Айналым қаржысын нормалау әдістері. Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары


I.Кіріспе
1. Экономикалық жүйе ұғымы және даму кезеңдері
II.Негізгі бөлім
2.Экономикалық жүйенің дамуына әсер етуші жағдайлар немесе факторлар
3.Қазақстандағы экономикалық жүйенің даму алғышарттары
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Айналым қаражаты — кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі. Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар аяқталмаған өндірісті жалғастыру үшін, дайын өнім қорын жасау үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық заттар қорына айналса, тағы бір бөлігі банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен уақытша қажетті өтеу үшін алған) болып бөлінеді. Айналым қаражаты кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі. Өндірістік қорлардың ауыспалы айналымының кез келген кезеңінде айналым қаражаты жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол тартылуы кәсіпорындардың айналым қаражаты тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.
Айналым қаражаттарын қалыптастырудың басқа да көздеріне пайда есебінен құрылған арнаулы қордың уақытша пайдаланбаған қалдығын жатқызуға болады. Кәсіпорынның айналым қорларына мұқтажы жыл бойына түпкілікті сақталады. Ол түрлі факторларға байланысты тұрақсызданады:
• Өндірістің маусымдылығы;
• Тауар-материалдық құндылықтарды жеткізудің кепілділігі;
• Қоймалардағы сатылмаған дайын өнімдердің қорлануы.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ

" Экономика, өндірісті ұйымдастыру және менеджмент" пәнінен
СӨЖ
Тақырыбы: Айналым қаржысын нормалау әдістері. Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары.

Орындаған: Берікбекова Лаура
Оқу тобы: ХН-221
Тексерген: Турусбекова А. С.

Семей 2015ж
Мазмұны
Кіріспе 4
1 Айналым қаражаттарын қолданудың тиімділік көрсеткіштері. 5
2 Айналым қаражаттарын нормалау әдістері. 6
Қорытынды 9
Пайдаланылған әдебиеттер 10

Кіріспе
Айналым қаражаты -- кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі. Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар аяқталмаған өндірісті жалғастыру үшін, дайын өнім қорын жасау үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық заттар қорына айналса, тағы бір бөлігі банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен уақытша қажетті өтеу үшін алған) болып бөлінеді. Айналым қаражаты кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі. Өндірістік қорлардың ауыспалы айналымының кез келген кезеңінде айналым қаражаты жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол тартылуы кәсіпорындардың айналым қаражаты тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.
Айналым активтеріне қажеттілікті қаржыландыру көздері
1. Меншікті қаражат көздері.
2. Ұзақ мерзімді қарыз капиталы
3. Қысқа мерзімді қарыз капиталы
4. Кредиторлық қарыздар
5. Тартылған көздерден
6. Басқада көздерден [1].

1 Айналым қаражаттарын қолданудың тиімділік көрсеткіштері. Айналым қаражаттарын қалыптастырудың басқа да көздеріне пайда есебінен құрылған арнаулы қордың уақытша пайдаланбаған қалдығын жатқызуға болады. Кәсіпорынның айналым қорларына мұқтажы жыл бойына түпкілікті сақталады. Ол түрлі факторларға байланысты тұрақсызданады:
* Өндірістің маусымдылығы;
* Тауар-материалдық құндылықтарды жеткізудің кепілділігі;
* Қоймалардағы сатылмаған дайын өнімдердің қорлануы.
Өндірістік запастардың негізгі элементтері бойынша, ақша нысанындағы, айналым құралдарының мөлшері мына формуламен есептеледі:
Н= Р*Д
мұнда Р -- материалдардың ортакүндік шығыны; Д -- айналым құралының берілген элементі үшін орташа запас мөлшері. Айналым капиталының орташа запас мөлшері (Д) біртекті немесе әр түрлі материалдар үшін ағымдағы уақытты (Т), сақтандыру (С), транспорттық (М), технологиялық (Ф) запастар, және жеткізу, түсіру, қоймаға апару (П):Д=Т+С+М+Ф+П.
Ағымдағы запас - запастың негізгі түрі. Оның көлеміне келісімдер бойынша жөнелту, өндірісте пайдалану көлемі әсер етеді.Ағымдағы запастағы айналым құралдар мөлшері жабдықтаудың орташа циклының 50% көлемінде қабылданады.Аяқталмаған өндірісте айналым капиталы мөлшері (Н) мына формуламен анықталады:
Н= (ВД)*Т*К,
мұнда В -- IV кварталдың шығындар сметасы бойынша жалпы өнім көлемі;Д - кезеңдегі күндер саны (90);Т -- өндірістік циклдың ұзақтығы, күндер;К -- өндірістегі шығындардың өсу коэффициенті;Шығындардың әркелекі өсуіне байланысты коэффициент мына формуламен есептеледі:
K=CП
мұндағы, С -- аяқталмаған өндірістегі бұйымның орташа құны;
П -- бұйымның өндірістік құны.
Болашақ кезең шығындарының айналым құралдары мөлшері (Н) мына формуламен анықталады.
Н=П+Р-С
мұнда П -- болжанған кезеңнін басына өтетін болашақ кезең шығынының сомасы; Р -- келесі жылдың болашақ кезең шығыны; С -- келесі жылда өнімнің өзіндік құнын жоюға кететін болашақ кезеңдер шығыны.
Дайын өнімнің қалдықтарына айналым құралдары мөлшері мына формуламен есептеледі:
Н=(BД)*Т
мұнда В -- өндірістік өзіндік құнының келесі жылдың IV кварталына тауарлы өнім өндірісі; Д -- кезеңдегі күн саны (90); Т -- дайын өнімге айналым құралының мөлшері. Айналым каиталының айналымдылық коэффициенті және бір айналым ұзақтығы -- кәсіпорынның айналым капиталдарын қолдануының маңызды көрсеткіштері болып саналады. Айналым каиталының айналымдылық коэффициенті (Кайн) зерттеліп жатқан кезеңде (квартал, жартыжылдық, жыл) айналым құралдары қанша рет айналыс жасағанын көрсетеді.
Ол мына формуламен есептеледі.
Кайн = Vc Qоқ
мұнда Vc -- есептеу кезеңіндегі сатылған өнім көлемі; Qоқ -- есептеу кезеңіндегі айналым капиталының орташа құны.
Бір айналымның ұзақтығы (К) кәсіпорынға оның айналым капиталы сатылған өнімнен түскен түсім болып қайтарылу мезгілін көрсетеді. Оның формуласы:
К = Т Кайн, немесе К= Т*Qоқ Vс, мұнда V -- есептеу кезеңіндегі мерзім саны; Т -- мерзім уақыты.Айналым капиталын тиімді пайдаланудың маңызды көрсеткіші айналымға құралдар енгізу коэффициенті. Ол сатылған өнімнің 1 теңгеге шаққандағы табысын аванстайтын, айналым құралдарының сомасын көрсетеді. Басқаша айтқанда, ол айналымдылық қор сиымдылығын, с.с. айналым капиталының өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығынын көрсетеді. Оны мына формуладан көруге болады:Kе = ( Qоқ Vс ) * 100, мұнда Kе -- енгізу коэффициенті, тиын. 100 -- теңгені тиынға ауыстыру. Айналымға құралдар енгізу коэффициенті (Kе) -- айналым капиталының айналыс коэффициентіне (Кайн) қарсы бірлік. Енгізу коэффициенті азайған сайын, кәсіпорынның айналым капиталы тиімді қолданылады және оның қаржылық жағдайы жақсарады [2].
2 Айналым қаражаттарын нормалау әдістері.
Айналым қаражатын қалыптастыру көзінің құрылымы:
-меншікті көзді;
-қарыз көзін;
-қосымша тартылған көзді қамтиды. Меншікті көздерге: жарғылық капитал, үстеме капитал, резервті капитал, бөлінбеген кіріс, жинақтау қоры, мақсатты қаржыландыру, сондай ақ бюджеттен және бюджеттен тыс қордан түсетін түсім жатады. Қарыз көздеріне: банктің ұзақ мерзімді кредиті, ұзақ мерзімді қарыз, банктің қысқа мерзімді кредиті, қысқа мерзімді қарыздар, коммерциялық кредит, инвестициялық салық кредиті, қызметкерлердің инвестициялық жарнасы жатады. Қосымша тартылған: кредиторлық берешек, тұтыну қоры, алдағы шығыс пен төлемнің резерві, күмәнді борыш бойынша резерв, қысқа мерзімді өзге міндеттеме, қайырымдылық және өзге түсімдер жатады.
Айналым қаражатын нормалау деген: 1) тауарлық-материалдық құндылықтың жекелеген түрі бойынша барлық айналым қаражаты запасының, әдетте, күнмен есептелген нормасын әзірлеу және белгілеу; ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары. Амортизация әдістері
Кәсіпорынның айналым қаражаттары (айналым капиталы)
Компанияның айналым капиталы
Биологиялық айналым
Айналым қорлары
Айналым қаражаты
Кәсіпорынның айналым қорларын басқару
Кәсіпорынның айналым капиталы
Айналым капиталы
Кәсіпорынның айналым капиталын басқару
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь