Меншік ұғымы. Экономикалық жүйе. Сұраныс және ұсыныс икемділігі. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке және оның модельдері

1. МЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ
2. МЕМЛЕКЕТТІК МЕНШІК.
3. ҰЖЫМДЫҚ МЕНШІК
4. АҚША ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУ КЕЗЕҢДЕРІ
5. ЖЕТІЛГЕН БӘСЕКЕ
Меншік - күрделі де көпқырлы құрылым. Ол экономикалық жүйенің негізі болып табылады.Меншікті қарастырудың екі тәсілдемесін ажырату керек:
Бірінші тәсілдеме меншікті нақты экономикалық категория ретінде қарастырады. Меншік деген адамдар арасындағы өндіріс құралдары мен өндіріс нәтижелерін иемдену тұрғысындағы қатынастар.
Екінші тәсілдеме меншікті қоғамның бүкіл экономикалық жүйесін сараптау арқылы сипаттайды.
Меншік теориясына сүбелі үлесті батыстың қазіргі экономикалық мектебінің өкілдері, американ экономистері — Рональд Коуз (1914ж.) және Армен Алчиан (1914 ж.) қосты. Бұл теория кейінірек Й.Барцель, Г. Демесц, Д. Нарт, Р. Познер және басқаларды еңбектерінде өзінін жалғасын тапты. Осы ғалымдарды тұжырымламасына сәйкес, ресурс әзінен өзі меншік бола алмайды тек ресурстарды қолдану арқылы тұтас кешенді құқық — міне осы меншіктің мазмұнын құрайды.
Меншік субъектілері: жеке түлғалар, отбасы, әлеуметтік топ, өндірістік ұжым, халық, басқару органдары бола алады. Меншік объектілері: өндіріс құралдары, мүлік, ақша, құнды қағаздар, ақпарат, интеллект, жұмыс күші болып табылады.
Меншік үлгілері сан-алуан түрлі.Меншік үлгілері сан-алуан түрлі болады: олар алғашқы қауымдастық, сенімділік, мемлекеттік ұжым, халықаралық. жеке меншік. Осындай иемденушілік: феодалдық. буржуазиялық, социалистік, мемлекеттік, акционерлік болады. Олардың қатарында: кооперативтік біріккен, жеке акционерлік, мемлекеттік, шаруашылық біріккен түрлері болады. Нарық экономика жүйесінде, жеке және басқа меншікте қоғамдық жиынтық өнім қалыптасады.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласындағы Шәкәрім атындағы университетіСӨЖТақырыбы:    ... ... ... және ұсыныс икемділігіАқша жүйесінің даму кезеңдеріБәсеке және оның модельдері	Тексерген:Габдуллина Лаззат БаглановнаОрындаған: Өтебекова ... ...  - ... де ... құрылым. Ол экономикалық жүйенің негізі болып табылады.Меншікті қарастырудың екі тәсілдемесін ажырату керек:Бірінші тәсілдеме меншікті нақты экономикалық ... ... ... ... ... ... арасындағы өндіріс құралдары мен өндіріс нәтижелерін иемдену тұрғысындағы қатынастар.Екінші  ... ... ... ... ... жүйесін сараптау арқылы сипаттайды.Меншік  теориясына сүбелі үлесті ... ...  ... мектебінің өкілдері, американ экономистері  --  Рональд Коуз (1914ж.) және ... ... (1914 ж.) ... Бұл теория кейінірек Й.Барцель, Г. Демесц, Д. Нарт, Р. Познер және басқаларды ... ... ... тапты. Осы ғалымдарды тұжырымламасына сәйкес, ресурс әзінен өзі меншік бола алмайды тек ресурстарды ... ... ... ... ...  --  міне осы ... мазмұнын құрайды.Меншік  субъектілері: жеке түлғалар, отбасы, әлеуметтік  топ, өндірістік ұжым, халық, басқару  органдары бола алады. Меншік объектілері: ... ... ... ... ... қағаздар, ақпарат,  интеллект,  жұмыс  күші ... ...  ... сан-алуан түрлі.Меншік  үлгілері сан-алуан түрлі болады: олар алғашқы қауымдастық, сенімділік, мемлекеттік ұжым, халықаралық. жеке меншік. Осындай иемденушілік: ... ... ... ... ... болады. Олардың қатарында: кооперативтік біріккен, жеке акционерлік, мемлекеттік, шаруашылық  ...   ...   ... ...  ... жүйесінде, жеке және басқа меншікте қоғамдық жиынтық өнім қалыптасады.МЕНШІК  ЭКОНОМИКАЛЫҚ  КАТЕГОРИЯ  РЕТІНДЕ ұғымы әрбір экономикалық ... ... ... ... Ол ... ... адам және қоғаммен бірге пайда болды. Алғашқы кезде меншік деген ұғым тек жер мен байланыстырылды. Сондықтан да меншік ... ... ... ... ... деген діни, табиғи және өндіріс жағдайларына қатынастарын байқатады. ... адам  --  ... және ... құрал-жабдығын иеленуші ретінде көрінеді (жер  --  қоғамдық өндірістің басты құралы). Өндіріс ... ... ... ... ... ... ... игіліктерді адамдар бірлесе игеру арқылы жүзеге асады. Өткен дәуірдегі экономикалық ойлар иелері меншіктің мәні мен мазмұнын қарастыруда ерекше қадамдар ... ... ... ... ... ... экономисі Франсуа Кенэ (1694-1774 жж.)  (1758ж.) деген еңбегінде меншікті көбейту процесінде еңбек өнімділігі рөлінің ... ... Ол, ... молайтудағы енбекшінің егін шаруашылығындағы еңбек өнімділігінің басымдылық рөлін ерекше қолдап, оны барлық байлықтың қайнар көзі ... ... ... болу ... ... үлесті Уильям Петти, Давид Рикардо және Адам Смит ... Олар ... рет ... ... яғни ... жұмысшы, капиталист және жер иеленуші болып жіктелуіне негіздеді. Уильям Петтидің  деген қанатты сөздері өзінің мәнін осы ... ... ... ... ... Пьер ...  ... (1809-1865 жж.) меншікке өзінің көзқарасын деген еңбегінде баяндаған болатын. Онда ол ұсақ буржуазиялық және жеке ... ... ... ... сынады.Прудон  деген сөзінің мәні бар. Меншіктің мұндай сипаттамасы кең тараған жоқ және ғылыми сынға ұшырады.К. Маркстың тұжырымдауы ... ... ... категория ретінде  адамдардың еркі мен санасынан тәуелсіз өмір сүреді. Меншік  --  бұл өндіріс  ... ... ... жән  ... ... басқару, бөлу, айырбастау мен тұтыну процесі  Маркстік теорияға сәйкес  --  құралдар, заттар және т.б. меншікті заттық ... ... ...  ... тек қана ... ... немесе адамның затқа қатынасымен шектеліп қан коймайды. Адам басқа адамдармен өзара тығыз байланыста өмір ... ... ... өндіреді және тұтынады. Ешкімге жатпайтын нәрсені  --  қоғамнан тыс, басқа адамдармен ... ... ... емес. Айталық. тіл бір ғана адамнын өнімі болып табылады. Себебі, ондай жағдайда адам ешкіммен сөйлесе алмайды. Меншік дәл ... ... ... ... ... - ... категория ретінде мазмұнын жояды. Меншік табиғи емес, ол заттардың коғамдык қасиеті.Меншік  теориясына сүбелі үлесті батыстың ...  ... ... ... американ экономистері  --  Рональд Коуз (1914ж.) және Армен Алчиан (1914 ж.) қосты. Бұл теория ... ... Г. ... Д. Нарт, Р. Познер және басқаларды еңбектерінде өзінін жалғасын тапты. Осы ғалымдарды тұжырымламасына сәйкес, ресурс әзінен өзі ... бола ... тек ... ... ... ... ... құқық  --  міне осы меншіктің мазмұнын құрайды. Бұл ... ... ... ... ... ескеру кезінде  білу қажет. Меншік кімге жатады, және өзара іс-әрекетті ұштастыруға қол жеткізу үшін ... ... ... пе?Олардың ойынша меншіктің кешенді құкығы төмендегідей он бір бөлімнен құралады:1. иелену құқығы, яғни игіліктерге міндеттелген бақылау ... ... ... яғни игіліктің пайдалы қасиетін өзі үшін қолдану құқығы:* баскару құқығы, яғни игіліктерді қолдануды кім және қашан ... ... шешу ... ... ... ... яғни ... қолдану нәтижесіне ие болу құқығы;* егеменділік құқығы яғни бейтараптандыру, тұтыну, ... жою ... ... құқығы;* қауіпсіздік құқығы, яғни игілікті тонаудан және ... ... ... қорғау құқығы;* игілікті мұрагерге беру құқығы;* игілікті иеленудегі мерзімсіздік құқығы;* сыртқы ортаға зиян ... ... ... ... ... ... жауапкершілікке жазалау түрін қолдану құқығы, яғни қарызды төлеуге игіліктермен жазалау мүмкіндігі;* қалдылты сипат құқығы, яғни ... ... ... ... ... ... ету институтының өмір сүру құқығы.МЕМЛЕКЕТТІК МЕНШІК. Мемлекеттердiң пайда болуы мемлекеттiк  меншiктiң пайда болуына мүмкiндiк туғызды. Соған орай ... ... ...  жеке ... ... рулық, мемлекеттік  болып қалыптасты.XX ғасырдың  экономикасында мемлекеттік меншіктің  мәні біраз артқан болатын. Мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... үшін арналған.Мемлекеттік меншік бұл экономикалық қатынас, акционерлік формалармен қатар қоғамдық меншіктің бір түрі ... ... Бұл ... ... ... ... толығымен мемлекет иелігінде болады. Мемлекеттік меншік КСРО-да өте ... ... ... ол ... ... маңызды бөлігі болды.Егер дербес сектор барлық қоғамдық қажеттiктердi қанағаттандыра алса, мемлекеттiк өндiру тәсiлдерiнде мұқтаждық болмас еді. Бірақ,  дербес ... тек  ... ... ... ... пен өндірісті  алады. Оның мүддесі ғылым мен  мәдениетке, әлеуметтік-тұрмыстық объекттерінің  ... ... ... қазіргі  дамыған мемлекеттер олардың  дамуын өз жауапкершілігіне алады. Мемлекеттік  меншікті орнату  ... ... ... процесстерін және ең маңызды  игіліктердің үлестірілуін біртүтас орталықтандырылған реттеумен қамтамасыз етеді.Мемлекеттік меншік объектілеріне жылжымалы мүліктің түрлері, соның ... жер ... ... және ... да ... ...  тұрғын-үй қоры мен тұрғылықты емес бөлмелер, сонымен қатар жылжымалы мүліктің түрлері, соның ... ... ... ... және ... ... заттар,  бағалы қағаздар, банктерде немесе нбасқа несиелік мекемелердегі үлестер, шетелдік валюта мен валюталық құндылық;  тарихи және ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттің  басқаруымен салынады және мемлекеттік  меншік болып қалады. Ауруханалар  тура ... ... ...  ... ... ал ... мен  ... қызмет көрсетушілер мемлекет қызметкерлері болып саналады.ҰЖЫМДЫҚ МЕНШІКҰжымдық меншік формасы  -  ... ... ... иемденуге және пайдалануға құқығы тең болатын меншіктің түрі.  Бұл меншіктің субъектісі болып серіктестіктің мүддесін баяндайтын ... ...  топ ... жеке тұлға шыға алады. Бірақ, көп жағдайда заңға сүйене отырып  біртұтас заңды тұлға немесе ... ... ... ұйым ... ... ... ұйымдардың мүшелерi нақтылы мақсаттардың табысы үшiн өз жұмысын және өз ... ... ... әрбiр мүшесi өндiрiс және шығарылған өнiмнiң меншiк иесi болып табылады.Әдеттегідей, ұжымдық меншік капиталдың акционерлік формасында жұмыс істейді, дегенмен акция осы ... тек ... ... ғана ... ... Бұл еңбек ұжымының бөлінбейтін ортақ меншігі, кәсіпорынның басшыларынан бастап квалификациясыз жұмыскерлеріне дейін.Егер қызметкер жұмыстан шығар ... ... ... ... өліп қалса, оның акциясы кәсіпорынның қарамағында қалады. Ол жаңадан келген ... ... ... беріледі) немесе ұжымда жұмыс істейтін мүшелеріне бөлініп беріледі.Меншiктiң осы формасы Батыста таралған. ... ... ... ... саны 10 000-нан асады. Олар мемлекеттен қолдау алып, несие және салық жеңілдіктеріне ие болады.Ұжымдық меншiктiң кең ... ... ... ... және ... ... ... табылады.Кооперативтік меншік - бiрлескен қызмет жүргiзуi үшiн өз құралдарын бірлестіріп, топтасқан тұлғалар меншiктерi.  Коперативтік меншік әлемнің біраз елдерінде кең ... ... ... жұмысы ауылшаруашылық өнімін өңдеу және өткізу болып ... ...  -  ... ... екі немесе бірнеше тұлғалардың иемдігінде болады. Ол әріптестікке қатысушылардың ерікті жинаулары (ақшалай немесе басқа түрде) негізінде ... ...  -  ... іске ... нәтижесінде құрастырылады. Акциялар фирмадағы пайданы дивиденд түрінде бір ... ... ... ... ... ... жиналысында дауыс беруге мүмкіндік береді.Қазақстан Республикасындда меншіктің әр-түрлі формаларының қалыптасуы.Әдетте, эканомикалық ... ... екі  ... ... ... көрсетеді: жеке меншік және мемлекеттік. Ал соңғы  ... ... ... меншіктің  жеке меншік формасының өзі жеке бастық мүддесін іске асыру бағытында екі, негізгі шаруашылық формада жүргізіледі.1) Меншіктің жеке ... ... ... ... жеке ... шаруашылықтар)2) Меншіктің ұжымдық формасы (кооперативтер, шаруашылық серіктестіктер, олардың ассоциациялары т.б.)Нарық эканомикасының негізін жеке адамдар  меншігі ... ... ол ...  ... көп ... ... ... нәтижесінде біздің елімізде (басқа  да ТМД елдерінде) оның жаңа, біріктірілген (ассоциацияланған) формалары өмірге ... ... ... акционерлік  салыстырмалы түрде айтар болсақ Батыс эканомикалық теориясы меншіктің  жеке формасында барлық меншіктік емес ... ... Оның ... қазір  меншіктің жеке формаларымен қатар  мемлекеттік формасында дамып отыр, осыған ... ... ...  ... аралас формалары да өмір сүруде.Меншік  нысандарын зерттеу барысында жеке және қоғамдық меншік категориялары  айналасында күрделі пікірталастар  туады. ... ... ... ... ... ... ұжымдық меншік түсініктерін бірдей деп қарап, олардың  атауларын тек синонимдер деп  түсіндіреді.Осы сияқты жеке меншік ... да әр ... ... атай ... Меншік формасы  -   меншік субъектісінің нышандарыбойынша сипатталатын өлшем немесе белгі (критерий). Ол әр түрлі ... ... ... ... ... жататын (қатарында болуын) анықтайды. Оны  анықтайтын өлшемдер мен белгілер бірнешеу болуы мүмкін: иемдену формасы  бойынша, меншік құқығы бойынша, ...  ...  ...  ... ... ... ...  түрде сипаттап көрсетуге болады. Олар:1.Жалпы халықтық меншік  -  ... ... ... ... және ... ... жететін меншік (табиғи ресурстар);2.Мемлекеттік  -  қазба байлықтар, негізгі өндірістік қор, айналым қоры (жалпы халықтық меншіктің бөлігі)3.Өңірлік мемлекеттік - ... ... ... ... ... меншік;4.Коммунальдық  -  жергілікті мемлекеттік органдарға берілген меншік;5.Ұжымдық  -  жоғарыда көрсетілген меншіктердің бөлінбейтін бөлігі, белгілі бір ... ... ... иелігіне және ұйғарымына берілген меншік (қолданыстағы заңдарға сәйкес пайдалануға);6.Бірлескен үлестік меншік  -   ... ... ... қарасты, жаңадан құрастырылған, сатып алынған мүліктер, оны бөлуге болады, заң бойынша өздері дербес пайдалана алатын меншік;7.Жеке адамның меншігі - ... зат, ... ... жеке адамға қарасты, азаматқа  -  меншік иесіне ... ... ... сақтай отырып пайдаланылатын меншік;Жоғарылардан басқа қоғамдық ұйымдар меншігін, топтық ... ... ... ... көрсетуге болады.Экономикалық жүйе - қоғамда қалыптасқан меншік пен шаруашылық ... ... ... ... ... ... экономикалық процестердің жиынтығы болып табылады. Жүйенің мәнін түсіне ... ... ... ... заңдылықтарын түсінуге мүмкіндік береді.Экономикалық жүйелерде оларды бір-бірінен ерекшелейтін элементтер бар, олар: экономикалық ресурстар мен шаруашылық қызмет нәтижелеріне деген меншік ... ... ... ... ... ... ... қатынастар; шаруашылық қызметтің ұйымдастыру-құқықтың формалары; шаруашылық механизм, яғни экономикалық қызметті микро және макро деңгейде реттеу тәсілдері.Әлемдік экономикалық ... ... ... ... кең ... екі ... негізінде жүргізіледі:1. Меншік типтері бойынша;2. Экономиканы ұйымдастыру типтері бойынша;Осындай әдістер негізінде экономикалық жүйені төмендегідей типтерге бөледі:а)дәстүрлі экономика;ә)әкімшілдік-әміршілдік  экономика;б)еркін ... ... ... ... ... ... ... капитализм) немесе аралас экономика.Енді осы типтерге толығырақ тоқталайық.а) дәстүрлі экономика тұйық, оқшау шаруашылыққа негізделелі. Ұрпақтан ұрпаққа беріліп отырған ... мен ... ... ... ... кім үшін ... ... анықталады. Экономиканың осы түрі бұрынғы заманға қарағанда, Азия, Латын Америкасы мен Африка елдерінде қазір өте сирек кездеседі.ә) еркін бәсекелестік нарықтық ... ... жеке ... және ... ... ... ... механизмімен сипатталады. .Мұндай экономика ең идеалды экономика ретінде қарастырылады. Еркін (либералды) ... ... ... ... А.Смит болды. Ол нарықтық экономикаға барынша еркіндік беру қажет деп есептеді. Алайда еркін нарықтық экономиканың нақты қызмет ... ... оның ... ...  -  артық өндіру экономикалық дағдарысының үнемі туындауы болып келеді. Экономикалық дағдарыстар тарихын зерттеуі көрсеткендей, олар 1825 жылдан бастап ... ... 8  -  10 ... ... ... ... ... саудада тоқырау басталады, нарыққа өтпейтін өнімдер мөлшері көбейіп кетеді, қолма  -  қол ... ... ... ... пен фабрикалар тоқтатылады және жұмысшылар жұмыссыз қалады. Тоқырау жылдарға созылады және экономика бүлінеді. б) әкімшілдік - ... ... ... ... ... ... және оны тереңірек талдау құбылысы әкімшілдік - әміршілдік ... ... ... ... ... етті. Әміршілдік экономика теориясының ұраны: .Әкімшілдік - әміршілдік экономиканың нарықтық экономикаға қарағанда артықшылығы ... ол ашқ ... ... ... тым ... ... Ал қиын ... кезеңде елдің материалдық, еңбектік және ақша қорларын ірі халық шаруашылығының міндеттері мен бағдарламасын жүзеге асыруға шоғырландырады және жұмылдырады. Сондықтанда ... ... ... меншікке негізделген социалистік елдер ғана емес, жеке меншікке негізделген кейбір капиталистік ... ... ... ... ... ... ... бұл гитлерлік Германияда байқалды.    Әкімшілдік - әміршілік экономиканың олқылықтары ... ... ... ... ... көп сатылы бюрократ  -  тық инстанциясы арқылы шешу қажет ... ... ... ... көп уақыттың кетуі  -  барынша кедергі болып табылады. Мұндағы басты мақсат  -  жаңа өнімді шығару қажеттілігі, жаңа ... мен ... ... болмақ. Ал келісімге кеткен уақыт бұған кедергі жасайды.Екіншіден, кәсіпорын жоспарының орындалуы ... ... ... ... жғары жақтағы орталық ұйымдар алдында есеп береді. ... ... ... боямалы ақпараттан құрылады. Сондықтан да орталық ұйымдар экономика және тұтынушылардың қажеттілігі туралы көбіне нақты көзқараста бола ...   ... ... әкімшілдік - әміршілдік экономиканы тиімсіз етеді және оны әртүрлі тапшылыққа алып келеді.в) қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Пол Самуэльсон былай деген: , әрі қарай ол:  - дейді.   ... ... ... ... түп ... болып  теориясы (авторы  -  Нидерланд экономикалық ... ...  -  ... Ян ... және  теориясы (авторы  -  Гарвард институтының профессор  -  ... Джон ... ... ... ...  аралас экономиканың ерекше бір типі ретінде қарастырып оның нақты және жоспарлы ... ... ...   ... ...  - деп жазған болатын Пол Самуэльсон.   Әлеуметтік аралас нарықтық экономика териториясының негізін қалаушы ... ... ... ... ... Ойкен Вальтер (1891  -  1950 жж.) болып табылады. Оның тұжырымдамасының құрамдас бөлігі: әлеуметтік қорғаудың толығырақ жүйесін мүмкіндігі келгенше ... ... қол ... ... жасау болмақ. Бұл тұжырымдаманың ұраны мынау: .    Аралас әлеуметтік бағытталған ... ... емес ... ... ...  жатады. Мұнда барлық негізгі қордың 4% - ы мемлекеттің қолдануында болады, ал барлық мемлекеттік шығындардың ... ... ... ...   ... ... ... мынада: .   Қазақстан Республикасы қалыптасуы мен дамуының стратегиялық мақсаты аралас әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика болып табылады. Ол ... ... ... ... ... араластыра - өзара іс - әрекетке негізделеді. Олардың әрқайсысы жалпы экономикалық және әлеуметік өзара байланыс жүйесінде өз қызметтерін ...    ... да бір ... ... ... ... ... арақатынасы қандай боолу керек? ХІХ  -  шы ғасырдың ІІ  -  ші жартысына дейін өмір сүрген еркін ... ... ... ... ... дейінгі жүйе), ұсақ жеке меншік артығырақ сипатқа ие болады. Ұсақ кәсіпкерлер өзара еркін бәсекелесті. Бұл еркін ... ... еді. ХІХ  -  шы ... ІІ  -  ші жартысынан бастап ҒТР  -  ның әсерінен акционерлік ... ... түрі ... ... Ал, ХХ  -  шы ... ... ... меншік үлесі кәдімгідей өсе бастады.   ... ... ... ... ... ... жағдайында, нарықты реттеу дәуірінде меншік түрлерінің құрылымы кәдімгідей ... жеке ... 30  -  35 % ... ... (ұжымдық) меншік көптеген бөлігін, яғни 50%  -  ын және ... ... 15  -  20% - ды ... және ... ... теориясында үш түрлі  икемділік  коэффициенті пайдаланылады.  Олар ... ... ... ... ... ... коэффициенті;* Ұсыныс икемділігіСұраныстың бағалық  икемділігі.Бұл жердегі бағалық икемділік коэффициенті ( Ep ) заттың бағасы 1%  --  ке ... онда сол ... ... ... ... ... ... көрсетеді.Бұл көрсеткіш сұраныс көлемінің осы тауардың бағасы өзгеруіне сезімталдығын анықтау үшін ... ... ...  әсер ... ... ... тұрақты деп ұйғарамыз. Сұраныстың бағалық икемділігін анықтаған ... ... ... ... ... бес ... бөлінеді:1)    икемді;2)    икемсіз;3)    икемділігі бірге тең;4)    өте ...    өте ... ... ... өсу ...  ... өсу ... көп болса және тауардағы бағасы төмендегенде жалпы түсім көбейетін болса, онда сұраныс икемді ... ... ... ... ... ... графикте сұраныс көлемі бағаның өзгеруіне сезімталдықпен жауап беріп тұр. Бағаның 50 теңгеден 30 теңгеге дейін төмендеуі сұраныс көлемін 30 ... 60ға ... ... ... ... ... ... бағаның проценттік өзгеруінен көп болғандықтан, бағаның төмендеуі ... ... ... ... ... отыр.Түсім дегеніміз  -  тауарлардың бағасы мен сатылған тауар ...  ...     TR = ...  TR  -  түсім, m;P  -  тауардың бағасы, m;Q  -  сатылған тауардың ... ... ... (субститут) тауарлары көп болатын тауарларға және ұзақ уақыт пайдаланылатын тауарларға деген сұраныс  икемді болады. Мысалы,  ... ...  ...  ... ... ... оны ...  басқа макарондардың түрі өте көп. Ал ұзақ уақыт пайдаланылатын: тоңазытқыз, ... ... ...  пеш  ... ... ... ... болады, себебі жоғарыда айтылған  тауарлардың бағасы  жоғарыласа, тұтынушылардың  оларға  деген  сұранысы  өте азайып кетеді.Егер ... өсу ... ... көлемінің  өсу процентінен көп  болса және баға төмендегенде, ... ... ...  ... онда ... ...  ... деп айтамыз. Күнделікті қажетті тауарларға және ауыстыратын  тауарлары аз болатын тауарларға сұраныс  икемсіз  боладыЕгер ... 1 ... ... ... ...  ...  ... өзгертетін  болса және  баға  өзгеруіне  байланысты жалпы түсім өзгермейтін болса, онда тауарға ... ... ... 1-ге тең  ... ... ... ...  екі  ерекше  түрі бар.Сұраныстың бағалық икемділігін  (СБИ)  ... ... ... ... және  ... ... деп  ... Нүктелік икемділікті есептеген кезде бағаның және сұраныс  көлемінің проценттік өзгеруі бастапқы көрсеткіштерінің қатынасымен ... ал ...  -  ... ... ... ... бағалық икемділік коэффициентін (Ер(D)) анықтағанда төмендегідей формулаларды қолданамыз.Ep(D)=  --  ... ... - ... ... сызықтық икемділік.Q1Q2  -  1 және 2 кезеңдегі сұраныс көлемі;P1P2  -  1, 2 мерзімді уақыт ... ... ... СБИ-дің абсолюттік мәні 1 мен , (106, икемсіз ұсыныс.Ep(S)>1, ұсыныс икемді.Ұсыныс икемділігі төмендегідей ... ...    егер ... функциясы берілген болса,ұсыныс функциясының Р арқылы алынған алғашқы туындысы.Р  -  қарастырып отырған тауардың бағасы;Q  -  осы ... ... ...    нүктелік икемділік:3)     ... ... ... даму ... ... ... тән ... ақша саясаты болады.Ақша саясаты  -  ол тарихи қалыптасқан және мемлекеттің ұлттық заңдарымен бекітілген біртұтас ақша ... ... ақша ... 16-17 ғғ. ... өндіріс әдісі қалыптаса бастағанда пайда болды. Бірақ оның кейбір жекелеген элементтері одан да бұрын айналымда жүре бастаған. Капиталистік өндірістің және ...  -  ақша ... ... ... ақша ... ... ... саясатының типі: ақша  -  ерекше тауар ... ... яғни ... ... ... ... немесе ақша  -  құн өлшемі қызметін атқаруына байланысты қалыптасады. Сондықтан әлем тарихында ақша ... ... ... ...   ... ақша айналысы, бұл жерде ақша тауары, яғни толық құнды ақша айналыста жүреді және ол ақшаның барлық қызметтерін орындайды. Ал несие ... ... ...   ... ақшалары және қағаз ақша айналысы. Бұл жерде атына сай, ... ... ... ақша, яғни алтын біржолата ығыстырылып, айналыста тек ақша белгілері ... ... ... ... құн ... ретінде қабылданған металға байланысты металл ақша жүйесі: биметаллизм және монометаллизм болып бөлінеді.Алғашқы капитал жинау кезінде ... ақша ... ... ... одан әрі ... Онда ақша ... ... құнды ақшалар қамтамасыз етті.Биметаллизм  -  ол мемлекет заңды түрде жалпыға ортақ эквивалент ролін ... мен ... ... ақша ... ... және күміс монеталар кең көлемде соғылып, еркін айналысқа түсті, биметаллизмнің үш түрі болды:--  параллельді валюта жүйесі, ... және ... ... арасындағы қатынас металдың нарықтық бағасына сәйкес стихиялы ... ...   ... валюта жүйесі, бұл қатынасты мемлекет анықтады;--   валюта жүйесі, күміс монеталар алтын белгісі болып қалыптасты.Ақша ретінде екі ... ... ... ортақ эквивалент табағатына қарама  -  қайшы болды. Алтын мен ... ... ... қатынасты белгілеуде қиындықтар туды. Қосарлы ақша жүйесін мемлекетаралық реттеу нәтижесіз болды. Күмістің құнсыздануы нәтижесінде алтын монеталар айналыстан қазынаға кете ...  -  ... ... ролін бір ғана металл (не алтын, не күміс) атқаратын ақша жүйесі. Алтын монометтализмі алғаш рет ... 1816 ж., ... ... жж., ... -1876-1878 жж., Ресей мен Жапонияда 1897 ж., АҚШ-та -1900 ж. белгіленді. Күміс монометаллизм Ресейде 1834-1852 жж., Үндістанда 1852-1893 жж., ... ... жж. ... ... ... ... сипатына байланысты алтын монометаллизмі үш түрге бөлінді:--    алтын монета стандарты, оған ... ... ... ... ақша ... ... құн белгілерінің еркін алтын монеталарға өсу құны бойынша айырбасталуы және т.б. тән.--    алтын құйма стандарты  -  ... мен ... ... Мұнд ... ... бекітілген сомманы (Ұлыбританияда -1700 фунт стерлинг, Францияда 215 франктың құны 12 кг ... ... ... ... ... ... ұсынған жағдайда алтын құймаларына айырбасталды.--     ... ... ...  -  ... Австралияда, Данияда, Норвегияда және басқа елдерде бекітілген. Бұл банкноталардың алтынға, шетел валютасына (девизіне) айырбасталатынын білдіреді. Сөйтіп, бұл ... бір ... ... ... ... ... тәуелділігін көрсетті.1929-1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыстың нәтижесінде алтын ... ... ... ... ... айырбасталмайтын несиелік ақшалардың жүйесі бекітілді. Банкнотаның алтынмен қамтамасыз етілуі және оны ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, 1972 ж. шетел орталық банктері үшін АҚШ долларын алтынға айырбастау да тоқталды. Ақша ... ... ... негізі мемлекеттің бағалы қағаздары болды.Алтын айналысынан айырбасталмайтын несиелік ақшалар жүйесі, ақша бірлігі құндарының қалыптасу механизміне қарай ... ... ... ... құны оның нақты құнынан біршам асап тұрады. Эмиссиялық жүйені реттеу ашық нарықтағы операциялар, міндетті резервтер нормасы, пайыз мөлшерлемесі, ақша-несиенің басқа да ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырылады.Айырбасталмайтын несиелік ақшаларға өту ақша жүйесінің іргетастық қағидаларының, яғни ақша айналымының объективтік қажеттілігінен артық ... ақша ... ... ... бұзылуына әкеліп соқты.Шаруашылық механизмінің құрамдас бөлігі ретіндегі ақша ... ... ... өндіріс процесіндегі сәйкесіздіктерге жауап қайырады. Кез келген сәйкессіздіктер ақша ... ... ... ақшаның құнсыздығына, инфляцияға әкеп тірейді.Бәсеке дегеніміз, бір жағынан, іс-қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын экономикалық жарыс, ... ... ... жағдайына ие болу үшін, пайданы мол алу үшін ... ... ... ... ... ... ол нарық субъектілерінің өнімді өндіру мен оны өткізудегі және ... ... ... ара ... ... ... ... ұйымдастырудың нормалары мен ережелерінің, мемлекеттік және жеке құрылымдардың директивалары мен іс-қимыл әдістерінің жүйесі.Жетілген бәсекеЕркін бәсеке жеке меншікке және шаруашылықтың ... ... ... бір-бірімен тек нарық арқылы байланысады.Жеке фирма өз өнімін өткізуде іс ... ... ... жағдайларына ешқандай әсер ете алмаса, онда осындай болмыс  -  бәсекелік қабілеттің ең ... ... ... ... жетілген бәсеке деп аталады.Жетілген бәсеке нарығы төменде аталған шарттардың орындалуын тілейді::: жеке фирманың өндіріс мөлшері ... ... және ол сол ... ... тауардың бағасына әсер етпейді;:: әр өндірушілер сататын тауарлар біртекті тауарлар болады;:: сатып алушылардың баға туралы информациясы ... ... Егер ... өз өнімінің бағасын көтерсе, онда ол сатып алушыларынан ... ... ... баға туралы келісім жасаспайды және әрекеттерін бір-бірімен келіспей жеке жүргізеді;:: өндіруші фирмалардың салаға кіруі мен шығуына жол ашық болады.Осындай ... алу ... ... ... мен ... өзара қатынастарына еркіндік сипат береді. Жетілген бәсеке баға белгілену механизмнің және тепе-теңдік болмысы арқылы экономикалық жүйенің ... ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде жеке индивидтердің экономикалық жетістікке жетуді көздейтін өзіндік жеке дара ... ... ... ... жол ...  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншік ұғымы,түрлері және меншік қатынастарының дамуы. Экономикалық жүйелер ,ұғымы,типтері және салыстырмалы сипаттамасы. Сұраныс және ұсыныс икемділігі оның түрлері. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке модельдері,жетілген және жетілмеген бәсеке сипаттамасы17 бет
Ақша нарығы жайлы22 бет
Банктің валюталық операцияның негізгі есептері9 бет
Модельдер көптігі, модельдер құрылымы6 бет
"Сұраныс пен ұсыныс теориясының негіздері"4 бет
Microsoft Access-те кестелер және сұраныстармен жұмыc жасау11 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Казиндустрия» ЖШС персоналының еңбек потенциалының қалыптастыру, бағалау және оны дамыту мақсатындағы іс-шаралар жүйесін талдау, оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау66 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь