Физикалық шамалар, олардың бірліктері және шкалалары жайлы ақпарат

1. Физикалық шама
2. Физикалық шаманың өлшем бірлігі
3. Физикалық шамалардың шкалалары
Физикалық шама - бұл сапа тұрғысынан бірнеше физикалық нысанға, сандық тұрғыдан әрбір физикалық нысанға жеке болатын физикалық нысанның (физикалық жүйенің, кұбылыстың немесе үдерістің) сипаттамасы.
Физикалық шаманы өлшеу дегеніміз - оны өлшем бірлігі ретінде алынған біргекті басқа бір шамамен салыстыру.
Физикалық шамаларды арнайы аспаптардың көмегімен өлшейді. Ең карапайым өлшеу құралдарының бірі - сызғыш. Оның көмегімен қашықтықты және денелердің сызықтық мөлшерін: ұзындығын, енін, биіктігін елшейді.
Өлшемдерді кең түрде қолдану:
- бір жүйеден басқасына бірлік ауыстыруға;
- есептеу формулаларының дұрыстығы тексеруге;
- шама туынды өлшемдерінің өзгеруі негізгі шамалар өлшемдерінің өзгеруін бағалауға мүмкіндік береді.
Физикалық шама мәні - қабылданған бірлікпен физикалық шама өлшемін сандық түрде өрнектеу.
Физикалық шаманың нақты мәні — тәжірибелік жолмен алынған және шынайы мәнге өте жақындатылған, өлшеу барысында шынайы мән орнына қолданылатын физикалық шама мәні.

2. Физикалық шаманың өлшем бірлігі

Физикалық шаманың өлшем бірлігі - бұл шартты түрде сандық мәні бірге тең деп алынған белгіленген мөлшердегі физикалық шама.
Өлшем бірліктері кейбір нәрселерді сандық түрде өрнектеу қажет болғанда, мысалы, сусымалы және сұйық заттардың санын, қашықтық, процесс сипаттамаларын өрнектеу үшін пайда бола бастады. Көпем, ұзындық, масса өлшемдері пайда болды.
Алғашында өлшем бірліктер оларды жаңғырту үшін мөлшермен байланысты болды. Өлшенетін шаманың өлшем көпемі мөлшермен жаңғыртылған шама көпеміне тең болады. Өйткені бір бірлік өлшенетін шаманың үлкен және кіші мөлшерін өлшеу үшін қолайсыз болды, өзара еселі және бөлшектік қатынасты бірнеше бірліктер қолданылды, сонымен қатар бұл қатынастардың әртүрлі коэффициенттері де қолданылды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: ... ... ... ... және ... Ш.М.
Орындаған: Ахметова А.
Тобы: ОП-215
CЕМЕЙ – 2015
Мазмұны:
1. Физикалық шама
2. Физикалық шаманың өлшем бірлігі 
3. Физикалық шамалардың шкалалары
1. Физикалық ... ... бұл сапа ... ... ... нысанға,
сандық тұрғыдан әрбір физикалық нысанға жеке болатын физикалық нысанның
(физикалық жүйенің, кұбылыстың ... ... ... ... өлшеу дегеніміз - оны өлшем бірлігі ретінде алынған
біргекті басқа бір шамамен салыстыру.
Физикалық ... ... ... ... ... Ең карапайым
өлшеу құралдарының бірі - ... Оның ... ... ... сызықтық мөлшерін: ұзындығын, енін, биіктігін елшейді.
Өлшемдерді кең түрде қолдану:
- бір жүйеден басқасына бірлік ауыстыруға;
- есептеу формулаларының дұрыстығы тексеруге;
- шама ... ... ... ... ... ... өзгеруін
бағалауға мүмкіндік береді.
Физикалық шама мәні - қабылданған бірлікпен физикалық шама өлшемін
сандық түрде өрнектеу.
Физикалық шаманың нақты мәні — ... ... ... және ... өте ... ... ... шынайы мән орнына қолданылатын
физикалық шама мәні.
2. Физикалық шаманың өлшем бірлігі
Физикалық ... ... ... бұл ... түрде сандық мәні бірге
тең деп алынған белгіленген ... ... ... ... кейбір нәрселерді сандық түрде өрнектеу қажет ... ... және ... ... ... қашықтық, процесс
сипаттамаларын өрнектеу үшін пайда бола ... ... ... ... ... ... ... бірліктер оларды жаңғырту үшін мөлшермен байланысты болды.
Өлшенетін шаманың өлшем көпемі мөлшермен жаңғыртылған шама көпеміне ... ... бір ... ... ... ... және кіші мөлшерін
өлшеу үшін қолайсыз болды, өзара еселі және бөлшектік қатынасты бірнеше
бірліктер ... ... ... бұл қатынастардың әртүрлі
коэффициенттері де қолданылды.
Ғылым мен техниканың ... ... ... ... ... ... физикалық нысандардың қасиеттері тұрақтылық пен
жаңғыртушылық талаптарына сай ... Бұл ... ... бас ... алып ... ... ... жасауға көшті,
ұзындық пен массаның бірлігі - метр мен килограммның ... ... ... ... ... ... дәл өлшемі - Жер меридианы
бөлшегінің ұзындығы).
Ары қарай, ғылымның дамуы мен өлшем дәлдігіне деген талантардың ... ... ... ... ... ... мен ... бірлігінің
жоғары дәлдікпен сақталуы мен көшірілуін қамтамасыз ете алмайтыны
анықталды. ... ... ... тура және ... ... мен
сақталуы үшін қолдануға болатын физикалық құбылыстарды ... ... ... ... ... қолдана отырып ұзындықты өлшеу
мүмкіндігі ... ол ... он есе ... ... ... ... те ... болды және жоғары дәлдікке жету үшін ... шама ... ... ... бірнеше кезеңдерге бөлуге болады.
Бірінші кезеңде шаманың өлшем ... ... ... ... ... ... ... Өлшенетін шама бірлігінің
мөлшері жаңғыртылатын шама мөлшеріне теңестірілген.
Екінші кезең табиғатпен жаңғыртылған шама ... бас ... ... ... ... ... ... өтумен сипатталады.
Үшінші кезеңде физикалық шамалар бірліктерінің дамуы анықталды. Шама
бірліктерінің ... ... ... мен ... ... ... ... және беріле қамтамасыз ете алмайтыны анықталды. Физикалық
константалар мен жоғары тұрақты қүбылыстарды қолдану ... ... ... дәлдігін арттыруға мүмкіндік берді. Қазір метр
мөлшері вакуумдағы жарық жылдамдығы арқылы анықталады. ... ... ... шамалардың «табиғи» бірлігіне жақындатты.
Жекелеген физикалық шамалар бойынша бір кезеңнен келесі ... ... де орын ... ... ... екінші кезеңде қалған. Масса бірлігі ретінде
алғашында судың текше дециметрінің массасы алынған, казіргі кезге ... ... ... ... эталондарымен - 1889 жылы дайындалған
платина-иридийлі гирлермен анықталады. Килограммды анықтау ... ... бұл ... ... болып қалады.Жоғарыда
айтылғандай, алғашында ... ... ... бір-бірімен
байланыссыз ерікті таңдалды. Мысалы «шынтақ» I Генрихтің ... ... ... көп ... ... ... ... бірлігі
«фут» - Ұлы Карлдың табан ұзындығына тең болды.
Әр мемлекетте және тіпті әр ... ... ... ... Ф.Энгельс
атапөткендей, сол Уақытта Германияның құрамына көптеген ұсақ мемлекеттер
кіргендіктен елде жүздеген өлшемдер мен шамалар ... Бір ... ... ... өте ... ... және ... нәтижелерінің
кателігінің артуына әкеліп соқтырды. Одан басқа, әртүрлі еқбек салалары өз
бірліктерін жасады. Осының барлығы ғылым мен техниканың дамуын тежеді.
1872 жылы ... ... ... ... Халықаралық комиссия
шартты материалды эталондар негізіндегі масса және ұзындық бірліктеріне
көшу туралы шешім қабылдады.
1875 жылы 17 ... ... ... ... ... ... қол
қойған дилломатиялық конференция өтті. Ол бойынша:
- метр мен килограммның халықаралық эталондары қабылданды;
- өлшемдер мен шамалардың ... ... ... ... мен шамалардың Халықаралық комитеті кұрылды;
- өлшемдер мен ... ... Бас ... алты ... бір рет ... мен ... қоспасынан метр мен килограммның үлгілері жасалды.
1889 жылы Парижде өлшемдер мен ... ... I Бас ... онда ... ... метр мен ... ... бекітіліп, олар өлшемдер мен шамалардың Халықаралық бюросына
сақтауға берілді. Қалған ... метр мен ... ... ... ... конвенцияға қол қойған мемлекеттерге таратылды. Ресей
екі эталондық метр (№ 11 и № 28) және екі ... ... (№ 12 и ... ие ... № 28 Мстр және № 12 килограмм Ресейдің ... ... ... ... 1899 жылы ... ... ... аяқталды.
Ол уақытта Ресейде метрикалық өлшемдерді ендіру туралы сұрақ шешілмеген
еді, метрикалық ... тек ... ... ғана ... ... ... 1918 жылғы 14 қыркүйектен бастап қана міндетті ретінде
енгізілген. Метрикалық өлшемдерге толық көшу 1927 жылы аяқталды.
Өнеркәсіп пен ... ... ... үшін ... бірліктерінің ауқымды жүйесін құру қажт болды.
Алғаш рет физикалық шамалар бірліктерінің ... ... ... 1832 ... ғалымы Карл Гаусс (1777 - 1855) енгізді. Ол бірнеше ... ... ... ... алуды ұсынды. Осы шамалардың бірліктері ... ... Одан ... ... ... заңды байланыстарды қолдана
отырып, басқа ... ... ... ... ... бірліктер деп
атады. Осы негізгі және туынды бірліктердің ... ... ... ... ... ... МКС (метр-килограмм-секунд) бірліктер жүйесі құрылды, ол негізгі
үш бірлік ұзындық, ... және ... ... Кейінірек - СГС жүйесі,
ол да негізгі бірліктер: ұзындық, масса және уақыт - ... ... ... және МТС ... ... - тонна - секунд). Кейбір аралықта
техникалық бірліктер жүйесі - МКГКС қолданылды, ол ұзындық, күш, ... ... ... - ... - күш - ... ... өлшем бірліктер жүйесі қатарының болуы, жүйеден ... ... бір ... ... жүйеге ауысу кезеңіндегі
ыңғайсыздың ғылым мен ... ... ... ... ... қабылданатын бірыңғай әмбебап бірліктер жүйесін
құруды қажет ... жылы ... мен ... ... IX Бас конференцияда бірыңғай
тәжірибелік бірліктер жүйесі ұсынылды, онда ... ... ... метр,
килограмм, секунд және электрлік шамалардың бір бірлігі алынды.
X Бас конференқияда (1954 жылы) жаңа жүйенің негізгі бірліктері: ұзындық ... ... - ... ... - секунд, ток күші - ампер,
термодинамикалық темлература - ... ... күші - ... ... Бас конференқиядан кейін өлшемдер мен шамалардың ... ... ... ... ... тізімін дайындапб Бұл жүйені Халықаралық
бірліктер жүйесі деп атауды ұсынды.
XІ Бас конференқия 1960 жылғы ... мен ... ... жаңа ... қабылдады. оған «Халықаралық бірліктер жүйесі» деген атау берді,
қысқартылған түрде: «SI» - «СИ».
1963 жылы КСРО-да ГОСТ 9867-61 ... ... ... ... орай СИ ... ... бекітілді.
1978 жылы СЭВ сгандарттау бойынша Комиссиясының 43 отырысында СТ СЭВ 1052-
78 «Метрология. Физикалық шамалар бірліктері» бекітілді, ол ... ... 1979 ... №113 ... ... КСРО ... ... енгізіліп, алдымен келісім-құқықтық қатынастар мен ... 1 ... 1980 ... ... ... бастады. СТ СЭВ
1052-78 стандарты СЭВ ... ... ... шамалар
бірліктерін, мемлекеттер арасындағы келісім - құқықтық қатынастардағы және
СЭВ органдарында қолданылатын бірліктерді бекітті. Кейін ГОСТ 8.417-81
«ГСИ. ... ... ... енгізілді, ол ғылымның, техниканың
және экономиканың ... ... ... ... ... оның әмбебаптығы (барлық өлшемдер саласын
қамтиды), келісімділік (барлық туынды ... ... ... ... және ғылым мен техниканың даму дәрежесіне орай жаңа ... ... ... ... ... халықаралық жүйесі (СИ) — өлшемдердің халықаралық
қалпы, метрикалық жүйесінің заманауи нұсқасы. СИ ... , ... ... және техникада әлемдегі ең көп пайдаланатын ... ... ... ... кезде әлемнің көп елдерінде СИ заңды ... ... ... ... және ... ... өмірде дәстүрлі
бірліктерді қолданатын елдердің өзі осы жүйе бірліктерін ғылымда ... Осы ... ... ... АҚШ) ... бірліктердің өзін СИ
бірліктеріне ауыстырған.
СИ бойынша ұзындықтық негізгі бірлігі метр (1 м), уақыт-секунд (1 ... - ... (1 кг), ... ... ... (1 А), ... - кельвин (1 К), жарық күші - кандепла (1 кд) және зат ... моль (1 ... ... ... ... ... ... өтетін жарық жолының
ұзындығына тең.
299792458м/свакуумдағы постулатталған жылдамдығы, дәл, қателіксіз тұрақты.
Секунд- цезий-133 атомының ... ... өте жұқа ... ... ... ... ... 9192631770 сәулелену кезеңі жүзеге
асатын аралық.
Килограмм килограмның халықаралық эталон - платина- ... ... ... тоқ ... тең, ол тоқ ... 1 м аралықта вакуум
ішінде орналасқан, ұзындығы шексіз және көлденең қимасының ауданы өте аз
болатын екі ... тік ... ... ... ... әрбір 1 м
ұзындығы бойында 2 • 10-7 ньютонға тең өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... килограмм мен метр эталондарына сүйенсді.
Бірақ ампер де метр ... ... ... болып табылады
3. Физикалық шамалардың шкалалары
1)Атаулар шкаласы-ең қарапайым шкала.Физикалық шама және оның ... жоқ ,
0 ... жоқ , ... ... жоқ. ... ... ... шкала - қарапайым шкала. Бұл жерде реперлік нүктелер бар.Физикалық
не табиғи құбылыстарға байланысты ... ... ... ... ... бар, бірлік жоқ, 0 ұғымы жоқ, бірақ үлкен-кіші ұғымы бар.
3)Интервалдар шкаласы – жетілген ... ... 0 ... бар ... бар. ... 0 қандай да бір физикалық құбылыстарға арналмаған.
М: Кельвин шкаасы, Цельсий шкаласы, Форенгит шкаласы. ... ... – тұз бен ... ... ... ... ... Q=q[Q]
        Q1-Q2=q[Q] Q2=Q0 Q2-Q1=q[Q] Q0-1-ші ... ... ... Осы формуланың көмегімен анықталатын шаманың сан мәндерінің
жиынтығын сол шаманың шкаласы деп атаймыз.
4)Қатынастар ... - ... ... 0 ... бар, ... ... Нөлі табиғатқа сәйкес келеді. М:Кельвин шкаласы. 2-ші реперлік нүкте –
ол судың үштік нүктесі. Су бір мезгілде 3 түрлі фазада бола ... ...... ... ... ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Физикалық шамалар, олардың бірліктері және шкалалары8 бет
Физикалық шамалар, олардың бірліктері және шкалалары жайлы7 бет
Физикалық шамалар, олардың бірліктері және шкалалары туралы6 бет
Бірліктер жүйесі5 бет
Физикалық шама10 бет
Физикалық шама бірліктер жүйесі6 бет
Физикалық шама бірліктері жүйесі5 бет
Астрофотометрия элементтері. Жұлдыздық шамалар9 бет
Астрофотометриялық шамалар:сәулелену ағыны, жарықталу, жарқырау, жарықтылық7 бет
Ақпаратты кодтау және ақпараттың өлшем бірліктерін теориялық түсіндіру.30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь