Изопроцесс түрлері

КІРІСПЕ
1.ГАЗ ЗАҢДАРЫ 4
1.1.Изотермиялық процесс 5
1.2. Изобаралық процес 6
1.3 Изохоралық процесс 6
1.4.Адиабаталық процесс 7
Қортынды 10
Пайдаланған әдебиеттер 11
«Молекулалық физика» бөлімінде қарастырылатан негізгі ұғымдар мен шамалар молекуланың өлшемін, жылдамдығын, массасын өлшеудегі әдістер, заттың мөлшері және мольдік масса, оның өлшем бірлігі, бөлшектің концентрациясы, бөлшектің орташа квадратгық жылдамдығы, бөлшектің орташа кинетикалық энергиясы, термодинамикалық жүйе, жылулық тепе-теңдік, күй параметрлері, қысым, көлем, температура, жұмыс, жылу мөлшері, ішкі энергия. Негізінен жоғарғы сыныптағы молекулалық физика бөлімінде газдардың молекула-кинетикалық теориясының негізгі теңдеуімен, термодинамикамен (жылулық құбылыстарды макроскопиялық деңгейде түсіндіретін) және төменгі сыныптарға қарағанда тереңірек газдардың, сүйықтардың және қатты денелердің қасиеттерімен танысады. Молекулалық физика бөліміндегі қүбылыстар: диффузия, жылу сыйымдылық, тұтқырлық, броундық қозғалыс, жылулық тепе-теңдік, заттың агрегаттық күйлерінің өзгеруі. Механика бөлімінен кейін молекулалық физика бөлімін оқудың өзінде үлкен бір мән жатыр. Өйткені бұл бөлімде оқушылар механикадағы қозғалыстан ерекше қозғалыспен танысады.
Молекулалық физика бөлімін оқытуда мұғалімнің негізгі мақсаты жылулық қозғалыстың механикалық қозғалыстан айырмашылығын түсіндіру кезінде динамика заңдарының қолдану шегін айқындау және де оқушыларды жылулық құбылыстар мен процестерді қарастаратын статистикалық және термодинамикалық әдістермен таныстыру. Бұл екі әдіс бір дененің күйін әр түрлі жолмен түсіндіргендіктен бірін-бірі толықтырады. Осыған байланысты мұғалім температура, ішкі энергия, идеал газ т.б. ұғымдарды термодинамикалық және «Молекулалық физика» бөлімінде қарастырылатан негізгі ұғымдар мен шамалар молекуланың өлшемін, жылдамдығын, массасын өлшеудегі әдістер, заттың мөлшері және мольдік масса, оның өлшем бірлігі, бөлшектің концентрациясы, бөлшектің орташа квадратгық жылдамдығы, бөлшектің орташа кинетикалық энергиясы, термодинамикалық жүйе, жылулық тепе-теңдік, күй параметрлері, қысым, көлем, температура, жұмыс, жылу мөлшері, ішкі энергия. Негізінен жоғарғы сыныптағы молекулалық физика бөлімінде газдардың молекула-кинетикалық теориясының негізгі теңдеуімен, термодинамикамен (жылулық құбылыстарды макроскопиялық деңгейде түсіндіретін) және төменгі сыныптарға қарағанда тереңірек газдардың, сүйықтардың және қатты денелердің қасиеттерімен танысады. Молекулалық физика бөліміндегі қүбылыстар: диффузия, жылу сыйымдылық, тұтқырлық, броундық қозғалыс, жылулық тепе-теңдік, заттың агрегаттық күйлерінің өзгеруі. Механика бөлімінен кейін молекулалық физика бөлімін оқудың өзінде үлкен бір мән жатыр. Өйткені бұл бөлімде оқушылар механикадағы қозғалыстан ерекше қозғалыспен танысады.
Молекулалық физика бөлімін оқытуда мұғалімнің негізгі мақсаты жылулық қозғалыстың механикалық қозғалыстан айырмашылығын түсіндіру кезінде динамика заңдарының қолдану шегін айқындау және де оқушыларды жылулық құбылыстар мен процестерді қарастаратын статистикалық және термодинамикалық әдістермен таныстыру. Бұл екі әдіс бір дененің күйін әр түрлі жолмен түсіндіргендіктен бірін-бірі толықтырады. Осыған байланысты мұғалім температура, ішкі энергия, идеал газ т.б. ұғымдарды термодинамикалық және статистикалық тұрғыдан олардың мазмұнын аша білуі керек.
Идеал газ күйі теңдеуінің көмегімен газ массасы және үш параметрдің — қысым, көлем немесе температура — біреуі өзгермей қалған жағдайдағы процестерді зерттеуге болады. Газдың бір параметрінің1 мәні тағайындалып, қалған ек1 мәні арасындағы сандық, тәуелділікті айқындайтын заңдарды газ заңдары деп атайды.
Параметрлердің біреуінің мәні өзгермей қалған кезде өтетін процестер изопроцестер деп аталады. Изопроцестер табиғатта кең таралған және техникада жиі пайдаланылады.

статистикалық тұрғыдан олардың мазмұнын аша білуі керек.
Идеал газ күйі теңдеуінің көмегімен газ массасы және үш параметрдің — қысым, көлем немесе температура — біреуі өзгермей қалған жағдайдағы процестерді зерттеуге болады. Газдың бір параметрінің1 мәні тағайындалып, қалған ек1 мәні арасындағы сандық, тәуелділікті айқындайтын заңдарды газ заңдары деп атайды.
Параметрлердің біреуінің мәні өзгермей қалған кезде өтетін процестер изопроцестер деп аталады. Изопроцестер табиғатта кең таралған және техникада жиі пайдаланылады.
1.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2007 жыл. — 264 бет.
2.Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: «Бастау» баспаханасы, 2008. - 425 б.
3.Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Механика / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар : «ЭКО» ҒӨФ. 2007 жыл.-291б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ                  ... ... ... ... ... факультеті
(факультет атауы)
кафедрасы
(кафедра атауы)
Мамандыққа кіріспе
(пән атауы)
СӨЖ
(жұмыс түрі)
Изопроцесс түрлері
(жұмыстың тақырыбы)
Орындаған: Сералиева ... ТЭ-517 ... ... ... ... ... ... Изобаралық процес 6
1.3 Изохоралық процесс 6
1.4.Адиабаталық процесс 7
Қортынды 10
Пайдаланған әдебиеттер 11
КІРІСПЕ
бөлімінде қарастырылатан негізгі ұғымдар мен шамалар молекуланың өлшемін, жылдамдығын, массасын өлшеудегі әдістер, заттың ... және ... ... оның ... бірлігі, бөлшектің концентрациясы, бөлшектің орташа квадратгық жылдамдығы, бөлшектің орташа кинетикалық энергиясы, термодинамикалық жүйе, жылулық тепе-теңдік, күй ... ... ... ... ... жылу ... ішкі энергия. Негізінен жоғарғы сыныптағы молекулалық физика бөлімінде ... ... ... ... ... ... (жылулық құбылыстарды макроскопиялық деңгейде түсіндіретін) және төменгі сыныптарға ... ... ... сүйықтардың және қатты денелердің қасиеттерімен танысады. Молекулалық физика бөліміндегі қүбылыстар: диффузия, жылу сыйымдылық, тұтқырлық, броундық қозғалыс, жылулық тепе-теңдік, ... ... ... ... Механика бөлімінен кейін молекулалық физика бөлімін оқудың өзінде үлкен бір мән жатыр. Өйткені бұл бөлімде оқушылар ... ... ... ... танысады.
Молекулалық физика бөлімін оқытуда мұғалімнің негізгі мақсаты жылулық қозғалыстың ... ... ... түсіндіру кезінде динамика заңдарының қолдану шегін айқындау және де оқушыларды жылулық құбылыстар мен ... ... ... және ... ... таныстыру. Бұл екі әдіс бір дененің күйін әр түрлі жолмен түсіндіргендіктен бірін-бірі толықтырады. Осыған байланысты мұғалім ... ішкі ... ... газ т.б. ... ... және ... тұрғыдан олардың мазмұнын аша білуі керек.
Идеал газ күйі ... ... газ ... және үш ... -- ... ... ... температура -- біреуі өзгермей қалған жағдайдағы процестерді зерттеуге болады. Газдың бір параметрінің1 мәні ... ... ек1 мәні ... ... тәуелділікті айқындайтын заңдарды газ заңдары деп атайды.
Параметрлердің біреуінің мәні өзгермей қалған кезде өтетін процестер изопроцестер деп аталады. Изопроцестер ... кең ... және ... жиі ... ... газ күйі ... ... газ массасы жә - не үш параметрдің -- қысым, көлем немесе температура -- біреуі ... ... ... ... ... ... ... бір параметрінің1 мәні тағайындалып, қалған ек1 мәні арасындағы сандық, тәуелділікті айқындайтын заңдарды газ заңдары деп атайды.
Параметрлердің біреуінің мәні өзгермей қалған ... ... ... ... деп ... ... ... кең таралған және техникада жиі пайдаланылады.
Шынында да, ешбір процесс қандай да болмасын қатаң тағайындалған бір параметрдің мәнінде ... ... ... ... көлемнің тұрақтылығын бұзуға әсер ететін қандай да бір жағдайлар болады. Тек ... ... ғана ... ... ... тым ... сақтағга болады, бірак жұмыс істейтін техникалық кұрылғылар-да және табиғатта бұл іс ... әсте ... ... ... ... ... моделі. Ол шындықты тек жуық қана бейнелейді
1.1.Изотермиялық процесс
Температура тұрақты болғанда мак-роскопиялық,денелердің термодинамикалық, жуйесі ... ... ... ... деп атайды. Газ температурасын тұрақты етіп ұстау ушін ол температурасы тұрақты болып тұратын үлкен жүйемен- термостатпен -жылу алмасатындай болуы қажет. ... ... ... ... газдың, темпе - ратурасы өзгеретін болады, Егер ... ... ... - ... ... ... ... елеулі өзгермесе, онда ол термостат қызыметін атқара алады.(1-сурет )Егер газдың температурасы өзгермесе, онда оның берілген массасы ушін газ ... ... ... ... ... ... ... жүзінде ағылшын ғалымы Р. Бойль(1627 -- 1691), одан біраз кейінірек француз ғалымы Э. Мари - отт (1620 -- 1684) ... ... ол ... ... заңы деп ... заңы кез ... газ ... сондай-ақ олардың қоспасы үшін де, мысалы, ауа ушін де дұрыс. Тек атмосфералық қысымнан бірнеше жүз есе жоғары қысымдарда ғана бұл ... ... ... түрде байқалады.
Атмосфералыққа жақын қысымдарда Бойль-Мариотт заңының дұрыстығына алдыңғы параграфта сипатталған қондырғының көмегімен көз жеткізуге болады.
Тұрақты ... газ ... ... тәуелділігі график түрінде изотерма деп аталатын қисық сызық арқылы кескінделеді. Газдың изотермасы қысым мен ... ... кері ... ... ... Қйсык сызықтың мұндай түрін математикада гипербола деп атайды.
Әр түрлі тұрақты температураға әр түрлі изотермалар сәй - кес келеді.ЕгерV=const ... ... ... күй ...
pV= (1) ... ... сығу ... немесе ыдыстары ауаны сорып шығарғанда поршень астындағы ауаның ұлғаюын - шамамен изотермиялық процесс деп есептеуге болады. Шынында, бұл ... ... ... рас, ... ... жуықтауда ондай өзгерісті елемеуге де болады.
1.2. Изобаралық процес
Қысым тұрақты болғанда термодинамикалық, жүйе күйінің өзгеру процессі изобаралық деп ... ... ... ... кез ... күйінде көлемнің температурараға қатысы тұрақты болып қалады. P=const болғанда,
(2)
Егер газ қысымы өзгермесе, берілген массалы газ ушін ... - нің ... ... ... ... ... 1802 жылы француз ғалымы Гей-Люссак (1778 -- 1850) тәжірибе жүзінде тағайындаған және сондықтан ол ... заңы деп ... ... қатысқа сәйкес тұрақты қысымда газдың көлемі температураға ... ... ... яғни:
V=const. T (3) ... ... ... ... ... деп ... түзумен кескінделеді
1.3 Изохоралық процесс
Изохоралық процесс. Газдың көлемі тұрақты, яғни V=const., ал температура(T) мен қысым(V) ... ... ... ... ... деп айтады.
Изохоралық процессті көлемі өзгермейтін герметикалық (тұмшаланған) ыдыстағы газдар мен сұйықтықтарда жүзеге асыруға болады. Дене көлемінің өзгеруіне ішкі ... ... ... жұтылуы не шығуы есебінен атқарылады. Температураның өзгеруіне байланысты ... ... ... да ... Изохоралық процесс кезінде идеал газдың қысымы температураға пропорционал (Шарль заңы) болады.
Нақты (идеал емес) газда Шарль заңы орындалмайды. ... ... ... ... ... бір ... ... өзара әсерлесу энергиясын арттыруға жұмсалады. Ал қатты денедегі изохоралық процессті атқару техникалық жағынан едәуір күрделі болып келеді. ... өте аз ... ... кез ... ... процесті, бірнеше ондаған килобар қысымға дейін, изохоралық процесс деп есептеуге болады.
1.4.Адиабаталық ... ... ... жылу ... ... жүйеде өтетін термодинамикалық процесс. Адиабаталық процесс жылу өткізбейтін ... ... ... ... ... деп ... ... орта мен жүйе арасында жылу алмасып үлгере алмайтындай уақытта тез өтетін процестер (жылу ... ... ... ... ... ретінде қарастырылады. Оған мысалы, дыбыстың ауада таралуы, жылу ... ... ... ... ... (немесе ұлғаюы) т.б. жатады. Газ сығылғанда температура ... ... ... ... ... қайтымды және қайтымсыз процесс түрінде өтуі мүмкін.Шинаны немесе ... ... ... сорғының ауаны тез сығыуы салдарынан ол қызады.Газдың ішкі энергиясы оны сығатын сыртқы күштердің ... ... ... ... тез ұлғаюы кезінде оның салқындау құбылысын бақылыуға болады.Ол үшін үлкен шыны бөтелкеге су құйып,түтін енгізеді және сорғы көмегімен оған ... ... ... ... жоқ ... ... булануы ондағы ауа температурасының жоғарлағаның дәлелі болып табылады. Бөтелкедегі ауа ... ауа ... ... ... ... ... әкеледі.Ауа жылдам ұлғая отырып бөтелкеден шыға бастайды,ал бөтелкеде қалың тұман пайда болады,ол ұлғаю ... ... ... ... ... ішкі ... кему ... жұмыс істейді.Тез сығылу немесе ұлғаю кезінде қоршаған ортамен жылу алмасып үлгермейтіндігі қарастырылған ... ... ... аз ... ... Q=0 деп ... процестерді адиабаталық процесстер ретінде қарастырамыз. Мұнда термодинамиканың 1 заңы U+A=0 немесе U=-A түрінде өрнектеледі.Бұл адиабаталық процесс ... ... ... ішкі ... ... ... және ... жұмыс атқарлатының көрсетеді.
Ұлғаю кезінде газдың ішкі энергиясы кемиді,оның есебінен оң жұмыс атқарылады. Адиабаталық процессті графикте адиабата деп ... ... жану ... ... жану қоспасының поршеньмен сығылуын немесе ондағы отын жанғанда газ тәрізді өнімдерінің жылдам ұлғаюын адиабаталық процесстерге жатқызады.Оларға: бомба,снаряд,миналардың жарылыстары. Адиабаталық процесс - ... ... ... -- ... ... жылу ... ... тұратын (жер бетімен, ғарышпен, жанасатын ауа массасымен) ауаның термосерпіндік өзгерісі. Шуақты күні Жерден қызған ауа қабаттары жылдам көтеріледі.Тығыз емес ... олар ... ... ... пайда болады. Айнымалы жұлдыздардың жарқырау периодының өзгерісі олардың сыртқы қабатарының адиабаталық ұлғаюы иен ... ... ... байланысты.Бұл процесстер айнымалы жұлдыздар-цефеидтерде дәлме -дәл белгілі уақыт аралығында қайталанады.Цефеидтің қабығы ұлғайғанда,оның атемпературасы мен қысымы тез төмендейді.Қабықшаны ... ... ... мен ... ... шамасына дейін артады.Әрі қарай бұл процесстер қайталана береді. Мұндай ... ... ... байланысты.
Адиабата (гр. adiabatos -- өтпейтін) -- адиабата -- қайтымды (адибаттық) процесті ... ... ... , ... ... ... кезінде система сыртқы денелерге қарсы жұмысты тек өзінің ішкі энергиясының есебінен ғана ... ... ... ... ... ... кезінде сыртқы денелер системаға жұмыс атқаратын болса оның ішкі ... ... газ ... ... ... қоршаған ортаға қарсы жұмыс атқаратын болса,онда оның ішкі энергиясы азаяды.Демек бұл ... газ ... ... ... ... жылу ... жұмыс істеу принциптерін байқаудан қалыптасты. Жылу машинасының термиялық п.ә.к. η=0 болуы үшін Q2=0 шарты орындалуы керек, яғни ... жылу ... көп ... ... ... ... ... тиімді болатыны анық. Сөйтіп, жылу машинасы тек қыздырғыштан ... жылу ... Q1 ... ... ... еді, ал бұл ... ... Француз инженері С.Карно (1796-1832) 1824 жылы жылу машинасының жұмыс істеуі үшін міндетті түрде температурасы әртүрлі екі жылу көзі ... ... ... ... ... ... 1851 ж. ... пен Томсон дамытып, мынадай принцип түрінде тұжырымдады: нәтижесі бір жылу көзінен алынған жылу мөлшері есебінен тек ... ... ғана ... ... ... ... жүзеге асыруға болмайды, яғни жылу көзінен жұмыстық денеге берілген Q1 жылу мөлшері А жұмысқа айналатын (А=Q1) машина жасау ... ... Бұл ... ... ... бастамасы деп аталады. Осыған сүйеніп Карно мынадай теорема қорытып шығарды: ... ... ... ... ... жылу машиналарының ішіндегі ең тиімдісі - қыздырғыш пен суытқыштың температуралары бірдей және ... ... ... ... ... ... = (Q1 - Q2) / Q1 100 (4) ... ... ... ... жылуды қалай болса солай жеткізу немесе алып кету (dqа!=0) процессін айтады, ол үшін көрсеткіштерінің ... ... ... 1 pν = const кезінде, яғни изотермиялық процесстің теңдеуі болады, n = k, Pνk = const - ... ... ... ... болуы. Әр түрлі политропты көрсеткіштер үшін, политроп жағдайы суретте көрсетілген.
Политроптар үшін, жұмысқа ... ... мен ... ... ... ... болуы да, изоэнтропиялық процесспен ұқсас. Тек қана, изоэнтропты көрсеткішті k, политропты ... n ... ғана ... ... ... көлемнен өзгеруі, мынаны құрайды:
(5)
(6)
Изохорлы және изобарлы процесстерді, жеке күй ретінде қарастырылуы мүмкін:
изохорлы процесс үшін n = infinity және ... = ν = ... ... үшін pν°=р = ... ... ... ... санды жылулығы, мына жолмен алынуы мүмкін:
(7) ... ... ... ... Cp - Cν = R ... ... газға арналған, қайтымды политропты процесстің меншікті жылу ... ... ... Cν= const, const және n = const. ... ... политропты процесс, тұрақты меншікті жылу сыйымдылығының процессі.
Қортынды
Изопроцестер табиғатта кең таралған және техникада жиі пайдаланылады. Шынында да, ... ... ... да болмасын қатаң тығайындалған бір параметрдің мәнінде жүрмейді. Температураның, қысымның немесе көлемнің ... ... әсер ... ... да бір ... ... Тек лабораториялық жағдайларда ғана қайсыбір параметрлердің тұрақтылығын тым дәлірек сақтауға болады, ... ... ... ... ... және табиғатта бұл іс жүзінде мүмкін емес. Изопроцесс - бұл нақты процестің идеалдандырылған моделі. Ол шындықты тек жуық қана ... ... кең ... және техникада жиі пайдаланылады.
Шынында да, ешбір процесс қандай да болмасын қатаң тағайындалған бір параметрдің мәнінде жүрмейді. Температураның, ... ... ... ... ... әсер ... қандай да бір жағдайлар болады. Тек лабораториялық жағдайларда ғана ... ... ... тым ... сақтағга болады, бірак жұмыс істейтін техникалық кұрылғылар-да және табиғатта бұл іс ... әсте ... ... ... тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. -- Алматы: ... 2007 жыл. -- 264 бет. ... Р.А. ж. б. Жылу ... ... Р.А. ... А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: баспаханасы, 2008. - 425 б. ... ... ... ... / ... ... басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар : ҒӨФ. 2007 ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Изопроцесс түрлері жайлы мәлімет5 бет
Изопроцесстердің 5 түрі8 бет
Изопроцесстердің түрлері3 бет
Биологиялық жүйелердегі процестерді анализдеуде термодинамиканың 1-2 заңдарын қолдану13 бет
Жылу динамиканың бірінші және екінші заңы8 бет
Изопроцестердің 5 түрі:изобаралық,изотермиялық,адиабаталық,изохора,политроптық4 бет
Тау-сағыз (Scorzonera tau-saghyz) өсімдігінің биологиялық ерекшеліктері. Культивирленетін өсімдік клеткаларынан каучукты(изопреноид) бөліп алу әдістері14 бет
Термодинамиканың бiрiншi заңын изопроцестерге қолдану6 бет
Ауаның адиабата көрсеткішін табу жолдары12 бет
Жылудинамиканың бірінші және екінші заңы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь