Ч.Дарвиннің эмоцияның көрінуі туралы түсінігі


Біз күнделікті қарым-қатынаста бір-бірімізді ұғамыз, көңіл-күйімізді білеміз, өзара бірлескен қарым-қатынасқа түсеміз, бір-біріміздің қуанышы-мызды, ыза, уайым, қорқыныш, таңдану, жиіркену секілді сезімдерімізді ақпаратты қалыппен де, эмоциямен де ұғынысамыз. Ч.Дарвин, бұған қоса, адамдардағы сыртқы эмоционалдық көріністердің, анатомия тәрізді, бірте-бірте өмірге бейімделе, өзгеріске ұшырай отырып дамып, биологиялық функция атқаратынын дәлелдейді.
Психологиялық және психолингвистикалық ғылымдар, ең алдымен, адам әрекетіндегі эмоция функцияларын зерттейді. Алайда, ғылыми позиция осылай нақты бола тұра, эмоция психологиясының зерттелуі әзірге жеткіліксіз, әлі күнге эмоцияның біртұтас психологиялық теориясын жасау мәселесі шешілмеген.
Ч. Дарвин осы күнгi адамда байқалатын мәнерлi қозғалыстардың бiразы бiздiң ерте кездегi ата-бабаларымыздың тiршiлiгiнде елеулi орын алған әрекеттiң қалдығы екендiгiн айтады. Мәселен, қатты ашу кернеген адам кейде жұдырығын түйiп тiстенедi, қабағын түйiп булығады, демiн әзер алып, танауы делдиiп кетедi, жүрегi тарс-тарс соғады. Осындай мәнерлi қозғалыстардың әрқайсысының өзiнше шығу тарихы бар. Жоғарыда келтiрiлген мысалдан жауымен (жабайы аңдармен) айқасқа түсейiн деп тұрған адамның келбетiн, даярлық белгiсiн байқауга болады. Ертедегi адамдар жабайы аңдармен арпалысқа түсердiң алдында денесiн соған бейiмдеп алып, сонан кейiн айқасатын болған. Қазiргi адамдар үшiн мұндай көрiнiстер дөрекi, ебдейсiз қимылдар болып табылады. Мұндай ебдейсiз қимылдар мәдениеттi адамның қылығына ешбiр сыйымсыз сипат. Бұған көбiнесе сотқар, ызақор, кекшiл адамдар бiр табан жақын тұрады. Адамдардың сана-сезiмi өскен сайын оның қимыл-қозғалыстары да мәдениеттене түседi. Эмоциялық жағдайлар адамның дем алу, қан айналу органдарына өзгерiстер түсiретiнiн, бет әлпетi мен (мимика) бүкiл дене қимылдарына (пантомимика), сөздiң интонациясы мен тембрiне, дикциясы мен паузасына да өзгерiстер енгiзетiндiгiн дәлелдейтiн мысалдар көп. Қорқу эмоциясы кезiнде адамда байқалатын мәнерлi қозғалыстарды алайық. Қорыққан адамның қасы тартылып, түсi бозарады, қозғалыстары баяулап не мүлде тоқтайды, денесi дiрiлдеп қалшылдайды, шашы үрпиiп, көзi шарасынаи шығып, даусы қарлығып, үнi кiбiртiктейдi, аузы кебiрсiп, тынысы өзгередi, бетi шiмiркенiп, бүкiл денесi қалтырап, салқын тер шып-шып шығады. Тiптi орнынан қозғала, сөйлей алмай, дауысы шықпай қалатын кездерi болады. Қорқыныштың жеңiл түрi тынышсыздану, ауыры — үрейi ұшу т. б.
1. «Жалпы психология» Алдамұратова Алматы 1996
«Жалпы психология» Жарықбаев Қ. (оқулық) Алматы 2004
2. Изард К. Психология эмоции., Питер, 1999 г.
3. Сәбет Балтаұлы Бап – Баба «Жантану негіздері»

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

КОНСПЕКТ

Тақырыбы: Ч.Дарвиннің эмоцияның көрінуі туралы түсінігі.

Орындаған: Сыдықанова А.

Тексерген: Едігенова А.Ж.

Семей 2015

Біз күнделікті қарым-қатынаста бір-бірімізді ұғамыз, көңіл-күйімізді
білеміз, өзара бірлескен қарым-қатынасқа түсеміз, бір-біріміздің қуанышы-
мызды, ыза, уайым, қорқыныш, таңдану, жиіркену секілді сезімдерімізді
ақпаратты қалыппен де, эмоциямен де ұғынысамыз. Ч.Дарвин, бұған қоса,
адамдардағы сыртқы эмоционалдық көріністердің, анатомия тәрізді, бірте-
бірте өмірге бейімделе, өзгеріске ұшырай отырып дамып, биологиялық функция
атқаратынын дәлелдейді.
Психологиялық және психолингвистикалық ғылымдар, ең алдымен, адам
әрекетіндегі эмоция функцияларын зерттейді. Алайда, ғылыми позиция осылай
нақты бола тұра, эмоция психологиясының зерттелуі әзірге жеткіліксіз, әлі
күнге эмоцияның біртұтас психологиялық теориясын жасау мәселесі шешілмеген.

Ч. Дарвин осы күнгi адамда байқалатын мәнерлi қозғалыстардың бiразы бiздiң
ерте кездегi ата-бабаларымыздың тiршiлiгiнде елеулi орын алған әрекеттiң
қалдығы екендiгiн айтады. Мәселен, қатты ашу кернеген адам кейде жұдырығын
түйiп тiстенедi, қабағын түйiп булығады, демiн әзер алып, танауы делдиiп
кетедi, жүрегi тарс-тарс соғады. Осындай мәнерлi қозғалыстардың
әрқайсысының өзiнше шығу тарихы бар. Жоғарыда келтiрiлген мысалдан жауымен
(жабайы аңдармен) айқасқа түсейiн деп тұрған адамның келбетiн, даярлық
белгiсiн байқауга болады. Ертедегi адамдар жабайы аңдармен арпалысқа
түсердiң алдында денесiн соған бейiмдеп алып, сонан кейiн айқасатын болған.
Қазiргi адамдар үшiн мұндай көрiнiстер дөрекi, ебдейсiз қимылдар болып
табылады. Мұндай ебдейсiз қимылдар мәдениеттi адамның қылығына ешбiр
сыйымсыз сипат. Бұған көбiнесе сотқар, ызақор, кекшiл адамдар бiр табан
жақын тұрады. Адамдардың сана-сезiмi өскен сайын оның қимыл-қозғалыстары да
мәдениеттене түседi. Эмоциялық жағдайлар адамның дем алу, қан айналу
органдарына өзгерiстер түсiретiнiн, бет әлпетi мен (мимика) бүкiл дене
қимылдарына (пантомимика), сөздiң интонациясы мен тембрiне, дикциясы мен
паузасына да өзгерiстер енгiзетiндiгiн дәлелдейтiн мысалдар көп. Қорқу
эмоциясы кезiнде адамда байқалатын мәнерлi қозғалыстарды алайық. Қорыққан
адамның қасы тартылып, түсi бозарады, қозғалыстары баяулап не мүлде
тоқтайды, денесi дiрiлдеп қалшылдайды, шашы үрпиiп, көзi шарасынаи шығып,
даусы қарлығып, үнi кiбiртiктейдi, аузы кебiрсiп, тынысы өзгередi, бетi
шiмiркенiп, бүкiл денесi қалтырап, салқын тер шып-шып шығады. Тiптi орнынан
қозғала, сөйлей алмай, дауысы шықпай қалатын кездерi болады. Қорқыныштың
жеңiл түрi тынышсыздану, ауыры — үрейi ұшу т. б.

Күрделi эмоциялардың бiрi — көңiл. Кейпiне қарап адамдарды шат, жайдары,
жылы жүздi, ақжарқын, не көңiлге кiрбiң кiру, ызалы, түсi суық т. б. деп
ажыратады. Адамның көңiлiне айналасын қоршаған дүние әсер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ч. Дарвиннің эмоциялардың көрінуі туралы түсінігі
Ч.Дарвиннің эволюциялық теориясы
Ч. Дарвиннің эволюциялық ілімі
Ч. Дарвин
Ч. Дарвин теориясы
Эмоцияның пайда болуы, дамуы, сипаттамасы
Эмоцияның нейрофизиологиялық механизмдері
Эмоцияның физиологиялық механизмдері
Эмоцияның және сезімнің психофизиологиясы
Дарвиннің эволюциялық ілімі және оның негізгі қағидалары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь