Генетиканың даму тарихы


Генетика — бүкіл тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп отырады. Тіршілік организмдердің көбеюімен тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен қасиеттер ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық дейді. Көпшілік жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ұрпағы ата-аналарына ұқсас болып келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір белгісі жөнінен айырмашылығы болады.
Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік дейді. Көбею

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Генетиканың даму тарихы
Генетика — бүкіл тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен 
өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Тұқым қуалаушылық
пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін
пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан,
биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен
қатар жүріп отырады. Тіршілік организмдердің көбеюімен тікелей байланысты.
Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен қасиеттер
ұрпақтан-ұрпаққа беріліп  отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі
дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық
дейді. Көпшілік жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей
біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ұрпағы ата-аналарына ұқсас болып
келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан
тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір белгісі жөнінен айырмашылығы
болады.
Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының  әсерінен
үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік  дейді. Көбею барысында
организмнің белгілі бір қасиеттерінің тұрақты сақталуымен қатар, екінші
біреуі өзгеріске ұшырайды. Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік — бірімен-бірі қатар жүретін, бір жағынан
бір-біріне қарама-қарсы, өзара тығыз байланысты процестер.
Организмдердің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика
деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 жылы
ағылшын  биологы У.Бэтсон ұсынды.
Тұқым қуалаушылық туралы алғашқы түсініктер ежелгі дәуірде — Демокрит,
Гиппократ, Платон және Аристотель еңбектерінде кездеседі. Гиппократ
жұмыртқа клеткасы мен сперма организмнің барлық бөліктерінің қатысуымен
қалыптасады және ата-ананың бойындағы белгі-қасиеттері ұрпағына тікелей
беріледі деп есептеді. Ал Аристотельдің көзқарасы бойынша белгі
қасиеттердің тұқым қуалауы тікелей жүрмейді. Яғни тұқым қуалайтын материал
дененің барлық бөліктерінен келіп түспейді, керісінше, оның әр түрлі
бөлшектерін құрастыруға арналған қоректік заттардан жасалады.
Бұдан кейін Ч.Дарвиннің пангенезис теориясы маңызды орын алады. Бұл теория
бойынша өсімдіктер мен жануарлардың барлық клеткалары өзінен ұсақ бөлшектер
— геммулалар бөліп шығарады. Олар жыныс органдарына өтеді де сол арқылы
белгілер мен қасиеттер ұрпаққа беріледі. Геммулалар кейде “мүлгіген
жағдайдаң болып, бірнеше ұрпақтан кейін білінуі мүмкін. Соған байланысты
ұрпақтарда арғы ата-ана тектерінің белгі-қасиеттері қайталана алады деп
есептелінген.
ХІХ ғасырдың 80-жылдарында “пангенезис” теориясын А.Вейсман өткір сынға
алды. А.Вейсман “ұрық плазмасы” туралы болжам ұсынды. Бұл болжамында тек
жыныс клеткаларында кездесетін, тұқым қуалайтын заттың болатындығын айтты.
Генетиканың биология ғылымының жеке бір саласы ретінде қалыптасуына ХІХ
ғасырдың екінші  жартысында ашылған ірі ғылыми жаңалықтар себепші болды.
1965 жылы чех ғалымы Г.Мендельдің “Өсімдік будандарымен жүргізілген
тәжірибелер” деген еңбегі жарық көрді. Ол тәжірибелері  арқылы тұқым
қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын қалыптастырады. Сөйтіп, Мендель
генетиканың негізін қалады. Бірақ оның еңбегі 1865 жылдан бастап 35 жыл 
бойы көпшілік биологтарға, соның ішінде Ч.Дарвинге де белгісіз күйде қалды.
Г.Мендель ашқан  тұқым қуалау заңдылықтары тек 1900 жылы ғана өзінің тиісті
бағасын алды. Себебі үш елдің ғалымдары: голландиялық Г. де Фриз, неміс
ғалымы К.Корренс және австриялық генетик Э.Чермак-Зейзенегг әр түрлі
объектілермен  тәжірибелер жүргізіп, нәтижесінде Мендель заңдылықтарының
дұрыстығын дәлелдеді. Көп  кешікпей бұл заңдылықтардың жануарларға да тән
екендігі анықталды. 1909 жылы ағылшын биологы У.Бэтсон өсімдіктер мен
жануарлардың әрқайсысының 100 шақты белгілерінің тұқым қуалауы Мендель
заңдарына ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Генетиканың даму тарихы туралы
"Генетиканың даму тарихы."
Генетиканың негізгі зерттеу әдістері
Генетика ғылымының даму тарихы
Генетика. Генетиканың пайда болуы және негізгі даму кезеңдері
Генетиканың негізгі түсініктері
Деректанудың даму тарихы
Есептеу техникасының даму тарихы
Философияның даму тарихы
Заң психологиясының даму тарихы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь