
4. Отбасында бала тәрбиесінде халық педагогикасы факторлары (ана тілі, салт-
дәстүрлер табиғат, дін, тұлға дамуына кешенді әсерінің ... ... ... ... ... жеткілікті мән бермеу немесе
оны дәріптеу (мысалы, халық тәжірибесінде ... ... ... сай емес ... ... ... ... негізі ретінде қолданылатын ... ... ... ... ... ... ... күнделікті
өмірін дұрыс ұйымдастыра білмеудің т.б.) бала тәрбиесіне, өзіндік тұлға
ретінде қалыптасыуна теріс әсері.
7. Ата-аналардың ... ... ... ... ... қызығушылығының төмендеуі;
8. Ата-аналардың этнопедагогикалық ... ... ... ... сай тәрбиелеуге ұлттық тәрбиелік ... ... қою.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар4 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар жайлы5 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар( бесік )4 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар, нақыл сөздер,адамгершілік7 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар.(Отбасындағы бала тәрбиесі)10 бет
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
Ізгілік.ұтымдылық менеджмент субъектісі қызметінің аналитикалық ұстанымдары5 бет
Ішкі істер органдарының уақытша ұстау изоляторлары туралы76 бет
Ауыл мұғалімнің оқу-тәрбие жүйесіндегі өзіндік ұстанымдары9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь