Айналым қаржысын нормалау әдістері. Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары

I.Кіріспе
1. Экономикалық жүйе ұғымы және даму кезеңдері
II.Негізгі бөлім
2.Экономикалық жүйенің дамуына әсер етуші жағдайлар немесе факторлар
3.Қазақстандағы экономикалық жүйенің даму алғышарттары
III.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Айналым қаражаты — кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі. Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар аяқталмаған өндірісті жалғастыру үшін, дайын өнім қорын жасау үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық заттар қорына айналса, тағы бір бөлігі банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен уақытша қажетті өтеу үшін алған) болып бөлінеді. Айналым қаражаты кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі. Өндірістік қорлардың ауыспалы айналымының кез келген кезеңінде айналым қаражаты жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол тартылуы кәсіпорындардың айналым қаражаты тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.
Айналым қаражаттарын қалыптастырудың басқа да көздеріне пайда есебінен құрылған арнаулы қордың уақытша пайдаланбаған қалдығын жатқызуға болады. Кәсіпорынның айналым қорларына мұқтажы жыл бойына түпкілікті сақталады. Ол түрлі факторларға байланысты тұрақсызданады:
• Өндірістің маусымдылығы;
• Тауар-материалдық құндылықтарды жеткізудің кепілділігі;
• Қоймалардағы сатылмаған дайын өнімдердің қорлануы.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ" Экономика, өндірісті ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары.Орындаған: Берікбекова ЛаураОқу тобы: ... ... А. ... ... ... ... ... тиімділік көрсеткіштері.	52 Айналым қаражаттарын нормалау әдістері.	6Қорытынды	9Пайдаланылған әдебиеттер	10КіріспеАйналым қаражаты  --  кәсіпорындар мен шаруашылық ұйымдарының өндіріс циклі ... ... ... ... бір ... Оған ақшамен бағаланған материал, шикізат, отын, энергия т.б. қажетті заттар жатады. Ол сонымен қатар ... ... ... ... ... өнім ... ... үшін де жұмсалады. Айналым қаражатының бір бөлігі өндіріс саласында, екінші бөлігі айналымға түседі. Күнделікті өндіріс жағдайында оның бір бөлігі материалдық ... ... ... тағы бір ... банк есепшотында, кәсіпорын кассасында жинақталады. Құрылым барысына қарай айналым қаражаты кәсіпорынның меншікті қаржысы мен несие қаржысы (банктен ... ... өтеу үшін ... ... ... ... ... кәсіпорынның пайдасы есебінен өсіп отырады. Оны пайдалануды жақсарту, айналымын жеделдету өндіріс тиімділігін арттырудың басты факторларының бірі. Өндірістік қорлардың ауыспалы ... кез ... ... ... ... жетпей қалса онда өндірістің үздіксіз өнім шығаруы бұзылады. Қазақстанда 90-жылдары өнеркәсіп салаларына экономикалық шетелдік инвестициялардың мол ... ... ... ... тұрақтандыруға, игеруге жағдай жасады.Айналым активтеріне қажеттілікті қаржыландыру көздері1. Меншікті қаражат көздері.2. Ұзақ мерзімді қарыз капиталы3. Қысқа мерзімді ... ... ... ... ... көздерден6. Басқада көздерден [1].1 Айналым қаражаттарын қолданудың тиімділік көрсеткіштері.		Айналым қаражаттарын қалыптастырудың басқа да көздеріне ... ... ... арнаулы қордың уақытша пайдаланбаған қалдығын жатқызуға болады. Кәсіпорынның айналым қорларына мұқтажы жыл бойына түпкілікті сақталады. Ол ... ... ... ... Өндірістің маусымдылығы;* Тауар-материалдық құндылықтарды жеткізудің кепілділігі;* Қоймалардағы сатылмаған дайын өнімдердің қорлануы.Өндірістік запастардың негізгі элементтері ... ақша ... ... ... ... мына формуламен есептеледі:Н= Р*Дмұнда Р  --  материалдардың ортакүндік шығыны; Д  --  айналым құралының берілген ... үшін ... ... ... Айналым капиталының орташа запас мөлшері (Д) біртекті немесе әр түрлі материалдар үшін ағымдағы уақытты (Т), сақтандыру (С), транспорттық (М), ... (Ф) ... және ... түсіру, қоймаға апару (П):Д=Т+С+М+Ф+П. Ағымдағы запас - запастың негізгі түрі. Оның көлеміне келісімдер бойынша жөнелту, өндірісте пайдалану көлемі әсер етеді.Ағымдағы ... ... ... мөлшері жабдықтаудың орташа циклының 50% көлемінде қабылданады.Аяқталмаған ... ... ... мөлшері (Н) мына формуламен анықталады:Н= (В/Д)*Т*К,мұнда В  --  IV кварталдың шығындар сметасы бойынша жалпы өнім ...  -  ... ... саны (90);Т  --  ... ... ... күндер;К  --  өндірістегі шығындардың өсу коэффициенті;Шығындардың әркелекі өсуіне байланысты коэффициент мына формуламен есептеледі:K=C/Пмұндағы, С  --  ... ... ... ... ...  --  ... ... құны.Болашақ кезең шығындарының айналым құралдары мөлшері (Н) мына формуламен анықталады.Н=П+Р-Смұнда П  --  болжанған кезеңнін басына өтетін болашақ ... ... ... Р  --  ... ... ... ... шығыны; С  --  келесі жылда өнімнің өзіндік құнын жоюға кететін болашақ кезеңдер шығыны. Дайын ... ... ... ... ... мына ... есептеледі: Н=(B/Д)*Тмұнда В  --  өндірістік өзіндік құнының келесі жылдың IV кварталына тауарлы өнім ... Д  --  ... күн саны (90); Т  --  ... ... айналым құралының мөлшері. Айналым каиталының айналымдылық коэффициенті және бір ... ...  --  ... ... капиталдарын қолдануының маңызды көрсеткіштері болып саналады. Айналым каиталының айналымдылық коэффициенті (Кайн) зерттеліп жатқан кезеңде (квартал, жартыжылдық, жыл) айналым ... ... рет ... ... ... Ол мына формуламен есептеледі. Кайн = Vc/ ... Vc  --  ... ... ... өнім ... Qоқ  --  ... ... айналым капиталының орташа құны.Бір айналымның ұзақтығы (К) кәсіпорынға оның айналым капиталы сатылған өнімнен түскен түсім болып қайтарылу мезгілін көрсетеді. Оның ... = Т/ ... ... К= Т*Qоқ/ Vс, мұнда V  --  есептеу кезеңіндегі мерзім саны; Т  --  мерзім уақыты.Айналым капиталын тиімді ... ... ... ... ... енгізу коэффициенті. Ол сатылған өнімнің 1 теңгеге шаққандағы табысын аванстайтын, айналым ... ... ... Басқаша айтқанда, ол айналымдылық қор сиымдылығын, с.с. айналым капиталының ... 1 ... ... ... ... Оны мына ... ... болады:Kе = ( Qоқ / Vс ) * 100, мұнда Kе  --  енгізу коэффициенті, тиын. 100  --  ... ... ... ... ... енгізу коэффициенті (Kе)  --  айналым капиталының айналыс коэффициентіне ... ... ... ... ... ... сайын, кәсіпорынның айналым капиталы тиімді қолданылады және оның қаржылық жағдайы жақсарады [2].2 Айналым қаражаттарын нормалау әдістері. ... ... ... ... ... ... көзді;-қарыз көзін; -қосымша тартылған көзді қамтиды. Меншікті көздерге: жарғылық капитал, үстеме капитал, резервті капитал, бөлінбеген кіріс, ... ... ... ... ... ақ ... және бюджеттен тыс қордан түсетін түсім жатады. Қарыз көздеріне: банктің ұзақ мерзімді кредиті, ұзақ мерзімді қарыз, банктің қысқа ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық салық кредиті, қызметкерлердің инвестициялық жарнасы жатады. Қосымша тартылған: кредиторлық берешек, тұтыну ... ... ... пен ... резерві, күмәнді борыш бойынша резерв, қысқа мерзімді өзге міндеттеме, қайырымдылық және өзге түсімдер жатады. 					Айналым қаражатын ... ... 						1) ... құндылықтың жекелеген түрі бойынша барлық айналым қаражаты запасының, ... ... ... ... ... және белгілеу; 										2) жалпы меншікті айналым қаражатының және оның әрбір ... ... ... ... әзірлеу. Айналым қаражаты запасының нормасы бірқатар бір жыл бойы ... ... ... үшін ... Ол ... ... және өткізу жағдайы айтарлықтай өзгерген жағдайда , жылдық қаржылық жоспар жасағанда ... ... ... түрі бойынша нақтыланады. Әрбір кәсіпорынның меншікті айналым қаражатының нормативі мына негізгі көрсеткіштермен анықталады: -өндіріс және өнім сату көлемімен; - өндіріске, өнім ... ... ... - ... ... түрі бойынша айналым қаражаты запасының және күнде ... ... ... ... ... ... ... меншік капиталы (жарғылык капитал, резервтегі капитал, жинақталған пайда және т.б.) есебінен қалыптастырылады. Әдетте меншікті айналым капиталының ... ... ... ... ... мен ... активінің 1-тарауының қорытындысының арасындағы айырма (меншікті қаражаттан айналымнан тыс ... ... ... ... ... ... айналым қаражатымен қалыпты қамтамасыз ету үшін оның мөлшері меншікті капиталдың мөлшерінің 1/3 шегінде белгіленеді. ... ... ... ... режимде пайдаланылады.Кәсіпорынның меншікті айналым капиталының жалпы көлемін (норматив) жоғарғы басшылар бекітеді және ол бір жыл ішінде тек ... ... ... өзгерген жағдайда ғана өзгеруі мүмкін. Өндіріс жоспарын орындауға, өнімді өткізуге, сондай-ақ төлемақыларды белгіленген ... ... ... ... бекітілген аз мөлшерлі меншікті айналым капиталын құру үшін норматив белгіленеді.Жыл сайын кәсіпорындар мен бірлестіктердің қаржы жоспарында меншікті айналым ... ... ... ... азайғаны көрсетіледі. Ол жоспарлы жылдың басы мен аяғындағы нормативтер айырмасымен анықталады. Меншікті ацналым капиталы нормативінің өсімі, ең алдымен, жеке ... ... және т.б.) ... құралады. Қарыз айналым қаражаты банк және банк емес кредит, облигациялық қарыз, кредиторлық берешек және ... көз ... ... Ол ... уакытша пайдалануға беріледі. Қарыз айналым қаражатының бір бөлігі ақылы (кредит пен карыз), ал екінші бөлігі  --  ... ... ... ... Кәсіпорынның қарыз айналым қаражатына қажеттілігі де жоспарланады және бизнес-жоспарда (қаржыландыру стратегиясы) көрсетіледі.Өнеркәсіп кәсіпорындары банкіден несиені белгілі бір нысандарға ... ... ... айналым кезеңіне байланысты банкілік несие нысандары өндіріс саласына немесе айналыс саласына жатуы ... ... ... ... нысаны өндірістік қорлар мен өндіріс шығындары болса, айналыс саласындағыға  -  ... ... есеп ... ... мен ... ... жатады. Түрлі елдерде меншікті және қарыз капитал арасындағы әр түрлі арақатынас (норматив) ... ... 50/50, ...  --  60/40, ал ...  --  30/70 ... ... ... ауыспалы айналым процесінде айналым қаражатын қалыптастыру көзі бірінен-бірі ажыратылмайды. ... ... ... ... ... ... баяулатып немесе оны жеделдете отырып оның жылдамдығына ыкпал етеді. Сонымен бірге меншікті және ... ... ... ... көзі мен оны әр ... ... ... айналым капиталын және бүкіл капиталды тиімді пайдалануға ықпал ететін негізгі фактор болып табылады. Айналым қаражатын ұтымды қалыптастыру және ... ... ... кәсіпорын қаржысының нәтижелері мен оның каржысының жай-күйіне жан-жакты әсер етеді, сонымен бірге осы ... ең аз ... ... ... мөлшерімен табысқа жетуге мүмкіндік береді [4].												ҚорытындыАйналым қаржысын нормалаудан келесі негізгі әдістерін қолданамыз: тікелей есеп, аналитикалық, ... ... есеп ... былай болады: әуелі айналым қаржысын әр элементке аванстаудың көлемі анықталып, сосын ... ... ... ... ... ... анықталады.Аналитикалық әдіс алдынғымен салыстырғанды кәсіпорын жұмысы жағдайында едәуір өзгерістер ... ... ... Бұл ... ... ... нормативінің есебі ірілендірілген түрде өндіріс көлемі өсу ырғағы мен алдыңғы кезеңдегі нормаланған айналым ... ... ... ... ... отырып жүзеге асырылады.Коэффиценттік әдіс кезінде жаңа норматив ескі базада оағн өндіріс, ... ... ... ... ... ... жағдайларын ескере отырып, өзгерістер енгізу арқылы анықталады.Айналым ... ... және ... ... бөлу ... ... немсе уақытша  пайдалануға берілген айналым қаражатының шыққан тегі мен оның нысандарын көрсетеді ... ... ... А.К. Айналым капиталының құрылымы және қаржыландырудың әдістері // Банки Казахстана.-2009.-№10.-33-35б2 URL: Айналым қаражаты / http://12fan.ru/2164984041.html (01.10.15)3 URL: ... ... ... ... ... З.А. ... қаржы: Оқу құралы.- Алматы: Экономика, 2010.- 150 бет5 Э. Э. ... Р. А. ... Г. А. ... Ж. С. ... ... ... Оқулық (Қазақстан Республикасы Білім жəне ғылым министрлігінің  республикалық ғылыми-практикалық орталығы бекіткен) - Алматы, 2012ГлоссарийАйналым қаражаты  --  ... мен ... ... ... циклі барысында толық пайдаланылатын қаражатының бір бөлігі.Айналым капиталы - өндіргіш капиталдың бір ... ... ... күшіне, қосалқы материалдарға т. б. ж+-мсалып өз ... ... ... ... ... өндірістің бір кезеңінің ішінде сатылған тауардан ақша ретінде толық қайта оралады.Айналым қаржыларының мөлшері - белгілі мерзімде (жыл, ... ай) ... ... ... және ... ақшаға айналдыруға жеткілікті экономика тұрғысынан негізделген ең аз көлемді қаражат.Аналитикалық әдіс бұл ... ... ... ... ... ірілендірілген түрде өндіріс көлемі өсу ырғағы мен алдыңғы кезеңдегі нормаланған айналым қаржылары көлемі арасындағы қатысты ескере отырып ... ... әдіс ... жаңа норматив ескі базада оағн өндіріс, жабдықтау, өнімді (тауар, қызмет) өткізу, есептеу жағдайларын ескере отырып, өзгерістер енгізу арқылы анықталады.Мөлшерленетін ... ...  --  ... құндылықтарының ең аз қорын құруға, өндіріс процестерін ... ... ету үшін және ... ... ... жоспарланатын бірлестіктердің, кәсіпорындар мен мекемелердің өз меншігіндегі қаржылары.	Тікелей есеп әдісінде әуелі айналым ... әр ... ... ... анықталып, сосын оларды сомалау арқылы нормативтік жалпы сомасы анықталады.  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Қаржы менеджменттін ақпаратпен қамтамасыз ету22 бет
Жалпы экология175 бет
Пәннің оқу - әдістемелік кешені "қаржы"17 бет
Фирмалар мен фирма қаржысы17 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Мерей» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржысын жоспарлау43 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь