Психогенетиканың қалыптасып дамуы жайлы ақпарат

1.Психогенетика ...
2.Психогенетика дамуы...
3.Психогенетика пайдасы
4.Психогенетиканың дамуы,зәзіргі кезде алатын орны?
5.Қорытынды:
психикалық және мінез-құлықтық кейбір құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және олардың генотипке тәуелділігін зерттейтін ғылым саласы. Психогенетиканың негізін Ф. Гальтон, Н. Жуел-Нильсон және т.б. қалады. Психогенетикалық жетістіктер адамның жасы келген сайын, оның зердесінің жеке ерекшелігіне генотиптің тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін көрсетеді. Мысалы, адамның миллиондаған жылдар бойы ортаға бейімделу қабілетінің жетілуі, оның өзгеге және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің қалыптасуы осының айғағы;
• 2) психологияның генетикамен шектес саласы, психологиялық процестердің генетикалық негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетиканы кейде психология саласына жатқызады. Психогенетика адамның жеке тұлғалық психологиялық ерекшелігінің шығу тегі мен қалыптасуын генотип ортаның ықпалы арқылы қарастырады. Ғылымда адамның психикалық қызметінің даму факторлары туралы біржақты көзқарас қалыптасқан. Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары психикалық қызметтің индивидтер арасындағы әртүрлілігін зият, ақыл-парасатпен салыстыруға айрықша мән береді. Психогенетикадағы тектестік дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ақыл-парасат күйінің көптеген көрсеткіштерінің арасында тікелей байланыс бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді деген болжам күшін жойған жоқ.
• Генотип-ата-анасынан туқым қуалау арқылы берілетін кейбір белгілер.
Генатип-атадан балаға берілетін тұқым қуалау белгілері.Ген-бұл атадан балаға өзгеріссіз берілетін белгінң бірі болып табылады.Бұл белгілер ДНҚжәне РНҚ арқылы беріледі.Қазіргі езде 30мың гендік белгі бар екені емептелген.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ПӘН:ПСИХОГЕНЕТИКА
СӨЖ
ТАҚЫРЫБЫ:ПСИХОГЕНЕТИКАНЫҢ ҚАЛЫПТАСЫП ДАМУЫ
Орындаған:Джангулова А.Т
Группа:ПХ-415
Тексерген:Абдуллина Г.К.
СЕМЕЙ,2015
Психогенетиканың ... ... ... ... ... дамуы,зәзіргі кезде алатын орны?
5.Қорытынды:
Психогенетика дегеніміз қандай ғылым:
Психогенетика (психо... және гр. genetikos — ... шығу ... ... ... ... және ... ... құбылыстардың тұқымқуалаушылық сипатын және олардың генотипке тәуелділігін зерттейтін ғылым саласы. Психогенетиканың негізін Ф. Гальтон, Н. Жуел-Нильсон және т.б. қалады. Психогенетикалық ... ... жасы ... ... оның ... жеке ... ... тигізер ықпалы айқындалып, күшейе түсетінін көрсетеді. Мысалы, адамның миллиондаған жылдар бойы ортаға бейімделу ... ... оның ... және қоғамға деген қатынастары тұлғалық ерекшелігінің қалыптасуы осының айғағы;
2) психологияның генетикамен ... ... ... ... генетикалық негіздерін зерттейтін салааралық ғылым. Психогенетиканы кейде психология саласына жатқызады. ... ... жеке ... ... ерекшелігінің шығу тегі мен қалыптасуын генотип ортаның ықпалы арқылы ... ... ... ... ... даму ... ... біржақты көзқарас қалыптасқан. Психогенетикадағы көптеген ізденістер жоғары ... ... ... ... ... зият, ақыл-парасатпен салыстыруға айрықша мән береді. Психогенетикадағы тектестік дәрежесі (жалпы гендер саны) мен ... ... ... ... арасында тікелей байланыс бар екендігін тапты. Адамдық, әлеуметтік факторлар мен жағдайлар жеке тұлғалық психикалық ерекшеліктерді генотипке бейімдеуге ықпал етеді ... ... ... ... жоқ. ... туқым қуалау арқылы берілетін кейбір белгілер.
Генатип-атадан балаға берілетін тұқым қуалау ... ... ... ... берілетін белгінң бірі болып табылады.Бұл белгілер ДНҚжәне РНҚ арқылы беріледі.Қазіргі езде 30мың гендік ... бар ... ... даму ...... тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Тұқым қуалаушылық пен ... ... ... ... ... дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа ... ... ... орын ... бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп ... ... ... ... тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен қасиеттер ... ... ... Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық ... ... ... ... белгілері мен қасиеттері өзгермей біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ... ... ... ... ... Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір ... ... ... ... ... ... қасиеті сыртқы орта факторларының әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік ... ... ... ... белгілі бір қасиеттерінің тұрақты сақталуымен қатар, екінші біреуі өзгеріске ұшырайды. Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік — ... ... ... бір ... ... қарама-қарсы, өзара тығыз байланысты процестер.
Организмдердің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды ... ... — шығу ... тән). Бұл ... 1906 жылы ... биологы У.Бэтсон ұсынды.
Тұқым қуалаушылық туралы алғашқы ... ... ...... Гиппократ, Платон және Аристотель еңбектерінде кездеседі. Гиппократ жұмыртқа клеткасы мен сперма организмнің барлық бөліктерінің қатысуымен қалыптасады және ата-ананың бойындағы белгі-қасиеттері ... ... ... деп есептеді. Ал Аристотельдің көзқарасы бойынша белгі қасиеттердің тұқым қуалауы тікелей жүрмейді. Яғни тұқым қуалайтын материал ... ... ... ... ... ... оның әр түрлі бөлшектерін құрастыруға арналған қоректік заттардан жасалады.
Бұдан ... ... ... ... ... орын ... Бұл теория бойынша өсімдіктер мен жануарлардың барлық клеткалары өзінен ұсақ бөлшектер — геммулалар бөліп шығарады. Олар ... ... ... де сол ... ... мен ... ... беріледі. Геммулалар кейде "мүлгіген жағдайдаң болып, бірнеше ұрпақтан кейін білінуі мүмкін. Соған байланысты ұрпақтарда арғы ата-ана тектерінің белгі-қасиеттері ... ... деп ... ... 80-жылдарында "пангенезис” теориясын А.Вейсман өткір сынға алды. А.Вейсман ... ... ... ... ... Бұл болжамында тек жыныс клеткаларында кездесетін, тұқым қуалайтын заттың болатындығын айтты.
Генетиканың биология ғылымының жеке бір саласы ретінде қалыптасуына ХІХ ... ... ... ашылған ірі ғылыми жаңалықтар себепші болды. 1965 жылы чех ғалымы Г.Мендельдің "Өсімдік будандарымен жүргізілген тәжірибелер” деген ... ... ... Ол ... ... ... ... негізгі заңдылықтарын қалыптастырады. Сөйтіп, Мендель генетиканың негізін қалады. Бірақ оның еңбегі 1865 жылдан бастап 35 жыл бойы көпшілік биологтарға, ... ... ... де ... ... ... ... тұқым қуалау заңдылықтары тек 1900 жылы ғана өзінің тиісті бағасын алды. Себебі үш елдің ғалымдары: ... Г. де ... ... ... ... және ... ... Э.Чермак-Зейзенегг әр түрлі объектілермен тәжірибелер жүргізіп, нәтижесінде Мендель заңдылықтарының дұрыстығын дәлелдеді. Көп ... бұл ... ... да тән ... ... 1909 жылы ... ... У.Бэтсон өсімдіктер мен жануарлардың әрқайсысының 100 шақты белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдарына сәйкес жүретіндігін дәлелдейтін ғылыми деректерді жариялады. Сөйтіп, ... ... ... ... орын ... жылы дат оқымыстысы В.Иоганнсен биологияда аса маңызды болып есептелетін ген (герекше "genos” — шығу ... ... және ... ... ... ... тарихының бұл кезеңінде организмдердің жекелеген белгілерінің ұрпақтан-ұрпаққа берілуіне жауапты тұқым қуалаушылықтың ... ... — ген ... ұғым қалыптасып, Мендель ілімінің әрі қарай дамуына мүмкіндік туды. Дәл сол кездегі (1901 жыл) голландиялық ботаник ғалым Х. Де ... ... ... ... қасиеттерінің өзгеретіндігін көрсететін мутация теориясының ұсынылуы генетика ғылымының дамуында ерекше орын алады.
Генетика тарихындағы ... бір ... ... ... әрі ... Т.Морганның және оның ғылыми мектебінің тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясын ашуымен тығыз байланысты. Т.Морган және оның шәкірттері жеміс ...... ... ... ... тұқым қуалаушылықтың көптеген заңдылықтарын ашты.
Тұқым қуалайтын өзгергіштік туралы ілімді дамытуда орыс ғалымы Н.И.Вавилов зор үлес ... Ол 1920 жылы ... ... ... ... ... ... заңын қалыптастырды. Бұл заң бір-біріне жақын туыстар мен түрлерде болатын ... ... ... ұқсас болып келетіндігін дәлелдейді.
Ғылымға енгізілген жаңалықтың бірі — 1927 жылы орыс ғалымдары Г.А.Надсон мен Г.С.Филипповтың радиоактивті сәулелердің ... ... ... ... ... ... дәлелдеуі еді.
Ген теориясын дамытуда орыс биологтары А.С.Серебровский мен Н.П.Дубининнің эксперименттік және теориялық жұмыстарының үлкен маңызы болды. Сол ... ... ... мен ... ... ... ... орыс генетигі С.С.Четвериковтың алатын орны ерекше.
Генетиканың даму тарихы үш кезеңге бөлінеді. Оның алғашқы екеуі 1865—1953 жылдар аралығын, яғни классикалық ... ... ... ... тарихындағы үшінші кезең — 1953 жылдан басталады. Ол — химия, физика, математика, ... ... ... ... ... ... мен ... микроскоп, рентгенқұрылымдық анализ, т.б. қолданудың нәтижесінде молекулалық генетика негізінің қалануы.
1944 жылы американдық микробиолог әрі генетик О.Эври тұқым қуалаушылықтың материалдық негізі — ДНҚ ... ... 1953 жылы ... ... әрі генетик Дж. Уотсон мен ағылшын биофизигі Ф.Крик ДНҚ молекуласының молекулалық құрылымының ... ... ... ... ... тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік туралы ілімнің барлық салаларында зерттеу жұмыстары молекулалық деңгейде жүргізілетіндігімен ерекшеленеді. Мысалы, генді ... тыс ... ... дене ... ... ... материалдың алмасуы (рекомбинация), геннің қайта қалпына келуі (репарация), биополимерлерді қолдан синтездеу, гендік инженерия сияқты проблемаларды зерттеу кеңінен таралып отыр.
Генетика мен ... ... ... ... да ... ... ... Алшақ будандастыру, мутагенез, полиплоидия, гетерозис, т.б. мәселелерді қамтитын генетикалық ... ... ... және ... ... түрішілік және түраралық будандастырудың нәтижесінде бидайдың, арпаның, көксағыздың, ... мен қант ... ... ... ... мен ... алуда К.Мыңбаев, А.Ғаббасов, Ғ.Бияшев, Н.Л.Удольская және т.б. еңбектері зор. М.Х.Шығаева мен Н.Б.Ахматуллина микроорганизмдер генетикасының ... ... үлес ... ... ... алшақ будандастыру әдісімен қойдың архар-меринос тұқымын алды. М.А.Ермеков, Ә.Е.Еламанов, В.А.Бальмонт, т.б. қазақтың ақбас сиырын, Алатау сиырын және ... ... т.б. асыл ... ... тұңғыш рет М.А.Айтхожиннің басқаруымен молекулалық биология және ген инженериясы саласында көптеген зерттеулер жүргізіліп, ғылымға айтарлықтай жаңалықтар қосылды.
Соңғы жылдары елімізде ... аса ... ... ... генетика, экологиялық генетика және радиациялық генетика бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстары ... даму ...... тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Тұқым қуалаушылық пен ... ... ... ... қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. ... ... ... ... ... ... ... орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен ... ... ... ... ... ... ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық ... ... ... ... ... мен ... ... біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ұрпағы ата-аналарына ұқсас болып келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың ... ... да бір ... ... ... ... ... қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік дейді. ... ... ... ... бір ... ... ... қатар, екінші біреуі өзгеріске ұшырайды. Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік — ... ... ... бір жағынан бір-біріне қарама-қарсы, өзара тығыз байланысты процестер.
Организмдердің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика деп атайды (грекше "genetіkos” — шығу ... тән). Бұл ... 1906 жылы ... ... У.Бэтсон ұсынды.
Тұқым қуалаушылық туралы алғашқы түсініктер ежелгі дәуірде — Демокрит, Гиппократ, Платон және Аристотель еңбектерінде кездеседі. ... ... ... мен ... организмнің барлық бөліктерінің қатысуымен қалыптасады және ата-ананың бойындағы белгі-қасиеттері ұрпағына тікелей беріледі деп есептеді. Ал Аристотельдің көзқарасы бойынша ... ... ... ... тікелей жүрмейді. Яғни тұқым қуалайтын материал дененің барлық ... ... ... ... оның әр ... ... құрастыруға арналған қоректік заттардан жасалады.
Бұдан кейін Ч.Дарвиннің пангенезис теориясы ... орын ... Бұл ... ... ... мен ... ... клеткалары өзінен ұсақ бөлшектер — геммулалар бөліп шығарады. Олар жыныс органдарына өтеді де сол ... ... мен ... ... беріледі. Геммулалар кейде "мүлгіген жағдайдаң болып, бірнеше ұрпақтан кейін білінуі мүмкін. Соған байланысты ұрпақтарда арғы ата-ана тектерінің ... ... ... деп есептелінген.
ХІХ ғасырдың 80-жылдарында "пангенезис” теориясын А.Вейсман өткір сынға алды. А.Вейсман "ұрық плазмасы” туралы болжам ұсынды. Бұл ... тек ... ... ... ... ... ... болатындығын айтты.
Генетиканың биология ғылымының жеке бір саласы ретінде қалыптасуына ХІХ ғасырдың екінші жартысында ашылған ірі ғылыми жаңалықтар ... ... 1965 жылы чех ... ... ... ... жүргізілген тәжірибелер” деген еңбегі жарық көрді. Ол тәжірибелері арқылы тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын қалыптастырады. Сөйтіп, ... ... ... ... ... оның ... 1865 ... бастап 35 жыл бойы көпшілік биологтарға, соның ішінде Ч.Дарвинге де ... ... ... ... ... ... заңдылықтары тек 1900 жылы ғана өзінің тиісті бағасын алды. Себебі үш елдің ғалымдары: голландиялық Г. де Фриз, ... ... ... және ... ... Э.Чермак-Зейзенегг әр түрлі объектілермен тәжірибелер жүргізіп, нәтижесінде Мендель заңдылықтарының дұрыстығын дәлелдеді. Көп кешікпей бұл заңдылықтардың жануарларға да тән ... ... 1909 жылы ... ... ... өсімдіктер мен жануарлардың әрқайсысының 100 шақты белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдарына сәйкес жүретіндігін дәлелдейтін ғылыми деректерді ... ... ... ілімі ғылымнан берік орын алды.
1909 жылы дат оқымыстысы В.Иоганнсен биологияда аса маңызды болып есептелетін ген (герекше "genos” — шығу ... ... және ... деген ұғымдарды қалыптастырды.
Генетика тарихының бұл кезеңінде организмдердің жекелеген белгілерінің ұрпақтан-ұрпаққа берілуіне жауапты тұқым қуалаушылықтың материалдық бірлігі — ген ... ұғым ... ... ... әрі қарай дамуына мүмкіндік туды. Дәл сол кездегі (1901 жыл) голландиялық ботаник ғалым Х. Де ... ... ... ... ... ... көрсететін мутация теориясының ұсынылуы генетика ғылымының дамуында ерекше орын алады.
Генетика тарихындағы ... бір ... ... генетик, әрі эмбриолог Т.Морганның және оның ғылыми мектебінің тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясын ... ... ... ... және оның ... жеміс шыбыны — дрозофилаға тәжірибе жасаудың нәтижесінде тұқым қуалаушылықтың көптеген заңдылықтарын ашты.
Тұқым қуалайтын ... ... ... ... орыс ғалымы Н.И.Вавилов зор үлес қосты. Ол 1920 жылы ... ... ... ... (гомологиялық) қатарлары заңын қалыптастырды. Бұл заң бір-біріне жақын туыстар мен түрлерде болатын тұқым қуалайтын ... ... ... ... ... енгізілген жаңалықтың бірі — 1927 жылы орыс ... ... мен ... ... ... төменгі сатыдағы саңырауқұлақтарда мутация тудыра алатындығын дәлелдеуі ... ... ... орыс ... ... мен ... ... және теориялық жұмыстарының үлкен маңызы болды. Сол сияқты популяциялық генетика мен эволюциялық генетиканың негізін қалауда орыс ... ... ... орны ... даму ... үш кезеңге бөлінеді. Оның алғашқы екеуі 1865—1953 жылдар аралығын, яғни классикалық генетика дәуірін қамтиды. Генетика тарихындағы үшінші кезең — 1953 ... ... Ол — ... физика, математика, кибернетика сияқты нақты ғылымдардың зерттеу әдістері мен электрондық ... ... ... т.б. ... нәтижесінде молекулалық генетика негізінің қалануы.
1944 жылы американдық микробиолог әрі генетик О.Эври тұқым қуалаушылықтың ... ... — ДНҚ ... ... 1953 жылы ... ... әрі ... Дж. Уотсон мен ағылшын биофизигі Ф.Крик ДНҚ молекуласының молекулалық құрылымының ... ... ... ... ... тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік туралы ілімнің барлық ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Мысалы, генді организмнен тыс қолдан синтездеу, дене клеткаларын будандастыру, ... ... ... ... ... ... қалпына келуі (репарация), биополимерлерді қолдан синтездеу, гендік инженерия сияқты проблемаларды зерттеу кеңінен таралып отыр.
Генетика мен селекцияның ... ... ... да қосқан үлесі ерекше. Алшақ будандастыру, мутагенез, полиплоидия, гетерозис, т.б. мәселелерді қамтитын генетикалық зерттеулер ... ... және ... ... ... және түраралық будандастырудың нәтижесінде бидайдың, арпаның, көксағыздың, жүгері мен қант қызылшасының жоғары өнімді будандары мен сорттарын алуда ... ... ... ... және т.б. ... зор. М.Х.Шығаева мен Н.Б.Ахматуллина микроорганизмдер генетикасының дамуына ... үлес ... ... ... алшақ будандастыру әдісімен қойдың архар-меринос тұқымын алды. М.А.Ермеков, Ә.Е.Еламанов, В.А.Бальмонт, т.б. қазақтың ақбас сиырын, Алатау сиырын және Қостанай ... т.б. асыл ... ... ... рет ... ... ... биология және ген инженериясы саласында көптеген зерттеулер жүргізіліп, ғылымға айтарлықтай жаңалықтар қосылды.
Соңғы жылдары елімізде генетиканың аса маңызды ... ... ... ... ... және радиациялық генетика бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде.
Генетиканың даму тарихы
Генетика — бүкіл тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен ... ... ... ... бір ... Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын ... ... ... зор үлес ... ... ... ... басқа салаларының арасында маңызды орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ ... ... ... ... ... организмдердің көбеюімен тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық ... тән ... мен ... ... ... отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны ... ... ... ... жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей біршама тұрақты түрде ... ... ... ... ... ... Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір белгісі ... ... ... тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының ... ... ... отырады. Оны — өзгергіштік дейді. Көбею барысында организмнің белгілі бір ... ... ... ... ... біреуі өзгеріске ұшырайды. Осыған байланысты олар жаңарып, ... ... ... пен ...... ... ... бір жағынан бір-біріне қарама-қарсы, өзара тығыз байланысты ... ... ... мен ... ... ғылымды генетика деп атайды (грекше "genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы ағылшын ... ... ... ... ... алғашқы түсініктер ежелгі дәуірде — Демокрит, Гиппократ, Платон және ... ... ... ... ... ... мен сперма организмнің барлық бөліктерінің қатысуымен қалыптасады және ата-ананың бойындағы белгі-қасиеттері ұрпағына тікелей беріледі деп есептеді. Ал ... ... ... ... ... ... қуалауы тікелей жүрмейді. Яғни тұқым қуалайтын материал дененің барлық бөліктерінен келіп түспейді, керісінше, оның әр ... ... ... ... қоректік заттардан жасалады.Бұдан кейін Ч.Дарвиннің пангенезис теориясы маңызды орын алады. Бұл теория бойынша өсімдіктер мен ... ... ... ... ұсақ ...... ... шығарады. Олар жыныс органдарына өтеді де сол арқылы белгілер мен қасиеттер ұрпаққа беріледі. Геммулалар ... ... ... болып, бірнеше ұрпақтан кейін білінуі мүмкін. Соған байланысты ұрпақтарда арғы ... ... ... ... ... деп ... ... 80-жылдарында "пангенезис” теориясын А.Вейсман өткір сынға алды. А.Вейсман "ұрық плазмасы” туралы болжам ұсынды. Бұл ... тек ... ... ... тұқым қуалайтын заттың болатындығын айтты.Генетиканың биология ғылымының жеке бір саласы ... ... ХІХ ... ... ... ... ірі ... жаңалықтар себепші болды. 1965 жылы чех ғалымы ... ... ... жүргізілген тәжірибелер” деген еңбегі жарық көрді. Ол тәжірибелері арқылы тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын ... ... ... ... негізін қалады. Бірақ оның еңбегі 1865 жылдан бастап 35 жыл бойы көпшілік биологтарға, соның ішінде Ч.Дарвинге де ... ... ... ... тұқым қуалау заңдылықтары тек 1900 жылы ғана өзінің тиісті бағасын алды.
Себебі үш елдің ғалымдары: голландиялық Г. де ... ... ... ... және австриялық генетик Э.Чермак-Зейзенегг әр түрлі объектілермен тәжірибелер ... ... ... заңдылықтарының дұрыстығын дәлелдеді. Көп кешікпей бұл заңдылықтардың жануарларға да тән екендігі анықталды. 1909 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон өсімдіктер мен ... ... 100 ... белгілерінің тұқым қуалауы Мендель заңдарына сәйкес жүретіндігін дәлелдейтін ғылыми деректерді жариялады. Сөйтіп, Мендель ілімі ғылымнан берік орын ... жылы дат ... ... ... аса ... ... есептелетін ген (герекше "genos” — шығу тегі), генотип және фенотип деген ұғымдарды қалыптастырды.Генетика тарихының бұл кезеңінде ... ... ... ... берілуіне жауапты тұқым қуалаушылықтың материалдық бірлігі — ген туралы ұғым қалыптасып, Мендель ілімінің әрі қарай дамуына ... ... Дәл сол ... (1901 жыл) голландиялық ботаник ғалым Х. Де Фриздің организмнің тұқым қуалайтын қасиеттерінің ... ... ... ... ... ... ғылымының дамуында ерекше орын алады.Генетика тарихындағы шешуші бір кезең американдық генетик, әрі эмбриолог Т.Морганның және оның ғылыми мектебінің ... ... ... ... ... ... байланысты. Т.Морган және оның шәкірттері жеміс шыбыны — ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын ашты.Тұқым қуалайтын өзгергіштік туралы ілімді дамытуда орыс ғалымы Н.И.Вавилов зор үлес қосты. Ол 1920 жылы ... ... ... ... ... қатарлары заңын қалыптастырды. Бұл заң бір-біріне жақын туыстар мен түрлерде болатын тұқым қуалайтын өзгерістердің ұқсас болып ... ... ... ... бірі — 1927 жылы орыс ... ... мен Г.С.Филипповтың радиоактивті сәулелердің төменгі сатыдағы саңырауқұлақтарда мутация тудыра алатындығын дәлелдеуі еді.Ген теориясын дамытуда орыс биологтары А.С.Серебровский мен Н.П.Дубининнің эксперименттік және ... ... ... ... болды. Сол сияқты популяциялық генетика мен эволюциялық генетиканың негізін қалауда орыс генетигі С.С.Четвериковтың алатын орны ... даму ... үш ... бөлінеді. Оның алғашқы екеуі 1865—1953 жылдар аралығын, яғни классикалық ... ... ... ... ... ... кезең — 1953 жылдан басталады. Ол — химия, физика, математика, кибернетика сияқты нақты ... ... ... мен ... микроскоп, рентгенқұрылымдық анализ, т.б. қолданудың нәтижесінде молекулалық генетика негізінің қалануы.1944 жылы американдық микробиолог әрі генетик О.Эври тұқым ... ... ... — ДНҚ екендігін дәлелдеді. 1953 жылы американдық биохимик әрі генетик Дж. Уотсон мен ағылшын биофизигі Ф.Крик ДНҚ ... ... ... ... ... ... генетиканың дамуы тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік туралы ілімнің барлық салаларында зерттеу жұмыстары молекулалық деңгейде жүргізілетіндігімен ерекшеленеді. Мысалы, генді ... тыс ... ... дене клеткаларын будандастыру, генетикалық материалдың алмасуы (рекомбинация), геннің қайта қалпына келуі (репарация), биополимерлерді қолдан синтездеу, ... ... ... ... ... ... ... отыр.Генетика мен селекцияның дамуына Қазақстан ғалымдарының да қосқан үлесі ерекше. Алшақ будандастыру, мутагенез, полиплоидия, гетерозис, т.б. мәселелерді қамтитын ... ... ... ... және ... дақылдарды түрішілік және түраралық будандастырудың нәтижесінде бидайдың, арпаның, көксағыздың, ... мен қант ... ... өнімді будандары мен сорттарын алуда К.Мыңбаев, ... ... ... және т.б. ... зор. ... мен ... микроорганизмдер генетикасының дамуына айтарлықтай үлес қосты.Н.С.Бутарин, Ә.Е.Есенжолов, А.Ы.Жандеркин алшақ будандастыру әдісімен қойдың архар-меринос тұқымын алды. М.А.Ермеков, Ә.Е.Еламанов, В.А.Бальмонт, т.б. ... ... ... ... сиырын және Қостанай жылқысын, т.б. асыл тұқымдарды шығарды.Қазақстанда ... рет ... ... ... ... және ген ... ... көптеген зерттеулер жүргізіліп, ғылымға айтарлықтай жаңалықтар қосылды.Соңғы жылдары елімізде генетиканың аса маңызды салалары: молекулалық генетика, экологиялық ... және ... ... ... ... ... ... әдебиеттер:
АлександровА.А.Психогенетика,Киев Москва-2007(15бет)
Бегімқұлов Б.Генетика. Алматы.2002.(3-12бет)

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психогенетиканың қалыптасып дамуы6 бет
Психогенетиканың қалыптасып дамуы туралы ақпарат15 бет
Интеллектіні психогенетикалық зерттеу13 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері және мутация7 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы6 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Психогенетиканың қалыптасуы мен дамуы7 бет
Медициналық психологияның қалыптасу тарихы жайлы мәлімет4 бет
Руникалық көне түркі жазба ескерткіштері. Түркітанушы қазақ ғалымдарының еңбектері5 бет
Смиттің зерттеу әдісі және пәні5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь