Психикалық дағдарыс

"Дағдарыс" ұғымы қандай да болмасын құбылыстың деградацияға ұшырап өмір сүруі мен қызмет етуі мүмкін емес болатын ерекше күйін сипаттайды. Соңымен, "дағдарыс" ұғымы құбылыстың ішкі ерекшеліктерін бейнелейді: оның табиғи қызмет етуге және эволюцияға қабілетсіздігі, онда өзінің сапаларын, қасиеттерін сақтау мен өсіруге және өзінің негізгі мәнді сипаттамаларын сақтай отырып дамудың мейлінше жоғары сатысына көтерілу мүмкіндіктерінің болмауы. Әрине, дағдарыстың келтіріліп отырған түсіндірмесі тым жалпы бірақ шынайы өмірде кез келген құбылыс белгілі бір кезенде өзінің қайта құрылуы мен қирауы, жоғалуына бастайтын дағдарыстық сатыға өтеді. Сондықтан дағд арыстан шығу жолы құбылыстың сапалы жаңаруында жатыр.
Психологиялық дағдарыс – адамдардың психологиялық қалпының дағдарысы. Ол стресс күйінде білінеді, сонымен қатар сенімсіздікпен, болашақ үшін қорқуымен, жүмысымен қанағаттанбауымен, қобалжумен, уайымдаумен байқалынады.
Дағдарыстың формасының пайда болуына байланысты: анық, жасырынды болып бөлінеді.
-Анық дағдарыс – тез байқалатын және жылдам қолға алуға болатын дағдарыс.
- Жасырын дағдарыс – байқаусызда жүретін дағдарыс болып табылады. Сондықтан да ол қауіпті дағдарыс болып табылады.
Ағымдық мінезіне байланысты дағдарыс: терең, жеңіл болып бөлінеді.
- Терең дағдарыс – дағдарыстың өте қауіпті түрі. Ол көп шығынға алып келуі мүмкін.
- Жеңіл дағдарыс – керісінше нәтижесі жамандыққа алып келмейді,бірақ мұны да дағдарысқа жатқызамыз. Бұл дағдарыстың түрін алдын– ала көріп білуге болады.
Жас ерекшелік дағдарысы кезінде құрылымдық, физиологиялық және психикалық тепе-теңдік бұзылады. Дәл осындай кезеңдерде психикалық зақымданулардың туындауына қауіп-қатер арта түседі. Олар спецификалық жас кезендік психопатологиялық күйлермен көрінеді. Бұндай синдромдарға- невропатия синдромы, балалық аутизм, гипердинамикалық, патологиялық қорқыныштар, дисморфомания, жүйкелік анорексия, психикалық инфантилизм, гебоидтілік синдромдары жатады.
1. Акажанова, А.Т. Девиантология .- Алматы, 2009
2. Анастази А., Урбина С. Психологическое тестирование. — СПб., 2007.
3. Тебенова, К.С. Дамуында ауытқуралы бар балалар .- Караганда, 2006
4. Богоявленская Д. Б. Психология творческих способностей. — М„ 2009.
5. БурлачукЛ. Ф. Психодиагностика. — СПб., 2009.
        
        ‏   ‎Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы ... ...   ... ... ...                                                                                 ... Г.К‏                                                                     ‎            ... Г‏                                    ... ...   ... ... ... да болмасын құбылыстың деградацияға ұшырап өмір сүруі мен қызмет етуі ... емес ... ... ... сипаттайды.‭ ‬Соңымен,‭ "‬дағдарыс‭" ‬ұғымы құбылыстың ішкі ерекшеліктерін ... ... ... ... ... және ... ... ‬онда өзінің сапаларын,‭ ‬қасиеттерін сақтау мен өсіруге және өзінің негізгі мәнді сипаттамаларын сақтай отырып дамудың мейлінше жоғары сатысына көтерілу ... ... ... ... ... ... ... тым жалпы бірақ шынайы өмірде кез келген құбылыс белгілі бір кезенде өзінің ... ... мен ... ... бастайтын дағдарыстық сатыға өтеді.‭ ‬Сондықтан дағд арыстан шығу жолы құбылыстың сапалы жаңаруында жатыр.‏ ‎Психологиялық дағдарыс‭ ‬– ... ... ... ... ‬Ол ... ... білінеді,‭ ‬сонымен қатар сенімсіздікпен,‭ ‬болашақ үшін қорқуымен,‭ ... ... ... ... ... ... формасының пайда болуына байланысты:‭ ‬анық,‭ ‬жасырынды болып бөлінеді.‭ -Анық дағдарыс‏ ‎– тез байқалатын және жылдам қолға алуға болатын ... -‏ ... ... ‬– ... ... ... ... табылады.‭ ‬Сондықтан да ол қауіпті дағдарыс болып табылады.‭ Ағымдық мінезіне байланысты дағдарыс:‭ ‬терең,‭ ‬жеңіл болып ... -‏ ... ... ‬– ... өте ... түрі.‭ ‬Ол көп шығынға алып келуі мүмкін.‭ -‏ ‎Жеңіл дағдарыс‭ ‬– керісінше нәтижесі жамандыққа алып келмейді,бірақ мұны да дағдарысқа жатқызамыз.‭ ... ... ... ... ала ... ... болады.‭ Жас ерекшелік дағдарысы кезінде құрылымдық,‭ ‬физиологиялық және психикалық ... ... ... ... ... ... зақымданулардың туындауына қауіп-қатер арта түседі.‭ ‬Олар спецификалық жас кезендік психопатологиялық ... ... ... синдромдарға-‭ ‬невропатия синдромы,‭ ‬балалық аутизм,‭ ‬гипердинамикалық,‭ ‬патологиялық қорқыныштар,‭ ‬дисморфомания,‭ ‬жүйкелік анорексия,‭ ‬психикалық инфантилизм,‭ ... ... ... ... ... ... бір жасқа дейін‭ ) ‬негізгі сенім сенімсіздікке қарама-қарсы деген атқа ие болды.‭ ‬Бұл кезеңде ана мен бала ... ... ... ... ... маңызғаие.‭ ‬Егер ана баласына қажеттіліктерін қанағаттандыруда өз қамқорлығын,‭ ‬сүйіспеншілік пен мейірімділік танытса бала өз жағдайының жақсы ... ... ... күтуіне сәйкес келетінін сезеді.‭ ‬Нәресте қоршаған әлемге сеніммен қарауға үйренеді,‭ ‬ал бұл ... ... ... ... әкеп ... ... дағдарыс,‭ ‬бір жастан-үш жасқа дейінгі жас кезеңіне сәйкес келеді,‭ ... ... ... ... атқа ие ... ... ... «‬Мен өзім‭»‬ дағдарысын туындатады.‭ ‬Бала дамуының қарқындылығы оны дербес етеді.‭ ... ... ... ... ‬тыйым салуы жиілей бастайды.‭ ‬Тұрақты түртпектеу баланың өз қажетсіздігін сезінуге негіз болады.‭ «‬Шектен‭ ‬шығара ұялту‭»‬ жасанды мінез-құлыққа әкеледі,‭ ... бұл ұялу ... ... ... ... шешім шығарудабала қалайда жағдайдан шығуға талпынады.‭ ‬Бала осы жастың өзінде секем алу және ұялу ... ие ... ... балалық қарғыс және ауыр сөздер арқылы үндеу тастайды.‭ ‬Сондықтан да ата-ана міндеті-‭ ‬бала жеке ... ... және ... тыс басынбау болып табылады.‭ ‬Осы жағдайда ғана балада әділеттік қалыптасып,‭ «‬кінәлілік сезіміне ... ... ... жас ... даму ... қоғамның толыққанды мүшесі‭ ‬болып енеді.‭ Үшінші дағдарыс‭ «‬бастамашылдық немесе кінәлілік сезімі‭»‬ 4-5‭ ... ... ... ... ... артады.‭ ‬Олар әлемнің құрылымын және оған қалай әсер етуге болатынын біле бастайды.‭ ‬Олар үшін әлем шынайы және қиялындағы адам мен ... ... ... ... ... ... ... асқанда,‭ ‬олар айналасындағы адам мен затпен конструктивті тәсілде қатынас жасауға үйренеді және бастамашыл бола бастайды.‭ ‬Алайда оларды ... ... және ... болса,‭ ‬олар көптеген іс-әрекетінде өзін кінәлі сезінуге әдеттенеді.Төртінші дағдарыс‭ «‬Еңбексүйгіштік немесе бүтінсіздік сезімі‭»‬.‭ ‬6-‭ ‬11‭ ‬жаста мектепте,‭ ‬үйде және өз ... ... ... дағды мен іскерлігін дамытады.‭ ‬Эриксон теориясына сәйкес,‭ ‬түрлі бағытта бала құзыреттілігінің артуы‭ «‬Мен‭»‬ сезімін едәуір толықтырады.‭ ‬Өзін құрбыларымен салыстыру ... ... ие бола ... ‬Әсіресе осы кезеңде басқалармен салыстырғанда өзін жағымсыз бағалау зор зиянын келтіреді.‭ Бесінші дағдарыс жеткіншектік кезең-11-16‭ ‬жас‭ ‬.‭ ... ... үш ... ... ‬өзім‭»‬ дағдарысын еске түсіреді,‭ ‬бірақ бұл әлеуметтік мәнде жүзеге асады.‭ ‬Аталған дағдарыс белгілі бір өткірлігімен сипатталады.‭ ‬Дағдарыс белгілері:‭ 1.‏ ... ... оқу ... ... 2.‏ ... ‬Үш жас дағдарысымен салыстырғанда,‭ ‬оны екінші негативизм фазасы деп те атайды.‭ ‬Бала ортасынан алшақтайды,‭ ... ... ... бұзуға бейім,‭ ‬ішкі мазасыздықты сезінеді,‭ ‬өзіне көңілі ... ... ... ‬Ұл ... қыздарға қарағанда негативизм кеш‭ (‬14-16‭ ‬жас‭) ‬басталғанымен айқын әрі жиі байқалады.‭ Дағдарыс кезінде ... ... ... сипатта болуы міндетті емес.‭ Выготский іс-әрекеттің үш нұсқасын келтіреді.‭ Бірінші нұсқа-‭ ‬негативизм жеткіншек өмірінің барлық саласында айқын ... ... ... ... ... ... табады.‭ Екінші типте-‭ ‬бала потенциалды негативист.‭ ‬Негативизм қоршаған ортаның теріс ықпалына реакция ретінде кейбір жағдайда ғана байқалады:‭ ... ... ... ... іс-әрекеттер,‭ ‬ересектердің қысым көрсетуі.‭ ‬Мұндай бала шамамен‭ ... ... ... ... ... ... мүлдем болмайды.‭ ‬Ол балалардың‭ ‬20‭ ‬%-де кездеседі.‭ ‬Жеткіншектік кезеңде баланың түрліпсихикалық жарақат,‭ ‬қақтығыс,‭ ‬келеңсіздіктерге сезімталдығы күрт ... ... ... екі топ ... мәні ... ... ... бермеу және қақтығыстық жағдайлар.‭ ‬Екінші топқа келесі эманципациялы қақтығыс,‭ ‬құрбы-құрдастарымен топ құру негізінде туындайтын ... ... түсе ... ... ... басшылыққа ұмтылу,‭ ‬өзін кем сезіну,‭ ‬өзіне деген жоғары талаптардың орындалмау негіздері‭) ‬күштеп тоқтатуға болады.‭ Дәл осы жас ... ... ... әрекет белсенділік көрініс беріп,‭ ‬психологиялық дағдарысты сезіну мен байланысты жағымсыз тәуелділік қауіпі пайда болады.‭ ‬Психологиялық дағдарыс салдарына сезімтал болып келетін ... ... ... ... ... ... ... ‬отбасында қатыгездіктің құрбаны болғандар,‭ ‬ата‭ ‬– анасының ... ... ... ... ... ... адамдарын жоғалтқандар,‭ ‬ата‭ ‬– ананың ажырасу жағдайын басынан кешіргендер,‭ ‬ұяң,‭ ‬ұялшақ жеткіншектер,‭ ‬аборт немесе басқа да ... ... ... ... және өз ... ‬– құрдастарымен салыстырғанда үлкен жетістіктерге жетіп үлгерген дарынды балалар.‭ Бұл кезеңде өз тәніне көңілі ... ... ... құрылуына байланысты туындаған тітіркенгіштік күрт көтеріліп,‭ ‬қоршаған ортаға‭ ‬-‭ ‬деген қатынасы өзгеріп,‭ ... ... ... ... ‬дөрекілік,‭ ‬сыншылдық пайда болады.‭ Көптеген жеткіншектер басқалардай болғысы келумен қатар ешкімге де ұқсамауға ұмтылады.‭ Зерттеушілердің бір қатары‭ ‬18-19‭ ‬жаста ... ... ... ... көрсетіп және жеңіл шығудың жалпы‭ ‬3‭ ‬тәсілін ерекшелейді.Бірінші бұл‭ ‬– ішкі ресурстар мен конструктивті копингтік бағдарламаларды қолданудың мәнін түсінудің ... ... ... ... шешу ... ... ... тәсіл бұл‭ ‬– жекелік эмоционалдық тұрғыдағы уайымдауларына қатты мән бергендіктен мағыналы нәрсені көре алмағандықтан тиімсіз шешім пайда болады.‭ Үшінші‭ ‬– ... ... ... ... ... ... ... ‬жағдайды шешудегі жауапкершілікті басқа адамдарға артумен байланысты ... ... Қыз ... ... ол ... жағдайды терең эмоционалдық уайымдаумен қабылдап,‭ ‬одан мән‭ ‬– мағынаны көре алу ... ... ... ... ұшыраған қыз балалар оны түсіну мен басына өткеруде терең қабылдайды,‭ ‬нәтижесінде олар өмірдің қиын ... ... жол таба ... машықтанады.‭ Бозбалалардың бұл шақтағы ерекшелігі ол дағдарыстық жағдайды эмоционалдық мәнділігін төмендетеді,‭ ‬оны жеңіл қабылдауға ұмтылады.‭ ‬Дағдарысқа ... ұл ... ... ... уайымдауға беріліп,‭ ‬нәтижесінде өзінің мәселесін түсінуден алшақтай түседі.Пайдаланған әдебиеттер:‏ ‎1.‏ ... ... ... ‬.-‭ ‬Алматы,‭ ‬2009‏ ‎2.‏ ‎Анастази А.,‭ ‬Урбина С.‭ ... ... ‬— ... ‬2007.‏ ‎3.‏ ‎Тебенова,‭ ‬К.С.‭ ‬Дамуында ауытқуралы бар балалар‭ ‬.-‭ ‬Караганда,‭ ‬2006‏ ‎4.‏ ‎Богоявленская Д.‭ ... ... ... ... ‬— ... 2009.‏ ‎5.‏ ... ‬Ф.‭ ‬Психодиагностика.‭ ‬— СПб.,‭ ‬2009.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер4 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер жайлы4 бет
Психикалық дағдарыс4 бет
13 жас дағдарысы10 бет
Ерте психикалық жас жайлы3 бет
Жас кезеңдерге бөлу теориялары. Дағдарыстар10 бет
Жетім жеткіншектерді психологиялық диагностау ерекшелігі4 бет
Қарттар психологиясына теориялық талдау22 бет
Қиын немесе дағдарыс кезеңдердегі психофизиологиялық даму5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь