1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы
2.2. Ағартушы.демократтық бағыттағы ақын.жазушылар
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Мақыш Қалтайұлы мұрасы жайында ой-пікір айту өткен ғасырдың
елуінші жылдарынан басталады.
Ақынның бұл кезеңдегі бірден-бір зерттеушісі филология ғылымының
докторы, профессор Бейсембай Кенжебаев. «Әдебиет және искусство»
журналының 1950 жылғы он екінші санында ғалымның «Мақыш Қалтаев» атты көлемді мақаласы басылды. Мақыш шығармашылығы зерттелуінің алғашқы қадамы болып табылатын мақалада зерттеуші ақынның Қазан қаласы баспаханаларында басылып шыққан кітаптарын саралай сүзіп, әрқайсына жеке-жеке тоқталып, қысқаша аңдатпа жасайды, жалпы шығармашылығына шолу жасап, өлеңдерінің тақырыптық-идеялық мәнін, мазмұнын ашып көрсетеді: «Мақыш дүниелік ғылым-білімнің, өнеркәсіптің, байлық-дәулеттің, мәдениеттің қажетін, пайдасын ұғады; қоғамның, халықтың шаруашылық, мәдениет жөнінен ілгері дамуын көксейді; жұртты оқуға, мәдениетке, ғылым, өнеркәсіп үйренуге, отанның өркендеуі жолында қызмет етуге үндейді.
Ә.Құрышжановтың пікірінше: «ХХ ғасырдың басында қолданылған
жазба тілді біздің «қоспа тіл» болмаса «кітаби тіл» деп атағымыз келеді.
Өйткені, мұнда «кітаби тілдің» өзінен гөрі оның кейбір (лексикалық болсын,
грамматикалық болсын) жұрнақтары мен сарқыншақтары ғана бар да, олар
халық тілінің материалдарымен аралас-құралас қолданылып, қосылып кеткен. «Қоспа тіл», әрине, өз алдына бір тарихи тіл ретінде емес, «кітаби тілдің» жеке бір көрінісі, жалғасы, тармағы болып танылуға тиісті» , деп «қоспа тілді» «кітаби тілдің» жаңа бір көрінісі ретінде қарастыра келіп: «Кітаби қоспа тілде жазған ақындардың бірі – Мақыш Қалтаев.
М.Қалтаев өз жанынан тіл жасап, сөз шығармаған ақын. Сонымен бірге
ол «тіл ұстартып, өнер де шашпаған». Бұл айтылған шығармалар өз заманының жазба тілін, оның жайы мен күйін көрсетеді, сол туралы ғана мәлімет береді. Сондықтан М.Қалтаев шығармаларының саяси-идеялық мазмұнынан гөрі бізге тілдік материалы қымбат деп ақын шығармаларының фонетикалық, морфологиялық, лексикалық ерекшеліктеріне тоқталып, тілдік талдаулар жасайды. Ә.Құрышжанов, әсіресе, Мақыш шығармаларының сөздік қорына ерекше көңіл бөліп зерттейді. «М.Қалтаев шығармаларының сөздік қоры, күмән жоқ қазақ тіліне тән болып есептеледі» деп Мақыш өлеңдеріндегі сөздік қолданысты былайша жіктеп көрсетеді:
1) діни ұғымға, рухани өмірге байланысты сөздер: медресе, мешіт, мұсылман, хұдай, хайыр, пайғамбар, хадис, құран, тәфсир, нәфсі, ахырет т.б.;
2) әдеби тілден бөлек, жергілікті говорлармен байланысты сөздер: бәрісі (бәрі), хайла (айла), бек (аса, тым, өте), нән (үлкен), уату (жұбату), түзін (түзу), шаршы (орамал) т.б.;
1. Кенжебаев Б. Мақыш Қалтаев // Әдебиет және искусство,1950. №12. –
2-78.
2. Әдеби мұра және оны зерттеу. Қазақ әдебиетінің кейбір проблемаларына арналған ғылыми-теориялық конференцияның материалдары.Алматы: Қазақ ССР ҒА баспасы, 1961.376 б.
3. Дүйсенбаев Ы. Эпос және ақындар мұрасы.Алматы, 1987.344 б.
4. Нұрқатов А. Абайдың ақындық дәстүрі.Алматы, 1966. 348 б.
5. Дербісалин Ә. Қазақтың Октябрь алдындағы демократияшыл әдебиеті. Алматы: Ғылым, 1966.312 б.
6. Дербісалин Ә. Дәстүр және жалғастық.Алматы:Ғылым, 1976.325 б.
7. Жиреншин Ә.Қазақ кітаптары тарихынан.Алматы:Жазушы, 1.180б.
8. Қожакеев Т. Сатиралық жанрлар. Алматы:Мектеп,1983.214 б.
9. Сыдиықов Қ. Мақыш Қалтаев // Кітапта: ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ әдебиеті (Қазан төңкерісіне дейінгі дәуір). Алматы,1994. 310 б.
10. Қалижанұлы У. Қазақ әдебиетіндегі діни-ағартушылық ағым.
Алматы: Білім, 1998.256 б.
11. Кенжебаев Б. Әдебиет белестері: зерттеулер, мақалалар. Алматы:
Жазушы, 1986. 400 б.
12. Қамзабекұлы Д. Алаш және әдебиет.Астана, 2002. 474 б.
13. http://reffan.ru/referat_qasatyotrujgmerrna.html
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... 2015ЖоспарІ. КіріспеІІ. Негізгі бөлім2.1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2.2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушыларІІІ. ҚорытындыПайдаланылған әдебиеттерМақыш Қалтайұлы мұрасы жайында ой-пікір айту ... ...  ... ... ... ... бұл ... бірден-бір зерттеушісі  филология ғылымының докторы, профессор Бейсембай Кенжебаев.  ... 1950 ... он ... ... ...  атты ... мақаласы басылды. Мақыш шығармашылығы зерттелуінің алғашқы қадамы болып табылатын ... ... ... Қазан қаласы баспаханаларында басылып шыққан кітаптарын саралай сүзіп, әрқайсына жеке-жеке тоқталып, қысқаша аңдатпа жасайды, жалпы шығармашылығына шолу жасап, өлеңдерінің ... ... ... ашып ...   
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар10 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар жайлы19 бет
Мақыш қалтайұлы жайлы21 бет
Мақыш Қалтайұлы туралы13 бет
Xx ғасыр басындағы қазақ әдебиеті3 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет
Абай мен Ыбырайдың ағартушылық ойлары мен оқу-білім мәселесі жөніндегі көзқарастары7 бет
Абай мұрасының зерттелуіне шолу23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь