Тыныс алу жолдарынының аурулары

1. Кіріспе
2. Тыныс ауруларының түрлері мен белгілері.
3. Созылмалы түрде өтетін танау қабынулары.
Тыныс алу жүйесінің аурулары төлдердің арасында жиі кездеседі жәнеде жұқпалы емес аурулардың ішінде ас қорыту жүйесінің ауруларынан кейінгі екінші орынды алады. Жалпы кәзіргі кездегі жеке шаруашылықтарда барлық аурулардың 20-30%-ті тыныс алу жүйесінін ауруларының үлесіне тиеді.Тыныс алу жуйесімің ауруларын тудыратын көптеген себептерді негізгі екі топқа бөледі:
1.Төлдерді күту мен азыктандыру технологиясының бұзылуларынан организмнің резистентгік қабілетінің төмендеуі;
2.Микроорганизмдердің өсері.
Тыныс алу жүйесінің ауруларын дұрыс және дер кезінде анықтап, оларға тиімді ем қолданып, алдын ала сақтандыру шараларын ұйымдастыру үшін тыныс жолдары мен өкпенің атқаратын әр алуан қызметтерінің физиологиялық мәнін анық түсіне білу керек. Тыныс алу ағзалары жүйке жүйесі, қан және лимфа жүйелері арқылы организмдегі барлық жүйелермен өте тығыз байланыста. Сондықтанда тыныс алу жүйесінің аурулары организмнің барлық жүйелерінің қызметінің бұзылуының бірден-бір себепкері болады. Өйткені ол аурулар бірден газ алмасу процесі нашарлатып, төлдерде ентігу процесін тудырады. Өкпенің ауамен қамтамасыз етілуінің бұзылуы тыныс алу жүйесінің жеткіліксіздігінің үш сатысымен анықталады:
1.Ентігу құбылысы төлдер организміне тек қатты күш түскенде ғана білінеді;
2.Ентігу құбылысы төлдер организміне аздап қана физикалық салмақ түскенде-ақ байқалады;
3.Ентігу құбылысы үнемі жәй тұрған төлдерде де, физикалық салмақ түскен төлдерде де үнемі болып тұрады.
Өкпелердің қызметтерінің жеткілксіздіктері бірінші және екінші сатыларда өткен кезде организмдегі газ алмасуыньщ бұзылғандығы онша сезілмей, кемістікті толтыру (компенсаторлық) механизімінің іске қосылу нетижесінде оттегінің жетіспеушілігі байқалмайды. Ал үшінші сатысында ұлпаларда оттегінің жеткіліксіздігі (гипоксия) пайда болады, ягни қан мен ұлпалардың оттегімен қанығулары төмендейді.
1.К.Н. Қожанов «Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары» Семей 2005жыл (120)
орысша – қазақша мал дәрігерлік сөздігі . Т.Сайдулдин. Алматы, 1993жыл.(102)
2.Т.Сайдулдин «Індеттанулық және жануарлардың жұқпалы аурулары» Алматы-2009ж (150)
3.Е.И.Қасымов «Індеттану және инфекциялық аурулар вет.санитария негіздерімен» Алматы-2006ж (355)
4.З.Қ Қожабаев «Мал аурулары» Қайнар баспасы, Алматы-1989ж (210)
5.Ығылманұлы «Малдың жалпы патологиясы»
6.Қибасов Мади «Мал аурулары және оларды емдеу» Қайнар, Алматы 2004ж (166)
7.«Мал дәрігерінің анықтамалығы» Қайнар 1986ж (356)
8. Құрманов «Адамға малдан жұғатын аурулар» Алматы-Қазақстан 1983ж (145)
9.«Паразиталогия және жануарлардың инвазиялық аурулары ветеринариялық санитария негіздерімен» Алматы 2006ж (225)
10. «Жануарлар морфологиясы және латын терминологиясы» Алматы 2005ж.
11. Н. Омарқожаұлы «Мал шаруашылығы» Астана 2007ж ( 146-286)
12. «Ішкі жұқпалы емес аурулар және рентгенология» жинағы Алматы 2007ж (255)
13. «Жануарлардың ішкі жұқпалы емес аурулары» Шымкент 2006ж (220-262)
14.Б.К. Ілиясов «Алғашқы ветеринариялық жәрдем» Алматы 2001жыл (250)
15.Б.К. Ілиясов «Ветеринариялық хирургия». Алматы 2009жыл (230)
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ ... ... алу ... аурулары.
Орындаған: Қатренова Г.М
Тексерген: Билялов Е.Е
Семей қаласы ...
1. ...
2. ... ... түрлері мен белгілері.
3. Созылмалы түрде өтетін танау қабынулары.
Кіріспе
Тыныс алу ... ... ... арасында жиі кездеседі жәнеде жұқпалы емес аурулардың ішінде ас қорыту жүйесінің ауруларынан кейінгі екінші орынды алады. Жалпы ... ... жеке ... ... ... ... тыныс алу жүйесінін ауруларының үлесіне тиеді.Тыныс алу жуйесімің ауруларын тудыратын көптеген себептерді негізгі екі ... ... күту мен ... ... бұзылуларынан организмнің резистентгік қабілетінің төмендеуі;
2.Микроорганизмдердің өсері.
Тыныс алу жүйесінің ауруларын дұрыс және дер кезінде анықтап, оларға тиімді ем ... ... ала ... шараларын ұйымдастыру үшін тыныс жолдары мен өкпенің атқаратын әр алуан қызметтерінің физиологиялық мәнін анық түсіне білу керек. Тыныс алу ... ... ... қан және ... жүйелері арқылы организмдегі барлық жүйелермен өте тығыз байланыста. Сондықтанда тыныс алу ... ... ... ... жүйелерінің қызметінің бұзылуының бірден-бір себепкері болады. Өйткені ол аурулар бірден газ алмасу процесі нашарлатып, төлдерде ентігу ... ... ... ауамен қамтамасыз етілуінің бұзылуы тыныс алу жүйесінің жеткіліксіздігінің үш сатысымен анықталады:
1.Ентігу құбылысы ... ... тек ... күш ... ғана ... ... ... организміне аздап қана физикалық салмақ түскенде-ақ байқалады;
3.Ентігу құбылысы үнемі жәй ... ... де, ... салмақ түскен төлдерде де үнемі болып тұрады.
Өкпелердің қызметтерінің жеткілксіздіктері бірінші және екінші сатыларда өткен кезде организмдегі газ ... ... онша ... ... ... ... механизімінің іске қосылу нетижесінде оттегінің жетіспеушілігі байқалмайды. Ал үшінші сатысында ұлпаларда оттегінің жеткіліксіздігі (гипоксия) пайда болады, ягни қан мен ... ... ... ... Осы құбылыстың белгілері ретінде төлдерде әлсіздік пайда болып, көзге көрінетін кілегей қабықтары көгереді. Бұл жеткіліксіздіктер төлдерді ессіздендіріп ... ... ... ... ... алу ... аурулары көбінесе жіті және жітілеу түрлерінде айқын белгілерімен көрініп малдың өлімімен аяқталуы мүмкін.Жалпы тыныс алу жүйесінің аурулары ... ... ... екі топқа бөлінеді:
1.Тыныс алу жолдарының аурулары (ринит, гайморит, фронтит, ларингит, ... мен оның ... ... аурулары (өкпе қабынулары; оның сірі қабығының қабынуы; оған ауаның, сары ... ... және ... ... ... ... ... мен белгілері
Танау қуысының кілегей қабығының қабынуы (Ренит-rhinitis) Қабыну процесінің сипаттамасы бойынша катаральды, крупозды және фолликулярлы ... ... ... - жіті және созылмалы; пайда болуына байланысты - бастапқы және ... ... ... Бұл ... ... ... түрлері ауырады, әсіресе төлдердің арасында жиі кездеседі. Себептері. ... ... ... ... мен ... ... ... сақтамағандықтан болады. Көбінесе механикалық, физикалық және химиялық ... ... ... ... Олар ... ... ... қаныққан ауа, ыстык, ас, химикаттармен өңделген сүрлем, желорай, ылғалдылық және т.б. ... ... және ... ... ... ... ... стафилококктар, вирустар) мен организмнің сезімталдық қабілетінің күшеюі (аллергия) аса маңызды орын алады. ... ... түрі ... ... ... ... ... емес аурулардың асқынуынан пайда болады.Дамуы. Танаудың кілегей қабықтары ... ... ... да, ... жолы ... ауаның өтуіне кедергі жасап демалу жеткіліксіздігін тудырады. Қабынудың салдарынан бұзылған зат алмасуынын қалдықтары мен өрбіген микробтардың уыттары қан мен ... ... ... ... дене қызуы көтеріледі. Уақытында ем қолданбаса қабыну процесі асқынып көршілес ағзаларды да қамтуы мүмкін.Белгілері. Төлдер жабырқанқы, дене ... ... ... Олар ... ... ... тұрған жердегі заттарға үйкелейді. Дем алысы пысылдап, кейде ысқырытып шығады. Танауларынан ақпа ағып, кейде тыныс жолдары ... ... ... ... ... да ... Жалпы кілегей қабықтары қызарып, домбығады. Жеңіл түрі 5-10 күннің ішінде толық жазылып кетеді. Созылмалы түрі ауық-ауық асқынумен, төлдердің арықтап, кілегей ... ... ... ... ... ... ... төлдер қатты жабырқайды, азыққа тәбеті жоқ, қызуы көтеріңкі болады. ... ... ... жақ ... ... ... ... ауырсынғандық байқалады. Кілегей қабықтарында сұрғылт-сары не қызғылт-сары түсті ... ... ... ... Ол ... ... ... орнында қанталаған жалақ пайда болады. Аурудың бұл түрлері дұрыстап емдегенде 2-3 аптаның ішінде жазылады.Ауру ... ... ... ... төңірегіндегі терілер жарақаттанып қабынады (дерматит), лимфа түйіндері қабынады (лимфагаденит), ... ... ... ... ... ... ... жөне т.б.).Анықтау. Ауру туралы жиналған мәліметтер мен ауруға тән сырт белгілеріне сүйене шырып анықталады. Ауруларды саралағанда кейбір індетті және құрт ... ... ... ... зақымдайтынын ескерген жөн.
Танау кілегей қабықтарының қабынулары. Танау қабынулары қабынбаның сипаттарына байланысты кілегей қабына бетінің қабынуына фибриннің кілегей ... ... ... және ... ... өтуіне байланысты-жіті және созылмалы пайда болуына байланысты-басалқы және қосалқы түрлерге бөлінеді. Бұл аурумен малдың дерлік барлық ... ... ... ... ... жиі кездеседі. Мал көбінесе катаральды қабынумен ауырады: крупозды және фолликулярлы қабынулар ... ... ал ... ... ... ... Танаудың қабынуларына малды күту мен азықтандыру тәртібінің бұзулары, көп жағдайларда, механикалық ыстық ... ... ... ... әсер ... пайда болады. Құрғақ азықтарды жегенде көтерілген шаңмен дем алу, аммиакпен қаныққап ауамен не ыстық ... дем алу, ... асты ... жегізу, аммиак ерітіндісімен өңделінген сүрлем шөп қабынулары, күннің ыстық кезінде шаң жолдармен топтап айдағаннан ... ... ... қабынуларына салқын тию де себепкер болуы мүмкін желорай, ... т.б. ... ... және ... ... қабынуларында қоздырғыш микроорганизмдер /стрептококктар, стафилококктар, вирустар/ және организмнің сезімталдық қабілетінің ... ... аса ... орын ... ... ... жағдайлар - азықтың құнарсыздығы, атап айтқанда, рациондағы карогиннің не ретинолдың аздығы, мал қораларының ластануы ауадағы бактериялардың қалыптан тыс көбейіп ... ... ... ... ... індетті, құрт немесс жұқпалы емес аурулардың асқынуларынан пайда болады. Дамуы Танаудың ... ... ... ... ... ісіндіріп, жалқыаяқа толтырады, сөйтіп ауаның өтулеріне кедергі ... да дем алу ... ... ... бұзылған зат алмасуының қалдықтары мен ербіген микробтар уыттары қан мен лимфаға сіңіп организмді уландырады, жалпы жабырқандырып қызуын көтереді. ... ... ем ... ... ... ... қосалқы қуыстарға, жұтқыншақ пен көмейге ауысып жайылып кетулері мүмкін. Белгілері. Танаудың кілегей қабықтарының беттерінің қабынулары жіті ... ... ... ... ғана ... ... ... дене қызуы қалыпты шама төңірегінде болып не 0,5-1"С дейін ғана көтеріледі, азыққа дсген зауқы көп ... не ... қана ... Мал ... ... ... мұрындарын аттақырға, қабырғаларға үйкелейді. Дем алысы пысылдайды, кейде ысқырынып шығады, дем алуы мен дем шығару уақыттары ұзарады. Танау кілегей қабықтарын ... ... ... ... ... ... ақпа ағып, кейде мұрын жолдары қатып қалған жалқықтар мен бекітіліп қалады да кілегей қабықтары қызарып, домбығып кетеді. Ауыру ... ... ... ... 5-10 күннің ішінде толық айығып кетеді. Көмейдің кілегей ... ... ... - ... ... ... пайда болу себептеріне байланысты өздігінен және қосымша, барысы бойынша жіті және созылмалы, жалқықтың сипаты бойынша катаральды және крупозды фибринді түрлеріне ... ... ... ... ... ... дерлік барлық түрлерінде де кездесе береді, ал крупозды қабыну сирек кездеседі, кездескен жағдайдың өзінде көбінесе жылқылар арасында ғана байқалынады.
Себептері. Өздігінен ... ... ... қабынуы малдарды азықтандыру және күту технологиясының бұзылғандығынан болады. Ауруды тікелей тудыратын ссбептер де біршама бар, олар: суыққа шалдықтыру, ... ... ... ... әсер ... қара малды тастай суық сумен суғару, шошқаларды ыстықтай азықтандыру, көп мезгіл тітіркендіргіш газдармен, ... ... дем ... ... ... ... мекемелерінің қалдықтарымен азықтандыруға организмді бірте-бірте үйретпей, аяқ асты көшіру жаппай ауруға ... ... ... ... ... аузы арқылы күштеп бергенде не өңешке зонд енгізгенде де пайда болуы мүмкін. Крупозды қабыну көмей кілегей қабықтарына ... ... әсер ... ... ... ... ыстық түтін, қызып тұрған малдарға суық ауамен дем ... т.б./ ... ... ... ... ... және ретинолдың жеткіліксіздігі бейімдейді.Көмейдің қосымша түрдегі қабынуы басқа аурулардың асқынғандығының белгілері ретінде пайда болады. Крупозды ... ... ... ... мен ... ... күйінің әсері көп. Дамуы қабыну көмейдің кілегей қабықтарын ісіндіріп, қуысына жалықты жинағандықтан оның саңлауы тарылып дем алу ... ... Егер ... ... ... ... не ... ем қолданбаса, ауаның жеткіліксіздігінен және қабынба қалдықтарымен ... ... ... ... өліп қалуы мүмкін[4,3,13].
Белгілері. Көмей катаральды түрде қабынғанда аурудың жалпы күй-жайы көп өзгермейді не аздаған ғана жабығандық байқалады. азыққа деген ... де көп ... ... ... мүмкін, дене қызуы қалыпты шама деңгейінде болады не аздап қана ... / ... ... мен ірі ... ... ... ... еңкейтіңкіреп ұстайды. Көмей тұсын сипағанда, тез қимыл жасағанда аурудың бастапқы күндері құрғақ жөтел пайда болады, кейінірек ол ... ... ... ... ... қабынғанда жалпы жабыққандықтың белгілері айқын көрінеді, азыққа тәбеті шаппайды, дене ... 1-2° С ... ... дем ... ... ... шығады, көмейді қолмен басқанда қатты ауырсынады, көмейдің тұсы ісініп домбығады, ... ... ... қақырық түседі. Көмей крупозды түрде қабынғанда антибиотиктер сульфаниламидтер қолданады, сыртқы тұсына ... ... ... ... не ... ... ... жиілікт/ тогымен емдейді. Егер көмей жедел түрде ісініп мал тұншыға ... ... ... ... оған ... ... ... орнатады. Жиналған жалқықты тарату үшін жылытқан сұйық азықтармен біріп-қақырық түсіретін дәрілер береді. ас содасын, ... ... ... ... термопсис т.б. Жылқы мен ірі қараны жылы судың буымен дем алдырған /ингаляция/ жақсы нәтиже ... ... ... ... 2-3 рет грелкамен, Соллюкс лампасымен не инфрафружбен ... ... ... ... ... ... ... танау қабынулары- ұзақ уақытқа созылуымен, ауық-ауық асқынуларымен, ауру мал арықтап, жұмысқа қабілеттілігі ... ... ... ... ... бозарып семеді, жалақтанады, кей жерлері жараланады, тыртықтанады.
Танаулар крупозды және фолликулярлы түрде ... ... ... жабығады, азыққа тәбеті шаппай, қызуы көтеріледі, әртекті ентікпе пайда болады, жақ астындағы лимфа бездері ісініп ... көп ... ... ... кілегей қабықтарымен бірге танау айналасындағы терілер де зақымданады. Қабыну крупозды түрде еткенде басқа да тән белгілер білінеді, қан ... ... ... ... сары не ... сары ... ... заттар жиналып ісінеді. Жиналған заттар қабаты құрғап, көтеріліп ... ... ... ... ... пайда болады. Жылқылардың танаулары фолликулярлы түрде қабынғанда қанмен қатты кернелген және ісінген кілегей ... 2-3 ... ... 2-3 мм көлемді ашық-қызыл не бозғылт-сары түсті бір-біріне жақын орналасқан көптеген дөңгелек түйіншектер ... ... ... ... сарғыштанып, бір-бірімен қосылып, тұтасып кетеді. Тұтасқан қабат сырылып алынғанда кілегей қабықтарының беті жалақтанады.Ауруды тудырған себептері жойып, уақытылы дұрыс ем ... ... ... және ... ... ... ауру малдар 2-3 аптаның ішінде жазылып кетеді.
Анықтау. Ауру туралы жиналған мәліметтер мен анықталынған тән сырт белгілеріне негізделінеді.
Ауруларды саралаганда ... ... және құрт ... ... ... ... ... еске алған жөн.
Емі. Фермада танаулары қабынған ауру малдар пайда бола бастаса оларды тудырған не ... ... ... ... ... ... Көңілді, әсірсе, қорадағы ыстықтық-ылғалдылық тәртібін сақтауға сақтауға, желорай туғызбауға бөледі, малдардың астын төсемемен қамтамасыз етіп, ауадағы жиналған артық аммиакты ... ... және ... ... ... азайтуға шаралар қолданады. Шаң басқан ие өткір иісті азықтарды бермейді. ... ... ... өңдеу ережелерінің қатал сақталуын қадағалайды.Танаулардың кілегей қабықтары талаурана қабынғанда танау қуыстарын 0,25% новокаин ерітіндісімен, 3% бор ... ... 5% ... ... ... 2% цинк ... ... немесе өсімдік майына дайындалған 2% ментол ерітіндісімен жуып-шаяды. Жалқықтың, кепкен қабығын аталынған ерітінділердің біреусімен мақтаны дымқылдап алып тастайды.Танаудың қабынуының ... ... ... қуыстарына кезекпе-кезек майдаланған стрептоцид, нурсульфазол, сульфадемизин, этазол не ... ... ... ... ... созылмалы түрде өтсе танау жолдарын бір апта бойы ... бір ... 1% ... ... ... не хлорлы цинкпен жуып-шайып тұрады.Қабыну крупозды не фолликулярлы түрде өтетін болса танаулардыц өздерін емдеумен қатар бір дүркін антибиотиктер мен ... ... жөн, екпе ... емін ... ... ... өсіру технологиясың күтім және азықтандырудың ережелерін қатал сақтауды талап етеді. Көңілді, әсіресе, кілегей қабықтарын тітіркендіретін ... ... ... ауа, ... ... ... ... көп жиналған ауа т.б. азайтуға көбірек бөледі.Ауру ауалы қапшықтардың ... ... ... не ... ... және ... жалқықтың жиналуымен сипатталынады. Себептері. Ауру ылғи да қосалқы ретінде жұтқыншақ және шық-шыт бездері ... ... ауру ... ... ... ... ... өзекшесі арқылы таралғандығынан пайда болады. Аурудың пайда болуына ауалы қапшықтардың тұстарының ұрылып зақымдалуы не өткір заттар мен ... ... ... Ауру жіті және ... ... ... Жіті ... өткенде ауру мал жабығады, азыққа тәбеті шаппайды, ауырсынады, ауалы қапшықтардың тұсы домбығып ісінеді, басын көтеріп ұстап мойнын созып ... ... ... өткенде ылғи танау тесіктерінің бір жағынан қоймалжың ... не ... ... ... ақпа ағып ... ... еңкейткенде не қапшықтар тұсын басқанда ақпа көбейе түседі.Ауалы қапшықтардың қабынуы ылғида сыңар түрде өтеді. Қапшық қуысына жалқық көп ... ... ... ... ... ... ... жалқықты қуыс ине арқылы сыртқа шығарса, ентікпе басылады.
Мұрынның кілегейлі қабығында ойық жаралар .
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1.К.Н. Қожанов ... ... ... - ... мал ... ... . ... Алматы, 1993жыл.(102)
2.Т.Сайдулдин Алматы-2009ж (150)
3.Е.И.Қасымов Алматы-2006ж (355)
4.З.Қ Қожабаев Қайнар баспасы, Алматы-1989ж ... ... Мади ... Алматы 2004ж (166)
7. Қайнар 1986ж (356)
8. Құрманов ... 1983ж ... ... 2006ж ... ... 2005ж.
11. Н. Омарқожаұлы Астана 2007ж ( 146-286)
12. жинағы Алматы 2007ж (255)
13. ... 2006ж ... ... ... ... (250)
15.Б.К. Ілиясов . Алматы 2009жыл (230)

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тыныс алу жолдарынының аурулары жайлы ақпарат13 бет
Тыныс алу жүйесінің аурулары туралы4 бет
Тыныс алу мүшелеріне анатомо – гистологиялық сипаттама 27 бет
Тыныс алу жүйесінің аурулары жайлы4 бет
Тыныс алу жүйесінің аурулары туралы мәлімет7 бет
Тыныс алу жүйесинин аурулары3 бет
Аурухана ішілік жұқпа туралы7 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері жайлы7 бет
Жануарлардың бруцеллезі15 бет
Адам денсаулығының көрсеткіштерін зерттеу9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь