Тарихи романдардың басты идеялық-көркемдік ерекшелігі. Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау (образдар жүйесі, портреттер, мінездеу, жазушының тіл шеберлігі, жазушы стилі)

1.Тарихи романдардың басты идеялық.көркемдік ерекшелігі.
2. Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау (образдар жүйесі, портреттер, мінездеу, жазушының тіл шеберлігі, жазушы стилі)
Ғасырлар қойнауынан сыр шертіп, халқымыздың тарихын тереңдей танытатын, ұлы тұлғалармен олар өмір сүрген ортаны елестететін тарихи туындылардың әдебиеттегі орны орасан зор. Тәуелсіздік алғаннан кейін рухани ұлттық мұраларымызды саралап, бүгінгі биіктен бағалау қажет. Суреткердің терең қабілетін тану мен шығармашылық болмыс-бітімін анықтаудың, бағалаудың, жүйелеп зерттеудің дағдыға айналған, арнайы ізге түскен дәстүрі бар. Ол үшін сол кезең үлесіндегі, яғни авторды қоршаған орта мен уақыттың тыныс-тіршілігінен хабардар болып қана қоймай, өткеннің өнегесін ұғынып зерттеудің құндылығы зор болмақ.
Жазушы негізі болып табылатын өмір шындығымен шығармашылық үрдістің нәтижесі ретіндегі образдық әлем сипаты арасындағы қарым-қатынасты анықтайтын өзіндік мәдени құбылысты жасайды. Бұл арада тамыры тереңде жатқан тарихи зерттеулердің, сол уақыттағы нақты фактілердің, ауызша немесе жазбаша тарихи материалдардың да маңызын жоққа шығармау керек. Осындай озық үлгілерді пайдалана отырып жазылған тарихымыздың көркем шежіресі іспеттес тарихи романдарымыздың айтары көп-ақ.
Белгілі бір талғаммен тарихи туындылар тудыруда әдебиет тарихынан дәстүр жалғасуын көруге болады. Әр түрлі уақытты белгілейтін, жазылу мезгілдері өзгеше туындылардың үндестікпен жалғаса жазылуы ерекше құбылыс. Мұндай дәстүр жалғасуын жазушылардың сөз саптауы, жазу стилі, шығармашылық әдіс-тәсілдері арқылы аңғаруға болады.
Халқымыздың өткендегі өмір кешулерін, арман-мұраттарын суреттеу жөнінде қазақ әдебиеті тарихындағы жиырмасыншы ғасырдың 60-80 жж. алатын орны ерекше. Осы кездердегі қаламгер санасында бастау алған сілкініс пен серпіліс қазақ романдарының дүниеге көптеп келуіне әсер етті. Әрбір шығарма көтерген тақырыбына байланысты дәуір, заман сипатын, адамдар арасындағы қарым-қатынасын, олардың өзара қақтығыстары мен психологиясын ашуды көздейді.
Тарихи романдар - өз дәуірінің көркем шежіресі. Ықылым замандардағы бабаларымыз кешкен қиын ғасырлар шеруі, қоғам дамуында айрықша орын алатын кешегі дүбірлі дәуірлер тынысы да тарихи романға берік арқау болды.
1. Бердібаев Р. Қазақ тарихи романы. - Алматы: Ғылым, 1979.
2. Бердібаев Р .Тарихи роман. - Алматы: Санат. 1997.
3. Дәдебаев Ж. Өмір шындығы және көркемдік шешім. - Алматы: Ғылым, 1991.
4. Сыдықов Т. Қазақ тарихи романы. - Алматы: Ер Дәулет. 1996.
5. Тоқтаров Р. Абайдың жұмбағы. – Алматы: әл-Фараби, 1999. – 752 б.
6. Ахметов З. Адамзаттың перзенті // Кітапта: Дала даналары. – Алматы, 2001. – 640 б.
7. Елеукенов Ш. Қазақ әдебиеті тәуелсіздік кезеңінде. – Алматы: Алатау, 2006. – 352 б.
8. Абай және архив. – Алматы, 1995. – 216 б.
9. Абай дәстүрі және қазіргі қазақ әдебиеті: ұжымдық монография. – Алматы: Арда, 2009. – 392 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ ... ... ... ... ... ... идеялық-көркемдік ерекшелігі.2. Р.Тоқтаровтың  романына әдеби талдау (образдар жүйесі, портреттер, мінездеу, жазушының тіл шеберлігі, жазушы стилі)Орындаған: Қонырбаева Т.Ж.Топ: ФИ-201Тексерген: ... Р.Қ  ... ... ... ... ... ... қойнауынан сыр шертіп, халқымыздың тарихын тереңдей танытатын, ұлы тұлғалармен олар өмір сүрген ортаны елестететін тарихи туындылардың ... орны ... зор. ... ... ... ... ұлттық мұраларымызды саралап, бүгінгі биіктен бағалау қажет. Суреткердің терең қабілетін тану мен ... ... ... ... ... зерттеудің дағдыға айналған, арнайы ізге түскен дәстүрі бар. Ол үшін сол кезең үлесіндегі, яғни авторды қоршаған орта мен ... ... ... болып қана қоймай, өткеннің өнегесін ұғынып зерттеудің құндылығы зор болмақ.Жазушы негізі болып табылатын өмір шындығымен шығармашылық ... ... ... образдық әлем сипаты арасындағы қарым-қатынасты анықтайтын өзіндік мәдени құбылысты жасайды. Бұл арада тамыры ... ... ... ... сол ... ... фактілердің, ауызша немесе жазбаша тарихи материалдардың да маңызын жоққа шығармау керек. Осындай озық үлгілерді пайдалана ... ... ... ... ... ... тарихи романдарымыздың айтары көп-ақ.Белгілі бір талғаммен тарихи туындылар тудыруда әдебиет тарихынан дәстүр ... ... ... Әр түрлі уақытты белгілейтін, жазылу мезгілдері өзгеше туындылардың үндестікпен жалғаса жазылуы ерекше құбылыс. Мұндай дәстүр жалғасуын жазушылардың сөз саптауы, жазу ... ... ... арқылы аңғаруға болады.Халқымыздың өткендегі өмір кешулерін, арман-мұраттарын суреттеу жөнінде қазақ әдебиеті тарихындағы жиырмасыншы ғасырдың 60-80 жж. алатын орны ... Осы ... ... ... ... алған сілкініс пен серпіліс қазақ романдарының дүниеге көптеп келуіне әсер етті. Әрбір шығарма көтерген тақырыбына байланысты дәуір, заман ... ... ... ... ... өзара қақтығыстары мен психологиясын ашуды көздейді.Тарихи романдар - өз дәуірінің көркем ... ... ... ... кешкен қиын ғасырлар шеруі, қоғам дамуында айрықша орын алатын кешегі дүбірлі дәуірлер тынысы да ... ... ... ... ... жж. ... прозасында тарихтағы ірі тұлғалар мен өнер адамдары, сал-сері, әнші-сазгерлер өмірін ... ... ... аз ... жоқ. Осы шығармалардың биік шыңында, қайнар бастауында атақты  эпопеясын ... ұлы ... М. ... ... ... дәстүрі тұрды. - деген ғалым Р. Бердібаев пікірінің де ... ... .Осы ... ... ... ... ... нәр алған қазақ прозасы және оның белгілі өкілдері  шықты. Мұндай озық дәстүрлерді жалғастырған, шеберліктің шыңына көтерілген ... І. ... , , ; Ә. ... ; Д. Әбілевтің ; С. Жүнісовтің  т.б. романдары. Бұл романдар турасында айтылар ой аз ... Р. ...   -  деп атап ... Бұл ... әр ... өмір ... өз ... өз халқының қамын ойлаған, мұң-мұқтажын жоқтаған тарихқа белгілі ірі тұлғалардың, батырлар мен ... өнер ... ... ... ... Әуезов дәстүрінің әдебиеттен кең көрініс табуы әр түрлі және сан қырлы болып ... Осы ... ... ... М.Әуезовтің қазақ әдебиетіне әкелген тың қасиеттерімен санамалап өтуге болады. Олар характер сомдау шеберлігі, шығарманың құрылыстық жүйесіндегі жаңалықтары, тек таза талантқа тән ... ... ... ... ... Орта Азия қаламгерлеріне М. Әуезовтың ықпалын Пушкиннің өзінен кейінгі орыс әдебиетіне жасаған әсерімен салыстыруы да тегін емес. Сондықтан да ... ... ... ... классикалық әдебиеті мен ертеден келе жатқан мәдениетін дәл М.Әуезовтей білген, насихаттаған жазушы жоқ деп айтуға болады.Тарихи романдар қазақ ... М. ... ... де, одан кейін де болған құбылыс. Әуезов романға, оның ішінде ... ... ... ... әкелуінің арқасында өзінің суреткерлік шеберханасын, әдеби дәстүрін ... ...  ... ... ... беруде сол кедегі әдебиеттің өзіне тән әдіс-тәсілдерін молынан меңгеруімен қоса Әуезовтың үлкен, күрескер адам бейнесін жасауы ерекше (Дәркембай, Базаралы).Ғасырлар бойы ... сөз ... ... ... үлкен суреткердің қолымен жаңа сапада, нағыз мәдениетті қалыпқа түсті. Бұл романда қазақ адамының ... ғана тән ... ... ... әрі ... әрі шебер жасалды.Көркем шығарма өзінің шыншыл-дығымен құнды.  оқи отырып оқушы ... әр ... ... растығына қалтықсыз сеніп отырады. Мұндағы суреттелген оқиға-лардан жаңсақтық, жасандылық сезілмейді. Әрбір оқиға дәл өмірдегідей елестейді. Жазушы өмір ... ... ... ... ... жеткі-зудің ерекше жолын тапқан.М. Әуезовтың , , ,  т.б. туындылары  ... ... алды ... ... ...  төрт ... ... желі болып тартылған әлеуметтік теңсіздік пен күрес ... ... ... бір ...  ... (4, ... зерттеушісі ғалым М.С. Брагинскийге  - деген екен ұлы суреткеріміз М.Әуезов.Сонымен бірге М.Әуезовтың қаламына ғана тән стильдік сипат, көркемдік ... ... да бар.  . .  ... екен Гете.Ел ішінде айтылып келген ауызша аңыз әңгіменің шындығы мен қиялын жіліктеп, ақиқаттың таза ... ... ... сан түрлі оқиғалардың қаһарман тағдырына ықпалын өмірге де, мінезге де сәйкес, сенімді етіп баяндауы шығарманың өшпес ... ... ... ... ... ...  ... шындық деңгейінде беріледі.М.Әуезов өзі өмір сүрген кеселді кер заманда есімін еске алудың өзі қылмыс деп ... ... ... ... ірі қоғам қайраткерлерінің тұлғаларын өз романында асқан шеберлікпен  береді. Мәселен, тарихи тұлға Әлихан Бөкейханов есімін бүркемелеп Әзімхан төре кескінінде ... ... ... кейіпте сипаттауы  -  көркем кейіпкер тарихи жағдайға тәуелді күй кешіп тұр. Тарихи шындық пен ... ... ара ... ... маңызды болса да, бұл жерде шындық жазушы шеберлігі мен шығармашылық қарымы ғана емес, белгілі уақыттағы мүмкіншілігіне де тікелей байланысты ... тұр. ... ... ... ... бір Әзімханға ғана телісек қиянат болар еді, өйткені бір кейіпке бойына көшпенділер заманындағы бірнеше бейне ... ... ... ... ... ... академик Д. Лихачев былай дейді:  Әрине, роман барысында мұндай ... ... жиі ... болады. Бұдан М.Әуезовтың өзі өмір сүріп отырған ортаға бейімделе ... ... ... ұлы ... ... десек артық айтпаған болар едік.Қазақ халқының дамуында, әдебиеті мен тарихында ойып орын алатын әділдік пен адамдық үшін  ұлы тұлға ... ... ... заманымен қоса қамтып көрсету, данышпан, ойшыл ақынды әр ... ... М. ... ... ... ... түспеген соны жолға апарды. .Ғажайып кемел суреткер Мұхтар ...  ... ... шебер суреттерге тоқтала келіп, М. Әуезов дәстүрінен сусындаған өзге де қаламгерлер шығармашылығына ауысуды жөн көрдік.Халық зердесінің қалғи ... ... ... ... санасына ұлттық патриотизм қалыптастыруға қызмет істейтін бағытта ... ... ... ... ... ... І. Есенберлин еді. Қазақ халқының бес ғасырға жуық ... (ХV - ХIХ) ... ... ... бірнеше романдарының басын біріктірген,  трилогиясы  -  әдебиетіміздің қоржынын-дағы асыл мүліктердің бірі. Суреткер ... ... ... ... ... оқиғалар мен  кейіпкерлерді еркін сөйлеткен.Осы тұрғыдан келіп тарихи адамдарды көрсетуде М. Әуезов салған сара жол жаңа ... ... ...  ... желі ... ... идея  -  ... руларының бірлесу, бір хандық шеңберінде ынтымақ құру идеясы.   -  деп атап көрсетеді ғалым ... ... ... ... ... жайын кеңінен шежірелейтін  өзінің қамтыған оқиға, қаһарман құрамы, ... ... ... ... М. ... тән нағыз шеберліктің үлгісін, заңды жалғасын көреміз.Тарихи романдарда орын алған өмір шындығы, тарихи шындықты көркем шешіммен бейнелеудегі суреткерлік тереңдігі де ... ... ... ... көрінісі.Шығармада еркін суреттелген ақын-жыраулар (Қотан, Қазтуған, Бұхар) бейнелерінің көркем мұраларын шығарма ... ... етіп ... М. ... дәстүрі тағы да көрініс табады.Ұлы жазушының суреткерлік шеберлігінің қыр-сырына терең ден қойып, әдебиетте ... ... ... қаламгеріміздің бірі Ә. Нұрпейісов еді. Шығарма кейіпкерін психологиялық дәлдікпен бейнелеуде Нұрпейісовтің еңбегі ерекше.  ... ... ... ... ... Төлеудің, Сүйеудің қай-қайсысын алып қарасақ та белгілі мінез иесін танытады. Сонымен бірге  (2, 29 ... ... ... адам ... өмір ... ұштастыра отырып ашу . Кейіпкердің образын жасауда, оның дара ... ... ... ... ... өте мол, ... кейіпкердің мінез-құлқын, рухани ішкі әлемін, жалпы бейнесін сомдауда ішкі ... ... ... еске алу, ... ... ... пен пейзаж жасаудағы детальдар, кейіпкердің іс-әрекеті мен қимылы т.б. ... ... ... ... ... ... образын ашуда оның ішкі дүниесін, ой толғанысын терең суреттей отырып, қазақ әдебиетіндегі көркем психологизмді ... ... ... ішкі күйі мен оның сыртқы дүниеге сабақтастығын көбінесе пейзаждың көмегімен, табиғат құбылысы мен оның сан алуан сырларын ашу ... ... ... те адам ... ... ... байланыстыра суреттеген. Осындай құбылыстарды тілге тиек еткенде қаламгерлер қаламының көркемдікпен ұштасуы тайға ... ... ... хақ.1960-80 жж. Қазақтың прозалық шығармалары туралы сөз қозғағанда айта кететін мәселелердің тағы бірі  -  осы ... ... ... ... ... тарихи-әлеуметтік негіздеріндегі дәстүр жалғастығы сипаты ашылып, жаңа тенденциялар жасалынып, кезеңдік өзгерістер мен қоғамдық қатынастарға орай ұлттық тұлғаның ... ... ... көрінісі айқындалып көрсетілді. Сол жылдар прозасы адамгершілік істер, моральдық-этикалық мәселелер, белгілі ... ... ... ... бейнесін ашуда көрініс тапқан көркемдік ізденістердің сабақтастығын көрсетті. Ол М. Әуезовтен бастау алған әдеби дәстүрдің кейінгі қазақ ... ... ... ... ... ... ерекше көрініс табуымен ерекшеленеді.  ұлы тұлға Абайдың ұлттық мінезінің ұлттық рухпен жазылуы  Еламан бейнесінен көрінеді.Мұнда көркем ... тән ... . ... ... ... ... ұлттық мүддені, ұлттық намыс, ұлттық мінез, ұлттық бейнені Ә. Нұрпейісовтің өз кейіпкерлері арқылы аңғартуы азаматтықтың ... ... деп ... ... ... ... дүниелерімен өзіндік көркем дәстүр қалыптастырған қаламгер М. Әуезов  -  қазақ прозасының жаңа ... жаңа ... ... ... жазушы. Екіншіден, әдебиетте Әуезов салған сара жол мен дәстүрлі арналар кейінгі жазушыларға үлгі-өнеге болып, олардың ... ... ... ... ... ... ... қазақ жазушыларының шығармашылық құпияларына үңіле білген кісіге берері көп. М. Әуезов дәстүрінен сусындаған қазақ қаламгерлері шығармалары бүгінгі ... ... ... ... Олар М. Әуезов салған сара жолды дамыта отырып, қазақ әдебиетіне кең құлашты романдар әкеліп, ... ... ары ... ... айтқанда, тарихи шығарма ол өткен заманның әлеуметтік-эстетикалық реконструкциясы ғана емес, онда бүгінгі ... да ... ... ... Тарихи тақырыптың маңыздылығы туралы белгілі суреткер Константин Юонның тарихи шығармалар туралы:   
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тарихи романдардың басты идеялық-көркемдік ерекшелігі. Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау (образдар жүйесі, портреттер, мінездеу, жазушының тіл шеберлігі, жазушы стилі)жайында8 бет
Айтыс, оның түрлері мен көркемдік ерекшеліктері5 бет
Қазақ поэзиясындағы жыраулық дәстүр20 бет
Қазақ, ағылшын және орыс тілдеріндегі жаргон сөздер4 бет
Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау12 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
"Бұқар толғауларындағы абылай мен тарихи абылай (тарих және көркемдік шындық)"12 бет
"Жоқтау" өлеңдердерінің көркемдік аспектілері12 бет
"Шу" дастаны және оның идеялық мазмұны, көркемдік сипаты (әдеби талдау). "Оғыз қаған" дастаны және оның нұсқалары10 бет
1) Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі 2)Өлең сөздің теориясы 3)Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері 4) Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь