Генетиканың даму тарихы

Генетика — бүкіл тірі организмдерге тән тұқым қуалаушылық пен өзгергіштікті зерттейтін биология ғылымының бір саласы. Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, оларды қоғамды дамыту үшін пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес қосты. Сондықтан, биология ғылымының басқа салаларының арасында маңызды орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ алмастыруымен қатар жүріп отырады. Тіршілік организмдердің көбеюімен тікелей байланысты. Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен қасиеттер ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады. Басқаша айтқанда, ұрпақтар белгілі дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас болып туады. Мұны тұқым қуалаушылық дейді. Көпшілік жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей біршама тұрақты түрде берілетіндіктен, ұрпағы ата-аналарына ұқсас болып келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық болмайды. Бір ата-анадан тарайтын ұрпақтың бір-бірінен қандай да бір белгісі жөнінен айырмашылығы болады.
Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті сыртқы орта факторларының әсерінен үнемі өзгеріп отырады. Оны — өзгергіштік дейді. Көбею
        
        Генетиканың даму тарихы
Генетика — бүкіл тірі ... тән ... ... ... ... ... ... бір саласы. Тұқым қуалаушылық
пен өзгергіштіктің заңдылықтарын ашып, ... ... ... үшін
пайдаланудың жолдарын шешуде генетика ғылымы зор үлес ... ... ... ... ... арасында маңызды орын алады.
Жер бетіндегі тірі материяның дамуы олардың үздіксіз ұрпақ ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Сол арқылы белгілі бір биологиялық түрге тән белгілер мен ... ... ... ... ... ұрпақтар белгілі
дәрежеде өзінің ата-анасына ұқсас ... ... Мұны ... ... ... жағдайда организмнің белгілері мен қасиеттері өзгермей
біршама тұрақты түрде ... ... ... ұқсас болып
келеді. Бірақ олардың арасында толық ұқсастық ... Бір ... ... ... ... да бір ... жөнінен айырмашылығы
болады.
Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеті ... орта ... ... ... ... Оны — ... дейді. Көбею барысында
организмнің белгілі бір қасиеттерінің тұрақты сақталуымен қатар, ... ... ... Осыған байланысты олар жаңарып, түрлене түседі.
Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік — бірімен-бірі қатар жүретін, бір жағынан
бір-біріне қарама-қарсы, ... ... ... ... ... қуалаушылығы мен өзгергіштігі туралы ғылымды генетика
деп атайды (грекше “genetіkos” — шығу тегіне тән). Бұл атауды 1906 ... ... ... ... ... туралы алғашқы түсініктер ежелгі дәуірде — Демокрит,
Гиппократ, ... және ... ... кездеседі. Гиппократ
жұмыртқа клеткасы мен сперма организмнің ... ... ... және ... ... белгі-қасиеттері ұрпағына тікелей
беріледі деп ... Ал ... ... ... ... ... ... тікелей жүрмейді. Яғни тұқым қуалайтын материал
дененің барлық бөліктерінен келіп түспейді, ... оның әр ... ... ... ... ... ... кейін Ч.Дарвиннің пангенезис теориясы маңызды орын алады. Бұл теория
бойынша ... мен ... ... клеткалары өзінен ұсақ бөлшектер
— геммулалар бөліп шығарады. Олар жыныс органдарына өтеді де сол ... мен ... ... ... ... ... ... болып, бірнеше ұрпақтан кейін білінуі мүмкін. ... ... арғы ... ... ... ... алады деп
есептелінген.
ХІХ ғасырдың 80-жылдарында “пангенезис” теориясын А.Вейсман өткір сынға
алды. ... ... ... ... болжам ұсынды. Бұл болжамында тек
жыныс клеткаларында кездесетін, тұқым қуалайтын заттың болатындығын айтты.
Генетиканың биология ғылымының жеке бір ... ... ... ... ... жартысында ашылған ірі ғылыми жаңалықтар ... ... жылы чех ... ... ... ... жүргізілген
тәжірибелер” деген еңбегі ... ... Ол ... ... ... негізгі заңдылықтарын қалыптастырады. Сөйтіп, Мендель
генетиканың ... ... ... оның ... 1865 ... ... 35 жыл 
бойы көпшілік биологтарға, соның ішінде Ч.Дарвинге де белгісіз күйде қалды.
Г.Мендель ашқан  тұқым қуалау ... тек 1900 жылы ғана ... ... ... ... үш ... ғалымдары: голландиялық Г. де Фриз, неміс
ғалымы К.Корренс және австриялық ... ... әр ... ... ... ... ... заңдылықтарының
дұрыстығын дәлелдеді. Көп  кешікпей бұл заңдылықтардың ... да ... ... 1909 жылы ... ... ... ... мен
жануарлардың әрқайсысының 100 шақты белгілерінің тұқым қуалауы ... ... ... дәлелдейтін ғылыми деректерді жариялады.
Сөйтіп, Мендель ілімі ғылымнан берік орын ... жылы дат ... ... ... аса ... ... ген ... “genos” — шығу тегі), генотип және фенотип деген
ұғымдарды қалыптастырды.
Генетика тарихының бұл ... ... ... ... ... ... ... қуалаушылықтың материалдық бірлігі
— ген туралы ұғым қалыптасып, Мендель ілімінің әрі  қарай ... ... Дәл сол ... (1901 жыл) ... ботаник ғалым Х. Де Фриздің
организмнің тұқым қуалайтын қасиеттерінің  өзгеретіндігін ... ... ... ... ғылымының дамуында ерекше орын алады.
Генетика тарихындағы шешуші бір кезең ... ... әрі ... және оның ... мектебінің тұқым қуалаушылықтың хромосомалық
теориясын ашуымен тығыз ... ... және оның ... ...... тәжірибе жасаудың нәтижесінде тұқым қуалаушылықтың
көптеген ... ... ... ... ... ... ... орыс ғалымы Н.И.Вавилов
зор үлес қосты. Ол 1920 жылы тұқым ... ... ... ... заңын қалыптастырды. Бұл заң ... ... мен ... ... ... ... өзгерістердің ұқсас болып
келетіндігін дәлелдейді.
Ғылымға енгізілген жаңалықтың бірі — 1927 жылы орыс ... ... ... ... ... ... сатыдағы
саңырауқұлақтарда мутация тудыра алатындығын ... ... ... ... орыс ... ... мен Н.П.Дубининнің
эксперименттік және теориялық жұмыстарының үлкен маңызы ... Сол ... ... мен ... ... ... қалауда орыс
генетигі С.С.Четвериковтың алатын орны ерекше.
Генетиканың даму ... үш ... ... Оның ... ... 1865—1953
жылдар аралығын, яғни классикалық генетика дәуірін ... ... ... ... — 1953 ... ... Ол — ... физика,
математика, кибернетика сияқты  нақты ғылымдардың ... ... ... ... ... ... т.б. қолданудың
нәтижесінде молекулалық генетика негізінің қалануы.
1944 жылы ... ... әрі ... О.Эври тұқым қуалаушылықтың
материалдық ... — ДНҚ ... ... 1953 жылы ... әрі ... Дж. ... мен ағылшын биофизигі Ф.Крик ДНҚ
молекуласының ... ... ... ... кездегі генетиканың дамуы тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік туралы
ілімнің ... ... ... ... ... деңгейде
жүргізілетіндігімен ерекшеленеді. Мысалы, генді ... тыс ... дене ... ... ... ... алмасуы
(рекомбинация), геннің қайта қалпына келуі (репарация), биополимерлерді
қолдан синтездеу, гендік инженерия ... ... ... ... ... мен ... дамуына Қазақстан ғалымдарының да қосқан ... ... ... ... полиплоидия, гетерозис, т.б.
мәселелерді қамтитын генетикалық  зерттеулер жүргізілуде. ... ... ... ... және ... ... ... арпаның, көксағыздың, жүгері мен қант ... ... ... мен ... алуда К.Мыңбаев, А.Ғаббасов, Ғ.Бияшев,
Н.Л.Удольская және т.б. еңбектері зор. М.Х.Шығаева мен ... ... ... айтарлықтай үлес қосты.
Н.С.Бутарин, Ә.Е.Есенжолов, А.Ы.Жандеркин ... ... ... ... ... ... ... Ә.Е.Еламанов, В.А.Бальмонт,
т.б. қазақтың ақбас сиырын, Алатау сиырын және Қостанай жылқысын, т.б. асыл
тұқымдарды шығарды.
Қазақстанда тұңғыш рет ... ... ... биология
және ген инженериясы саласында ... ... ... ... ... қосылды.
Соңғы жылдары елімізде генетиканың аса ... ... ... ... ... және радиациялық генетика бойынша ғылыми-
зерттеу жұмыстары жүргізілуде.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
Генетика. Генетиканың пайда болуы және негізгі даму кезеңдері16 бет
Генетиканың негізгі түсініктері2 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
Гендік инженерия6 бет
Генетика және оның жаратылыстану ғылымдары жүйесіндегі орны7 бет
Генетика және селекция негіздері лекциялар60 бет
Генетика туралы9 бет
Жастарды отбасылық өмірге дайындаудың физиологиялық және генетикалық негіздері.48 бет
Клайнфельтер және Шершиневский-Тернер синдромдары,Томас Морган8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь