Стенобионттық және эврибионттық организмдер туралы ақпарат

І.Кіріспе
1.1 Факторлар ережесі
ІІ.Негізгі бөлім
2.1 Стенобионттар, эврибионттар
2.2 Абиотикалық фактор (ылғалдылық, жарық, температура)
ІІІ. Қорытынды
1.1 Организимге қатысты факторлардың әсеріне бірнеше жалпы заңдылықтарды бөліп көрсетуге болады. Ондай заңдылықтарға оптимум ережесі, шектеулі факторлар ережесі факторлардың әсері ережесі және тағыда басқа жатады.
Оптимум ережесі. Кез келген факторлардың организмге оң әсер ететін шектері болады. Факторлардың жоғары немесе төменгі дәрежедегі әсер организмге теріс әсер етеді. Организм тіршілігі үшін аса қолайлы экологиялық факторлардың белсенділігі Оптимум немесе экологиялық фактордың Оптимум аймағы деп аталады. Оптимум аймағынан тыс, организмнің тіршілігіне қауіпті немесе қлуіне алып келетін писсимум аймағы жатыр.
Әрбір организм, түр үшін фвакторлардың оптимум жағдайлары бар. Ол тек әсерлі жағдайда орналасқан әр түрге жататын особьтар үшін ғана емес, жбір организмнің әр түрлі даму сатыларында да әрқалай болады. Түр үшін оптимумның қандай деңгейі қолайлы болуына байланысты олардың жылу сүйетін және салқын сүйетін, ылғал сүйетін және құрғақшылықты сүйетін және т.б. болып бөлінеді. Әрбір түр үшін өзіне тән шыдамдылық шектері болады. Ал организмнің белгілі бір орта факторларының жағымсыз әсер – ықпалына шыдамдылық қабілетін төзімділік дейді .
Белгілі бір факторларға қатысты организмнің өмір сүре алатын төзімділі мәндерінің арасын организмдердің экологиялық валенттілігі (толеранттылығы) деп атайды.
Факторлардың ең төменгі немесе ең жоғарғы мәндерәнен асып, организмнің тіршілігін тоқтатуы туралы ұғымды ғылымда 1913 жылы американдық зоолог В.Шелфорд енгізді.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым Білім Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік ... ... және ... ... ... абиотикалық факторлардың - жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні
Дайындаған: ... ... ХН - ... Жексенаева А.Б
Семей-2015
Жоспар:
І.Кіріспе
1.1 Факторлар ережесі
ІІ.Негізгі ... ... ... Абиотикалық фактор (ылғалдылық, жарық, температура)
ІІІ. Қорытынды
1.1 ... ... ... ... бірнеше жалпы заңдылықтарды бөліп көрсетуге болады. Ондай заңдылықтарға ... ... ... ... ... ... ... ережесі және тағыда басқа жатады.
Оптимум ережесі. Кез келген факторлардың организмге оң әсер ... ... ... ... ... немесе төменгі дәрежедегі әсер организмге теріс әсер ... ... ... үшін аса ... экологиялық факторлардың белсенділігі Оптимум немесе экологиялық фактордың Оптимум аймағы деп ... ... ... тыс, ... ... ... ... қлуіне алып келетін писсимум аймағы жатыр.
Әрбір организм, түр үшін фвакторлардың оптимум ... бар. Ол тек ... ... ... әр ... жататын особьтар үшін ғана емес, жбір организмнің әр түрлі даму сатыларында да әрқалай болады. Түр үшін ... ... ... ... ... ... ... жылу сүйетін және салқын сүйетін, ылғал сүйетін және құрғақшылықты сүйетін және т.б. ... ... ... түр үшін өзіне тән шыдамдылық шектері болады. Ал организмнің белгілі бір орта факторларының ... әсер - ... ... ... ... ... .
Белгілі бір факторларға қатысты организмнің өмір сүре алатын төзімділі ... ... ... ... валенттілігі (толеранттылығы) деп атайды.
Факторлардың ең төменгі немесе ең жоғарғы мәндерәнен асып, организмнің тіршілігін тоқтатуы туралы ұғымды ғылымда 1913 жылы ... ... ... ... Бұл ... ... немесе толеранттылық (төзімділік) заңында көрсетілген. Кейде мұны Шелфорд ережесі деп те атайды.
- Организмдердің белгілі бір ортада орналасуы немесе ... ... сол ... ... бір ... ... бар ортаның кешенді экологиялық факторлардың байланысы. Организм тек осы минималды жіне максималды мәндердің аралығында ған өмір сүре ... заңы ... ... ... ... ... ... өсімдіктер және жануарлардан, сонымен қатар адамдардың да тіршілік ету ... ... ... ... ... екі ... ... Эврибионттар. (грекше eurus - кең) - факторладың кең ... ... ... бар ... ... ете ... ... Эвритермді түрлер - температураның үлкен ауытқуына төзімді организмдер. Эвригалинді түрлер - су тұздылығының үлкен ауытқуына төзімді ... ... ... - қысымның өатты ауытқуына төзе алатын организмдер, эврифагтар - әртүрлі азықтармен қоректене беретін ... ... - ... ... орталарында кең атарлған организмдер және т.б.
Қоңыржай белдеулердегі құрлықта мекендейтін жануарлардың көпшілік түрлері ... ... Күн ... т.б. ... орта ... ... ауқымды өзгерістерін елемей тіршілік ете береді. Эврибионттардың сыртқы орта факторларының ауқымды түрдегі ауытқуларға бейімделуі ... ... ... ... ... ... болатын морфофизиологиялық механизмдер арқылы анықталады. Мұндай бейімделушілік ... мен ... ... Эврибионттар өздерінің ішкі орта жағдайларыныңгомеостазын белсенді түрде сақтай алады. Эврифагтар - әртүрлі азықтармен қоректене беретін организмдер, ... - әр ... ... ... кең таралған организмдер.
Стенобионттар - (грекше stenos - тар ) тек ... бір орта ... ғана ... ете ... ... ... ғана ауытқуларына төзе алатын) организмдер. Стенотермді ... тек ... аз ғана ... шыдамды организмдер, стеногалинді түрлер - су тұздылығының өзгеруіне төзе алатын организмдер, стенобатты түрлер - ... ... ... ... организмдер.
Факторлардың өзара әсері. Организмдердің бір экологиялық факторларға қатысты оптималды мәндері және төзімділік шектері басқа факторлардың қандай күшпен әсер ... ... ... ... Бұл заңдылық факторлардың өзара әсері деп аталады. Әрбір фактор организмнің әртүрлі ... ... әсер ... Кейбір процестер үшін оптимум әсер - басқа процестер үшін ... ... ... ... ортаның қандайда бір факторлары басқа бір факторлармен бірге орнизмге әср еткенде оның нәтижесі де әртүрлі ... ... бір ... ... ... ... ... болады. Мысалы, өсімдіктердің солуын топырақты ылғалдау арқылы немесе булануды азайту үшін ауа температурасын төмендету арқылы тоқтатуға болады. ... ... ... ... ... ... отырып, ауылшаруашылығындағы мәдени дақылдармен үй жануарларына оптималды жағдайлар жасауға болады.
Шектеуші факторлар ережесі - бұл ережені маңыздылығы сол - ... ... ... ... көп факторлар әсері организмге теріс әсер етеді, ... ... ... ... ... тіпті ол фактор оптимум жағдайда болса да төмендетеді.
Неміс ғалымы Ю. Либих (1840 ж.) топырақтағы ... ... ... өсімдіктерге ісерін зеттей келе мынадай тұжырым жасады: . Бұл принцпті минимум ережесі немесе Либих заңы деп ... ... өз ... тұжырымдай келе, шектеуші мүмкіндіктер ретінде аса маңызды ... аз ... ... эелементтерді есептеді. Олар микроэлементтер деп аталды.
Шектеуші фатор тек ... ... ... да ... ... бір ... ауданда тіршілік ете алуын, жерсінуін білу үшін, ондағы қандайда да бір факторлардың түрдің экологиялық валенттілігінен асып түспейтінін білу ... ... ... ауыл ... ... қолданудың практикалық маңызы зор. Өйткені сол шектеуші факторларды жою арқылы жануарлардың ... ... ... болады.
Сытқы орта дегеніміз қарастырылып отырған объектіден немесе субобъектіден тыс жатқан бірақ олармен тікелей байланыстағы табиғи күштермен құбылыстар, оның ... мен ... ... орта деген түсінік сыртқы ортамен бірдей, алайда мұнда тірі ... ... ... тірі ... қатысуы қосылады. Кейбір өсімдіктер түрінің немесе жануралардың тіршілігіне қажетті ... бар ... ... үшін ... ... ... терминді қоланады. Қоршаған орта және қоршаған табиғи орта деген түсініктер және пайдаланылып жүр. Қоршаған орта объектілерімен немесе субобъектілермен тікелей байланыста ... ... ... ... ... ... табиғи ортаға табиғат объектілері атмосфералық ауа, су, орман және басқада өсімдіктер, джануарлар әлемі, табиғи ресурстар, табиғи кешендер жатады.
2.2 Табиғи ... ... ... ... күш ... ... тигізетін күштерді немесе жағдайларды фактор деп атайды. Табиғи жағдайда организм көптеген факторлардың ықпалына ұшырап отырады. Тіршілік иелері бейімделу реакцияяларымен ... ... ... орта ... ішкі және ... күшін экологиялық фатор дейді. Экологиялық факторлар организмге және экожүйедегі процестерді жылдамдығы мен бағытын реттеп отырады.
Экологиялық факторлар ... ... ... орта ... ... абиотикалық фактор;
2)биотикалық - тіршілі бар ортаның факторлары;
3)антропогендік - адамның шаруашылық қызмет қарекетінің ... ... ... ... ... фактор.
Абиотикалық фактор деп тірі организмдерге тікелей немесе жанама түрде әсерін ... ... ... ... ... бөліктері. Ортаның абиотикалық факторлары Жердегі тіршілік тұрақтылық шегін анықтайды, олардың табиғаты ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді. Климаттық фактор деп жердің бетіне күн энергиясының келу ерекшеліктерінен, ауа массаларының айналасынан, жылу мен ... ... ... ... динамикасынан жіне басқа да метерологиялық элементтерден тұратын факторларды айтады. ... ... ... ... жарықтық режим, қысым, атмосфералық жауын-шашын жатады. Клиаттық ... ... ... ... ... күн ... саналады. Ол биосфераны термиялық режимі мен жылулық балансын анықтайтын энергияның негізгі көзі, барлық организмдердің морфологисы мен физиологиясы, ... ... ... осы ... ... өсімдіктер мен жануарлардың тіршілігіне тікелей қатысты, әртүрлі рөл атқаратын экологиялық ... ... Жер ... ... тірі ... ... болу мен тіршілігі осы космостан келетін күн жарығына байланысты. Физикалық тұрғыдан қарайтын болсақ жарық энергия түрі, толқынды түрде сәулеленетін электр ... ... бар ... мен ... тіршілік әрекетіне елеулі тікелей немесе жанама әсер тигізетін ... ... бірі ... ... ... алмасу процесінің жылдамдығы да олардың денесінің температурасына байланысты. Көптеген түрдің ішкі температурасы орта температурасына қарай өзгеріп отырады. Сыртқы орта температурасы ... ... ... ... ... жылдамдығы да біресе жылдамдап біресе төмендеп отырады. Осындай өз денесінің температурасын реттей алмайтын жануарлар түрлерін пайкилотермді деп ... ... ... ... , өсімдіктерге, омыртқасыз жануарлармен қордасыз жануарлар түріне тән қасиет.
Спектр бойынша энергия ... ... ... ... және күннің әртүрлі биіктігіне өзгереді. Шашыраған радиациның мөлшері күн тұрған биіктік азайған сайын және ... ... ... ... артады.Күн сәулесі спектрінің әртүрлі учаскілері тірі ағзаларға әртүрлі әсер етеді. Ултракүлгін арасына жердің бетіне тек ұзын толқынды сәулелер ... Ал ... тірі ... құртатын қысқа толқынды сәулелерді 20-25 км биіктікте озон ... ... ... О3 ... бар жұқа ... сіңіреді. Фотолардың үлкен энергиясы бар ұзын толқынды ултракүлгін сәулелерінің химиялық белсенділігі жоғары. Олардың көп дозалары ағзалар үшін ... ал ... ... көп ... ... ... ... көру үшін қажет. Кез-келген тұрғылықты жердің жарық режимі тікелей және шашыраңқы жарықтың қарқындығы мен жарықтың ... оның ... ... мен ... ақ ... - яғни, жарықты сүйетін беттің шағылысу қабілеттілігімен анықталады.
Жанды заттардың арасында тек құстармен сүтқоректілер ... ... ... ұстай алады. Оларды гомойотермділер дейді. Сүтқоректілердің денесінің температурасы әдетте 36-370С, құстардыкі 400С дейін көтеріледі. Гомойотермділердің организмдеріне заттек алмасу процесі өте ... ... өтіп ... ... ... ... ... иондаушы және өткіш радиацияны, орта қозғалысын, табиғаттағы тәуліктік және маусымдық өзгерістерді жатқызуға ... ... ... - ... ... анықталатын фактор, сондықтан оны топырақтық фактор деп атайды. Организм тіршілігінде топырақтық ... да ... рөл ... ... әр ... мен ... құрамы топрықтың құрлымы мен және құрамымен, қасиетімен анықталады. Өсімдіктердің ағаш тектес ... ... көп ... тоңы бар ... аз ... ... және көлденең жайылады.
Ылғалдылық. Жасушадағы барлық биохимиялық үдерістердің ... ағза ... өмір сүру үшін су мен ... деңгейде қамтамасыз етілуң тиіс. Барлық тірі ағзалар үшін судың болуы өте маңызды рөл атқарады.
Сумен қамтамасыз ету ... ... ... ... үшін ... ... Судың балансын қолдаудың ерекшеліктері олардың қандай экологиялық жағдайда өмір ... өмір сүру ... ... су ... ... ... ... және суды денесіне ұстай алатынына байланысты. Барлық өсімдіктер суға қатысты 5 ... ... ... гигрофиттар, мизофиттар, ксерофиттар. ... тірі ... өзін ... ... ... ортамен тығыз байланыста ғана өмір сүре алады. Бұл орталарға ... су, ... ... жер ... және ... әр ... ... жатады. Табиғи ортаның құраушылары тірі организмдерге оң немесе теріс әсер етуі ... ... ... ... ... ғана ... ... немесе мекені болуы тиіс. Мәселен: көлбақа үшін қалыпты өсіп-көбейуіне қолайлы орта ылғалы мол көл жағасы.
Бірақ та организм үшін ... ... ... ... ... ... және ... күйінде әсер етеді. Олардың біреуі өте қажет, екіншілері орташа, ал үшіншілері мүлдем қажет емес зиянды болуы мүмкін. Сонымен орта дегеніміз - ... өсіп -- ... ... дамуы мен таралуына тікелей жанама әсер ететін айнала қоршаған орта компонентерінің жиынтығы. Ал, организмге ... ... деп - тек сол ... үшін ... келмейтін табиғи ортаның элементтерін айтады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стенобионттық және эврибионттық организмдер8 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер жайлы11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер жайлы ақпарат10 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер жайлы ақпарат туралы9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер туралы8 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер туралы мәлімет8 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. абиотикалық фактордың сигналдық мәні12 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні4 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь