Тамақтану гигиенасы. Балалардың тамақтану рационын құру. Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы

1) Дұрыс тамақтану .
2) Тамақтану рационы
3) Қазақ халқының ұлттық тағамы және пайдасы
ТАМАҚТАНУ – ағзаның өмірлік қажеттілігі болып саналады. Ол адамды сумен, энергия мен қамтамасыз етеді. Клеткаларды құру үшін , сол себепті әр түрлі жағдайда емдем-терапиасы қолданылады. Су адамның бір тәуіліктегі тиімді тамақтану рационы(1280-3000ккал) бұл өмір сүру деңгейіне байланысты. Азықпен адам жалпы тіршілікке қажетті белок, май, көмірсутегі, минералды тұз, су, витаминдер мен тыеандарды қалпына келтіруге, энергия шығынын және ағзаның қажеттерін толтыруға арналған басқа да заттар алады. Осы заттардың барлығы күрделі алмасу үрдісіне қатысады. Ақуыздар, көмірсулар, майлар ағзаны энергиямен қамтамасыз етуде басты қызмет атқарады. Метаболизм үрдісі кезінде ақуыздан, майдан, көмірсулардан энергия бөлінеді. Олар құнарлықпен өлшенеді. Ағзадағы 1kг ақуыздың тотығуынан -4kkal, 1g майдан -9kkal, 1kg көмірсудан -4kkal энергия түзіледі. Тағам құнарлығы арнайы кестемен көрсетіледі. Дені сау адамға тәуіліктік үлестегі жануар ақуызының мөлшері көрсетілген қалыпқа сайкес құрастырылуы керек. Өсімдік -40g, жануар майы-85-90g көмірсулар-400g-500g , төріт мезгіл тамақтануда жалпы тамақ салмағы 3kg дейін жетуі қажет. Физикалық жұмыс пен айналыспайтын ауруханада жатқан науқастарда тағамның құнарлығы қалыптан аспауы керек. Төсек тартып жатқан ауруларда енергияға қажеттілік біршама төмен болады. Ақуыздар, майлар, минералды заттар, ұлпалар мен тіндердің қызметін қалпына келтіру үшін “құрылыстық” заттар болып табылады. Сау адам қалыпты жағдайда 4 мезгіл тамақ ішіп отыруы керек.
1.А.Г.Хрипкова Возрастная физиология и школьная гигиена. М., 1990
2.С. Жұмабаев Жасерекшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А.,1988.
3.Қазақтың ұлттық тағамдары . Алматы 2000 жыл
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіПедагогика факультетіСӨЖ №3Тақырыбы: * Тамақтану гигиенасы.* Балалардың тамақтану ... ... ... ... ... ... және пайдасы.Орындаған: Рәтов ЖомартП-409 топ студентіТексерген: Құнанбаева Н.С.Семей 2015жЖоспар:* Дұрыс тамақтану .* Тамақтану рационы* Қазақ халқының ұлттық тағамы және ...  -  ... ... ... ... ... Ол ... сумен, энергия мен қамтамасыз етеді. Клеткаларды құру үшін , сол себепті әр түрлі жағдайда емдем-терапиасы ... Су ... бір ... ... ... рационы(1280-3000ккал) бұл өмір сүру деңгейіне байланысты. Азықпен адам жалпы тіршілікке қажетті белок, май, көмірсутегі, минералды тұз, су, ... мен ... ... ... ... ... және ағзаның қажеттерін толтыруға арналған басқа да ... ... Осы ... ... ... алмасу үрдісіне қатысады. Ақуыздар, көмірсулар, майлар ағзаны энергиямен қамтамасыз етуде басты қызмет атқарады. Метаболизм үрдісі кезінде ... ... ... ... ... Олар ... өлшенеді. Ағзадағы 1kг ақуыздың тотығуынан -4kkal, 1g майдан -9kkal, 1kg ... -4kkal ... ... ... ... арнайы кестемен көрсетіледі. Дені сау адамға тәуіліктік үлестегі жануар ақуызының ... ... ... ... ... керек. Өсімдік -40g, жануар майы-85-90g көмірсулар-400g-500g , төріт мезгіл тамақтануда жалпы тамақ салмағы 3kg дейін жетуі қажет. Физикалық ... пен ... ... ... ... ... құнарлығы қалыптан аспауы керек. Төсек тартып жатқан ауруларда енергияға қажеттілік біршама төмен болады. Ақуыздар, майлар, минералды заттар, ұлпалар мен ... ... ... ... үшін ... ... болып табылады. Сау адам қалыпты жағдайда 4 мезгіл тамақ ішіп отыруы керек. Адамның бір күндік тамақтану мөлшеріТаңертеңгі ... ... ... ... Бір ... ...  ... заттар мөлшері.00 Бір күнде пайдаланатын  кенеулі заттар мөлшері.НәурызКөмір сумайСутұзДәрумендер100г400-500г100г2-2,5л10гА,В,С,Д,Е,К,Р,т.б.Дені сау ересек адамның тамағында 30 %-дай май болуы ... Олай ... адам ... 80-100 г май ... ... ер адамның денесінің 61 %, әйел адамның 50 % судан тұрады. Тәуліктік азықта минерал тұздары, әсіресе ... мен ... ... ның ... ... ... тиіс, себебі балалардың сүйегінің өсіп жетілуіне бұл минералдар аса қажетті. Тамақтану ... ... ... ... ... гастрит, қарын мен ішектің жаралы науқасы, атеросклероз, дененің мөлшерден тыс ... және т. б. ... ... ... ... ... сәтсіздік ересектерде де, балаларда да байқалады, әсіресе жұмыс істемей, қозғалмай бір жерде ... ... ... ... ... ... 650 әр ... қосылыстар бар. Олардың ең бастысы белок, май. көмірсу, микро және макроэлементтер фосфор, кальций, натрий, йод, кобальт, қалайы, ... ... және т.б. ... ЖӘНЕ ... ...  ... тағамдар: нан, ұннан жасалған тағамдар, ботқалар, картоп, жеміс  -  жидектер.Зиянды тағамдар: қант, чипсы, кәмпит, тәтті тағамдар, ... ... ... ... ... көп пайдаланбау.* Тым ащы және тұзды тағамдардан ... ... көп, ал ... ... ...  -  жидектер - пайдалы тағам.* Күніне 3рет, бір уақытта тамақтану қажет.* Тамақты дұрыстап шайнап жұту керек.* Тым ... не суық ... тіс ... ... ... дәмдеуіштер қосылған тағамдар ағзаға өте зиян.Адам организміндегі ... ... ... ... заттар бар. Олар органикалық және бейорганыкалық болып екі топқа бөлінеді. Органикалық заттарға: ... май, ... ... мен ... ал ... ... су, түрлі минерал тұздары жатады. Дені саулығы бар ересек, 70 кг салмағы бар, ... ... ... 40-45 л су, 15-17 ... 7-10 кг май, 2,5-3 кг ... , 0,5-0,8 кг ... ... Бірақ дененің химиялық құрамы біркелкі тұрақты болмайды.Өмірге жаңа келген нәресте тек қана ана ... ... Сүт ... ... үшін ... жасаған дайын тағамы. Нәресте тәулігіне 600 мл ... ... ... ... алады. 3-6 айлығында оған 700-800 мл сүт керек. Ана сүтінің құрамында белок, май, қант, минерал заттары, витаминдер т. б. бала ... ... ... бәрі бар және олар ... ... 5 ... балалар үшін Бұлар тең мөлшерде қажет болса, жас оспірімдер үшін өсімдік белогының мөлшерін көбейте түсу ... ... ... ... ... ... болады. Жарты жастағы нәрестелерге қажетті қуаттың 50 % майдың алмасуынан алынады. Бұл ... ... ... ... ... 6-7 г, 2-4 ...  --  3,5 г, мектепке барар алдында 2,5 г май қажет.6 айдан 4 жасқа ... ... ... қуаттың 30-40 %, ал одан үлкенірек балаларға - 25-30 % майдан алынады. Кальций мен ... ... ... ... ... дейінгі балаларда 1:1,5, бастауыш сыныптағыларға 1:1,7 жоғары сынып ... 1:1,4 ... ... ... баланың жүйке жүйесінің дамуына аса қажет, әсіресе нәрестелердің жүйке жүйесінің қалыптасуында, дамуында май қышқылдары маңызды орын ... ... ... ... ... ... май ... болуы тиіс.Өсу барысында балалардың көмірсу қажеттілігі жоғары, себебі ыдырау қарқыны Дене массасының 1 кг-ына шаққанда көмірсуының мөлшері емшектегі ... 10-12 г, 1-3 ... - 12-13 г, 4-7 ... - 13-14 г, 8-13 жастағы балаларда - 10-11 г болады. Ересек адамдарда оның мөлшері 3 г/кг-нан аспауы керек.Нәрестенің дене салмағының 75% - су. Оның ... ... ... ... - 80 %. ... жасына дейінгі балаларда өсу, даму қарқыны жоғары болғандықтан, денесіндегі судың ... де көп. 1 ... ... сәби ... 800 мл, 2-4 ... - 950 мл, 5-6 ... - 1200 мл су ішуі ... Ұл балалар қыздарға қарағанда суды көбірек ішеді, өйткені олардың дене қимылдары кезінде бұлшық еттеріне су ... ... ... ... бала ... зат алмасу күшті болғандықтан, суды көп қажет етеді.Өсуге жұмсалатын қуат молшері неғүрлым бала жас болса, солғүрлым жоғары болады. ... бұл ... азық ... 3 айда - 36 %, 6 айда - 26%, 9 айда - ... тең ... Өсіп келе ... бала ... витаминдер оте қажет, сондықтан баланың жасына лайық витаминдердің молшері ішіп-жейтін тамақтың құрамында болуы тиіс. Қазіргі кезде баланың жасына лайық ... ... ... ... ... ... ... байланысты балалардың тамақтану тәртібі ерекше. Олардың тамағының тәуліктік мөлшерінің құрамында белоктың үлесі жасына лайық болуы тиіс: 1-3 ... - 55 г, 4-6 ... - 72 г, 7-9 ... - 89 г, 10-15 ... -100-106 ... бақшасында тамақтану әрбір 3-3,5 сағаттан кейін, ал мектеп жасындағыларда 3,5-4 сағатта, жас өспірімдерде тәулігіне 4 рет болады. Тәулік ... мен ... ... ... ... байланысты.Витамиңдер туралы жалпы түсініктеме:барлық витаминдерді екі топқа бөледі: майда еритіндер және суда еритіндер. Майда еритіндер тобына А, Д, Е витаминдері, ал суда ... ... ... ... ... (В, ВІ2, С, Р т.б.) жатады. Витаминдердің біразы ... ... т. б. ... ... заттардың құрамына кіреді. Ал біразы (Е, С, Р витаминдері) клетка ... ... ... ... қызмет атқарады.Қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы.Қазақ халқы асты өте жоғары бағалаған әрі қастерлей білген. Ел - жұрт жадында мәңгі ... ...  ... қағида осындай терең ұғымның қалтқысыз түсінігі болып ... ... ... дәм ...  -  ... ... және ... - тәрбиелік қызмет атқарған. Бұл істе әрине, қазақ халқының қонақжайлық дәстүрі шетелерде ерте ... - ақ аңыз ... ... ... ... ... ... жүктеген. Қазақ әйелдері тағамның алуан түрлерін дайындауымен бірге ... да, ... да оның таза әрі ... ... әдіс - ... мен жолдарын да таба білген. Бұл қаДастарханымыздың сәні, денсаулығымыздың көзі ... ... ... ... жент, қаймақ, сүзбелердің орнын шет елдік құнары аз, денсаулыққа пайдасынан зияны басым қытырлақтар мен ... ... ... ... ... ... білімді, оқыған  -  тоқығаны көп деп жүрген халқымыз дәрумендерге бай ұлттық тағамдарымыздың құнын жоғалтып алғандай.Қазіргі кезде ...  ... ... мен  ... әсіресе, киндер сюрприз, синикерстерді көп пайдаланады. Чупа-чупс сорады. Сағыздың  асқазанды саздыратын зияны болса, ... ... ... асқа ... ... жояды. Бұл тағамдардың пайдасынан зияны басым екенін зерттеушілер дәлелдеп қойған. Балалар  ойнап жүргенде, бос ... ... ... ... чупа-чупс сорғанша  құрт салса, құрт мүжісе, құрт сорса ... ой еді. Бұл бала  ... өте ... болар еді.Қазақ халқы асты үш түрге бөледі. * ақ (сүт тағамдары)* қызыл (ет тағамдары)* көк (жеміс тағамдары).Сүт  --  ... ... ... ... ... Оның ... адам ағзасының қалыпты жетілуі үшін барлық зат бар. Соған орай оған ... ... ... ... бір азық тең келе алмайды. Сүт басқа өнімдердің биологиялық құндылығын көтереді. Ас ... ... ... ... ... ... жақсартып отырады. Сүтті пайдаланып әр түрлі тағамдар дайындауға болады. ... ... ... құрт ... ... ... пісіруге дейін осы бір керемет өнім пайдаланылады.Құрт  -  сүттен  ... ... ... Құрт  -  ... ... да құрғатылған, кептірілген сүт деген мағынаны береді. Бұл тағам ... өте бай, адам ... өте ... сау ... ағзасы 1 тәулікте орта есеппен 50 мг. С дәруменін қажет етсе, 1 литр ... ... 200  --  260 мг. С ... бар. ... ... қатар сөл бөлу және жүрек жұмысын жақсартатын В тобы ... В(1), В(2), В(3), оның ... ... ... ... В12 ... ... тотығу  --  тотықсыздану реакцияларына әсер ететін С тобы ... А ... ... ... бар. ... нағыз антибиотик. Ол ағзаға тарағасын, ішектегі шіру процесін тежейді. Шіріткіш микробтарға, ішек таяқшаларына және сарғыш стафилококтарға қарсы ... күші бар ... құрт ... ... ... күл (дифтерия) бактерияларына тосқауыл қояды. Кеңес заманы тұсында 1958 жылы қымызбен емдейтін сауықтыру орталығы ашылған.Пайдаланған әдебиеттер:1.А.Г.Хрипкова Возрастная физиология и школьная ... М., ... ... ... ... және ... ... А.,1988.3.Қазақтың ұлттық тағамдары . Алматы 2000 жыл\  
        
      

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тамақтану режимі, балалардың тамақтану рационын құру7 бет
Тамақтану гигиенасы. балалардаың тамақтану рационын құру. қазақ халқының ұлттық тағамдары және пайдасы9 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Ұлттық құндылық -тәрбие негізі4 бет
Ірі қара өсіру5 бет
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет
"Ауылшаруашылығы құстарының гигиенасы"5 бет
Ірі қара гигиенасы7 бет
Ірі қара мал гигиенасы8 бет
Ірі қара мал гигиенасы жайлы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь