Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіптік пайдалануы

1.Өсімдік клеткаларын өсіру
2.Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану
3.Өсірілетін клеткаларда косымша заттардын коры жиналуына әсер ететін факторлар
Өсімдік клеткаларын өсіру деген термин сонғы кезде кен мағыналы үғымға айналып кетті. Бұл үғым барлык іn vitrо жағдайында өсірілетін объектілерді, атап айтканда, клеткалар мен протопластарды, улпаларды, жеке мүшелерді, үрыктарды және бүтін регенерант өсімдіктерді камтиды. Іп vitrо деген термин клеткалар жасанды ортада асептикалык жағдайда өсірілетінін белгілейді. Іп \ІҮО деген термин тіршілік әрекетіне тән процестерді организмде өтетінін көрсетеді. Регенерант өсімдік деген термин іп vitrо жағдайында пайда болған бутін өсімдікті белгілейді. Өсімдіктен бөлініп алынған клеткаларды, үлпаларды, мүшелерді жасанды коректік ортада тек кана залалсыздандырылған (асептикалык) жағдайда өсіруге болады. Өсімдіктің бөлігін, оны эксплант деп атайды, коректік ортасы бар Петри табакшасына, немесе пробиркаға, колбаға салады. Біраз уакыт өткен сон, экспланттың күрамындағы кейбір клеткалар бөліне бастайды. Сонын нәтижесінде жана клеткалар саны көбейеді, үлғая келіп каллус ұлнасы пайда болады. Каллус деген үлпанын ерекше түрі, клеткалардын ретсіз бөліну нәтижесінде пайда болады. Каллустын бөлшектерін октын-октын жана коректік ортаға көшіріп отырса, ол шексіз үзак уакыт осе береді.Істелетін тәжірибенін максатына карай: 1) тек каллустын озін ғана озгеріссіз сол үлпа түрінде осіруге болады; 2) немесе морфоге-нез процестері отуіне керекті жағдай туғызып, сол каллустан бутін регенерант осімдікті ондіріп шығаруға болады. Ол үшін лайыкты коректік орта мен ерекше осіру жағдайын іріктеп табу кажет.Теория түрғысынан алып карағанда, кай осімдіктін кандай да болса клеткасынын нақтылы бір жағдайда осіп, дамуы аркылы бүтін осімдікке айналуына кабілеті бар. Бүл тотипотенттік касиет дел аталады. Тотинотенттік касиет - жасанды жағдайда клетканың өзіне тән генетикалык информациясын толығымен жүзеге асыруы, сонын аркасыңца дифференциялану процесін және түтас организмнін дамуын (регенерацияны) камтамасыз етуі. Табиғи жағдайда осімдіктер мен жануарлардың үрыктанған жүмыртка клеткалары ғана әмбебап тотипотенттілікке кабілетті болады. Ал, жалпы, сомалык клетка-ларды алар болсак, тотипотенттік тек осімдік клеткаларына тән касиет, кобінесе іп ұііго жағдайында байкалады. Жануарлар клеткаларында мүндай кабілет мүлдем болмайды. ХІХ-шы ғасырдың аяғында осімдіктердің бөлпіектері мен жеке - дара мүшелерін алғашкы осіре бастаған неміс ғалымдары еді. Мысалы, К. Рехингер және X. Фехтинг бүршіктерді, тамырлар мен сабактардың кесінділерін дымкыл күмда осіруге тырысты. Кейбір тәжірибелерде клеткалар бөліну аркылы каллустар пайда болған. Бірак каллустардын коректенуі камтамасыз етілмеген сон олар әрі карай есе алмаған, кейін шіріп кеткен. Дегенмен, бүл тәжірибелерді сәтсіз деп есептеуге болмас. Керісінше, ғылымның дамуы үшін олардын маңызы оте зор. Басты нәтиже - «клетканы организмнен тыс осіру» деген ой-киял туды. Бүл киял кейінгі зерттеушілер үшін үшкыр арманға, нактылы максатка айналды, мындаған тәжірибелерге түрткі болды.Клеткаларды осірудің
1.Лутова Л.А. Биотехнология высших растений.- СПб.: Изд-во
С.-Петербургского ун-та, 2003.
2.Уәлиханова Г. Ж. Өсімдік биотехнологиясы. Алматы «Қазақ университеті» 2001ж.
3.Рахимбаев И.Р. Биотехнология растении. Алматы. Қазақ университеті. 1998.
4.Егорова Т. А. Основы биотехнологии. -М.: Академия, 2003.
5.Интернет материалдары: http://yandex.kz , http://google.kz
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіБАӨЖ ... ... ... ... ... ... өсіру 2. Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану3. Өсірілетін клеткаларда косымша заттардын коры жиналуына әсер ететін факторларӨсімдік клеткаларын өсіру деген ... ... ... кен ... ... ... кетті. Бұл үғым барлык іn vitrо жағдайында өсірілетін объектілерді, атап айтканда, клеткалар мен протопластарды, улпаларды, жеке мүшелерді, үрыктарды және ... ... ... камтиды. Іп vitrо деген термин клеткалар жасанды ортада асептикалык жағдайда өсірілетінін белгілейді. Іп \іүо ... ... ... ... тән ... ... ... көрсетеді. Регенерант өсімдік деген термин іп vitrо жағдайында пайда болған бутін өсімдікті белгілейді. Өсімдіктен бөлініп ... ... ... ... ... коректік ортада тек кана залалсыздандырылған (асептикалык) жағдайда ... ... ... ... оны эксплант деп атайды, коректік ортасы бар Петри табакшасына, немесе пробиркаға, колбаға ... ... ... ... сон, ... күрамындағы кейбір клеткалар бөліне бастайды. Сонын нәтижесінде жана клеткалар саны көбейеді, үлғая келіп каллус ұлнасы пайда болады. ... ... ... ерекше түрі, клеткалардын ретсіз бөліну нәтижесінде пайда болады. Каллустын ... ... жана ... ... ... ... ол шексіз үзак уакыт осе береді.Істелетін тәжірибенін максатына ... 1) тек ... озін ғана ... сол үлпа ... ... болады; 2) немесе морфоге-нез процестері отуіне керекті жағдай туғызып, сол каллустан бутін ... ... ... ... ... Ол үшін ... коректік орта мен ерекше осіру жағдайын іріктеп табу кажет.Теория түрғысынан алып карағанда, кай осімдіктін кандай да болса ... ... бір ... ... дамуы аркылы бүтін осімдікке айналуына кабілеті бар. Бүл тотипотенттік касиет дел аталады. Тотинотенттік касиет - жасанды жағдайда ... ... тән ... информациясын толығымен жүзеге асыруы, сонын аркасыңца дифференциялану процесін және түтас организмнін дамуын (регенерацияны) ... ... ... жағдайда осімдіктер мен жануарлардың үрыктанған жүмыртка клеткалары ғана әмбебап тотипотенттілікке кабілетті болады. Ал, жалпы, ... ... алар ... ... тек ... ... тән ... кобінесе іп ұііго жағдайында байкалады. Жануарлар клеткаларында мүндай кабілет мүлдем болмайды. ХІХ-шы ғасырдың аяғында осімдіктердің бөлпіектері мен жеке - дара ... ... ... ... ... ғалымдары еді. Мысалы, К. Рехингер және X. Фехтинг бүршіктерді, тамырлар мен сабактардың ... ... ... ... ... ... тәжірибелерде клеткалар бөліну аркылы каллустар пайда болған. Бірак ... ... ... етілмеген сон олар әрі карай есе алмаған, кейін шіріп кеткен. ... бүл ... ... деп ... ... ... ... дамуы үшін олардын маңызы оте зор. Басты нәтиже -  ... ... ... Бүл киял ... ... үшін ... ... нактылы максатка айналды, мындаған тәжірибелерге түрткі болды.Клеткаларды осірудің негіздерін бірінші болып 1902 жылы анык ... ... Г. ... еді. Ол ... ... ... өсімдіктердін жапырағынан боліп алынған паренхима клеткаларымен тәжірибе іседі. Коректік орта ретінде органика-лык. заттар (сахароза, аспарагин, ... ... ... ... ... Кноп ... пайдаланды. Г. Габерландт өсімдіктін әрбір тірі клеткасы тотипотентті болады деген гипотезаны үсынды. Оны дәлелдеу үшін жеке клеткадан ұлпа ... ... ... ... ... өзінін даналык болжамын тәжірибе аркылы дәлелдей алмады. Өйткені ол ... ... ... ... ... ... еді. Атап ... активті бөліну касиетінен айырылған және эмбриональды әсу ... ... ... кәрі ... алып еді. ... Ф. Уайт пен Р. Готренің жана әдістін калыптасуына коскан улестері ... зор. Осы ... ... бұл әдіс ... экспериментальды биологиясынын жана бағыты ретінде каркынды дами бастады. Одан бері көптеген коректік орталардын курамы жете зерттеліп ... ... мен ... ... және ... ... өсу ... стимуляторларының (мысалы, кокос жанғағынын, каштанның, жугерінің пісіп жетілмеген эндоспермдері, ашыткы гидролизаты т.с.с.) манызы зерттелді. Әсіресе бөліну процесіне кокос ... ... ... ... - суті ... ... ... курделі органикалык коспаларсыз клеткалар бөлінбеген. Бұл тәжірибелер  бар болуы ыктимал деген ой салды.Американдык ғалым Ф. Скуг кұрамында минералды тұздар, ... ... бар ... ... ... ... кесінділерінін осуін зерттеді. Ол коректік ортанын күрамына табиғи косынды кокос сүтінін ... ... ... ... Онын ... ... ... каллус пайда болуы, ал кейбір жағдайда бүршіктердін калыптасуы байкалды. ... ... ... ... ... ... де, ... пайда болуы және осуі тежелген. Ал адениңді косканда, керісінше, бүршіктер пайда болған, яғни аденин ... ... ... ... ... бүл ... кокос сүтіндегі өсу факторынын күрамында пуриндік заттардың ... ... ... ой ... Себебі аденин нуклеин кышкылдарынын күрамына кіретін пуриндік негіз. Сондыктан олар ен алдымен нуклеин кышкылдарының әсерін талдауға кіріседі. Сонда сельдь балығынын ... ... ... ДНҚ ... ... косылса, ол темекі клеткаларынын тез бөлінуіне әсер ететіні аныкталды. Мүндай нәтижені үзак сакталған ескі ДНҚ ... ... ... өсу ... ДНҚ ... ыдырау кезінде пайда болғаны.Ф. Скуг әріптестерімен бірге ашыткыдан физиологиялык   \ активті зат боліп алды. Ол зат ... ... ... ... ... паренхимасы клеткаларының тез бөлінуінін, каллус үлпасынын тузілуін және онда бүршіктердін дамуын камтамасыз. Клетка болінуін үдететін осы затты олар кинетиндеп ... ... ... химиялык күрылысы жағынан аденинге оте жакын, ол да ... ... ... ... ... сиякты физиологиялык әрекетшіл заттар тобына цитокиниңдер деген ат 5ерілді- Осы ғылыми жаналыкты ашу аркасында Т. Мурасиге мен Ф- Скуг 1962 жылы ... ... ... ортасын дайындады. Бүл орта осімдіктердің көп түрлерінін алуан үлпаларын және ... ... ... ... шыкты, казіргі уакытта кен колданылады.Осы зерттеулер нәтижесіңде есімдіктердің клеткаларының осуі мен ... үшін ... мен ... ... зор екендігі көрсетілді және осімдік клеткасы физиологиясынын бүл бағыты тез дами бастады. Сойтіп, клеткалары іп уігго ... ... ... ... саны кебейе берді. Дегенмен, кандай да болмасын өсімдік түрін іп уііго өсіре ... оның өзі ... ... сол бір өсімдіктін әрбір мүшелері мен үлпалары әр түрлі коректік ортаны кажет ететіндігін ескеру керек. Сондыктан, тәжірибе аркылы ... ... ... ... ... саны әте кеп және бүл ... одан әрі жалғасып келе жатыр.Өсімдіктер клеткаларын өсіру әдістерін толык жетілдіру бағытында кол жеткен ... ... бірі - жеке ... өсіру болды. Соның негізінде клеткалык суспензияны алу және өсіру әдістері мүкият зерттелуде. Клеткалар ... - бүл жеке ... ... клеткалардың кішігірім топтарын сүйык ортада арнаулы аппараттарды колдана отырып, олардын аэрациясын және араластыруын ... етіп ... ... ... ... ... клеткадан түтас өсімдікті өндіріп шығаруға мумкіндік туды. Яғни, өсімдік клеткасынын тотшютенттік касиеті туралы Г. Габерландтын айтылған ойы, осы ... ... ... 1960-шы жылдары ғана жүзеге асты. Әсіресе, 1958 жылы сәбіздін бір клеткасынан бутін өсімдік өсіріп шьіғарған ... ... ... ... ... ... ... ескеру керек. Клеткаларды өсіру әдісінің келесі елеулі кезеңі, ағылшын Ғалымы Э. ... ... ... Ол 1961 жылы ... ... клеткаларынын кабыкшаларын бірінші болып Ферментативті гидролизбен ыдыратып, протопластарды болді.Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану. Өсімдік клеткаларын өнеркәсіпті технологияларда қолданудың әр түрлі ... бар. ... ... ... ... ... тағы ... яғни арзан заттарды басқа бағалы заттарға айналдыру үшін ... ... ... ... жеке ... клеткаларынан бүтін организмнің дамуы. Осы тотипотенттік қасиеттің бірегей ерекшелігін пайдаланып селекция процесі мен өсімдіктерді көбейту ... ... және ... ауыл ... ... жаңа ... ... мүмкіншілік туды. Мысалы, жеке клетканың бастапқы өсімдіктің барлық белгілері сақталған бүтін өсімдікті қайтадан шығаруға қабілеттілігі бар деп ... ... Ол ... ... әдісінің негізі болды.Бұл технология сирек кездесетін немесе жоғалып бара жатқан өсімдіктердің түрлерін, бағалы селекциялық объектілерді және вирустан таза залалсыздандырылған өсімдіктерді ... үшін ... ... ... меристема клеткаларының клондары (бір клетканың ұрпақтары) вирустан таза болады. Сонын арқасында қазір бағалы картоп сорттарының, жүзімнің, көкөністердін, жеміс-жидек, әсемдік өсімдіктердін, ағаш ... ... мол ... рентабельді технологиялар жасалды. Бұл технологиялар сауықтырылған өсімдік шаруашылығының негізін қалады. Жаңа сорттарды шығару мына төрт эволюциялық принциптерге негізделген: 1) ... ... ... ... Бұл принциптердін барлығын да іn vitro жағдайында табыспен жүзеге ... ... ... іn vitro ... ... әдісі генетикалық базисты кеңейтуге, селекция процесін жеңілдетуге және тездетуге, ... ... ... ... және ... ... ... болмаған жана формаларды жасауға керемет мүмкіншіліктерді ашады. Ерекше атап өтетін мәселе, клетка өсіру әдісі аркылы генетика ... ... ... ... ... әдістеріне қарағанда едәуір тезірек алуға болады. Клеткаларды өсіру әдісі селекцияның тиімділігін ең алдымен генетикалық базисті ... ... ... ... ... және ... өсіру әдістері аркасында тектері алыс өсімдіктерді будандастыру ... ... ... ... ... ... түраралык және туысаралык будандарды алуға болады. Жасанды ортада үрык өсіру әдісі (эмбриокультура) будандаспаушылыкты ... ... ... ... ... ... будандаспайтын өсімдіктерден сомалық будандастыру аркылы будан алуға болады. Протопластар - кабығы жок клеткалар. Олар белгілі жағдайда бірімен бірі күйылысып ... ... ... түзеді. Сол клеткадан кейін будан өсімдік пайда болады. Бұл жана формаларды ... ... ... ... ... ... деп атайды. Оны колданып түпкі тектері алыс жаткан өсімдіктерді будандастырып асимметриялык будандарды және цитоплазмалык ... ... ... ... ... ... ... өткізетін жасанды өзгерістер аркылы нәсілдік касиеті өзгерген өсімдіктерді, тіпті мүлде жаңа формаларды шығаруға болады. Бұндай ... ген ... ... ... ... ... оларды сұрыптап алып, кейін регенерант өсімдіктерін шығару, генетикалык базисті кеңейтудің тағы бір жолы. Ол клетка денгейінде өткізілетін селекция. Практика үшін ен ... осы ... ... және ... температураға, түздарға, гербицидтерге, патотоксиндерге төзімді мутант клеткаларын сұрьштап алу.Сондай-ак, көңіл аударарлык бағыт, белок пен ауыстыруға болмайтын амин кышкылдарды өте мол ... ... ... алу. ... ... ... амин ... аналогтарына төзімді клеткаларды өсіру аркылы темекінің лизинді 10 есе артык синтездейтін, ... ... ... 44 есе ... ... ... ... алынған. Дәнді астык түкымдастыларда ауыстыруға болмайтын амин кышкылдарды (лизин, триптофан, треонин) артык синтездейтін ... ... ... әлі ... ... және ... селекция жолымен алынған алғашкы нәтижелер практиға пайдалы ... ... ... ... Әр ... мутацияларды бөліп алу үшін өте тиімді - протопластар, әсіресе гаплоидтык өсімдіктердін протопластары.Гаплоидтарды алу генетиканың іс жүзінде колданылатын өте маңызды ... ... ... ... ... ... ... касиеттер бойынша гомозиготалыкка тез жетуге болады. Хромосомалардын сәтті комбинациясы ... ... ... ... жаңа ... ... бола ... Тозанкаптарды өсіре отырып, гаплоидтык өсімдіктерді шығарып, изогендік линияларды 1-2 жылда алуға болады, ал дағдылы селекция бұл жұмыска 6-7 жыл ... In vitro ... ... ... алудын әдісі дағдылы селекциянын тиімділігін арттырады.Эндосперм клеткаларын өсіріп те олардан өсімдік шығаруға болады. Эндосперм ... ... ... ... ... үшплоидтыкжәне полиплоидтык өсімдіктерді шығаруға болады. Жүгері, күріш және ... ... ... ... ... каллустан үшплоидтык өсімдіктер өсіп шығатындығы дәлелденген.Сонымен, селекпия процесінін тиімділігін арттыру үшін іn vitro технологиялардын ... зор. ... бүл ... ... мен ... ... дағдылы әдістерімен үйлестірілгенде ғана барынша тиімді бола алады. Өйткені өсімдіктердін жана сорттарын тек кана биотехнологиялык әдістерімен шығару ... ... ... ... ... ... әр ... биотехнологиялык әдістері үйлестірілуі кажет. Мысалы, жеке бірегей бағалы белгілері бар регенерант өсімдіктерді микроклондық көбейту әдісімен ... ... ... ... ... түрғысынан бірдей регенерант өсімдіктер, негізінде алғашкы каллус аркылы алынады. Қайта-кайта көшірген каллуста өздігінен (спонтанды) өткен мутагенездін арқасында ... ... ... Осындай каллустан алынған регенеранттардын бастапкы материалдан елеулі айырмашылыктары болады. Бүндай өсімдіктер сомалык варианттар деп аталады. Олар селекцияда өсімдіктердін генофондын ... жана ... алу үшін ... Сирек кездесетін және жоғалып бара жаткан өсімдік түрлерінін генофондын сактап калу максатымен және селекцияға бағалы объектілері мен косымша заттарды бөліп ... ... ... ... сактау үшін гендер банкін жасау әдістері жете Өсімдік клеткаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалануЭкономикалык манызы зор ... ... ... ... ... ... түрлі косымша заттар синтезделеді. Косымша заттар деп аталса да ... ... зат ... орны зор. ... ... ... техникада, тамақ және парфюмерия өнеркәсібінде, ауыл шаруашылығында кен пайдаланылады.Өсірген клеткалардын косымша заттарынын арасында бірінші болып ... ... ... аударған алкалоидтар еді. Қызғылт кабыршөптің, жылан раувольфиянын, кара меңдуанасынын, ... ... ... ... каллустарын талдағанда олардын кұрамыңда әр түрлі алкалоидтар болатыны аныкталды. Көптеген ғалымдардын ... ... ... ... да ... ... ... кабілеті бар екендігі жөнінде талай бағалы деректер жиналды. Клеткалар іп ... ... әр ... ... тән ... ... синтездеу кабілетін сактап калады. Атап айтқанда, алкалоидтарды, терпеноидтарды, гликозидтарды, полифенол-дарды, полисахаридтарды, эфир майларын, ерекше пептидтар мен ... таза ... ... ... дәм ... ... ... балауыздарды, витаминдерді синтездейді.Манызды заттарды синтездейтін клеткаларды өсіру биотехно-логияның жана ... ... ... ... ... ... ... алу үшін бүтін организмдерді пайдаланса (өсімдіктерді, жануарларды), осы заманғы биотехно-логиясы ... ... ... өсімдік клеткаларын өсіруге сүйенген клеткалык технологияларға негізделген. Клеткалардың іn vitro жавдайында биотрансформация жүргізуге мүмкіншілігі болатындығы дәлелденген, яғни кейбір биологиялык активті ... ... ... ... заттардан синтезделеді. Бұл қарапайым бастаушы заттар химиялық немесе микробиологиялык жолмен өзгертіле алмайды, тек кана өсірілетін клеткалардын ферменттерінін ... ... ... ... айналып кетеді.Қоректік ортаның кұрамы және баска өсіру жағдайлары ... ... ... ... ... ... сапасы да өзгереді. Сонын нәтижесінде мүлде жаңа, ... ... әсер ... ... ... болуы мүмкін. Мысалы, жапон ғалымдары іn vitro жағдайында ерекше пептидтарды, ісікке карсы ем болатын косылыстарды, ... -10 ... жана ... ... ... ... мол ... жеткен. Келешекте клеткалық биотехнология иммобильденген өсімдік клеткаларын пайдаланатын болады. Өнеркәсіпте ... ... ... ... мен екпе ... және ... ... микробиологиялык өндірістін және химиялык синтездін бәсекесінен озьш шығуы кажет. Дағдылы өсімдіктер шикі затымен салыстырғанда өсірілетін клеткалардың мынадай артықшылыктары болады: 1) ... ... әр ... ... (климат, маусым, ауа райы, топырак жағдайы, зиянкестер) ыкпалынан тәуелсіздік; 2) өсіру жағдайларын өте жаксы деңгейде үзбей камтамасыз ету ... ... ... мен ... ... егіс ... ... көптеген манызды заттардын бірден-бір кайнар көзі болып келеді. Бірак ... шикі ... коры ... ... бара жатыр. Осыны еске алғанда, клеткалык технологиялардын орны болашакта ерекше зор екенін түсінуге болады. Клеткалык ... ... ... ... сон ... ... ... ғана басталып келе жатыр. Тиімділігі жоғары технологиялардың жасалуы өсімдіктерде косымша зат алмасу процестерінін генетикалык, биохимиялык, физиологиялык реттелуі жөніндегі теориялык ... ... ... түр. ... ... ... зат ... косымша заттардың кызметі толык зерттеліп бітпеген. Көпшілігінің негізгі функциясы ... әр ... ... ... ... яғни олар ... ретінде организмнін тіршілік әрекетін камтамасыз етуі мүмкін. In vitro жағдайында өсетін клеткалар - жана жасанды ... оның ... әлі аз ... Кейде өсірген клеткалардың  зат алмасуында филогенез түрғысынан бүрын дамыған өсімдіктер тобына тән немесе ... ... ... тән ... ... In vitro ... ... де клеткалар белгілі бір онтогенезден өтеді: көбею, яғни бөліну - созылып есу ... - ... - өлу. ... әр ... ... клеткалардың сан жағынан ара қатысы популяцияда өзгеріп түрады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... дифференциялануы өсімдік түріне тән косымша заттарды синтездеуге мамандануы деп түсінуге ... ... ... ... дифференциялануымен бақылау жөніндегі деректер әр қилы. Бірқатар тәжірибелерде косымша заттардың синтезі морфогендік кұрылымдар пайда болғанда ғана басталса, баскаларында кажетті заттардын ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтар косымша заттар синтезі мен клетканың өсуі арасындағы өзара байланыстары туралы деректерде де кездеседі. ... ... ... ... ... өсу ... бәсендегенде немесе тіпті токтағанда ғана косымша метаболиттерді айтарлықтай мөлшерде жинайды. Дегенмен кейбір тәжірибелерде кажетті өнімнін синтезі клеткалардын бөлінуіне ... ... ... клеткалардың бөліну мен белсенді өсуін тоқтататын механизмдер мен себептер сонымен қатар қосымша метаболизмнің ферменттерінің синтезін қамтамасыз ... да, ... е4 ... ... ... ... жағдай туғызады, яғни биомассаны жинактауға, ал одан кейін сол жағдайлардың ... ... ... ... ... Ал ... түзілуі косымша заттын синтезімен байланысты болып шықса, онда биомасса мен заттың өнімі арасында балансты ... ... ... ... ... коры жиналуына әсер ететін факторлар Өсімдіктін генотипі Бастапкы осімдіктің, яғни эксплант алынатын донор өсімдіктің генотипі өсірген ... ... ... ... ... ... М. Ценк кызметтестерімен кызғылт қабыршөптін клеткаларын өсіру үшін бірнеше географиялык аймактан 184 түкым үлгісін жинап ... Осы ... ... ... ... серпентин мен аймалицин деген гипотензивтік индолдык алкалоидтарға оте бай (күрғак массасына 0,7 %) ... ... ... ... ... ... каллустар кажетті алкалоидтарды баска өскіндерден алынған каллустарға карағанда 4-5 есе артык синтездеген.Бірак У. Роллер осы өсімдікпен откізген ... ... ... ... таба алмады. Жапон ғалымдары да маралотының бүтін өсімдіктері мен каллустарында берберин деген ... ... ... ... ... ... мүндай кайшы болуы алғашқы генотиптін тек фенотип аркылы бағалауынабайланысты. З.Б. Шамина кызметтестерімен әпиын көкнар клеткаларын изогендік ... ... ... ... ... ... ... клеткаларын бір мезгілде әр түрлі, бірак жасы бірдей осімдіктерден бөліп алып, бірдей ортада осірді. Сондағы шыккан каллустардын осу және аляалоидтарды ... ... ... ... ... мен Д. Дугэлл екі темекі өсімдігінен (№соІіапа іаЬасшп) шығарған каллустарда никотин синтезін зерттеді. Сол екі осімдік бір-бірінен тек никотин молшерінен ... ... ... ... ... еді. ... ... синтездейтін осімдіктен шыккан каллус сол кабілетін сактап қалған. Келтірілген деректер біршама ... ... ... ... ... ... ... сипаттамасына коніл кояды. Бірак кей кезде өсіруге алынған үлпада кажетті заттын ... ... ... оның осы ... ... тек ... ... тасымалданып жеткізілгенін көрсетуі мүмкін. Сондыктан осіруге алынған экспланттын ... де ... ... ... диоскореянын түйінінен алынған клеткаларын есіргенде, оларда диосгениннін мөлшері оркеннен алынған клеткалармен салыстырғанда он есе артык ... ... ... клеткалар осірген кезде косымша заттарды синтездеуге тотипотентті келеді, яғни көрінген клетка лайыкты жағдай жасалса өзі ... ... ... тән ... ... ... ... косымша метаболиттердің сиитезін реттейтін гендер әдетте оларды синтездемейтін клеткаларында да бар. Кей кезде клеткалардын ... ... ... ... ... калыпына келеді. Мысалы, оймакгүлдін Ші^ііаііз Іапаіа) клеткалары үзак ... ... ... ... ... жоғалткан, ал рсгснерант өсімдіктерінде биосинтезі бүрынғы калыпына түскен. Соіітіп. жасанды коректік ортада өсірілген клеткаларда ... ... ... ... онынжузеге асуы ушін ерекшс жағдайлар кажет. Шамамен, жоғары өнімді өсімдіктер меп ... ... ... ... сол метаболиттердін биоеиитезіне кажет генетикалык информациясы болады.Пайдаланылған әдебиеттер1.Лутова Л.А. ... ... ... СПб.: Изд-воС.-Петербургского ун-та, 2003.2.Уәлиханова Г. Ж.  Өсімдік биотехнологиясы. Алматы  ... И.Р.  ... ... ... ... университеті. 1998.4.Егорова  Т. А. Основы биотехнологии. -М.: Академия, 2003.5.Интернет материалдары: http://yandex.kz , http://google.kz  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жолдары9 бет
«өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.»15 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану6 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы ақпарат15 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану жайлы мәлімет10 бет
Жасушаларды өсіру жүйелері5 бет
Микроағзалардың генетикасы. инфекция және иммунитет жайлы ілім. аллергия5 бет
«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу52 бет
«биотехнологиялық объект ретінде өсімдік жасушаларын өсіру »7 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь