Мұхтар Әуезовтың «Манас туралы» мақаласы


1. Жұмат Тілепов: «Манастанудағы М.Әуезов тағлымы».
2. Тұрсын Жұртбай: «Ұраным . Алаш!..». Әуезов және «Манас» эпосы.
Әлемдiк руханият дүниесiнде туысқан қырғыз халқының «Манас» эпосының орны ерекше екендiгi бұл күнде күллi ғаламға мәлiм. Көлемi жөнiнен өзiне теңдесi жоқ, ауызша жырланып ғасырлар қойнауынан бүгiнге жеткен баба жырдың құдырет күшiне қазiргi таңда тарихшылар да, әдебиетшiлер де, философтар да, саясаткерлер де бiр кiсiдей бас шұлғып, бiр кiсiдей бәрекелдi деседi. Олай болар жөнi бар.
Жарық дүниеге келген соң, ел болып еңсесiн көтерiп, халық болып қарымын жiбермей тiрлiк кешiп келе жатқан небiр көшелi жұрттар өзiнiң өзгеден өзгешелiгiн, ең алдымен мүмкiндiгiнше өзi тектестерден артықшылықтарын көрсетер қасиеттерiн iздеп, шамасы жеткенiнше соны ұрпақтарының санасына сiңiруге күш жұмсайды. Ұлт ретiндегi, ел ретiндегi сол артықшылығынан туындайтын мәселелер күн тәртiбiнен түспесе екен деп қам жасайды. Бiрақ, ұлт тағдыры да адамдар тағдыры секiлдi, өзгермелi. Бiр кезде даңқты болғандар үнемi даңқ тұғырында тұра бермейдi. Биiктер аласарады. Аласалар биiктейдi. Мұның мәнi мен мағынасын талайлар жырлаған. Мың жасаған мұхит бiтiмдi «Манас-жыр» да осыған куәлiк етедi. Алып тұлғалы дария-дастан өмiрдiң өзгермелiлiгiн аққан су мен шыққан күннен ғана iздеу аздық ететiндiгiне қол қойдыртады. Бiрiнен-бiрi үстем болу үшiн күреспесе өзегiне құрт түскендей болып жанталасатын адамдар табиғатын, алыптар мен аласалардың арпалысын паш ететiн, ал түптеп келгенде сол шегi мен шетiне жетiп болмас қансорпа айқастың өзiн-өзi ақтауға лайықты ең қастерлiсi-елдiк үшiн күрес болса керек. Сол күрестiң құдiретi мен құндылығы неде екенiн санасы барға ұқтырмай қоймайтын абыз жыр-Манас эпосының болмысында да бiраз сыр бар.
Ер Манасты өмiрге келтiрген қырғыз сынды аяулы халықтың да, оның әруақты жыры «Манас» дастанының да тағдыры оңай болмаған. Қазiргi тұрлаулы жұрт, тұрақты мекенi бар түркi халықтарының iшiнде қанша қасiрет тартса да бүгiнгi күнге сонау бiздiң жыл санауымыздан бұрынғы есiмiн өзгертпей жеткен бiрден бiр ел-қырғыз ұлысы, қырғыз халқы. Бiздiң жыл санауымызға дейiнгi 201 жылы Гун (хун) мемлекетiнiң патшасы Модэге бағынышты болған осы халық үнемi бiреудiң иегiнiң астында жүре бермеген. Бан Гу секiлдi Қытай жылнамашысының, т.б. ежелгi дүние тарихшыларының мәлiметiне қарағанда бiрде Ордостың солтүстiк батысында үш жарым мың ли, Турфанның солтүстiгiнде екi жарым мың ли болатын алып атырапты иеленiп, бiрде қайтадан жеңiлiске ұшырап Енисей ауып, бiраздан соң ежелгi қонысына қарай жылыстап, бiрталай тауқыметтi иығымен көтерiп, ақыры осы күнгi жайлап отырған мекенiне келiп орныққан халықты көнекөз тарих талайдан берi бiледi.
Бұл мәселелер, әсiресе қырғыздардың V-ХII ғасырлар аралығындағы тiрлiгi Қытай деректерiнде, Орхон-Енисей сына жазуларында, ал, кейiнгi, яғни ХIII ғасырдан бермен қарайғы хал-жайы Орталық Азияны мекендеушiлер туралы еңбектердiң бiразында там-тұмдап болса да айтылған.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұхтар әуезовтың «манас туралы» мақаласы. (конспект)7 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» роман – эпопеясы /жарыққа шығуы жайлы8 бет
Мұхтар Әуезовтің «Манас» мақаласы туралы4 бет
М.мағауин шығармашылығы4 бет
Мағауин Мұхтар Мұқанұлы3 бет
Қазақ әдебиеттануында “Манас” жырының зерттелу тарихы73 бет
Ұлы ұстаз,ғұлама жазушы Мұхтар Әуезовтың этнопедагогикалық еңбектері5 бет
Абай Құнанбаев өмірбаяны және шығармалары18 бет
"м. әуезовтың қазақ әдебиеті тарихына қосқан үлесі"6 бет
HTML тілінде «Мұхтар Шаханов» атты сайт жасау15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь