Адамның ішкі дүниесінің бірегейі

Әрбір қоғамның, яғни бір-бірімен тіл көмегімен қатынаста болатын адамдар тобының жетілу мақсаты – бай қоғам болу. Бұл жердегі бай анықтауышы бірінші рухани, екінші нәрселік байлықты меңзеп тұр. Бай қоғам былай сипатталады: бейбіт, сау, тату, еркін, ашық, еңбекқор, берік, мүліктік, демократиялық, сүйіспеншілік, азаматтық қоғам.
Президентіміздің 1997 жылдың күзінде ұсынған «Қазақстан-2030» мақсаттарын талдау түбінде қазақстандық қоғам жетілуінің мақсаттары аталмыш ойларға әкеліп тіркелетіндігін көрсетті. Келтірілген сипаттамалар Президентіміздің «біз әрі ішкі, әрі сыртқы жағдайларға сай болатын мәдениетті қоғамның қазақстандық үлгісін жасауымыз керек» деген сөзімен барлық жағынан үйлесіп жатыр деп айтуға толық негіз бар.
Көптеген жылдар бойынша жүргізген зерттеулеріміз бұл мақсаттардың толық жүзеге асуы адамның ішкі әлемі мәселелерінің дұрыс қойылып, дұрыс шешілуіне тікелей байланысты екендігін көрсетті. Өйткені қоғамның жоғарыдағыдай сипатталуы оның мүшелерінің ең болмаса көпшілігінің сәйкес сипатталуымен анықталады емес пе? Әрбір адамды сипаттау үшін оны екі тұрғыдан қарастыратындығымыз белгілі;
- адамның сыртқы әлемі;
- адамның ішкі әлемі (жан дүниесі).
Адамның сыртқы және ішкі әлемі арасында мынадай негізгі бес тәуелділік бар:
1) адамның ішкі әлемі оның сыртқы әлемі арқылы ғана көрінеді. Демек, адамның сыртқы әлемі оның ішкі әлемінің айнасы деуге болады;
2) адамға бағаны біз оның сыртқы әлемінің мазмұнына қарай береміз. Демек, адамның сыртқы әлемі оған берілетін бағаға негіз болады деп айтуға болады;
3) адамның сыртқы әлеміндегі жаңа өзгерістер көптеген жағдайда оның ішкі әлеміне сәйкес өзгерістер енгізбейді, ал енді ішкі әлеміндегі жаңа өзгерістер әр уақытта сыртқы әлемдегі сәйкес өзгерістерге негіз болады;
4) адамның сыртқы әлемі мен ішкі әлемінде өте көп жақты байланыстар болады;
5) адамның сыртқы әлемі де, ішкі әлемі де және олар біріге де біртұтас жүйе құрайды, бұл жүйе ұдайы қозғалыс, даму үстінде болады.
1. Нұркеева С.С, Нұрбекова С.Ж, Кашкарова Л.О. Өзін-өзі тану. Оқытушыларға арналған әдістемелік құрал. 2курс. Алматы, 2007 жыл
2. Құдышева Б.Қ, Жұманова Г.Ж, Нұркеева С.С, Серовайская Д.Е. Өзін-өзі тану пәніне кіріспе. Оқу құралы. Алматы, 2007 жыл
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіШәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетіЖаратылыстану бағытындағы ... ... ... ... ішкі ... ... Серикбаева Н.Б.Орындаған: Арнабек Н.А.Тобы: Т - 441                                       ... 2015 ... ЖАН ... ЖӘНЕ САНА ... ... қоғамның, яғни бір-бірімен тіл көмегімен қатынаста болатын адамдар тобының  жетілу мақсаты  -  бай ... ... Бұл ... бай ... ... ... екінші нәрселік байлықты меңзеп тұр. Бай қоғам былай сипатталады: бейбіт, сау, тату, еркін, ашық, еңбекқор, берік, мүліктік, демократиялық, сүйіспеншілік, азаматтық ... 1997 ... ... ұсынған  мақсаттарын талдау түбінде қазақстандық қоғам жетілуінің мақсаттары  аталмыш ойларға ... ... ... ... ... ...  ... сөзімен  барлық жағынан үйлесіп жатыр деп айтуға толық негіз бар.Көптеген жылдар бойынша жүргізген ... бұл ... ... ... асуы ... ішкі әлемі мәселелерінің дұрыс қойылып, дұрыс шешілуіне тікелей байланысты ... ... ... ... ... ... оның мүшелерінің ең болмаса көпшілігінің сәйкес сипатталуымен анықталады емес пе? ... ... ... үшін оны екі  ... қарастыратындығымыз белгілі;- адамның сыртқы әлемі;- адамның ішкі әлемі (жан дүниесі).Адамның сыртқы және ішкі әлемі арасында мынадай негізгі бес ... ... ... ішкі ... оның ... әлемі арқылы ғана көрінеді. Демек, адамның сыртқы әлемі оның ішкі әлемінің  айнасы деуге болады;2) адамға бағаны біз оның сыртқы  ... ... ... ... ... ... ... әлемі оған берілетін бағаға негіз болады деп айтуға ... ... ... ... жаңа өзгерістер көптеген жағдайда оның ішкі әлеміне сәйкес өзгерістер енгізбейді, ал енді ішкі әлеміндегі жаңа өзгерістер әр уақытта ... ...  ... ... негіз болады;4) адамның сыртқы әлемі мен ішкі әлемінде өте көп ... ... ... ... сыртқы әлемі де, ішкі әлемі де және олар біріге де біртұтас жүйе құрайды, бұл жүйе ... ... даму ... ... Адамның сыртқы әлеміне оның басқа адамдардың сезу мүшелеріне әсер ... ... ... ... жиынтығы жатады. Сонда адамның кейіпі оның сыртқы әлемінің негізгі бөлігі болып табылады. Адамның ойлары мен сезімдері оның ішкі ... ... Осы ... ... ішкі ... негізінен сезімдерден немесе ойлардан тұруы мүмкін екендігін атап өтуге болады. Бұл жағдай ... ... және ... ... мақсаттары мен  мәндерін әр түрлі түсінуге ... ... ... ... ... ... ... айтқан, біздіңше ертедегі грек философы Эпиктет (60-138жж.) Оның мына сөздерін адамның жетілу мақсаты деп айтуға болады: . Осы ... ... ... ... ... Әл-Фараби де өте көп көңіл бөлгенін айта кеткіміз келеді. Бұл мәселеге Абай да өзінің 45 қара сөзінде өте көп ... ... ... Қазіргі кезде адамзаттың озық ойлы бөлігі белгіленген бағытқа ой ... ХХІ ... ... ... болу қажет деген  пікір қалыптасып отырғаны белгілі. Демек, Қазақстандық қоғам  жетілуінің ... ... ... ... ... ... ... осындай жағдайда адамзат тарихы  мен жоғарыда келтірілген  пікірлерді арқау ете отырып  - деп ой ... ... ... бар ... Біздің халқымыз жаңа өмірге бейімделуі керек. , №66. ... 2002ж.) ... ... адам болу ... ... ... Сол ... де бұл мәселеге адамның жасын, жынысын, этносын, өмірінің барлық жағын қатыстыра айтудың маңызы зор. Аталмыш пікірді ... ... ... кім ... емес, қандай адам болғанының маңызы зор екендігін де алға тартсақ болады. Әрбір адам өз өмірінде өте ... ... ... ... ... өзін ... ... яғни солардың әрқайсысының өзіне ғана тән алтын ортасын  таба білу, өте көптеген білімдерді меңгеріп, бойға ... ... ... Ал енді ... жаман, жақсы қасиетті деп бөлу оның өзіне және қоршаған ортаға тигізер әсеріне ... деп ... ... негіз бар. Адамның ішкі әлемі оның ойлары мен сезімдері бірлігі бола отырып пайда болу, ... ... құру ... өтеді, яғни даму үстінде болады. Адамның ішкі әлемінің дамуының белгілі бір деңгейінде оның негізі болып ... сана ... ... ... ... сана да даму үстінде болады. Сонда сана деп адамды басқа тіршілік иелерінен ажыратуға мүмкіндік беретін  ... ... ... ... ... ... ... меңгерілгенде, бойға сіңгенде ғана сана құрамына кіреді деп айтуға болады. Адам жасының өсуіне қарай біртіндеп қоғамдық қатынастарға кіре ... ... ... сөзбен айтқанда, оның іс-әрекеттерінің түрлері көбейіп, мазмұны тереңдей ... Ал енді ... ... ... ... сана негізінде атқарылатындығын ескерсек, онда адам санасы оның жасына қарай күрделене түседі екен. ... ... ... ... ... ... ұғымдар жиынтығы  деп анықтауға мүмкіндік беріп ... Оның ... ... ... сананы дұрыс және бұрыс деп үлкен екі топқа  ... ... де ... ... ... негіз болатын ішкі әлем екендігін ескере отырып, сананы сәйкес топтастыруға болады. Оның үстіне дамуының (оның әрбір түрінің) деңгейін адамның ... ... ... ... ... ... анықтауға болады. Кезінде Гераклит рух деп сананы түсінген. Осыған орай, осы екі категорияны әзірге синонимдер деп ... ... ... ішкі әлем ... ... ескере отырып, ішкі әлем дамуын немесе рухани даму деп ... та ... ... бұл пікір біршама нақтылауды қажет ететіні белгілі. Осы мәселе ... ... ... ... деңгейіне арқа сүйей отырып рух- адамды өмір сүруге құштар ... ... күш, яғни ерік деп ... ... әлемнің дамуы мынадай жақтармен анықталады:   1) жаңа ... ... ... болуы;2) бар ойдың, сезімнің жоғалуы;3) бар ойдың, сезімнің жетілуі, өркендеуі.Осы жағдайлардың барлығы адамның ішкі әлемі ... ... ...  ... ... ... ... алғанда ішкі әлем жалпы, ортақ, ерекше, жеке болып төрт топқа бөлінеді. Сонда әрбір нақты ішкі әлем осы топтардың бірлігі болып ... ... ... әлем ... Қазір әлемді табиғат, қоғам, адам, өнер, техника, ғылым деп үлкен алты топқа бөлу келісілген. Осыдан түбінде адамның  ішкі ...  ... ... оның ... ... деп те ... ... негіз бар. Адамзат тарихы адамның ойларын мынадай үлкен топтарға бөлуге мүмкіндік береді. 1) ... ... ... адам (өзі және ... ... ... қоғам жайлы ойлары;4) өнер жайлы ойлары;5) техника жайлы ойлары;6) ғылым жайлы ойлары;7) болашақта ... ... оның ... ... ... яғни армандары;8) жүзеге аспайтын іс-әрекеттері, жетістіктері жайлы ойлары, яғни ... адам ...  ... ... ... ... ойлары;10) адам өмірінің (өзінің, өзгенің) жолдары жайлы ойлары.Бұлардың бірінші алтауы, әсіресе ... әлем ... ... ... ... ... ойлар түрлеріне негіз болады. Бұл ойлардың мазмұны адамның әлемтаным ... ... Осы ... адам ... ... ұғым ... болатындығын және оның дұрыс, бұрыс болып үлкен екі топқа бөлінетіндігін атап өтеміз. Осыған орай, әрі адамзат тарихына арқа сүйей ... ... ішкі ... ... екі ... болатындығын атап өтеміз. Олар мыналар: ес деңгейі, сана деңгейі. Осыған орай, адамдардың ... ... ... ... біле тұра, соны қолданбауын солардың тек ес деңгейінде ғана болуымен түсіндіруге болады деген пікір айтуға болады. Әрине, ... ... сана ... ... зор ... ... Бұл жағдай жоғарыдағы сананы дұрыс, бұрыс етіп ... ... ... ... Сана деп бойға сіңген ұғымдар (білімдер) жиынтығын айтамыз. Осы ...  ... адам өзін ... тіршілік иелерінен бөлектендіретін іс-қимыл, іс-әрекет жасайтын болады. Сана теориясының өзегі оның ... яғни ... ... ... ... өркендеуі, құруын қамтуына тікелей байланысты болады. Көптеген зерттеушілеріміз сана ... ... үш ... ... дұрыс екендігін көрсетті.1. Сана тек адамға ғана тән қасиет болатын болса, онда оны адам тұрғысынан қарастыру. 2. Сана мазмұны ... ұғым ... ... онда қоршаған ортаны тану тұрғысынан қарастыру. 3. Егер сана түбіне адамның іс-әрекеттеріне, сыртқы ... ... ... ... онда оны ... тұрғыдан қарастыру.Сананы адам тұрғысынан қарастырғанда біз оған мынадай үш ... ... ... ... бұл тұрғыдан алғанда өмірінің 8 кезеңін атап өтуге болады: нәрестелік, балалық, жеткіншектік, ... ... ... ... ... Жынысы, бұл тұрғыдан алғанда, адам екі ғана жынысқа бөлінеді: ер, әйел.3. Этнос тұрғысынан ... ... ... жер ... ... саны ... Олар дамудың әр түрлі сатыларында: ру, тайпа, ұлыс, ұлт, халық. Сана мәселесін тану тұрғысынан қарастырсақ, онда адамдағы ұғымдар түбінде мынадай алты ...  ... ... деп ... ... ... бар. 1. Табиғаттаным; 2. Адамтаным; 3. Қоғамтаным; 4. Техникатаным; 5. Өнертаным;          6. ... ... ... ...  ... ...  мүмкіндік беретін  40 шақты  негізгі  білім  салалары бар. Бұл  -  ... ...  ... 40 түрі болады деген сөз. Сананы практикалық тұрғыдан қарастырғанда оны негізгі бес ... ... ... Атап айтқанда :1) ойын; 2) еңбек ету;  3) оқу; 4) күнделікті тұрмыс-тіршілік; 5) ... ... ... ... ... ... туындайды. Жалпы алғанда, ұғым бейнелейтін күймен сәйкестігіне қарай дұрыс, бұрыс, ал енді іс-қимылға негіз болғанда  ... ... ... ...  ... жақсы, жаман деп бөлінеді  деуге әбден негіз бар.  Адамның іс-әрекеттеріне негіз болатын ішкі әлем ... ... ... ... ... ... ... Оның үстіне дамуының (оның әрбір түрінің) деңгейін адамның ... ... ... ... ... негізінде анықтауға болады. Кезінде Гераклит рух деп сананы түсінген. Осыған орай, осы екі ... ... ... деп ... ... Сананың ішкі әлем негізі болатындығын ескере отырып, ішкі әлем дамуын немесе рухани даму деп айтсақ та орынды. Әрине, бұл пікір ... ... ... ... белгілі. Осы мәселе жөніндегі білім дамуының қазіргі деңгейіне арқа ... ... рух- ... өмір ... құштар ететін моральдық күш, яғни ерік деп айтуға болады.Ішкі әлемнің ... ... ... ...  1) жаңа ... сезімнің пайда болуы;2) бар ойдың, сезімнің жоғалуы;3) бар ... ... ... өркендеуі.Осы жағдайлардың барлығы адамның ішкі әлемі дамуының заңдары болатындығын  көрсетеді. Адамдарға қатысы тұрғысынан алғанда ішкі әлем ... ... ... жеке ... төрт ... бөлінеді. Сонда әрбір нақты ішкі әлем осы топтардың бірлігі болып есептеледі. ... ... әлем ... ... ... ... ... адам, өнер, техника, ғылым деп үлкен алты ... бөлу ... ... ... ...  ішкі әлемінің  пайда болуы оның әлемтануымен анықталады деп те айтуға толық негіз ... ... ... ... ... ... ... санаса келіп, олардың жеке-дара өзгешеліктерін түсіне білудің маңызы айрықша. Ол әрине, өзара ... ... ... барысында анықталатын қасиеттер. Тек есте болатын бір жағдай, жеке адамның ... ... ... ... оның өзі өмір ... отырған ортасына, ондағы қоғамдық қатынастарға (экономикалық, саяси) тәуелді. Өмірдің бір орында тұрмайтыны белгілі. Адамның айналасындағы жағдайлар үнемі өзгеріп отыратындықтан, оның ... ... ... де ... ... түседі. Соған қарамастан, адам тану бойынша зерттеу ... ... ... кескін-келбеті, жүріс-тұрысы, сөйлесу, сәлемдесу әдебі, ұйықтау, отыру мәнері ... оның ... ... ... ерік ... ... ... екенін аңғаруға болады деп есептейді. Бәрі мүмкін. Адам тану-даналықтың қайнар көзі. Ағат ... бір ... ... ... бір ... ... ... кешеуілдетуі  -  асығыс шешім қабылдауға, ол кісі туралы теріс пікірде болуға негіз емес. Өйткені, оның ... ... бар ... мүмкін. Ал адамдардың кейбірі сылтау, себеп айтуға ұялады, ... ... да. Осы ... ... ... ... ... екен: , - деп. Адамның уәдесінде тұра ... ... ... ... ... да, ... да мейірімді болуы, жомарттығы, кеңпейілділігі, қарапайым, мәдениеттілігі, еңбекқорлығы оның қандай адам екенін айтқызбай-ақ ... ... ... мен алған тәлім-тәрбиесінен де мол мағлұмат береді. Ал мұның сыртында адамның киген киімі мен үйінің тазалығы, ұстаған құрал-жабдықтарының, көлігінің ... ... ... әуес ... да оның ... ...  ... Нұркеева С.С, Нұрбекова С.Ж, Кашкарова Л.О. Өзін-өзі тану. Оқытушыларға арналған әдістемелік құрал. 2курс. Алматы, 2007 жыл2. Құдышева Б.Қ, ... Г.Ж, ... С.С, ... Д.Е. ... тану пәніне кіріспе. Оқу құралы. Алматы, 2007 жыл  
        
      

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заң тұлғалары8 бет
Қасіреттің дүниеге келуі туралы бірер сөз16 бет
Абай философиясы7 бет
Адамның рухани дүниесі11 бет
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Биологиялық ырғақтар4 бет
Уистон Черчилльдің қоғамдық саяси өмірі56 бет
Қазіргі жаратылыстану концепциялары пәнінен лекциялар жинағы56 бет
Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы74 бет
Қытай мәдениетінің ірі өкілі ВАҢ МЫҢ64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь