М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім.
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы.
2.Ағартушы.демократтық бағыттағы ақын.жазушылар.

Қорытынды
Мақыш Қалтаев шығармашылығында діншілдік сарын басым болған. Жалпы адамзаттық имандылыққа көбірек үндеген. Дінді адам жанының рухани тазаруы ретінде ұсынған.
М.Қалтаевтың «Қалтайұлының қазақ ахуалынан бохас еткен манзұмасы», «Қазақтың айнасы», «Біраз ғибрат сөз», «Насихат қазақия», «Бар оқиға», «Тура жол» атты жинақтарына тән өзіндік ортақ тақырыптар бар. Татар ақындары З.Кәрими мен Ғ.Рашидиден аударған «Айна», «Сақ сүк» өлеңдер жинағындағы төл туындылық белгілер басым.
Діни білімі өте терең. Айналасына, қоғам құбылыстарына қатысты көзқарасының күрделі. Кезінде заман талабына лайық өз пікірін айта алған. Айналадағы өзгерістердің мәнін пайымдау дәрежесі жоғары санатта. Әлеумет ортасындағы теңсіздікті, кемшіліктері сынауы. Бала оқыту, халыққа білім беру, оқудың пайдасы туралы пікірлері. өлеңдерінде адамгершілік пен имандылықты насихаттаған. Шығармаларында Алланы сүю, Мұхамметтің үмбеті болу тәрізді діни уағыздарды алға қою басым болуымен қатар, ой астарында өмірдің қиындығына төзу, алланың бергеніне масаттанбау тәрізді адамдық асыл қасиеттерге үгіттеу басым болған. М.Қалтаев өлеңдерінде ұлттық мүдде жоғары қойылып, Отанға, туған жерге деген сүйіспеншіліктің жырланған.
Қалтаев поэзиясында жалаң дидактиканың көрініс беріп қалған. Ақынның тіл шұбарлығына жол беріп алатындығы. Өмірден түйгендерін, оқыған-білген нәрселерін қарапайым қазақы тілмен ұйқас, ырғаққа түсіріп, баяндау тәсілінде жазуға бейім екендігі жайлы мәліметтер көп. М.Қалтаев поэзиясының идеялық маңыздылығы, мазмұн байлығы, көбіне уақыт тынысын дәл танып, күрделі ойларды арқау еткен пікірлер толғаған. Оның өз дәуіріндегі күрделі мәселелерді қозғап, халықты оятуға күш салып, өнер-ғылымды насихаттап, ағартушылық әдебиетке елеулі үлес қосқан XX ғасыр басындағы әдебиеттің көрнекті өкілі.
1. Қамзабекұлы Д. Алаш идеясы тәуелсіздік талаптары үшін әрқашан
2. Торайғыров С. Үш томдық шығ. жин. – Алматы:
3. Қирабаев С. Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. – Алматы: Білім,
4. Нұрғали Р. Алаш ұранды әдебиеттегі Мұхтар Әуезов көтерген
5. Ісімақова А. Ахмет Байтұрсынұлы – қоғам қайраткері, ақын,
6. Ахметов З. Жаңа идеялар жаршысы / Дулатұлы М.
7. 20-30 жылдардағы қазақ әдебиеті. А, 1997
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: 1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы.2.Ағартушы-демократтық ... ... ... А.С.  ... ... ... КЯ-313Семей 2015Жоспары: * Кіріспе* Негізгі бөлім. 1. ... ... ... ... ақын-жазушылар.ҚорытындыМақыш Қалтаев (1869-1916)Мақыш Қалтаев шығармашылығында діншілдік сарын басым болған. Жалпы адамзаттық имандылыққа көбірек үндеген. Дінді адам ... ... ... ... ... , , , , ,  атты ... тән өзіндік ортақ тақырыптар бар. Татар ақындары З.Кәрими мен Ғ.Рашидиден аударған ,  өлеңдер жинағындағы төл ... ... ... ... өте ... ... ... құбылыстарына қатысты көзқарасының күрделі. Кезінде заман талабына лайық өз пікірін айта алған. ... ... ... ... дәрежесі жоғары санатта. Әлеумет ортасындағы теңсіздікті, кемшіліктері сынауы. Бала ... ... ... ... ... пайдасы туралы пікірлері. өлеңдерінде адамгершілік пен имандылықты насихаттаған. Шығармаларында Алланы сүю, Мұхамметтің үмбеті болу тәрізді діни уағыздарды алға қою ... ... ... ой ... ... ... ... алланың бергеніне масаттанбау тәрізді адамдық асыл қасиеттерге үгіттеу басым болған. М.Қалтаев өлеңдерінде ұлттық мүдде жоғары қойылып, Отанға, туған жерге деген ... ... ... ... ... көрініс беріп қалған. Ақынның тіл шұбарлығына жол беріп ... ... ... ... ... ... ... тілмен ұйқас, ырғаққа түсіріп, баяндау тәсілінде жазуға бейім екендігі жайлы мәліметтер көп. М.Қалтаев поэзиясының идеялық маңыздылығы, мазмұн ... ... ... ... дәл ... ... ойларды арқау еткен пікірлер толғаған. Оның өз дәуіріндегі күрделі мәселелерді ... ... ... күш ... өнер-ғылымды насихаттап, ағартушылық әдебиетке елеулі үлес қосқан XX ғасыр басындағы әдебиеттің көрнекті ... ... ... ... ... ... ... азаттық пен тәуелсіздіктің күрес жолына, ағартушылыққа шақырған ірі қоғам қайраткерлерін шығарды. Ел арасынан өздерінің табиғи дарынымен, ... ... ... ... ... суырылып шыққан алаш азаматтары ұлт болашағы үшін жан аямай тер төгіп, бостандық пен ... өмір ... ... ... ... ... Құдайбердиев, Ахмет Байтұрсынов, Әлихан Бөкейханов, Міржақып Дулатов, Мұхамеджан Сералин, Барлыбек ... ... ... ... Сейдалин, Мұхамеджан Тынышбаев, Жақып Ақбаев, Дінмұхамед Сұлтанғазин, Ғұмар Қарашев, Ғабдулғазиз Мұсағалиев... бұл тізімді осылай жалғастыра беруге болады.ХХ ... бас ... ... елінің тәуелсіздігі мен азаттығы үшін күрес дәуірі болды. Дәуір болмысының шындығы, саяси ахуалы көркем әдебиетке зор ықпал-әсер ... ... орай ... ... азатшылдық, ағартушы-демократтық және туған топырақтан нәр алған ұлттық қасиет бағыттары өріс алды. ... ... ... ... ... ... М.Дулатов, М.Жұмабаев, Ж.Аймауытов, С.Торайғыров, С.Дөнентаев және т.б. болды.Қазақ халқының ... ... ... ... ... ... ...  (М.Дулатов), ,  (А.Байтұрсынов),  (М.Жұмабаев),  (С.Торайғыров), т.б. авторлардың шығармаларынан көрініс тапты.Сонымен ... ... ... ... кейін тартқан жалқаулықты, алаауыздықты сынап, оларды ерінбей еңбек етуге, оқу-білімге, әртүрлі өнердің түрлерін ... ... ... ... ... туды. Тәуелсіздікке қолы жеткен қазақ жұртына есімдері тарихта беймәлім болып келген алаш азаматтарының қайта оралуы халқымыздың сана-сезімін бір сілкіндіріп, ... ... ... ... ... ... ақиқат. Сондықтан, да біртуар ұлдарымыздың өмірі мен халық үшін атқарған қызметін жан-жақты, терең зерттеу, ... ... ... ... ...  -  ... күн ... тұрған көкейтесті мәселе.ХХ ғ бас кезіндегі  әдебиет өкілдерін идеялық ұстанымы, өмірдің өзекті ...  ... ... ... ... білуі, қоғамдық-әлеуметтік көзқарасы тұрғысынан 3 бағытқа  бөлді. Себебі  ХХғ бас ...  ... ...  ... ... ... ... жоқ. Ал әдеби топтардың болғаны анық.  Олар көбіне идеялық көзқарас тұрғысынан бірігіп, ... ... ... Осының негізінде ХХғ басындағы қазақ ақын-жазушыларын идеялық  әдеби ағым-бағыттарына қарай ... ... ... 1) ... ...  2) ... демократ ақын-жазушылар, 3) буржуазияшыл-ұлтшыл ақын-жазушылар. Үш бағыттың алғашқысын  деп  атаған еңбек те жарық көрді.Бұл бағытқа Шәді Жәңгіров, ... ... ... ... ... жатады. Екінші бағытты  ағартушы  - демократтық ...  ... ... ... келеді, түпкілікті дәлелденген нәрсе. Бүған С.Дөнентаев, М.Сералин, С.Торайғыров, Шәкәрім, ... ... ... ... ... ... бар. Бұл ... ұлт-азатшыл бағыт деп танды.Бұл бағытқа мысал ретінде А.Байтұрсыновты алуға болады. Жалпы ХХ ғ бас кезіндегі  әдебиетке тән басты ...  -  ұлт қамы қай ... ...  шығармашылығы болмасын ортақ мәселе ретінде  көрініс табуы. Олар өз ұлтының өзге өркениетті елдердің ... ... ... шығып, әдебиеттіңұлттық рухыншырқау биікке көрерді. Қазақ халқының алдында ... ... ... ...  ...  жеткен қырынан тани отырып, негізгі мәселе ретінде қоя білді. ХХғ басындағы әдбиетке тән тағы бір ... ...  ... көп ... ... талқыс езіп-жаншып, жері талан-таражға түскен, халқының тоз-тозы шыққан, бірліктен кетіп, берекесінен айырылған елінің  қара түнектегі жағдайы  қай ... ... ... ...  ... ... ... көрініс тапты.ХХ ғасырдың басында қазақ арасында оқу-ағарту жұмысы екі түрлі ... Оның ... ... оқу, ... ... оқу еді.  ... ... діни, мұсылманша оқу Қазақстан Россияға қосылмай тұрып та бар еді: әр ... жеке ауыл ... ... ... ... ... ...  соған беріп оқытатын еді. Қазақстан Россияға қосылғаннан кейін де көпке дейін осылай болып келді. ХІХ ... ... ... ... бастап жаңа, төте оқу-жәдит оқуы шығуына байланысты, қазақ арасындағы мұсылманша оқу Бұхара, Қазан жағындағы ... ... ... ... ... ... ... болып аталды. Олар 1917 жылғы Қазан төңкерісіне дейін өмір ... ... ... ... ...  мектеп, медреселердің аты бар да заты жоқ еді. Олар мейлі үйі, шаруашылық тұрмысы жағынан болсын, мейлі ... ... ... ... ... нашар халде болар еді. Мақыш Қалтаев  осы кездегі  мектеп, медреселердегі  оқу ... ... ... Тәртіп жоқ, емтихан жоқ шуылдасып, Оқу деп, ойнап жатыр талабалар. Әдепсіздік, жанжал мен оқу  ... ... неш ... ... ... ... ... ұйқы, Төртеуін оқыған боп болар қарап, Екі-үш ай сапсатамен күн кешіріп, Жазғы тұры еліне кетер ... ... мәз ... да ... Жаны ашып кім ... қадағалап,- дейді. Мектеп медресесінде көбіне діни сабақтар: араб тілі, ислам дінінің фарыз, қағидалары, философиясы ... ... ... ... и  кітабы оқылатын. Онда балалар араб ... 28 ... ... ... араб ... ... ... құралған, мағынасы жоқ сегіз сөзді, арабша түрлі аят, ... ... ... ... ... ... болғаннан кейін түсетін. Бұл- үзіндісі: бастан-аяқ арабша аят, ... ... өлең ... келетін. Ол заманда балаларды он-он бес жыл бойы оқыса да класқа бөлу болмайтын. Олардың  оқу ...  әр ... ... оқып ... ... айтылатын. Қазақ арасында орысша оқу Қазақстан Россия патшалығына қосылғаннан кейін басталды.  Патша ... 1789 жылы Омбы ...  ... мектеп ашты. Кейін қазақ феодалдарының балаларын Омбының кадет корпусына (1847), Омбының училищесіне (1847) алып ... ... ... ісі екі бағытта: діни және жай азаматтық бағытта дамыды. Діни бағыттағылары балалар ата-аналарының қаражатымен ұсталған ... мен ... ... ... оқу араб ... бойынша жүрді. XIX ғ. өзінде Ш. Уәлиханов негізінен алғанда татар молдалары ұстаздық ... ауыл ... ауыр ... ... ашына жазды: ,  -  деп бағалады ол мұны. XX ғ. басында мектептер уақыттың өскелең талаптарын қанағаттандырудан қалды. Діни ... ... құру ... ... ... Оны ұйымдастырушылар жаддашылар болды. Олар оқытудың әріп ... ... ... тәсілмен алмастыруды ұсынды, мектептерде азаматтық пәндердің  -  арифметиканың, ... ... ... және басқаларының оқытылуы керектігін дәлелдеді. Соған қарамастан оқытудың жаңа тәсіліне көшкен мектептер ... ... Діни ... беру ... медресенің ықпалы зор болды. Олар молдалар, мектеп оқытушыларын даярлады және міндетті түрде мешіттер ... ... ... ... ... ... ... оқу мерзімі  -  үш жылдан төрт жылға дейін созылды. Олардың шәкірттері ісләм дінін ... ... ... ... тарихтан, лингвистикадан, медицинадан, математикадан мағлұматтар алды. Бұл ортадан қазақ мәдениетінің А. Құнанбаев, С. Торайғыров, М. Жұмабаев, Б. Майлин және ... ... аса ірі ... ... ... арасында медреселердің беделі күшті болды. Олар молдалар мен мектеп мұғалімдерін ... Оқу ... 3 -- 4 ... ... ... ... ... ислам дінінің негіздері бойынша бастауыш білім алумен қатар философия, математика, медицина, тарих, тіл білімі (лингвистика) және астрономия ... де ... ... ... ... Діни оқу ... басты қызметінің бірі жастардың бойына әдептілік өнегесі мен ... ... ... болды. 1870 жылдан бастап патша үкіметінің бастамасы бойынша медреселерде міндетті түрде орыс тілінің негіздерін үйрету ... ... ... ... ... болды. Олар шәкірттер тұратын, дәрет алып, жуынып-шайынатын, сондай-ақ тамақтанатын бөлмелер еді. Медреседе ұстаздыққа әдетте жасы 40-тан асқан адамдар ғана қабылданатын. ... ... ... туралы дипломының болуы талап етілетін. Кейіннен патша үкіметі мұсылманшаоқытуды да өз бақылауына ... ... ... 1. ... Д. Алаш ... тәуелсіздік талаптары үшін әрқашан2. Торайғыров С. Үш ... шығ. жин.  -  ... ... С. ... ақтаңдақ беттері.  -  Алматы: Білім,4. Нұрғали Р. Алаш ұранды әдебиеттегі Мұхтар ... ... ... А. Ахмет Байтұрсынұлы  -  қоғам қайраткері, ақын,6. Ахметов З. Жаңа идеялар жаршысы / ... М.7. 20-30 ... ... ... А, 1997  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы жайлы12 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар10 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар жайлы19 бет
Мақыш қалтайұлы жайлы21 бет
Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар13 бет
Қазақ елінің қоғамдық ой-санасының даму сипаты17 бет
«М.Сералин шығармашылығы»4 бет
Абай Құнанбаев жайлы7 бет
Абай Құнанбайұлы өмірі1 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь