Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері

1. Эстетикалық, әдеби ой.пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері.
2. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы.
3. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.
4. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.
1. Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері.
Революцияға дейін қазақ әдебиетінде эстетиканың және әдеби сынның өз алдына дербес сала болып жүйеленбегені рас. Дегенмен біздің халқымыздың бұл жағынан алғанда атам заманнан келе жатқан эстетикалық пікірі барлығын айқын көре аламыз. “Өнер алды – қызыл тіл” дегенде, қазақ халқы сөз өнерін жете танып, өте жоғары бағалаған. “Жылы-жылы сөйлесе – жылан інінен шығады” деген мақал сөз өнерінің эстетикалық күшін, адам жанына, психологиясына сиқырлай әсер етіп, я ерітіп жіберуге, я қатуланып қаһар төгуге дейін барғызуға құдыреті келетінін танытады.
ХІХ ғасырда өмір сүрген Басықараның Қанапиясы:
Өлең шіркін шығады өнерпаздан,
Өнерсіз не шығады ақылы аздан! – депті. Бұл арада эстетикалық арнаулы білімі жоқ Қанапияның өлең - өнер екенін, оны жасау өнерпаздың, ақылы мол адамның қолынан ғана келетінін жақсы парықтайтыны байқалады. Біржан ақын Сарамен айтысқанда:Сайратқан орта жүздің бұлбұлымын,Қызығып жүргенім жоқ алар пұлға, -дейді. Ал өлгелі жатқанында айтқан өлеңінде:
Ақсары, Тоқсарымен – екі сары,Үш жүздің баласына болдым дәрі, -деп өзінің ақындық өнеріне баға беруге ұмтылады.Желді ақын Біржанның аса айтуы да бар шығар, алайда ақын сондай асқақ дәреже өзіне ақындық сөз өнері арқасында оралғанын жанымен сезініп, зор шабытпен шарықтап сөйлейді. Шынында да, ақын қайтыс болғалы айтарлықтай уақыт өтсе де, оның сөзі бүкіл қазақ халқына әлі де дәрідей екені даусыз.
Сөз өнері жөніндегі халық нақылдары, Қанапияның, Біржан салдың өлең өнері туралы айтқандары – халық санасында көркемдік жөнінде, көркем сөз жөнінде қалыптасқан эстетикалық ұғым, толғамды пікір болғанын айқындайды.
Қазақтың ағартушы-демократы Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтынсарин, Абай Құнанбаевтар халқымыздың рухани дамуында жаңа саты болғаны белгілі. Бұлар қазақ халқының бұрынғысы, бүгінгісі, болашағы туралы терең пікірлер толғап, тың тұжырымдар жасап кетті.
1. Ахметов З. Өлең сөздің теориясы. - Алматы,1973.
2. Әдебиеттану терминдер сөздігі. –А,1999.
3. Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш. -Алматы, 1989.
4. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. - Алматы, 1969.
5. Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері.- Алматы,1970.
6. Нұрғали Р. Әдебиет теориясы.-Астана, 2003.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫБІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағыМЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖ 1-4Орындыған: Едилова ... 2015 ... ... ... ... туу, даму тарихы мен кезеңдері.* Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы.* Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.* Қазақ әдебиеттану ... ... мен ... мәселелері.* Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері.Революцияға дейін қазақ ... ... және ... ... өз алдына дербес сала болып жүйеленбегені рас. ... ... ... бұл жағынан алғанда атам заманнан келе жатқан ... ... ... ... көре аламыз. "Өнер алды  -  қызыл тіл" дегенде, қазақ халқы сөз ... жете ... өте ... ... ... ...  -  жылан інінен шығады" деген ... сөз ... ... күшін, адам жанына, психологиясына сиқырлай әсер етіп, я ерітіп жіберуге, я ... ... ... ... ... ... келетінін танытады.ХІХ ғасырда өмір сүрген Басықараның Қанапиясы:Өлең шіркін шығады өнерпаздан,Өнерсіз не шығады ақылы аздан!  -  депті. Бұл ... ... ... ... жоқ ... өлең - өнер екенін, оны жасау өнерпаздың, ақылы мол адамның қолынан ғана ... ... ... ... ... ақын Сарамен айтысқанда:Сайратқан орта жүздің бұлбұлымын,Қызығып жүргенім жоқ алар пұлға, -дейді. Ал ... ... ... ... ...  -  екі ... ... баласына болдым дәрі, -деп өзінің ақындық өнеріне баға беруге ұмтылады.Желді ақын Біржанның аса айтуы да бар шығар, алайда ақын ... ... ... өзіне ақындық сөз өнері арқасында оралғанын жанымен сезініп, зор ... ... ... ... да, ақын ... ... ... уақыт өтсе де, оның сөзі бүкіл қазақ халқына әлі де дәрідей ... ... ... ... ... ... Қанапияның, Біржан салдың өлең өнері туралы айтқандары  -  халық санасында ... ... ... сөз жөнінде қалыптасқан эстетикалық ұғым, толғамды пікір болғанын айқындайды. Қазақтың ағартушы-демократы Шоқан Уәлиханов, ... ... Абай ... халқымыздың рухани дамуында жаңа саты болғаны белгілі. ... ... ... ... ... болашағы туралы терең пікірлер толғап, тың тұжырымдар жасап кетті.Шоқан Уәлиханов қазақтың ауыз әдебиеті жөнінде орыстың революцияшыл ... ... ... ... ... Ол ... "тұманды, қаракүңгірт" теориясын сықақтады; содан кейін орыс мифологтарының фольклорлық концепциясына негіз берген Кантты, Шлегельды, Гердерді әжуа ... ... ... ... ауыз ... түрлі мифологиялық сенім-нанымдардан туады дегенге қарсы болды. Шоқанның пікірінше: "Ауыз әдебиеті  -  халық рухының, тұрмысының, әдет-салтының, ... өмір ... ... Ауыз әдебиетінің филологиялық жағынан да, тарихи мәлімет жағынан да ... ... ... пен орыс ... ... көп екенін баса айтты да, ол ұқсастық екі халықтың ... ... ... ... деді. Майковқа жолдаған хатында Шоқан: "Отечественные записки" журналынан білсеңіз, - деп жазады, - менің қолымда орыс ертегілеріне ұқсас қазақтың ... бар; ... және ... ... ... ... ... болмас па екен? Қазақтың өлеңдері (орта ғасырлық аңыздар) ... орда ... ... ... да, ол ... ... жаңа түсінік береді және оның құлау себебін анықтай ... Бұл ... ... ауыз ... ... ... айнасы деп қарайды; ғалымның ұғымынша, қазақтың ауыз әдебиеті Алтын орданың ... ... ... оның ... ... ... Данышпан ғалым ауыз әдебиетін өмір сырын ашушы, өмірге жаңа көзқарас ұсынушы құрал деп таниды.Көркем сөз ... ... ... да ... ... ... ... белгілі. Ол Торғайда мұғалім болып жүрген кезінде қазақ халқының ауыз әдебиетін зерттеп, көркем ... әсер ... ... ... ... бөледі. Н.И.Ильминскийге жіберген бір хатында ол: "Халықтың санасын оятып, жүрегін тербейтін кітап керек" деп жазады. Алтынсарин Крыловтың ... ... ... ... оның ... ... зерттейді. Бастапқы бақылауында қазақ балалары Крылов мысалдарын түсінбегенін, "малдар мен аңдар адамша сөйлей ала ма?" деп ғажаптай таңырқағанын айта келіп, ... ... ... ... ... ... шығармаларды беруге ұйғарғанын айтады. Бірақ данышпан педагог балалардың жан сырымен таныса келе, Крылов мысалдарын ... ... ... ... былай ол орыстың ұлы мысалшысының бірнеше мысалдарын аударып, оқу процесіне пайдаланады. ... ... 1879 жылы ... ... хрестоматия" деген кітабында жариялайды.Кел балалар, оқылық,Оқығанды көңілгеЫқыласпен тоқылық, -деп мектеп гимнін жазған Ы.Алтынсарин  -  көркем сөздің адам жанына алып ... ... жете ... ... Ұлы ... қазақ халқының өміріне мәдени жағынан іргелі өзгеріс кіргізуді алдына программа етіп қойған; сол программаны орындау үшін бар ... ... ... ... ... ... ... ретінде пайдаланған. Данышпан Абайды эстетикалық тұлғалы жүйе жасады деп айта аламыз. Зор өкінішті ...  -  Абай ... ... ... ... кімдерден қалайша үйренгені туралы дерек аз; кімнің эстетикасына еліктеп, оны ... үлгі ... ... оңай ... ... ... бәрінің есесіне Абай тастап кеткен үлкен документ бар. Ол  -  ... ... ... мен қара ... ... ... салып оқысақ, Абайдың эстетикасы данышпан В.Г.Белинскийдің эстетикасымен түгелдей қабысатынан көреміз.Сөзімізді дерекпен дәлелдейік. Белинскийдің эстетикалық бес принципі, кодексі бар. Ол ... ... ... ... ... идеялық-көркемдік және әлеуметтік мәнін, сырын ашады. Ол принциптер төмендегілер:* ...  -  ... ... ... ... және оның ... бейнелейді, - дейді Белинский. Ұлы сыншының бұл пікірін екінші сөзбен айтсақ: өмір бар жерде  -  ... бар, ... ... - өмірдің жемісі. Дәл осындай пікірді біз Абайдан да табамыз.Туғанда ... ... ... ... жер қойнына кірер денең,Өмірдегі қызығың бәрі өлеңмен,Ойласаңшы, бос бақпай елең-селең.Абайдан келтірілген осы шумаққа ой жүгіртсек, әдебиеттің өмірмен бірге туатынын, өмірдің бар ... ... ... ең аяғы ... де ... сапарға сүйегіңді өлеңмен шығарып салатынын көреміз. Абайдың пікірінше, әдебиет  -  ... ... ... тыс ... жоқ. ... ... жайып салып, қолына кезін алып отырғанның не пайдасы бар". Ұлы ақын сөзді жаза беруге ... ... ... ... ... қылмаған алмас деп түйеді. "Ақ қағаз бен қара сияны ермек қылайын, кімде-кім ішінен ... сөз ... ... ... я оқысын, керегі жоқ десе - өз сөзім өзімдікі, дедім...".* Белинскийдің айтуынша, искусство  -  ... ... ... ... пікірі де осыған орайлас.Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін,Жоқ-барды, ертегіні термек үшін.Көкірегі сезімді, тілі орамды,Жаздым үлгі ... ... ... мен ... ... ... найза етіп,Сайысып-ақ бақты ғой,Неше түрлі, айла етіп.Ойланбай қайран ... қал, ... сөз ... ... көп айтқамын,Түбін ойлап, уайым жеп айтқамын.Ақылдылар арланып ұялған соң,Ойланып түзеле ме деп ... ... ... поэзияны қоғамдық күрестің құралы, жұршылықтың санасын оятатын құдыретті әмірші деп қарайтыны ... ... ... ... ... ... ... өмірдің шынайы бейнесі болуға тиіс. Искусство шындықты суреттеуге міндетті. Абай да дәл осы ... ... Сөз ... ... ... жоқ ... иек, сары-ала қыз".Кәрілікті жамандап өлім тілеп,Болсын деген жерім жоқ жігіт арсыз.Әсіре қызыл емес деп жиренбеңіз.Түбі терең сөз артық, бір ...  -  ... ол ... ... әдебиетінде бір кезде болған қиялшылдық салтпен көпірте әсірелеуге қарсы. "Алтын иек, ... қыз" ... ... Әріп ... ... ... ... Ол сияқты өмір көрінісін адам тынығысыз ғып бұрмалай, бояулай көрсетуге данышпан ақын төзбестікпен ыза білдіреді.* Белинскийдің айтуынша, искусствода ... ... ... ... ... әркімнің-ақ бар таласы,Сонда да солардың бар таңдамасы.Іші алтын, сырты күміс сөз жақсысынҚазақтың келістірер қай ... Абай ... іші ... ... ... ... жарқырауын шарт қып қояды.5. Белинскийдің принципі бойынша, искусствода түр мазмұнға сай болуы керек. Абай да осы принципті ұстанадыӨлең ... ...  -  сөз ... ... ер ... ... жүрекке жылы тиіп,Теп-тегіс, жұмыр келсін айналасы.Бөтен сөзбен былғанса сөз арасы,Ол  -  ақынның білімсіз бишарасы.Өткірдің жүзі,Кестенің ... ... сала ... маржан,Білмеске арзан,Надандар баһра ала алмас.Көп жағдайда Абайдың эстетикасы қазіргі күннің талап-тілегімен де ... ... Ол ... ... күрделі мәселелерін жырлауды бірінші парыз санайды.Батырды айтсам, ел ... ... ... ... ... айтсам, қыздырмалап, -Әншейін күн өткізер әңгіме үшін,Тыңдар едің бір ... ... ... ... ... ақын ... әлеуметтік, эстетикалық, халықтың санасын тәрбиелерлік зор мән береді де, оған ермек деп қарайтындарға ызғар төгеді. Абай ... ... ... ... ... озық ... ... соған сүйеніп данышпан дарынан жарыққа шығарды  -  классикалық шығармалар берді.Әдебиетте Абай дәстүрін барынша байыта түскен С.Торайғыров: "бұрынғы қиссаларымыздың ақ ... күйе ... ... ... пайдасы жоқ, бас қатырғыш хикаят", - деп жазды. "Бұзылған қанымызды ... ... ... ... ... ... ... шипа болады", - деп бағалады ол жақсы шығармаларды. ... ... ... ұзақ ... бойы етек ... ... жан-тәнімен қарсы тұрды. "Тұрмыс дерті зығырыңды қайнатып, бармағыңды шайнатып, ықтиярсыз ызалы ызғарын төгеді, сай-сүйегің сырқырарлық ащы зарлы бебеулерін қағып, ... ... ... ... тарқатады. Мен анық ақсүйек, аты жоғалмайтын "өлең" деп, "өнер" деп соны айтамын. Сырт көрінісі "қатын ... ... ... ... болып көрінсе де, дәмі бар, маңызы бар "ойбай" сол, қайнаған қанның, толғатқан көңілдің, толған жүректің сығындысы сол... Марқұм Абай өлеңдері ... ... бұл ... ... өмірдегі күрделі мәселелерді қозғап, оқушының жүрегін терберлік маңызды, ... ... ... ... шарт деп ... Ол ... ойбайлы, зарлы шығарманы оқуға да жиренбейді: тек терең мәні, өмірдің толғақты мәселелерінің сығындысы болуын, әсерлі болуын шарт деп ... ... ... адам ... ... ... дұрыс бағытқа икемдерлік пәрменді күш деп санайды. "Бір халықтың ... ... ... ... ... ... ... жаңа рухпен нандыратын, таза бейілмен жаңаландыратын машина  -  шын ... ... ... ... ... нәрсе...". Аз жасаған Торайғыров өзінің эстетикалық пікірлерін түгел баяндап үлгермеді. Бірақ оның есесіне ... ... ... үлгі таратарлық.Оның:Қараңғы қазақ көгінеӨрмелеп шығып күн болам...Шындықтың ауылын іздеп түстім жолға, -деп жалындай ұмтылған лирикалық геройы жаңа адам еді. ... ... үлгі ... ... ... ... деп ... қаламгерлерге үлгі ұсынғандай болды.Маңайымнан әрмен кет,Жанды қуыршақ арам ет!... Бірақ ... ... -Ұлы, қызы ...  - ... ақын ... ... ... өнерге жетіліп, дүниені оймақтай үйіретін болса екен деп аңсады. Сөйтіп, С.Торайғыров ... ... желі ... ... ... ... ... әдебиетте сын, әдебиеттану ғылымына жататын еңбек  -  Кәкітай Ысқақовтың Абайдың 1909 жылы Петербургте шыққан өлеңдер жинағына ... ... Онда ... Абайдың өмірі мен творчествосынан көптеген бағалы мәліметтер келтіруімен қатар, оның ... де ... ... береді. М.Сералиннің "Шәһнәма" туралы жазған мақаласы да (1914 ж.) сын ... ... ... деп ... ... ... жарияланған (1913 жылы ноябрьде) "Қазақтың бас ақыны" атты мақала да назар аударарлық нәрсе.Сонымен, қазақтың ... ... ... пікірі Ұл Октябрьге дейін де бірсыпыра дамып қалғанын ... ... ...  -  ... ... ... ... бөлек, жалқы емес. Шоқан, Ыбырай, Абайларды тудырған қазақ ортасы эстетикалық пікірді де бірсыпыра ... ... ... ... * ... ... және ... теориясының методологиясы.Әдебиеттану методологиясынаӘдеби туындының авторы тұтас туындыға қатысты болады, бүтіндей ... ... ... ... жоқ. Автор сол бөлінбеген мезетте, яғни мазмұн мен форманың тығыз тұтасуы сәтінде көрінеді. Әдебиеттану бүкіл мазмұннан бөлінген ...  -  яғни ... ... ... ... ... ... іздейді. Осыған сәйкес "автор бейнесі" шынайы адам бейнесімен тұтаса көрінеді.Автор барлық ... ... ... ... ... бола тұра ... ... бола алмайды. Сондықтан "автор бейнесі" деген атау туындының бір ғана бейнесі болуы ... ... ... ... ... ... ... өзін картинада жиі бейнелейді, өзінің авторпортретін сызады. Бірақ, біз автопортреттен авторды өзге ... ... ... ... ... ... өзі ... дүние аясында айқын көрінуі мүмкін емес. Бұл  -  natuчa natuчans, яғни natuчa  -  ... ... ... біз ... емес, ол жасаған дүниеден көреміз.Автор өз туындысын арнайы әдебиеттану ұғымы үшін, әдебиеттанушы үшін дүниеге әкелмейді, әдебиеттанушылар тобын ... ... ... әдебиеттанушылар /көбіне структуралистер, өздерінше/ неігізінен бәрін түсінетін тыңдаушының имманентті туындысын анықтауға ұмтылады. Бұл, әрине, эмпирикалық тыңдаушы немесе психологиялық қойылым ... ... ... ... бейнесі. Бұл  -  дерексіз идеалдық құрылым. Оған осындай дерексіз идеалды автор қарсы қойылады. Мұндай ... ... ... ... ... ауыстырушы немесе оның айнадағы бейнесі сияқты. Ол ешқандай өзіндік сипатты, туындыға қатысты ешқандай тың ұғымды иемдене алмайды және автордың ... ойын ... ... ... Ол ... ... ... айналған оқырман осы кезеңде, уақыт пен ауқымнан тыс /барлық дерексіз идеалды құрылым сияқты/ қалады, сондықтан ол автор үшін басқаға ... ... ... болып қалмайды, өзгешелік сипатын көрсететін ештемесі көрінбейді. Автор мен мұндай оқырман ... ... ... ... ... ... болмайды. Тек қана механикалық немесе таптаурын түсінік қалады. Тұлғалық өзгешелік те жоғалады.Тұлғаны және шығарманы тану. ... ... ... ... болады: біржақтылықпен ғана ұғынылатын, танушы үшін ғана әрекет ететін, тек сыртқы бітімге ие жансыз шығарма. Мұндай ... ішкі ... ... маңызы жоқ шығарма тек практикалық түрде қызықтау болып шығады.*  Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.Қазақ ... ...  -  ... ... ... ... зерттейтін ғылым. Қазақ әдебиетінің тарихы, теориясы, сыны, сондай-ақ ... ... ... салалары бар. Қазақ әдебиеттану ғылымының мақсаты мен міндеті  -  ... ... туу, ... және даму ... ... ... ... мен сыншылдық-эстет., әдеби теориялық, және ғыл.-зерттеушілік ой-пікірлерді анықтап, ғыл. жүйеге түсіру және әр түрлі қоғамдық-әлеум. жағдайлар барысында ... ... ... ... қоғамдық сана-сезімі мен ұлттық таным білігіне жасайтын ықпалын айқындау. Қазіргі Қазақ әдебиеттану ғылымының ұлттық ғылым ретінде туу, қалыптасу және даму жолы ... ... ... ... ғылымы пайда болуындағы тарихи алғышарттар кезеңі. Бұл кезең ежелгі әдебиеттен басталып, қоғамдық даму ... сай 20 ғ-ға ... ... ... ... Түркі жазба ескерткіштерін хатқа түсіруден бастап, 19 ғ-дың соңына дейін созылған ұзақ мерзім Қазақ әдебиеттану ғылымының тууына дейінгі тарих алдындағы ... ... ... ... ... ... сай өсу-толысу, эвол. даму сипатында өткені анықталды. Ол 19 ғ. шегінде Ресей ориенталист-фольклортанушы ғалымдарының ... ғана ... ... ... ... ... ... әдебиет тарихы мен теориясы салаларындағы зерттеу еңбектерінде белгілі бір дәрежеде өсіп, ұлттық ғылымның тууына негіз болды	Қазақ әдебиеттану ғылымының туу ... (1900  -  40) 20 ... ... ғұмырнамалық зерттеулердің көбеюі, ұлттық әдебиеттің тарихы мен теориясы мәселелерінің нақты сөз бола ... ... ... ... ... ... Қазақ әдебиеттану ғылымының пайда болғандығын көрсетті. Әдеби мұраны ғыл. игерудегі ... ... пен ... ... ... ғыл.-зерттеушілік ой-пікір 20 ғ-дың басынан бастап әдебиет тарихы мен теориясын ... ... ... ... ғыл. және эстет. биіктіктерге ұмтылды. 20 ғ-дың 20-жылдары ... мұра ... пе, жоқ па?" ... ... пролеткультшылдық нигилизмге қарсы күресе отырып, әдеби мұраны игеруде "бірыңғай ағым теориясының" оң бағытын пайдаланды, оны жинау, жариялау, ғыл. ... ... ... ... сай ... шығарм. үйрену секілді өзекті мәселелерді шеше алды. Ал 30-жылдары "тұрпайы социологизм" теориясының ықпалында бола тұра, фольклор мен қазақ ... сан ... даму ... ... ... тану, зерттеу және кезеңдерге бөлу секілді келелі мәселелерге батыл бара білді. Сонымен қатар, осы уақыт аралығы Қазақ әдебиеттану ... үшін ғыл. ... ... ... ... ... принциптерді игеру кезеңі болды. Қазақ әдебиеттану ғылымының туу кезеңі тап келген бұл мезгілреспублика тарихындағы өте ірі ... мен орны ... ... толы кезең еді. Халық ағарту ісінің жолға қойылуы, мәдениет орындары мен зерттеу ин-ттарының ашылуы, баспасөздің өркен ... т.б. ... ... ... мұраны игеруге қолайлы жағдай туғызғанымен, ұлт саясатының бұрмалануы, жеке басқа табынушылық, маркстік-лениндік әдіснаманың тапшылдық, ... ... оған кері әсер ... ... қарсы күрес пен 37-жыл зұлматы Қазақ әдебиеттану ғылымының ізашарларын, тәжірибелі әдебиетші ғалымдарды қуғын-сүргінге ұшыратты, ғыл. жұмыспен ... ... ... ... ... ... қарамастан, Қазақ әдебиеттану ғылымы 1900  -  40 ж. аралығында өзінің туу кезеңін аяқтады.Қазақ ... ... ... ... (1941  -  70). Қазақ әдебиеттану ғылымы бұл тұста қазақ әдебиеті тарихын кезеңдеуде, жеке ақын-жазушылар шығармалары моногр. тұрғыда зерттеуде, ... мен ... ... мәселелерінде көңіл аудараралық соны қадамдар жасады. 50-жылдардың орта кезінен басталған жаңа бетбұрыс жеке басқа ... ... мен ... ... ... Қазақ әдебиеттану ғылымының ұлттық мақсат-мүддеге сай ізденістер жасауына мүмкіндіктер бермеді. Маркстік-лениндік әдіснаманың ... ... ... ... қағидалары, ұлттық нигилизмнің өріс алуы ғыл.-зерттеушілік ой-пікірдің ... ... ... ... даму кезеңі (1970 жылдан бастап). Қазақ әдебиеттану ғылымының қалыптасу кезеңіндегі қиын-қыстау жолындағы ... ... ... ... ... ой-пікірді өркендетуде білімі мен біліктілігі, ғылыми сауаттылығы мен табандылығы жоғары әдебиетші, сыншы ғалымдар шоғыры ... ... Олар ... ... ... кезеңін толық аяқтап, 1970 жылдан бастап даму кезеңіне қадам басқан Қазақ әдебиеттану ... ... ... ... күрделі де көкейтесті мәселелерді шешуге жұмыла кірісті. 1970  -  80 жылдары ғылыми-зерттеу жұмыстары маркстік-лениндік әдіснама ықпалында болса да ... ... ... ... ... ... ... табысты қадамдар жасала бастады. Әдебиеттің тарихи бағыттары мен жекелеген жанр түрлерінің қазақ әдебиетінде өсіп-өркендеу жолдары моногр. тұрғыда ... сөз ... ... ... ... ғыл. тұжырымдар жасалынды. Әдебиет жанрлары, тегі мен түрлері: поэзия, проза, драматургия, ... ... ... ... комедия, юмор мен сатираарнайы зерттеу нысанасына айналды. 1990 жылдан бастап, тәуелсіздік пен ... ... ... ... ... ... мен "ақтаңдақтар" қайта қарастырылып, жаңаша бажайлау жұмыстары жүргізілді. 21 ... ... ... әдебиеттану ғылымы қазақ әдебиетінің өткеніне шынайы баға бере ... ... ... ... ... отырып, саралай алатын ғылым саласына айналды. Қысқаша айтқанда, Қазақ әдебиеттану ғылымы өзі пайда болғанға дейінгі тарихи алғышарттар кезеңінен бастап ... ... ... аралықта, негізінен мынадай нәтижелерге қол жеткізді: бүкіл түркі халықтарына ортақ ежелгі дәуірдегі ... ... ... ... ... ... әдеби-теориялық сипаттағы ізденістер ұлттық ғылыми-зерттеушілік ой-пікір дәрежесіне дейін көтерілді; әдеби мұраның өте мол қоры жинақталды; қазақ фольклортану ғылымы жеке сала ... ... отау ... оның ... ... ... ... зерттеліп, түйінді тұжырымдар жасалды; қазан төңкерісіне дейінгі және одан кейінгі әдебиет тарихының көрнекті өкілдерінің өмірі мен шығарм. мұрасы ғыл. ... ... ... ... және ... қарастырылды.* Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.Фольклор  --  халық шығармашылығы, яғни аңыздар, ... ... ... ... ... және т.б. Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде пайда болған фольклор дамыған қоғамның этностарында да сақталған. [[1]] Ол нақты ... ... мен ... ... ғана ... өткен тарихтың басты-басты мән - мазмұнын көркемдік-бейнесі тұрғыдан білдіруге ... ... ... мәдениеттің маңызды құрамдас бөлігі, халық бұқарасының, этностардың көркемдік ой-толғамының неғұрлым пәрменді нысаны, олардың ... ... мен ... ... ... - ... шоғырлы көрінісі мен топтамасы болып табылады. Фольклордағы көркемдік жинақтама бейнелер арқылы халық қоғамдық өмірдің әр түрлі құбылыстарына көзқарас тұрғысын білдірген.[[]Әсемдік  --  ... ... ... ... және рухани дүниенің ләззатқа бөлейтін сипаты. Әсемдік әдемілікпен тектес. Бірақ әдемілік объектілердің сыртқы және ішкі қырларын бірдей қамтыса, ... ... ... көзге түсетін және пішіндік ерекшеліктерін эстетик. тұрғыдан қабылдауға жатады. Әсемдік ең алдымен, тепе-теңдік, тұтастық, үйлесімділік, ырғақтылық, мақсатқа сәйкестілік, түс пен ... ... бір ... табиғи өлшемдермен айқындалады. Әсемдіктің осындай табиғи өлшемдерін эстетикалық түйсінуде адамның сезім мүшелерімен қатар, оның ішкі түйсігі мен ақыл-парасаты ерекше рөл ... ... ... ... ... оның ішкі ... ... келмеуі мүмкін. Жылтырағанның бәрі әдемі емес. Керісінше, ... ... пен ... тасасында жоғары жан сұлулығын кездестіру әбден мүмкін. Қзгілік пен ... ада ... ... ... ... Пері қызы, грек мифологиясындағы Нарцисс бейнесі де жатады. Алайда әсемдікті рухани сұлулықтан алшақтатып жіберген дұрыс емес. өмір мен ... ... ... ... пен ләззатқа бөлей отырып, қоғамда зор танымдық және тәрбиелік рөл атқарады. Адам ... ... ... ... ... ұмтылады. Адамның түрі де, киімі де, жаны да, ойы да әсем ... ... ... ... ... ... ... мен қабілетін неғұрлым толық және жемісті пайдаланып, нағыз әдемі және сұлу ... ... ... ... ... ... әсемдік өмір мұратына айналып, оған үлкен көңілбөлінген. Мысалы, қазақтар киелі әйел Құдайы ... өте ... сұлу және ... ... жүзді, күміс шашымен аспанды жарқыратқан, күн сәулесі менкемпірқосақ нұрына шомылған, қолында балаларды қорғайтын алтын садағы бар жас ... ... қыз ... таныған.[[1]]Эстетикалық көзқарасы. Абай Құнанбаевтың арнайы эстетикалық трактаттар жазбағаны белгілі. Әйтсе де, данышпан ақын-композитордың шығармаларынан әсемдікке, сұлулыққа деген эстетик. талап-талғамын айқын ... ... ... ... ... жеп, жоғын жоқтап, мұңын мұңдап өткен ақынның өскен ортасынан, туған жерінен, жер, ел ... ... ... енері мен мәдениетінен сырт, жақсысына сүйінбей, жаманына күйінбей өмір сүруі мүмкін емес. Абай ... ... ... ... мол ... ішінде өсті. Қазақ үлгісіне Түсірілген шығыстың атақты дастандары мен қиссаларын, бәйіт пен ғазелдерін, ... сол ... ... төл ... мен ... ... мен шежірелерін, өлеңдері мен әндерін алдымен шешелерінен естіп, айлар бойы ауылдарына келіп жатып ... ... мен ... ... үлгі өнеге, тәрбие алды. Кейіннен олар бүл дәстүрді бұрынғыдан да жандандыра түсті. Ақын-жыраулар мен әнші-күйшілерді төңірегіне жинап, ... ... ... ... баға ... жол ... отырды. Әрбір өлең мен әнге ғана емес, тыңдаушыға да Абайдың қоятын талабы зор болуының бір ... осы ... ... жөн. ... ... ақындардың көпшілігінің өлеңдеріне көңілі тола бермеді. Сез енерін, өлең өнерін мейлінше құрмет тұтқан ... ... ... өлең ... байламын ұсынады. Поэзияның сұлулығы, құндылығы үшін қажетті алғы шарттарды белгілеп береді.  деп, не болса соны өлең қылып, парасатты өлең айту ... ... ... ... ... ... ізденбейтін ақындарды сынға алады. Тыңдаушыны да елеңнің жақсысы мен жаманын айыра білуге, талғампаз болуға шақырады. Абайдың өзіне дейінгі ақындардан бір ... ... биік ... қоя отырып, адам мен табиғатты, адам мен жан-жануарды, адамның ішкі рухани мазмұны мен сыртқы ... ... ... суреттейді. Абай эстетикасының тереңдігі мен құндылығы оның шығармашылық принциптерінің әлеум. айқын бағдарымен тығыз байланысты. Оны ақын ... ... қиын ... Абай ... ақын ... ... әсемдігін  - деп, бәрінен жоғары санайды. Табиғат ретінде адам өледі,  , ал адам ретінде ол өлмейді, өйткені өлмейтұғын ... сөз ... ... ... артықшылығы - оның талабы, ақыл-ойы және білімі бар. Адамның басты ғаламаты -ол ойлай алады, сөйлейді. Абай өз ... бүл ... да ... Абай ақын ... ... ақ, өзі өскен ортадан, айналадағы табиғаттан, дәстүрлі тұрмыс-салттан эстетик. әсер алып ... ... оны ... ... ... Абай елең ... әлі ... етпеген кезінде-ақ шындықты эстетик. жағынан қабылдаған, өмірді байқағанда, іске кіріскенде, оқып-ойланғанда эстетик. тұрғыдан алып қарастырған. Абайдың өзге ақындардан ... бір ... - Абай сол ... ... ... эстетик. теориялардан хабардар болған, көптеген эстетик. ұғымдар оған таныс еді. Арғы жағы ... ... жағы ... ... В. Г. Белинский мен Н. Г. Чернышевский ... ... ... ... ... оқып ... ... алған. Сонымен өмір эстетикасы, тарихи дәстүр мен ... ... ... мен ... жетістіктері -осының бәрін қорытып, бүған нәзік жаны мен терең ойын қосып, данышпан Абай қазақ ... ... ... шықты. Бүгінгі күннің ғылыми талабына сәйкес Абайдың эстетикасын мынадай тарауларға бөлуге болады. 1. ... ... ... 2. ... ... 3. ... ... қасиеттері, соның ішінде әйелдің сұлулығы. 4. Әдебиет эстетикасы. Соған жалғаса өнер мен ... ... ... эстетик.мәселелерді алатын болсақ, бүл жайында Абайда жүйеге келтіруге жарайтын түсініктер жеткілікті. Ол, ең алдымен эстетик. сезім мен қабылдаудың негізіне ... ... бес ... ... Адамды жаратушы (діннің ықпалы) бізге бес сезім (физиологиямен таныстығы) бергені жайында Жиырма жетінші сөзінде былай дейді:  ... ... ... Абай ... эстетик.мағынада қолданады. Ләззат - сезім арқылы туғызатын заттардың, құбылыстардың эстетик. қасиеттері. Бірақ, бұлар әлі жеткіліксіз. Бір нәрсені эстетик. түсінікпен ... одан ... алу үшін ... өзі оған ... болуы тиіс, сонда ғана  (32-ші сөз). Эстетик.түйсікпен толық қабылдау дегеніміз сыртқы заттың өз суретімен адамның ішкі рухани ... ... ... ... ... бүл ұғымын өте терең және аса маңызды тұжырым деп ... ... ... ... деген атауды Абай пайдаланбайды, бірақ, соны сипаттайтын көптеген ... төл ... ... ... сұлу, әсем, әдемі, сүйкімді, сымбат, сән, ажарлы, нұрлы -міне, осындай қазақтың қарапайым сөздерін Абай өлеңдерінде көп келтіреді, ... ... ... ... ... ... Бүгінгі ғылымның категорияларына сәйкес жаңалығының бәрі әсемдік үғымына жатады, олай болса, Абай әсемдіктің мазмүнын қалай ашады, ... ... ... ... үшін ақын көркем законы деген үғым қолданады. Ол ... ... ... ... сай ... ... ... жарыстылық законын сөз етеді, тағы бір жерде кәмелеттік ... ... ... ... дегеніміз - өлшеу сақтап, кәмелеттік шеберлікпен (жаратушы немесе адам) жасалған жарастылық. Қорыта келсек, Абайдың ... мен ... ... ... ... ... ... эстетик. ләззат, эстетик. қабылдау -міне, осындай және кейбір ... да ... ... ... ... болады, былайша айтқанда эстетика ілімінің басты түбірлі мәселелері жайында ақынның анық көзқарасы болған. Ендігі бір маңызды тарау - ол ... ... ... ... ... ... ... асқан көркемдік шеберлікпен суреттелген. Олар: , , ,  т. б. жыл мезгілдеріне ... ... ... ... бөлу ... ... осы өлеңдердің бәрін табиғат лирикасына жатқызады. Әрине, бүл дұрыс. Егер біз бүл ... ... ... ... ... оларды Абайдың табиғат эстетикасы деуіміз керек. Олай дейтін себебіміз бүл өлеңдерде құр жаратылыс көріністері суреттеліп қана ... ... ... ... ... ... ... табиғаттың алатын орны мен атқаратын қызметі, адамның табиғатқа беретін бағасы, жалпы адам мен табиғаттың арасындағы қарым-қатынастар сөз ... Мына ... ... бояуы дәлме-дәл көрсетілген: . Және де: . Енді бір жерде  деп басталатын өлеңінде аттың дене мүшелерін ... ... оның ... ... ... ... ... сондай атқа адамды қызықтырып қояды. Ал, жыл мезгілдерін суреттейтін елеңдерінде ақын қыс пен жаздың, ... мен ... ... ... ... ететінін, табиғат айналысын тарихқа ұқсатып, қазақ халқының дәстүрлі өмірі мен тұрмыс-салты жайында ... әрі әсем ... ... Бүл ...  ... ерекше атау керек:" "Осы келтірілген үш-ақ шумақтың өзінен табиғатта қайталанып жататын құбылыстардан, қазақ ... жыл ... ... тұратын жаңалық- жаңғырулардан ғажап әсер алумен бірге, табиғаттың мәңгі әрі сәнді екені ... ал, ... ... ... және ... ... ... терең ойға батамыз. Ауыл табиғатын суреттеуде ерекше орын алатын өлең - . Бүл өлең ерекше шабытпен, ыстық сезіммен жазылған, ... ... ... ... ... ... түр. Әсіресе:" "-деген жолдардан тамылжи мүлгіген түнді, өзді-өзі ... ... пен сөз ... да шамасы келмей, күйіп-жанған екі ғашықтың суреті көз алдымызға келеді. Абайдың бүл кезқарастары қазіргі эстетика ілімінің принциптерінен ... ... жоқ. ... қызмет пен сананы, солардан туатын ерекше заңдар мен категорияларды сыңаржақты түсінбеу үшін, адамның табиғатқа эстетик. қатынастарын ... ... ... ... ашу ... ... ... сапасын Абай табиғатқа байланыстырып қана қарамайды, оны жеке алып, ... ... ... эстетик. тұрғыдан суреттегенде Абай үш нәрсеге көңіл бөледі. Жалпы адамның әсемдігі, әйелдің ... ... ... шынайы махабатты мадақтау және сыртқы көрініске алданып қалмай, ... жан ... мән ... ... ... ... бағалау керектігі жайында ақын көптеген өлеңдерінде айтып ... Мына елең ... алып ... "Қыздың әдемі келбетін толық суреттейтін Абайда екі елең бар. Олар  және Білектей арқасында ... ... ... ... суреттейтін жолдар Абай өлеңдерінде жиі кездеседі, оның бәрін тізбектеп жату ... ... ... бәрі ... те әдемі сипатталады. Бүл арада атамай өтпеске болмайтын ... ... , . , т. б. ... ... ... ... сұлу әйел - ... сәні, адамға толыққанды өмір сүру үшін оның маңызы зор, ал, нағыз махаббат - адамның ... оған ... ... ... мағыналы жасайды, махаббатсыз бақыт жоқ, демек махаббат - өте бағалы эстетик. құбылыс, ол әсемдік ... ... оны ... беру ... мадақтау қажет. Ал, адамның жылтыр көркі мен нағыз әсемділігін ажырату жайында Абайдың кербездікті ... ... , ... Он ... ... Осындай тұжырымды:  - деген жолдарынан да айқын ... ... ... ең көп ... бөлінген, ең көп талқыланған және ең маңызды тарауы - ... пен өнер ... Абай ақын ... ... сапасына, сөздің мазмұны мен көркемдік құдіретіне қатты назар аударған. Екі өлеңнің бірінде сөздің бағасын көтеруді ыждағаттағанын кездестіреміз. Сонда да ... ... ... орын алды. Мұхтар Әуезовтың тілімен айтқанда бұлары - бағдарламалық өлеңдер. Солардың ... ... әрі ... ... бай да көлемдісі . Бүл елеңнің бағдарламасын үшке бөлуге болады. Біріншіден, өлеңнің езінің көркемдік сапасы, дәрежесі. Екіншіден, ақындарға ... ... ... ... қойылатын талап. Үшіншіден, тыңдаушы қауымды өзгертудің, тәрбиелеудің қажеті, жұрттың өлеңді ... ... ... ... , , , , , , ,  ... де ... өлеңдері қатарынан орын алады. Неміс ғылымдары Лессинг пен ... орыс ... ... мен Чернышевский сияқты Абай да әдебиетті, сөз өнерін, әсіресе, поэзияны енердің алды деп санайды. Ой мен сезімді сөзден артық ештеңе ... ... деп ...  ...  ... жолдар сөз енері құдіретін аспандата түспей ме? Абай өлең ... ... ... - деп, өлеңсіз өмірдің мәні жоқ екенін жырға қосады.  - деп, өлеңді ермек үшін жазбайтынын, онда жастарға деген ... ... ... бар ... ... Жақсы ән мен тәтті күйдің кісіге беретін ләззатының айрықша екенін, ләззат беріп қана қоймай, ... ... ... арманыңа қанат бітіретінін де:  - деген өлең ... ... ... Сөйтіп, оқушысын ән-күй өнеріндегі сұлулықты сезіне білуге, оның ләззатынан құр қалмауға меңзейді. Міне, бүл өлең жолдарынан Абайдың музыка ... ... ... оның ... ... ... ... келетінін көреміз. Зейін қойып, мән беріп оқыған кісіге ... ... ... ... ... ... ... аңғарылады. Табиғатты суреттесін, қыз-келіншек пен жігіттерге мінездеме берсін, өлең мен әнді жыр ... ылғи да ... ... пен ... ... ... сөз ... Ақын шығармаларындағы эстетик. мәселелер ұшан-теңіз, олар абайтану ... ... бір ... ... ... ... салушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов (1835-1865)  -  демократиялық ұлттық мәдениетіміздің көрнекті өкілі. Энциклопедист-ғалым, шығыстанушы, саяхатшы, публицист және қоғам қайраткері ... ... өз ... шын ... еуропалық білімділік пен Шығыс халықтарының мәдениеті жайлы терең түсінікті үйлестірді және қысқа ғұмырында мол да жан-жақты шығармашылық мұра қалдырды. Ш.Уәлиханов ... ... ... жөнінде еңбектер жазбаған, алайда, көптеген шығармаларынан философиялық пікірлері мен тұжырымдарын байқауға болады. Ол , ,  деген ... ... ... ... ... ... ... ағарту ісінің көрнекті өкілі, педагог-жаңашыл және жазушы Ыбырай Алтынсарин (1841-1889).Ыбырай дүниетанымы қалыптасуына халық ауыз әдебиеті, прогрессивті орыс мәдениеті мен ... ... ... өз ... тигізді. Ыбырайдың көптеген өлеңдері мен әңгімелерінен оның ... ... ... тыс және ... өмір сүретіндігін мойындайтынын байқаймыз. ,  сияқты өлеңдерінде табиғатты өзінше тамашалау ғана емес, сонымен бірге оның адам санасынан тыс және ... ... ... ... ... ... ... құдай деп біледі. (,  деген өлең шумақтарында, , т.б. еңбектерінде осы пікірді қуаттайды). ... ... және ... ... ... және ... ... ерекше орын алады. Жастарды инабаттылық пен адамгершілікке тәрбиелейтін ... ... орын ... Еңбекті сүю, үлкенді құрметтеу, мейірімділік, кішіпейілділік сияқты қасиеттерді қырда өскен балаларға әңгіме, мысалдар арқылы жеткізе білді.Қазақ ағарту ... ... ... ... прогрессивті мәдениеті тарихында үлкен орын алған ұлы ақын, ... ... Абай ... ... ... Оның ... мұрасы өлең, поэма, философиялық проза, аудармалар мен әндерден тұрады. Абай  -  қазақ ... ... ... ... ... ... мәселеде ол деизмге жақын. Құдай  -  өз ... ... ... жататын өлшемнің алғашқы себепшісі деп түсінді. Дінбасыларының насихаттап жүрген соқыр сеніміне Абай ақылмен тануды қарсы қойды. Абай ... ... аса ... ой-өрісінің тереңдігі, халқына деген қамқорлығымен әлемге танымал болды. Абайдың дүниеге көзқарасы ойы мен қыры мол, күрделі. Оны біржақты бағалап, бір ... ... ... ... Абай шығармаларындағы негізгі тақырып моральдық мәселелер десек, қателеспейміз. Еңбекке, ғылымға мойын бұрмай, ауыл ... бос ... ... ... ... ... -деп ... бос өткізіп жүрген жастарды қатты сынайды. Әсіресе, пайдасы үшін арын сатқан, екіжүзді адамдарға жиіркенішпен қарайды. ... ... ру ... ... ... ... таласына баурап жүрген ауыл атқамінерлеріне:,- деп ренішін білдіреді. Жастарға ғылым таппай мақтанбауды, өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал ... ... ... аулақ болуды кеңес етеді. Қоғам өмірін түсінуді Абайдың көзқарасы, ... ... ... ... Абай  -  ұлы гуманист. Абстрактылы, утопиялық сарынды гуманист.Абай ілімін одан әрі жалғастырған қазақтың рухани мәдениеті мен ... ... із ... алып ... бірі  -  ... ... ... Оның шығармашылығының негізгі тақырыбы мораль философиясы мен мәдениет ілімін ... ... ... ... ... және ұлы ... ... сүйенген. Ол арнайы оқу орнында оқымаса да араб, парсы, орыс, шағатай тілдерін өз ... ... сол ... ... дала ... тұрғысынан ой қорытқан:.Абай сияқты Шәкәрім де қазақ елін қалай өркениетті, мәдениетті елдер қатарына ... деп ... ... рухани ізденісінде ежелгі сақ-түрік заманынан қалыптасқан ғарыштық дүниетаным ерекше орын алады. Тәңірі, Нұр, ...  -  ол үшін ... ... ...  атты ... негізгі философиялық шығармалардың бірі болып табылады. Басқа шығармалары: , , , ,  поэмалары,  ... ,  ... ...  ... ... , ... ... және т.б.Ал, енді Шәкәрімнен кейінгі қазақ философиясын дамытуда үлкен өзіндік орны бар қазақ зиялылары: ... ... ... ... ... ... Жүсіпбек Аймауытов, Мағжан Жұмабаев, Мұстафа Шоқай.ӘДЕБИЕТТЕР:*  Ахметов З. Өлең сөздің ... - ... ... терминдер сөздігі.  - А,1999.* Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш. -Алматы, 1989.* Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. - Алматы, 1969.*  ... З. ... ... ... ...  ... Р. ... теориясы.-Астана, 2003.*  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эстетикалық әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері6 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері8 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы және кезеңдері10 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы9 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің тууы, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар22 бет
Ұлы математиктер8 бет
Әдебиеттану ғылымының ғылым салаларындағы орны мен даму тарихы туралы10 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
X-XIV ҒҒ Қазақстандағы тәлімдік ой-пікірлердің қалыптасуы және даму25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь