Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері

І. Кіріспе
1.1 Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Табиғи ресурстардың классификациясы
2.2 Биогеохимиялық циклдар. В. И. Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.
ІІІ. Қорытынды
1.1 Біздің еліміздің табиғат байлықтары орасан зор, олар халық қажетін қанағаттандыру әрі шаруашылығы дамыту үшін қажеттің бәрін береді. Дегенмен, бұл байлық қаншалықты мол болғанымен, оны сақтай біліп, дұрыс пайдаланбаса, уақыт өткен сайын ол да сарқылады. Сондықтан табиғат байлықтарын қорғаудың аса зор маңызы бар. Қазақстанның табиғатты қорғау жөніндегі заңдары. Еліміздің табиғат байлықтарын дұрыс пайдалану мәселесіне зор көңіл бөліп, 1918 жылдың өзінде-ақ табиғатты қорғайтын арнаулы комитет ұйымдастырды. Соның нәтежесінде табиғат байлықтарын дұрыс пайдалануға және қорғауға бағытталған алғашқы заңдар белгіленіп қабылданды. 1962 жылғы 16 маусымда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының «Қазақстан табиғатын қорғау» туралы жарлығы шықты. Жарлықта пайдалы қазбаларды, суды (жер беті мен жер асты сулары), ормандар мен құстар, атмосфералық ауа, топырақ, сирек ландшафтылар және тағы басқаларды қорғау қарастырылды. Жарлықта қосымша арнайы нұсқау жазылып, онда әр түрлі табиғат байлықтарын пайдалану, орман, топырақтың құнарын сақтау, ауа мен су қоймаларын қорғау, балық аулау мен аңшылық туралы ережелер бар.
Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасының 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы туралы» Жарлығы - 2003 жылы 3 желтоқсан күні Астанада қабылданды. Осы жарлықта бүгінгі ғаламдық және Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етумен бірге елдің экологиялық дамуы жөніндегі мемлекеттік шаралардың кешені айқындалды.
Табиғатты қорғау мәселесіне қазірде де зор көңіл бөлінуде. Халықаралық табиғатты қорғау одағының шешімі бойынша әр елде табиғат қорлары мен табиғатты қорғау үшін сирек кездесетін, құрып кету қаупіндегі жануарлар мен өсімдіктердің түрлері есепке алынған. Біздің елде «Қызыл кітап» 1978 жылы ұйымдастырылған. Мұнда аңның 21 түрі және осы тектес түрдегі кездесетін аңдар мен торғайлардың 8 түрі көрсетілген, оларды сақтап қана қоймай, бұлардың санын көбейтудің барлық шаралары қолданылады. Қалпына келтірілген жануарлар мен өсімдіктердің түрлері «Қызыл кітаптан» алынған.
1. «Экология және тұрақты даму» М.С. Тонкопий, Г.С. Сатбаева Алматы-2011
2. «Жалпы экология» А. Т. Қуатбаев Алматы-2012
3. «Экология» А. Жақбасова, Г.Саинова Алматы-2003
4. «Экология» Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева Алматы-2002
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік УниверситетіСӨЖТақырыбы: Ғаламдық (глобалдық) ... ... ... ... биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. Табиғи ... ... ... қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері	.Дайындаған: Әбуова А.Тобы: ХН-501Тексерген: Жексенаева А. Б.Семей  -  2015 ... ... ... ұтымды пайдалану негіздеріІІ. Негізгі бөлім 2.1 Табиғи ресурстардың классификациясы2.2 Биогеохимиялық циклдар. В. И. Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық ... ... ... ... ... байлықтары орасан зор, олар халық қажетін қанағаттандыру әрі шаруашылығы дамыту үшін қажеттің бәрін береді. Дегенмен, бұл байлық ... мол ... оны ... ... ... ... ... өткен сайын ол да сарқылады. Сондықтан табиғат байлықтарын қорғаудың аса зор маңызы бар. Қазақстанның табиғатты қорғау жөніндегі заңдары. Еліміздің ... ... ... ... мәселесіне зор көңіл бөліп, 1918 жылдың өзінде-ақ табиғатты қорғайтын арнаулы комитет ұйымдастырды. Соның нәтежесінде табиғат байлықтарын ... ... және ... ... ... ... ... қабылданды. 1962 жылғы 16 маусымда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының  туралы жарлығы шықты. Жарлықта пайдалы қазбаларды, суды (жер беті мен жер асты ... ... мен ... ... ауа, топырақ, сирек ландшафтылар және тағы басқаларды қорғау қарастырылды. Жарлықта қосымша ... ... ... онда әр түрлі табиғат байлықтарын пайдалану, орман, ... ... ... ауа мен су қоймаларын қорғау, балық аулау мен аңшылық туралы ережелер бар.Қазақстан Республикасы Президентінің  ... - 2003 жылы 3 ... күні ... ... Осы ... ... ғаламдық және Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етумен бірге елдің экологиялық ... ... ... шаралардың кешені айқындалды.Табиғатты қорғау мәселесіне қазірде де зор көңіл бөлінуде. Халықаралық табиғатты ... ... ... ... әр елде ... қорлары мен табиғатты қорғау үшін сирек кездесетін, құрып кету қаупіндегі ... мен ... ... ... ... ... елде  1978 жылы ұйымдастырылған. Мұнда аңның 21 түрі және осы тектес түрдегі кездесетін аңдар мен торғайлардың 8 түрі көрсетілген, ... ... қана ... бұлардың санын көбейтудің барлық шаралары қолданылады. Қалпына келтірілген ... мен ... ...  ... қорғау мен табиғат қорларын тиімді пайдаланудың екі бағыты бар: мемлекеттік және жалпыхалықтық. Мемлекеттік бағыт тиісті заңдармен, әрі ... ... ... ал ... ... ... тікелей қатынасуымен және қоғамдық ұйымдар арқылы іске асырылады. Табиғатты қорғау ... ... ... ... Республика табиғатын қорғау ісіне барлық азаматтар ат салысуы тиіс. Табиғатты қорғау саласында арнайы кұрылған ұйымдардың ... ... ... ... ... орын алады. Бұл комитет табиғатты қорғау саласындағы ғылыми мекемелер мен ұйымдардың жұмысын үйлестіріп, бір ... ... ... ... ... ... ... жұмылдырады. Елімізде Табиғат қорғау қоғамы жұмыс істейді.Табиғат қорғау саласында әсіресе қоғамның жас ... ... ... ... ... ... жыл ... көптеген бақтар мен саябақтар ірге көтереді, ондаған тонна мәдени өсімдіктердің түқымдары мен дәрі-дәрмектік ... ... , ,  ... ... ... ... ... Көптеген мектептерде ,  штабтары құрылды, республикада  жұмыс істейді. Республика табиғатын корғауға тікелей қатынасып, әр ... ... жөне ... ... бар ... ... сақтауға, көркейтуге өз үлесін қосады.2.1 Табиғи ресурстар - ... өз ... ... ету және ... ... жету үшін ... қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстардың, табиғи денелердің жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, ... ... ... ... ... қазбалар және т.б. жатады.Табиғи ресурстардың бірінші белгісі - олардың түрі. Бұл белгіге сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, ... су ... ... мен ... қайтымы), өсімдіктер әлемі, жануарлар әлемі, табиғи заттар (су, ауа, топырақ) және пайдалы қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі ... ... ... ... ... ... қазбалар пайдалануға дайын (көмір, бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық тыңайтқыштар) болуы мүмкін.ресурстардың екінші белгісі - олардың ... Бұл ... ... ... сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ пайдалану кезінде саны мен ... ... ... ... қана өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел энергиясы, қозғалыстағы су энергиясы, жер қойнауы энергиясы ... ... ... ... мен суы саны бойынша өзгермеуі мүмкін, бірақ адамның тіршілігі барысында сапасы төмендеуі ... ... Бұл ... ... ... ... ... мен технологияның көмегімен (су, шаң, газ тазалау, ... ... ... ... бола алады.Сарқылатын табиғи байлықтар - табиғатты пайдалану барысында саны мен сапасы өзгеретін табиғи физикалық ... және ... ... ... - сарқылатын табиғи байлықтардың орнына кайта келуі. Бұл белгісі ... ... ... ... түрлері бар:- қалпына келетін -өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі;- қалпына келмейтін - миллиондаған жылдар бойы жер ... ... ... ... ... түсті, асыл және сирек кездесетін, радиоактивті металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);- салыстырмалы ... ... - ... ... ... ... ... баяу жүретін ресурстар (құнарлы қара топырақ, үлкен жастағы ағаштар - секвойя, баобаб және т.б.).Сонымен қатар бұл құбылыстардың қандай ... ... ... ... (континент), жеке географиялық ауданда немесе белгілі бір экожүйеде жүріп жатқанын ескерген жөн. Мұндай әртүрлі масштабта қарастыру ... ... ... бір түрі ... да ... ... да ... мүмкін. 2.2  терминін В.И. Вернадский енгізді.  - тірі ...  - тау ... ... ... суға жатады.Биогеохимиялық айналым  -  бұл химиялық элементтердің, ... ... ... ... ... ... тірі организмге және қайтадан сыртқы ортаға айналуы. Бұл ... ... ... та, ... та ... ... ... ағындарының маңызды қасиеті олардың циклділігі болып табылады.Заттар айналымында екі бөлікті немесе екі ... ... ... (резервтік) қор  -  негізінде тірі организмдермен байланыссыз ... ... ... ... ... ... өтпейді (мысалы, көміртектің резервтік қоры  -  бұл ... ... ... тау ... ... ... көмір, мұнай түзілім-деріндегі органикалық емес қосылыстар);2.қол жетерлік (айырбас) қоры  -  организмдер мен олардың тікелей ... ... ... жылдам айырбасты сипаттайтын кірі, бірақ аса активті қор; заттар биотикалық ... ... ... көміртектің айырбас қоры  -  бұл активті көміртек массасы, ол көмірсулары бар фотосинтез ... ... ... соң ... ... алуына қайта жұмсалады).Жалпы алғанда биосфера үшін биогеохимиялық айналымдарды екі негізгі түрге бөлуге болады:1.атмосферада немесе гидросферада ... қоры бар газ ... ... ... резервтік қоры бар жауын-шашын циклі.Биосферадағы негізгі биогенді заттар айналымдарын қарастырамыз.Су айналымы. Су  -  кез ... тірі ... ... ... зат. ... ...  -  су ... гидросферада шоғырланған. Су қоймалары бетінен булану атмосфералық ылғал көзін білдіреді; оның ... ... ... су ... ... ... ... келеді. Бұл процесс Жер бетіндегі судың үлкен айналымын құрайды.Жеке экожүйелер шегінде үлкен айналымды күрделілендіретін және оның биологиялық маңызды бөлігін қамтамасыз ... ... ... ... ... алу ... ... жауын-шашын бөлігінің жер бетіне жеткеннен бұрын атмосфераға булануына мүмкіндік туғызады. Топыраққа жеткен жауын-шашын суы оған сіңеді және не ... ... ... ... ... не беттік ағындыға қосылады; жартылай топырақ ылғалы капиллярлар бойымен үстіңгі бетке көтерілуі және ... ... ... ... аса терең қабаттарынан өсімдіктер тамырларымен сіңіріледі; оның бір бөлігі жапыраққа жетеді және атмосфераға транспирацияланады.Эвапотранспирация  -  бұл ... ... ... жиынтық берілуі. Оған физикалық буланатын су да, өсімдіктермен ... ... да ... ... ... әр ... үшін және әр түрлі ландшафт-климаттық аймақтарда әр ... ... ... ... ... оның ылғал сыйымдылығынан жоғары болса, ол грунттық сулар деңгейіне жетеді және олардың құрамына кіреді. Жер астындағы ... ... ... ... ... ... ... аралығындағы айналымы үшін қағып алу, эвапотранспирация, инфильтрация және ағынды процестері аса маңызды.Жалпы алғанда, су айналымы көміртектен, азоттан және ... ... ... ... ... және тірі организмдерде байланыспай, экожүйелер арқылы шығынсыз ... ... ... ... биомассасын қалыптастыруға жауын-шашындармен түсетін судың тек 1%-ға жуығы ғана пайдаланылады.Көміртек айналымы. Табиғатта көміртек көптеген түрлерде, соның ішінде органикалық қосылыстар құрамында бар ... Осы ... ... ... ... жатқан органикалық емес зат, - СО2көмірқышқыл газы. Табиғатта көмірқышқыл газы атмосфераның құрамына кіреді, сондай-ақ гидросферада ерітілген күйде болады. Көміртек фотосинтез ... ... ... ... ... оның нәтижесінде СО2 және Н2О негізінде қант түзіледі. Әрі қарай биосинтездің басқа процестері осы ... аса ... ... гликоген), сондай-ақ протеидтерге, липидтерге және т.б. түрлендіреді. Осы қосылыстардың барлығы фотосинтез-дейтін организмдер трактарын құрып қана қоймай, ... ... ... мен жасыл емес өсімдіктер үшін органикалық заттар көзі болады.Тыныс алу процесінде барлық организмдер ... ... ... ... бұл ... ... өнімі, СО2, сыртқы ортаға шығарылады, онда фотосинтез процесіне қайта қатыстырылуы мүмкін.Тірі организмдер тіндерінің құрамында көміртек бар ... ... олар ... соң организмдермен  -  редуценттермен биологиялық ыдырауға ұшыратылады, оның нәтижесінде көміртек көмірқышқыл түрінде айналымға қайта түседі. Бұл ... ... ... ... ... ... көп ... мұхиттарда болады. Атап айтқанда атмосферадағы СО2 мөлшері осы көміртекке байланысты болады. Мұхит ауадан көмірқышқыл газының артығын ... оның ... ... және ... ... ... Кері процесс те бар болады, оның барысында көмірқышқыл газы мұхиттардан атмосфераға бөлінеді. ... ... СО2 ... ... индустриализация факторы (СО2атмосфераға лақтырыстары, ормандарды кесу) араласпағанша сақтайды.Азот айналымы. Азот атмосферада газ түрінде болады. Атмосфералық азот оны ... ... мен ... ... ... ... бактериялар мен балдырлардың тіршілік әрекетінің арқасында ғана тірі материяның бөлігі болады. Ірі ... ... ... ... ... соя, ақ акация) тамырларында шағын түйнектер түзіледі, оларда азотты белгілейтін бактериялар тіршілік етеді.Азоттың бір бөлігі теңіздер мен ... ... ... ... ... айналымнан шығады, алайда бұл шығынның орны жанар таулар атқылағанда азоттың бөлінуімен толығымен дерлік толтырылады.Жануарлар мен ... ... ... түрінде жұтады. Азоттың көп бөлігі аммиак түзетін бактериялардың көмегімен тірі жүйелерге түседі. Аммиак тірі заттың ыдырауы процесінде бөлінеді. Алдымен  -  ... ... соң ... ... ... бактериялар газ тәрізді азотты бөліп, нитраттарды ыдырату қабілетін иеленеді.Адам қоршаған ортаға оның ауыл ... ... ... және ... ... ... ... лақтырыстары) қызметінің нәтижесінде айналатын жаңа нитраттар мен азоттың газ тәрізді оксидтерін енгізіп, азот айналымына әсер етеді.Фосфор айналымы. Табиғатта фосфор бірқатар тау ... көп ... ... Осы тау ... бұзылуы процесінде ол жер бетіндегі экожүйелерге түседі немесе тұнбалармен сілтісіз-дендіріледі (шайылады) және гидросферада болады. Екі жағдайда да бұл элемент ... ... ... ... ... ...  -  редуценттер құрамында фосфор бар органикалық заттарды органикалық емес фосфаттарға минералдайды, олар өсімдіктермен қайта пайдаланылуы ... және ... ... ... қатыстырылады.Мұхитта өлі органикалық қалдықтары бар фосфаттардың бір бөлігі ... ... ... де, онда ... ... ... Қазіргі жағдайларда фосфордың табиғи айналымы процесі ауыл ... ... ... ... қарқындатылады, олардың көзі минералдық фосфаттар шоғырлары болады. Бұл дабыл қағу үшін себеп болуы мүмкін, өйткені мұндай пайдалану ... ... ... жылдам сілтісізденеді, ал минералдық ресурстарды пайдалану масштабтары қазіргі уақытта жылына 2 млн. ... ... ... ... ... ... ... Күкірт топыраққа кейбір тау жыныстарының (күкірт колчеданы FeS2, мыс колчеданы CuFeS2) табиғи ыдырауы нәтижесінде, сондай-ақ органикалық заттардың (басты түрде өсімдік ... ... ... ... ... ... тамыр жүйелері арқылы өсімдіктерге түседі, олардың организмінде құрамында осы элемент бар амин ... ... ... метионин синтезделеді. Жануарлар организмінде күкірт өте аз мөлшерде болады және оларға азықпен бірге түседі. Күкірт органикалық қосы-лыстардан топыраққа өлі ... ... ... ... ... ... Бұл ... органикалық күкірт H2S және минералдық күкіртке тотықсыздануы немесе өсімдіктер тамырларымен сіңірі-летін, яғни айналымға қайта түсетін сульфаттарға тотығуы мүмкін. Біздің кезімізде ... ... ... ... тасымалданатын өнеркәсіптік текті күкірт те (түтіндер) айналымға қатыстырылады.Пайдаланған әдебиеттер:*  М.С. Тонкопий, Г.С. Сатбаева Алматы-2011*  А. Т. Қуатбаев ... *  А. ... ... Алматы-2003*  Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева Алматы-2002  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сот тәжірибесінде қоршаған ортаны қорғау және ұтымды табиғатты пайдалану сұрақтары29 бет
Табиғат ресурстары және табиғатты ұтымды пайдалану10 бет
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау – биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы4 бет
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау5 бет
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау туралы5 бет
Экологиялық білім берудегі этикалық және эстетикалық проблемалар. Ерекше қорылатын табиғи территориялар – қоршаған ортаны қорғау шараларының бір түрі. Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау – биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері14 бет
Жануарлар дүниесі биосфераның құрамдас бір бөлігі.11 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған ортаны қорғаудың экономикалық тетігінің құқықтық негіздері.17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь