Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу

1. Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу
2. Аймақ экономикасын мемлекеттік реттеу механизмдері
1. Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу – аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын, мемлекеттік және нарықтық реттеу бойынша сәйкес механизмдерді қалыптастыру мен шаралардың тұтас кешенін қабылдауды талап ететін шешілуі күрделі мәселелердің бірі болып табылады. Аймақтарды дамыту және де мәселелерді шешу үшін келесідей факторларды атап өткен жөн. Олар келесідей:
• табиғи ресурстарды дұрыс пайдалану;
• аймақтардың әлеуметтік-экономикасын жақсарту;
• аймақтарды инновациялық технологиялармен жабдықтау;
• аймақтардағы экологиялық мәселелерге жіті назар аудару [1].
Аталған факторларды жүзеге асыру барысында әр түрлі деңгейдегі мемлекеттік билік органдарының да, жеке кәсіпорындар мен ұйымдардың да, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару органдарының да ат салысулары талап етіледі. Осымен байланысты аумақ экономикасын басқару механизмін жетілдіруді өзара байланысты және бірін-бірі өзара толықтыратын үш бағытта жүргізу көзделеді:
• біріншісі – макродеңгейде аймақ экономикасын басқару механизмін одан әрі жетілдіру;
• екіншісі – мезодеңгейде тиімді аймақтық менеджмент механизмін қалыптастыру;
• үшіншісі – жергілікті өзін-өзі басқару әдістерін жетілдіру.
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеудің бір жолы әкімшілік- құқықтық механизм көмегімен жүзеге асырылады. Яғни, басқару деңгейлері арасында мемлекеттік функционалдық өкілеттіліктерді бөлуді, әділетті бюджетаралық қатынастарды қалыптастыруды қамтамасыз ететін заңдарды шығару мен жүзеге асыру қажет. Осындай жүйе аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын ынталандырады және аймақтарда қалыптасқан жағдай үшін жергілікті атқарушы органдардың жауапкершілігін арттырады.Қазіргі таңда аймақтардың дамуы бір деңгейде болмай тұр. Сол себепті экономикасы артта қалған аймақтарға экономикасы дамыған аймақтардан көмек көрсетілуде. Сол себепті барлық аймақтардың экономикасын теңестіру үшін мемлекет тарапынан көмек көрсетіліп және жекелеген артта қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру үшін қосымша экономикалық механизмдер қолдану қажет.Артта қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру механизмінде негізгі орын инвестицияларға беріледі.
        
        Жоспар: 
* Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу
* Аймақ экономикасын мемлекеттік ... ... ... ... мемлекеттік реттеу - аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын, мемлекеттік және нарықтық ... ... ... ... ... мен ... тұтас кешенін қабылдауды талап ететін шешілуі күрделі мәселелердің бірі ... ... ... ... және де ... шешу үшін ... факторларды атап өткен жөн. Олар келесідей:
* табиғи ресурстарды дұрыс пайдалану;
* аймақтардың әлеуметтік-экономикасын жақсарту;
* аймақтарды инновациялық технологиялармен жабдықтау;
* аймақтардағы ... ... жіті ... ... ... ... ... асыру барысында әр түрлі деңгейдегі мемлекеттік билік органдарының да, жеке кәсіпорындар мен ұйымдардың да, ... ... ... ... органдарының да ат салысулары талап етіледі. Осымен байланысты аумақ экономикасын басқару механизмін ... ... ... және ... өзара толықтыратын үш бағытта жүргізу көзделеді:
* біріншісі - макродеңгейде ... ... ... механизмін одан әрі жетілдіру;
* екіншісі - мезодеңгейде тиімді аймақтық менеджмент механизмін қалыптастыру;
* үшіншісі - ... ... ... ... ... ... ... реттеудің бір жолы әкімшілік- құқықтық механизм көмегімен жүзеге асырылады. Яғни, басқару деңгейлері арасында мемлекеттік функционалдық ... ... ... бюджетаралық қатынастарды қалыптастыруды қамтамасыз ететін заңдарды шығару мен жүзеге асыру қажет. ... жүйе ... ... дамуын ынталандырады және аймақтарда қалыптасқан жағдай үшін жергілікті атқарушы органдардың жауапкершілігін арттырады.Қазіргі таңда аймақтардың дамуы бір деңгейде болмай тұр. Сол ... ... ... ... ... экономикасы дамыған аймақтардан көмек көрсетілуде. Сол себепті барлық аймақтардың экономикасын теңестіру үшін мемлекет тарапынан көмек көрсетіліп және ... ... ... ... ... мен ... үшін қосымша экономикалық механизмдер қолдану қажет.Артта қалған ... ... мен ... ... ... орын ... ... себептен мемлекеттің инвестицияны реттеу жүйесі 3 кезеңмен жүргізіледі:
* кезеңде - ең алдымен жобалардың басымдылығын ... және ... ... ... ... яғни ... ... аймақтардың басты мәселелерін анықтап, аймақтарды инновациялық технологиямен, өнірістермен және логистикалық инфраструктура мен ... ... ... кезеңде - мемлекеттің инвестициямен көмек көрсету жобасының басты мақсаты жобаларға құрылымдық-функционалдық талдау жасау, яғни аймақтарды дамытудағы табиғи және ... ... ... ... ... инновация үрдісімен дамыту барысынталдау;
* кезеңде - ақырғы этап ... ... ... инвестициямен қамтамасыз етіп және бөлін қаражатты мемлекет тарапынан реттеліп, бақылап отыру [2].
Инвестициялық қолдау, сонымен қатар, туризм саласын қамтып отыр. Өйткені, бұл сала ... ... және ... ... ... ... ... жобаларды дайындау барысында барлық қаржы көздерінің ішінде ... жаңа ... ... ... бағытталған, еңбекті көп қажет ететін жобаларға беріледі. Экологиялық және экономикалық жағдайы төмен аймақтарға қолдау инвестицияларынан негізгі көздері мемлекеттік бюджет қаражаттары мен ... ... ... ... да ... бола алады. Жоғарыда ұсынылған механизмдер әрбір аумақтағы проблемаларға қатысты қолданылады. Сонымен қатар, атап ... ... бұл ... ... ... жергілікті атқарушы органдарымен, шағын және орта бизнес субъектілерімен қолданатын болса ғана оң нәтиже береді. Жергілікті атқарушы органдар өз ... ... ... ... ... қажет:
* аймақтың инвестициялық тартымдылығын арттыру, инвестициялар еркін құйылуға ... ... ... және орта ... күшейту шараларын жүргізу;
* аймақтарда бизнес-инкубаторлар мен ақпараттық орталықтарды құру арқылы зерттеулерді, инновацияларды, ... және ... ... ... қолдау.
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеудің негізгі бағытының бірі - ... ... ... ұтымды жүргізу. Қазіргі таңда жүргізіліп отырған әлеуметтік саясаттың негізгі мақсаты ке - дейшілік деңгейін төмендету және қоғам - дағы ... ... ... ... отыр. Аймақтарда экономиканың өсуі және бісекеге қабілетті болудағы негізгі міндет халықтың әл-ауқатын көтеру, бірақ әлеуметтік мәселелерді шешу үшін әлеуметтік үдерістерді мына ... ... ... реттеуді күшейту қажет: табыстарды көтеру және елдің әл ауқатын ... [3]. Ең ... ... ... ... мен ... объективті үдеріс болып табылады, бұл ең алдымен тұрмыстың ең төмен деңгейі базалық әлеуметтік норматив ... ... ... - лік ... ... отырған әлеуметтік-экономикалық жағдайларына сай келуін көздейді.
* салааралық және ... дең - ... ... және ... ... арасында, сон - дай-ақ кә - сіп - - орын ішінде ... ... ... ... кел - тіру үшін ... ... - лар ... (еңбекке ақы төлеудің ең төменгі мөл - шері рөлін күшейту, ең - бекке ақы төлеудің ең тө - ... орта және ең жо - ғары ... - лері ... - дағы ... - ... ... салық салу жүйесін жетіл - діру және т.б.);
* республикада орта тап - тың қалыптасуы жө - нін - дегі ... ... - ... мен ... ... Осы ... халықтың табыстарын түбегейлі көтерумен бірге жұмыс орындарын құру, шағын және орта ... қол - дау, ... беру ... - ... дамыту, жинақ ақшаның, меншіктің қорғалуына кепілдікті күшейту және т.б. жөніндегі шаралар ... ... ... ... құры - ... ... еңбектің үлесін ұлғайту жағына қарай оңтай - ландыру (ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу, тұрғын үй және жол ... ... ... нысандары құрылысы, агросервис және т.б.) [4].
Аталған мәселелерді шешу барысында ... ... ... ... ... ... ... Мұның бір артықшылығы - үшжылдық кезеңге арналған экономиканы және әлеуметтік салаларды дамытудың басым бағыттарын ... ... ... кәсіпкерлер мен шетелдік инвесторларға өздерінің бизнестерін барынша ауқымды жоспарлауға мүмкіндік береді.Ең бастысы, стратегиялық ... ... ... ұзақ ... бюджеттік жоспарлау сүрлеуден адастырмайды. Халықтың тұрмысын көтеру барысында, яғни дағдарыстан шығу мақсатында мемлек басшысы экономиканы сауықтыру үшін қазіргі ... ... ... ... ... бес бағытты нақтылап берді. Оның біріншісі - банк секторын тұрақтандыру, ... - ... ... және ... ... шешу, үшіншіден - дағдарыс жағдайында шағын және орта бизнестің зардап шекпеу керектігін, төртінші ауылшаруашылығын ... ... ... - индустриялық-инновацияны дамыту [5]. Аймақтарды дамату барысында осы аталған жеңілдіктермен қоса ... ... ... мен қатар олардың өнімдерін нарыққа шығару үшін жағдайлар жасау, яғни бағаны бір қалыпты ұстап тұру, неғұрлым өнеркәсіп және ... ... ... ... ... саны солғұрлым төмендей береді. Сол себепті, ең алдымен мемлекетте өндіріс орындарын мен кедейшілікті жою басты міндет. ... ... ... ... ... ... ... Еліміздегі барлық селолық елді мекендердің (пункттердің) 780-дейі, яғни 10 пайыздан астамы әлеуметтік-экономикалық ... ... өте ... ... екенін ескерсек, онда мынадай экономикалық тетіктерді қолданудың маңызы арта түседі:
* алдын ала мақсаттық жоспарлау;
* салықтық және несиелік жеңілдіктердің түрлерін қолдану;
* ... ... ... ... ... ... жерді арзан бағамен немесе жалға ұзақ мерзімге беру.
Сонымен ҚР ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты келесідей ұсыныстар ұсынуға болады:
* Астана және Алматы қалаларының ... ... ... ... ... қаулысымен Астана қаласында өңдеуші өнеркәсіпті, инфрақұрылымды, ғылыми, мәдени, т.б, орталықтарын интенсивті дамытудың мемлекеттік бағдарламасы бекітілген. Ал, Алматы қаласында ҚР ... ... ... ... құру ... мен жоспарын бекітті. Сонымен қатар, бұл құжат аймақтық жұмсақ климаты мен әсем табиғатын ескере отырып, осы жерде туризм мен ... ... ... ... құруды қарастырады.Осының есебінен шағын және орта бизнесті кеңінен дамытуы, өңдеуші өнеркәсіптің көптеген кәсіпорындарын әртараптандыру және жаңартылуы ... ... және ... ... әртараптандыруды жүзеге асыру мұнай өңдеуші, мұнай-химия ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту мен ауылшаруашылық өнімдерін өңдейтін шағын және орта кәсіпорындарды құрумен, сонымен қатар, көлік және байланыс инфрақұрылымдарын дамытумен байланысты. ... ... ... ... облыстарында негізгі міндеті өңдеуші салалардағы өнеркәсіпті әртараптандыру. Бұл кәсіпорындар негізінен ғылымды көп ... ... ... ... түпкі өнімдерді шығаруға тиіс. Сонымен қатар, бұл өнімдерді өндіру басқа аймақтарда жүзеге асырылу керек. Бұдан басқа, ... ... да ... ... керек.
* Ақтөбе, Жамбыл, Қостанай және Оңтүстік Қазақстан облыстарында ауыл ... ... ... ... ... ... және ... ірі кәсіпорындардың әлеуетін пайдалану бойынша шаралар жүзеге асырылуы керек.
* Батыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... - ... ... әскери машина жасау кәсіпорындарын модернизациялау мен жаңарту.
* Алматы, Қызылорда және Ақмола облыстарында негізінен ... ... ... шағын және орта кәсіпорындарды дамытуға көңіл бөлінуі керек. Бұл аймақтартарда өмір сүру деңгейі ең ... ... бұл ... ... ... ... жеке ... дайындап, іске асыру қажет.
* Бұрын қалыптасқан таратып орналастыру жүйесi өз тиiмдiлiгiн жоғалтты және қазiргi уақытта қалыптасып ... елдi ... ... ... ... ... Бұрын минералдық-шикiзат кен орындарының базасында салынған жекелеген ... ... ... ... ... өмiр сүру үшiн ... ... және даму орталықтарынан шалғайдағы ауылдар перспективасыз болып қалды.
* Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуына мемлекеттің реттеушісі әсері инититутционалды құрылымдарды жүргізу, сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, кұрылымдық-инвестициалық саясаттарды жүзеге асыру және шаруашылық субьектілері арқылы жүзеге асырылуы қажет. ... ... және ... ... ... ... ... асырылатын шараларды интеграционды аймақтық тиімділікті ескере отырып, олардың аумақтық кешенді ... ... ... ... ... ... саясатты шешу үшін келесідей мүмкіншіліктерді пайдалану қажет:
* Аймақтарғы әлеуметтік-экономикалық, интеллектуалдық, өндірісі мен экспорттық ... ... ... және ... ... ... және аймақтық мүдделермен келісім және өзара байланысын қамтамасыз ететін ұзақ мерзімді болашақтағы жетістіктерге мемлекетіміздің өндіргіш күштерін ... мен ... ... ... кешенді болжамдар жасау.
* Ірі аймақаралық мәселелерді шешу жөніндегі жалпы мемлекеттік бағдарламаларды жасау мен жүзеге асыру.
* Аймақтардың ... ... алғы ... мен ... ... болжауда көрсетілген жүзеге асыруға мақсатталған жалпы мемлекеттік, аймақтық және салалық деңгейдегі орта мерзімді жоспарын құру.
* Айта келе, аймақтардың дамуын ... ... ... ... ... ... бойынша, келесілерді жатқызуға болады:
* аймақтардың әлеуметтік-экономикалық даму деңгейлеріндегі бастапқы ... , ... ... өмір сүру деңгейі мен сапасын қамтамасыз ету;
* меншіктің түрлі нысандарын тең негізде дамыта отырып, көпсалалы ... ... және ... ... ... мемлекет пен оның жекелеген аймақтарының мүдделерін үйлестіру арқылы біртұтас ұлттық экономиканың қызмет ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық механизмді құру.
* Аймақ экономикасын мемлекеттік реттеу механизмдері
Аймақ ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік және аймақтық мүдделердің ... мен ... ... ... ететін аймақтардың әлеуметтік және экономикалық дамуы мен өндіргіш күштерді орналастыруды ұзақ мерзімді перспективаға ... ... ... бар ... - ... ... және ... потенциалды нығайту мен тиімді қолдану;
-- ... ... ... ... ... ... даму ... мен кезеңдерін жүзеге асыруға бағытталған жалпы мемлекеттік аймақтық және ... ... ... ... жүйесі;
-- ірі ... ... ... ... шешу ... ... мемлекеттік бағдарламаларды жасақтау мен жүзеге асыру;
-- ... ... ... аса ... ... ... мақсатты бағдарламалады жүзеге асыру; оның ішінде экологиялық кедей аудандарды, депрессияға ... ... және ... ... ... жатқан ауылдық аудандарды мемлекеттік қолдаудың арнайы бағдарламасы;
-- ... ... үшін ... заңмен, институционалдық және әдістемелік қамтамасыз етілген арнайы экономикалық зоналар ... ... - ... және салықтық тетіктер;
Аймақ экономикасын мемлекеттік реттеу әдістері екі топқа бөлінеді:
тікелей (әкімшіліктік) және жанама (экономикалық).
Аймақтық экономиканы ... үшін ... ... жүйесін қолданады. Ол икемді жіктелінген кешенді болуы тиіс, аймақтық ерекшеліктерін ескеріп, ... ... және ... ... ... ... тиіс. Аймақтық дамуда орталық атқарушы органдардың реттеуші қызметтеріне мына шараларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті атқару органдарының қызмет етуінің құқықтық және ... ... ... ... ... перспективалық дамуының макроэкономикалық және салалық басымдықтарымен нығайып аумақтық дамудың маңызды бағыттары мен ... ... ... ... үшін олардың жеріне байланыссыз республика аумағында ең төменгі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу;
-- ... ... үшін аса ... бар ... ... ... қамтамасыз ету;
Сонымен бірге мемлекеттің аймақтық дамуындағы реттеуші рөлі бюджеттен қаржыланатын ... ... ... ... ... құрылым құраушы инвестициялық жобаларды жүзеге асырудан көрінеді.
1996 жылы 9 ... ... ... мақұлданды. Оның негізін салық және бюджет саясатын қалыптастыру позициясы ... және ... ... ... ... ... құрайды. Яғни, берілген аймақ бюджеттік қаржыландыру жағынан басыңқылардың құрамына кіреді, өйткені оның ... ... ... ... бола ... ... алдағы мерзімде аймақтардың басыңқылығын анықтау біріңғай ғылыми негізге негізделетін аймақтарына деген кешенді көзқарас дұрыс деп көрінеді.
Қазақстан ... ... ... халқына 2006 жылғы наурыздағы "Қазақстанның бәсекеге барынша қабілетті 50елдің қатарына кіру стратегиясы", 2007 жылдың 28 ақпанындағы "Жаңа әлемдегі, Жаңа Қазақстан" ... ... ... ... 2015 ... ... аумақтық даму стратегиясы" жасақталды. Бұл стратегияның объективті негізі - жаханданумен ел өңірлерінің ішкі арнаулы ... даму ... ... мен перспективаларды біртұтас бағалаудың қажеттілігі. Облыс бойынша өңірлерінің қазіргі дамуының ... - бұл ... ... ... және әлемдік жүйесінде өз орнын табу.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дамыған елдердегі баға белгілеу6 бет
КәсIпкерлIк туралы жалпы түсIнIк және оның ұйымдық - құқықтық формалары33 бет
Экономика жайлы50 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеу және оның әдістері19 бет
Қазақстан Республикасында кәсIпкерлIк қызметтIң дамуы және оны мемлекеттIк реттеу25 бет
Қазақстан Республикасының экономикасының нақты секторын белсендірудегі бағалы қағаздар нарығы71 бет
Қазақстан экономикасын реттеуге шетел инвестицияларын тарту22 бет
ҚР-ның ЭКОНОМИКАСЫН САЛЫҚТЫҚ РЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ75 бет
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу69 бет
Заңнамалық метрологияның халықаралық ұйымы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь