XVI-XVIII ғасыр лингвистикасы. в.ф.гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары

Орта ғасыр тіл білімі. Орта ғасыр - адамзат қоғамы дамуының он шақты ғасырын қамтитын және прогресс тұрғысынан алғанда әр тектес болып келетін күрделі де шытырманы көп дәуір. Еуропа тарихы тұрғысынан қарағанда бұл мезгілді үш кезеңге бөлуге болады: а) III-Ү ғасырлар арасы. Бұл - құлдық дәуірінің ыдырап, феодалдық қоғамның құрыла бастаған кезеңі; ә) ҮІ-Х ғасырлар аралығы. Бұл - феодалдық қатынастың әбден орнығып, гүлденген заманы; б) ХІ-ХУІ ғасырлар аралығы. Бұл - феодалдық қатынастың ыдырап, капиталистік қоғамның туа бастаған, тарихта "қайта өркендеу дәуірі" деп аталатын кезең.
Орта ғасырдың өзіндік бір ерекшелігі - әр түрлі діндердің туып, әлемдік діндерге айналуы. Ондай діндер қатарына будда, ислам, христиан діндерін жатқызуға болады.
Дүние жүзілік діндердің тарауымен қатар сол діндердің сүндет-парызын, шариғатын уағыздайтын жазбалар да тарады. Ол жазбалар тілі киелі, қасиетті тіл, пайғамбарлар тілі деп жарияланды. Жергілікті халықтар ол тілде жазылған аят-хадистарды мағынасын, тілін түсінбесе де жатқа біліп, құдайға құлшылық ететін дұға ретінде айтуға міндетті болды. Бұл тіл -тіл ғылымында канондық тіл деп аталады. Сөйтіп, дін тараған аймақтардағы халықтар өз ана тілімен қатар канондық тілді де қолданды. Канондық тіл бірден-бір дұрыс тіл деп жарияланды да, әр халықтың өз ана тілі, сөйлеу тілі, теріс тіл, пендешілік тілі деп есептелді. Жазба тіл, әдеби тіл деп саналатын да канондық тіл болды. Мысалы, түркі халықтары, сондай-ақ қазақ халқы үшін де канондық тіл араб тілі, исламның ең қасиетті, киелі кітабы - Құранның тілі болды. Араб тілі оқу пәні болды. Оны молдалар, дін иелері оқытты. Оқытудың I-сатысында әліпби, екінші сатысында иманшарт, үшінші сатысында
1. К.Аханов. Тіл білімінң негіздері
2. https://yandex.kz ақпараттық-іздестіру порталы.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ... ... ... ... ...  ... ... лингвистикасы. В.Ф.Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастарыПәні: Жалпы тіл біліміТобы: Қ-217Орындаған: Султанмуратова Ф.ҚТексерген: Сәмекбаева Э.МСемей, 2015XVI-XVIII  ғасыр ...               	             ...  ... лингвистикасыОрта ғасыр тіл білімі                       Араб тіл ...   ... ... ... тіл ...                                        ... ...   Орта ... тіл ... ғасыр - адамзат қоғамы дамуының он шақты ғасырын қамтитын және прогресс ... ... әр ... ... келетін күрделі де шытырманы көп дәуір. Еуропа тарихы тұрғысынан қарағанда бұл ... үш ... ... болады: а) III-Ү ғасырлар арасы. Бұл - құлдық дәуірінің ыдырап, феодалдық қоғамның құрыла бастаған кезеңі; ә) ҮІ-Х ... ... Бұл - ... ... ... орнығып, гүлденген заманы; б) ХІ-ХУІ ғасырлар аралығы. Бұл - феодалдық қатынастың ыдырап, капиталистік қоғамның туа бастаған, тарихта "қайта өркендеу ... деп ... ... ... ... бір ... - әр түрлі діндердің туып, әлемдік діндерге айналуы. Ондай ... ... ... ... христиан діндерін жатқызуға болады.Дүние жүзілік діндердің тарауымен қатар сол діндердің сүндет-парызын, ... ... ... да ... Ол ... тілі ... қасиетті тіл, пайғамбарлар тілі деп жарияланды. Жергілікті халықтар ол тілде ... ... ... ... ... де ... ... құдайға құлшылық ететін дұға ретінде айтуға міндетті болды. Бұл тіл -тіл ғылымында канондық тіл деп аталады. Сөйтіп, дін тараған аймақтардағы ... өз ана ... ... ... ... де қолданды. Канондық тіл бірден-бір дұрыс тіл деп жарияланды да, әр халықтың өз ана ... ... ... теріс тіл, пендешілік тілі деп есептелді. Жазба тіл, әдеби тіл деп саналатын да канондық тіл болды. Мысалы, түркі халықтары, сондай-ақ ... ... үшін де ... тіл араб ... ... ең ... киелі кітабы - Құранның тілі болды. Араб тілі оқу пәні ... Оны ... дін ... ... ... I-сатысында әліпби, екінші сатысында иманшарт, үшінші сатысында әптиек, одан кейін Құран оқытылды. Еуропа халықтары үшін канондық тіл - ... ... Олар ... ... жазу ... ғылым ретінде пайдаланды. Бүкіл оқу орындарында ғылыми пән ретінде оқытылатын да латын тілі грамматикасы болды. Жеке тілдер грамматикасы латын тілі ... ...   сөз  ...   ...   үлгісіне  түсірілді.   Латын  тілі грамматикасы барлық тілдерге бірдей дәрежеде қолдануға болатын ортақ құрал деп ... ... бола ... да, орта ... ... ... бір ... жағы бар: ол кейінгі заман жалпы тіл ғылымының сол орта ғасыр топырағында тамырлана бастауы еді. Әлем ... ... ... ... ұлы ... ... ... өркендеу дәуірінің" өзі де орта ғасыр топырағында көктей бастаған болатын. Сондықтан ... ... кері ... діни ... ... орта ... прогресс үшін, ғылым үшін құралақан болды деу жөн ... ... жаңа ... ... ... ... еңбектер бермегендерімен, филологиялық, грамматикалық мәселелермен орта ғасырда шұғылданушылар да аз болған жоқ. Олардың баса ... ... бір ... - көне канондық жазбалар тілінің өзіндік нормасын өзгеріссіз сақтау, кейінгі заман жазба тілін көне канондық тілмен үйлестіру, ... ... ... бір ізге салу ... ... ... ... Бұл жұмыстарында олар антикалық қоғам қалдырған грамматикалық, поэтикалық, ... ... ... ... ... ... алады.Канондық жазбалармен қатар біраз елдерде жазба жұмысы мен әдебиет едәуір дамыды. Жергілікті тілдерді ... ... ... ... жазу ... күн ... қойылды. Сөйтіп, ҮІІ-ХҮ ғасырлар аралығында иран, исланд, француз, испан, итальян, ... ... т.б. ... ... ... көреді.Грамматика мәселелерімен қатар ежелгі дәуірден келе жатқан зат атауларының табиғаты жөніндегі ... де ... ... Оны сөз ... бұл ... де екі ... бөлінді. Оның бірі - реалистік, екіншісі - номиналистер деп ... ... ... ... ... ұғым - ... ол алғашқы, зат соңғы деген идеалистік бағытты ұсынады. Номиналистер керісінше, зат болмаса, ол туралы ұғым да болмайды, сондықтан ақиқат нәрсе - зат, ол ... ал зат ... ұғым ... ... ... ... ... тіл білімі. Дүние жүзі ғылымы мен мәдениетінің дамуына ... үлес ... ... бірі - ... ... ... ІҮ ғасырлардан басталды. Арабтар  тіл ғылымының дамуында да елеулі роль ... Орта ... ... тіл ... ерекше дамыған көзі - Халипат дәуірі деп аталатын ҮІІ-ХІІ ғасырлар шамасы. Тілдің грамматикалық жүйесін сипаттаудың араб тіл ғалымдары бір-біріне байланысты үш ... ... ... ашу ... ... Олар сөз ... мен сөйлем синтаксисін зерттейтіи Нахв, сөздердің сөйлемдегі орын ... ... ... құбылыстарын зерттейтін Сарф, сөйлеу процесінде болатын дыбыстардың ... ... ... ... жүйесін зерттейтін - Таджвид деп аталатын бөлімдер. Арабтар Үнді, Грек тіл ғылымы табыстарын жақсы пайдалана отырып, өз ... ... ... мен ... зерттеуге ерекше назар аударады. Фонетика саласында дыбыс пен әріп арасындағы өзгешеліктерді айқындайды. ... ... ... ашуға көп көңіл бөледі. Кейбір ғалымдар (Сибавейхи) жасалу орнына қарай дыбыстарды 16 топқа ... ... ... ... ... ... - Сибавейхи), әсіресе сөздерді тапқа бөлуде араб ғалымдары Аристотельге еліктеген. Аристотель сияқты бұлар да ... ... ... ... деп үш ... ... Арабтар тіл білімінде өзіндік тың жол салған пікірлер ... тіл ... ... ... ... ... ... де, грамматикалық терминдері де бұрынғылардан өзгеше болды, өзіндік дәстүр қалыптастырды. Арабтар киелі, қасиетті, канондық тіл деп саналатын Құран тілінің ... ... ... де, көп ... сөйлеу тілі нормасына сүйенеді, соны зерттеді. Бұл Ежелгі дәуір тіл ғылымының ешқайсысында да кездеспеген жаңалық. Араб тілі грамматикасын зерттеудің ... ... ... ... ... 796 жылы ... "Ал ... деп аталатын еңбегі шешуші роль атқарған. Араб тіл ғалымдары қалыптастырған біртұтас зерттеу жүйесі кейінгі замандарда ... ... тіл ... да ... әсерін тигізген.Араб оқымыстыларының ерекше көңіл бөлген және зор табысқа жеткен саласы - лексикография ... ... бір ғана ... деген лингвисі "Хомус" (мұхит) атты 60 томдық сөздік жасаған.Араб тіл ғалымдары ғылым тарихында ... ... әр ... ... ... ... салыстыра, салғастыра зерттеу тәсілін қолданған. Осы тәсілді ... ... олар ... ... ... ... зерттеп, олардың салыстырма сөздіктерін, шағын көлемді грамматикалық ... ... ... ... ... ... ең көнесі және ең толығы түркі халқынан шыққан, Арабияда оқып білім алғандықтан, араб ғалымы деп аталып ... ... ... ...  (Девону луғат ит түрк). Бұл сөздік 1073-1074 жылдары жазылған. Сөздікте сол дәуірдегі ... ... ... ... ... қамтылған және ол тайпалар тілдерінің өзара бір-біріне ... ... ... материалдарды салыстыра қарау арқылы айқындалған. Бұл - түркі тілдері жөніндегі ең тұңғыш, ең ... және ең ... ... ... еңбек. Сонымен қатар, бұл сөздік - тіл ғылымы тарихында әр ... ... ... ... ... ... ... жазылған тұңғыш еңбек. Мұның түркі тілдері үшін мәні ... ... ... М. ... ... ... де бірсыпыра сөздіктер, грамматикалық еңбектер жазып қалдырған. Олар туралы түркология мәселелерін сөз ететін ... мол ... ... ... ... ... тіл білімі. Еуропа тарихы тұрғысынан  алғанда, қайта өркендеу дәуірі ХІҮ-ХҮІ ғасырлар арасын қамтиды. Бұл - қоғам дамуында орта ғасырдың ... жаңа ... ... ... ... кезі. ХІҮ ғасырдан бастап, алдымен Италияда қалыптасқан "Қайта өркендеу" деген термин феодалдық қатынастың орнына келген капиталистік қоғамдағы буржуазия мәдениетімен тығыз ... ... ... өркендеу дәуірі - озық ойдың еркін дамуына мейілінше кедергі ... ... ... ... орта ... ... ... мешеу мәдениеттен шынайылықты, гуманизмді уағыздайтын жаңа дәуір мәдениетіне өту. Бұл дәуірде орта ғасырда діннің ... ... ... қалған көне мәдени мұраларға ерекше көңіл бөлу, оларды қайта көркейту, өрлету ұраны көтерілді. Сірә, жаңа дәуірдің "Қайта өркендеу" деп аталуы да ... ... ... ... ... ... ... өмірінің басқа да салалары сияқты тіл ғылымы үшін де ... даму ... ... Бұл ... ... проблемасы: а) ұлттық тілдердің қалыптасып, дамуы; ә) бұрын белгісіз, жаңадан ашылған тілдерді үйрену, зерттеу; б) ежелгі дәуірдің ... ... ... қайта дамыту.Жаңа жерлердің, елдердің ашылуы, сауданың дамуы, отаршылық жорық - Еуропа тіл ғылымының дамуына қолайлы ... ... ... ... ... ... тілдердің барлығы айқындалды. Отарлау мүддесі ол тілдерді үйрену, ... ... ... ... ... мәліметтер жинау міндетін алға қойды. Азия, Африка, Америка халықтары тілдерінен жиналған орасан мол материалдарды бір-біріне салыстырып қарау, сол ... ... ... ұқсастық, өзгешеліктерді айқындауға алғашқы қадамдар жасалды. Зерттеудің  сипаттама, ... ... бой ... ... ... ... ... қолға алынған тағы бір мәселе - орта ғасырда жөнді мән берілмеген ... ... рим ... ... ... ... ... филологиялық талдаулар жасау болды. Өз дәуірі үшін бұл саладағы  күрделі істер қатарында Ж. Скалигердің 1540 жылы шыққан ... ... ... ...   Р.Стефанустың   1553 жылы шыққан "Латын тілі қазынасы" және "Грек тілі ...  П.  де ... ...   тілі   ...    (Рейхлиннің   "Еврей    тілі    ... 1505 жыл) атты ... ... ... ... ... ... ғасырлар ішінде испан, корей, нидерланд, жапон, парсы, армян, ... ... ... ... ... ... шығарылды. Сөйтіп, бірінші орынға канондық тілдерді емес, әр халықтың, әр ұлттың өзіндік сөйлеу тілін, ана тілін   ...   соны   ...   ...  сырын -ашуды   көздеді. Осылардың нәтижесінде  ХҮП-ХҮШ  ғасырларда  жаңа  үлгіде жазылған ... ... әр ... әр ... ... ...    ...   кейбіреулері   әлі   де   ...    ...    тілі ... ... шыға ... тілдік материал ретінде сөйлеу  тілі фактілерінен гөрі ескі жазба тіл фактілеріне ... ... ... ... да, ... тіл ... тіл ... барлығына бірдей жарамды бола алмайтынын, әр тілдің өзіндік ерекшеліктері, өзіндік грамматикалық құрылымы болатынын және  осы  бағытта жүргізілетін  ...  жол ... ... ... ... еді.Нормативтік, практикалық грамматикалармен қатар, нормативтік сөздіктер де ... көре ... ... ... қатарына 1612 жылы Италияда шығарылған "Курск Академиясының сөздігі" деп аталатын түсіндірме сөздікті, 1694 жылы Францияда ... ... ... ... 1726-1739 жылдар ішінде әзірленіп жарияланған "Россия Академиясы сөздігін", түркі тілдерінің әр түрлі мақсатта жасалған бір, екі тілді сөздіктері ... ... ... ... ... материалдарды бір-біріне салыстыра қарау, бір тілдегі сөздерді екінші тілге аудару да осы кезеңде кең етек ... ... ... ... ... арасында жасалған, 272 тілден іріктеліп алынған сөздерден құралған "Барлық тілдердің және наречиелердің салыстырма сөздігі" деп аталатын еңбек шығарылды. Бұған ... ... ... ... де біраз сөздер енді. 1784 жылы испандық монах Лоренсо Эрвас-и-Пандуроның "Белгілі тілдердің каталогі және олардың өзара ұқсастығы мен ... ... ... деп ... ... ... Неміс ғалымы И.К.Аделунг мен И.С.Фатердің 500-ге жуық тілдердің таңдамалы сөздерінен құралған төрт томдық сөздігі жарық көрді.Бұрын белгісіз көптеген ... ... және ... ... ... ... да танысу тілдің бір қалыпта қалып қоймайтынын, өзгерістерге ұшырайтынын байқатады. Бұл жағдайда кейінгі дәуірлерде ... ... ... ... ... ... ... құбылыс деп тануға түрткі болды.Әр тілдерден жиналған материалдарды салыстыра қарау олардың бір-бірінен өзгешеліктерімен қатар ұқсастығы, ортақ ... де ... ... Бұл - тілдер арасындағы жакындықты, ұқсастықты, универсалдық сипаттарды зерттеугс жол ... Оның ... бұл ... логика ғылымы да едәуір дамып, логикалық категориялардың жалпы адамзаттық болатыны, оның тілдік категорияларымен байланыстылығы да айқындала түсті. Логикалық категориялар ... ... ... соң, ... ... да ... ... болу керек дейтін көзқарастар туады. Бұл іске сол дәуірдің атақты философтары да, тіл ғалымдары да қатынасады. ... ... ... ... ...  ... ... байқаған ғалымдар жалпы тілдерге ортақ, универсалды грамматика жазу талабын күн  ... ... ... 1660 жылы ... Оны ... ... - логик, философ, профессор Антуан Арно /1612-1694/ мен грамматист, филолог, профессор Клод Лансло /1616-1695/ ... ... ... ... өз ... ... ... мен халық ағарту істерінің орталығы болған Пор-Рояль  монастырының  ғалымдары  болғандықтан  және сол монастырьдан шыққандықтан, оны ... ... деп те, ... ... грамматика" деп те атайды.Пор-Рояль грамматикасы ежелгі грек, еврей және француз тілдері материалдары негізінде ... ... ол - ... ... ... логика-типологиялық грамматика. Оның алға қойған мақсаты - барлық тілдерге ортақ рационалды (логикалық) негізді және олардың арасындағы өзгешеліктерді ашу. Грамматикада екі ... ... ... ... ... - ... ... ережелердің жалпы тілдік болуы, екіншісі - ол ережелердің логикаға негізделуі.Универсалды грамматика екі ... ... оның бірі ... ... - ... Алты тарауға бөлінген бірінші бөлімде дыбыс пен әріп, буын, екпін мәселелері, оқуға үйрету әдісі сөз болған, ... ... ... төрт ... ... Оларда морфология, синтаксис мәселелері талданған.Пор-Рояль грамматикасы өз дәуірінде Еуропада зор беделге ие болған, көп ұзамай-ақ бірсыпыра тілдерге ... ... рет ... ... ... ... ... грамматикасын тіл білімі даму тарихындағы, ерекше құбылыс, жаңа сапалы тіл білімінің төл басы, жалпы тіл ... ... ... деп ... ... ... грамматикасы барлық оқу орындарында қолданылатын, жалпы тілдік теорияда мәлімет беретін ... деп ... тіл ... ... ... бірге бұл еңбектің бірсыпыра қателіктері де бар. Олардың ең негізгісі ... ... мен ... ... ... ажыратпай, тең құбылыстар деп қарауы. Авторлар әр ... ... ... ... ... ... ... тілдік, универсалды болу керек, өйткені грамматикалық категориялар - логикалық категорияның көрсеткіштері, ал логика категориялары жеке ұлттық болмайды, жалпы адамзаттық болады ... Бұл ... ... ... логика категорияларының жалпы адамзаттық болатыны даусыз, бірақ тіл олай емес, ол жеке ұлттық, халықтық болады. Ойлау процесін, ой категориясын әр тіл ... ... Олай ... ... ... мен ... ... арасында елеулі өзгешеліктер болады, бұл екеуі арасына теңдік белгісін қою қате. ... ... ... ... ... ... ... көп салалы. Әрине, тілдердің грамматикаларында ортақ үлгілер, универсалды сипаттар аз емес, ...  оған ... ... ... ... ...    бәріне бірдей  дәрежеде қолдануға болатын грамматика жасауға болмайды да. Тіл білімінің ...  -  ... ... бір ғана грамматикаға тәуелді ету емес, тілдер арасындағы бірлік пен ұқсастықты айқындау.В.Ф.Гумбольдтың лингвистикалық ... ... ... халықтарының салыстырмалы-тарихи грамматикаларын  жазумен қатар тіл философиясының ғылым саласы ретінде қалыптасуына, дамуына, өзіндік объектісінің айқындалуына көп  ... ... Бұл ... тіл ... алға ... ...  --  ... табиғаты мен мәнін, оның қоғам өмірінде алатын орны мен ... ... ... ... ... ... ... болды. Бұл мәселемен сол дәуірдің көрнекті ойшылдары  --  Гердер, Шлегель, Гумбольдт, Шлейхер, Штейнталь, Вундт сияқты ... ... ... ... өз ... үшін де, ... ... үшін де ең беделдісі Вильгельм Гумбольдт /1767-1835/ болды. Тіл ғылымы тарихында оны салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық негізін қалаушы деп ... ... ... әдістің тіл зерттеу әдісі болып қалыптасуында үлкен роль атқарды. Осы әдістің принциптері, мәселелері шеңберінен ... да ... ... ... ... ... жасады. Тілдің табиғаты, мәні, құрылымы, тіл мен ... тіл мен ... ... тіл мен ... тіл мен қоғам, тіл тарихы, тіл білімінің салалары, т.б. Гумбольдт зерттеген проблемалар қатарына ... Оның бұл ... ... ... та, ... баяндайтын ең-бектері  --   /1827/,  /1836/ деп аталатын туындылары.Гумбольдт бірінші болып, тілдің ішкі құрылымын, оның ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін жан-жақты талдады, өзіндік лингвистикалық, философиялық біртұтас сындарлы жүйе құрды.Гумбольдт тіл білімінің өзіндік философиялық қоры  -  тіл ... Тіл ... ... ...  --  ... ... ... деп тану, оны халықтың ұлттық санасы де есептеу. Гумбольдтың ойынша, тіл  --  ... ол ... ... рухтың әрекеті. Тіл үздіксіз даму үстінде, даму  --  ... өмір ... ... Тіл    --  ойлау әрекетінің шығармашылық синтезі, бірақ сонымен бірге ол  --  ... ... ... ... ... Тіл мен ... ...  --  ажырамас бірлік. . Тіл жеке адамдардың сөйлеуі арқылы көрінеді, бірақ ол  --  жеке адамның ... ... ... ... ... ... Гумбольдт тілдерді типологиялық белгілеріне қарай жіктеу мәселесімен де айналысты.Өз дәуірі үшін де, кейінгі заман үшін де ең ... ... ... ... В.Томсеннің пікірінше  - болып есептелінетін Гумбольдттің лингвисттикалық алымы кең. Лингвистикалық тарихында оны салыстырмалы-тарихи тіл білімінің философиялық ... ... деп ... ... санскрит, қытай, малай, америка индеецтері, баск тілдері сияқты дүниенің әр бұрышында көптеген тілдерді зерттген. Көп ... ... ... ...  -  оның ... ... ... кеңейткен. Гумбольдт салыстырмалы-тарихи әдістің тіл зерттеу әдісі болып қалыптасуында үлкен роль атқарды. Осы әдістің ... ... ... ... да ... ... көтеріп, теориялық тұжырымдар жасады. Тілдің табиғаты, мәні, құрылымы, тіл мен мәдинет, тіл мен материалдық дүние тіл мен ойлау т.б. ... ... ... қатарына жатады. Тұжырымдарын толық, айқын баяндайтын еңбектері: ,  деп аталатын туындылары. Г. Өзінің лингвистикалық, ... ... ... ... ... жаңа бет бұрыс, жаңа дәуір жасаған адам. Дамудың әр түрлі ... ... ... ... мен ... ... ... жиналған материалдарды өз замандастарының қай-қайсынан да көп және ... ... ... ... ... ... ішкі құрылымын, оның халықтардың рухани өмірімен, ой-санасымен, мәдениетімен, тарихымен байланыс дәрежесін жан-жақты талдады, өзіндік ... ... ... ... жүйе құрды. В.Г. тілдерді типологиялық жағынан топтауда ағайынды ... және ... ... флективті, аффиксті, аморфты тілдер деп жіктеуін қабылдай отырып, аморфты тілдерді даралаушы тілдер деп атадыда және бұл үшеуіне төртінші етіп ... ... ... ... ... қосты. Соңғы топқа ол Солтүстік Америкадағы индеецтер мен Солтүстік Шығыстағы чукот тілдерін жатқызды. ... ... ... ... ... ... ... сөзбен берілетіндігін атады. В.Гумбольдт әлембік лингвистикаға , , ,  деген сияқты иедялар мен ... ... Г. Тіл ... ... ... ...  -  тіл философиясы. Адам тілді неғұрлым жақсы меңгенген болса, соғұрлым тіл оның ... ... ... ... Тілдің қоғамдық сипатын ұлттық табиғат, адамдардың жанында, санасында болатын идеялық ... деп ... Бұл ...  -  ... ... ... ... тілдік ойлау. Тіл жеке адамдардың сөйлеуі арқылы көрінгенмен, ол  -  жеке адамның табысы емес, халықтың табысы. Г. Гегельдің ... ... ... ... ... ... боса да, И.Канттың философиялық принциптеріне еліктеген ғалым, сондықтан оның тіл философиясында қате тұжырымдарда аз ... ... ... Г. та ... ... ... тәуелсіз деп санайды. Тілдің еңбек прцесінде, қоғамдық қажеттіктен туғанына мән бермей, оны адам ... ішкі ... ... туған, тіл адам табиғатына тән дейді. Тілдің ішкі формасы тек қана ұлттық рухпен, абсолюттік идеямен байланыста ... ... ... форма жөніндегі тұжырымдары оының лингвистикалық теориялары ішіндегі ең маңғызды саласы. Г. Тіл ... ... ... ... ... оның өзіндік ерекшелігі, белгілі мөлшерде болса да, тәуелсіздігі, тұрақтылығы бар, сөйлеу әрекеті мен тіл өзара байланысты, бірақ тепе-тең емес, тілдік ... ... ал оның ... әр ... Тіл  -  ... онан ... т.к емес дейді. Г.тілді адам мен материалдық дүние арасындағы аралық категория деп түсіндіреді. 20 ғасыр ... ең ... ... бірі ... тілдік жүйе, тілдік құрылым мәселелерін Г. осы салада көрсеткен. Г. Тілдерді типологиялық белгілеріне ... ... ... де ... Ол ... ... ... философиялық тұжырымдар бертінде идеалистік бағыттағы лингвистердің ұранына да айналды. В.Гумбольдт ілімінің өзінен кейінгілерге еткен әсері ... ... ... , - деп жазды. Зерттеулерінде идеалистік философияны басшылыққа алғандықта Гумбольдттың теориялық тұжырымдарында кейбір қайшылықтар да болды. Бірақ соған қарамастан 19 ... тіл ... ... ол өзгелерден оқшау тұрды, ерекше жоғары бағаланды.Сонымен, XIX ... ... ...  --  ... /лат. ... өз ... дербес ғылым болып қалыптасып, өзінің зерттеу тәсілі мен ... ... ... айқындай түскен кезең болды. Бұл кезеңде тіл ғылымының жалпы тілдік мәселесі ретінде тіл философиясы, жеке тілдер жөніндегі ... ... ... салалары қалыптасып, дами түсті. Тілдік материалдар жинау, тіл білімін ... ... ... да қызу жүріп жатты. Бәрінен де гөрі кеңірек етек алған мәселе  --  үнді-еуропа тілдерін бір-біріне салыстыра зерттеу, олардың ... ... ата ... ... ... ... ... элементтерді тарихи тұрғыдан зерттеу ғана ғылыми деп жарияланды.Пайдаланған әдебиеттер:* К.Аханов. Тіл білімінң негіздері* https://yandex.kz ақпараттық-іздестіру порталы.  
        
      

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
В. фон Гумбольдтың және Ф.де Соссюрдің лингвистикалық көзқарастары7 бет
В.фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары Ф.де Соссюрдің лиенгвистикалық көзқарастары11 бет
Биосфералық деңгей9 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
XIX ғасырдағы тіл білімі21 бет
Xx ғасыр лингвистикасындағы бағыттар мен мектептер15 бет
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы6 бет
«Қазақ тіліндегі терминдік атаулар мен ұғымдарды білдіретін лингвостатистикалық сөздер мен сөз тіркестері»29 бет
Аударма теориясы қалыптасуы мен дамуы.19 бет
Аударма өнері және көркемдік түсініктері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь