1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам

1 Абай және казіргі заман
2 Шокан және географиялык детерминизм
3 З,Фрейд және психоанализ
4 Ф,Ницше және аса кушті адам
Ұлттық әдебиеттану ғылымының, қазақ әдебиеті тарихының үлкен бір сала¬сы – абай¬тану – ұлы ақынның өмірі мен шығар¬машы¬лығы, ойшылдық, қоғамдық-саяси, эсте¬тика¬лық көзқарас¬тары, иман¬дылық мұ¬рат¬тары, қазақ поэзиясындағы өлең жүйесін, ақындық тілді дамытудағы үлесі, сазгерлік мұрасы туралы еңбектерді қамтитын іргелі ілім. Тұтас бір дәуірді қамтыған Абай өмірі мен шығар¬машы¬лы¬ғын зерттеудің алғашқы тәжірибесі Ә.Бө¬кейхановтың ұлы ақын өліміне бай¬ланыс¬ты 1905 жылы Семейдің “Семи¬палатинский листок” газетінде жария¬ланған қазанама мақаласынан басталып, Кәкітай Ысқақұлы, А.Байтұр¬сынұлы, М.Ду¬латұлы мақалаларында жалғасын тапқаны мәлім. Ал М.Әуезов өзінің Абай туралы алғашқы тырна¬қал¬ды мақала-ларынан бастап, монографиялық іргелі зерт¬теу¬лері арқылы абайтануды дербес ғылым саласы деңгейіне көтерді, ақын шығарма¬ларының ғылыми басылымдарын дайындап шығарып, көп жылдар бойғы ізденістері мен зерттеулері нәтижесінде Абайдың ғылыми өмірбаянын жазды. Әуезов заманында және Әуезовтен кейін С.Мұқанов, Қ.Жұмалиев, Т.Тәжібаев, Б.Ер¬закович, Қ.Мұхамедханұлы, М.Сильчен¬ко, Ы.Дүйсенбаев, З.Ахметов, А.Нұрқатов, С.Қирабаев, М.Мырзахметұлы, Р.Сыз¬дықова, Ж.Ысмағұлов және т.б. әдебиет-танушы, тілші, өнертанушы-ғалымдар және гумани¬тар¬лық ғылым салаларының өкілдері абай¬тану ғылымына өзіндік үлес қосты.
Абайтану ғылымы еліміз тәуелсіздік алған жылдары ғана коммунистік идеология ұстан¬ған қатаң қағидалардың тар шеңбері¬нен шы¬ғып, ғылыми өрісін еркін кеңейтуге мүмкіндік алды. Абайтанудың екінші тыныс алып, жаңа белеске көтерілуінің бел ортасында ұлттық әдебиеттану ғылымының қара шаңырағы – М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты тұрды. Еліміз¬дегі қайта құру кезеңі басталған тұста сол кезде институт директоры болған іскер бас¬шы Ш.Елеукенов ұлы ақын шығармашы¬лығын зерттеу ісіне баса назар аударып, қазақ әдебиетінің тарихы бөлімін Абайтану және қазақ әдебиеті тарихы бөлімі етіп қайта ашты. Бұл бөлімге көрнекті әдебиеттанушы-ғалым Ш.Сәтбаева жетекшілік етіп, абай¬танудың өзекті мәселелеріне байланысты біршама жұмыстар тындырды.
Еліміз егемендікке қол жеткізген кезде Абай мұрасын жинап, зерттеуде мол тәжі¬рибе жинақтаған институт ғалымдары ұлы ақын шығармаларын қайта қарап, тәуел¬сіздік мұрат¬тары тұрғысынан жаңаша зерттеу қажеттігін жете түсінді. Сол жыл¬дар¬дағы институт дирек¬торы, академик С.Қира¬баев¬тың басшы¬лығы¬мен Абай шығарма¬шылығын арнайы зерт¬тейтін бөлім ашылып, оның жұмысына білікті әде¬биет¬¬танушы-ғалымдар, академик З.Ах¬¬метов, М.Мырзах¬метұлы, Ж.Ысмағұлов, С.Қасқа¬басов, Семейден – Қ.Мұха-медханұлы тартыл¬ды. Бірлескен жұмыс игі нәтижесін беріп, Абай шығар¬ма¬лары¬ның екі томдық толық жинағы дайын¬далды. Жинақты дайындау барысында бұрын¬ғы басылымдарда айтылған ескерт¬пе¬лер назарға алынып, жаңа¬дан тыңғылықты мәтін¬дік зерттеу жұмыс¬тары жүргізілді. Кезінде абай¬тану ғылымының елеулі табысы болған, 1957 жылы М.Әуезовтің басшылығы¬мен және тіке¬лей қатысуымен дайындалған Абай шығар¬маларының екі томдық толық жинағы жаңа академиялық ғылыми басы¬лым¬ға негіз болды. Жаңа екі томдық толық жинақты дайындап құрастыруға қатысқан ғылыми шығармашылық топ ақын-ның барлық туындыларының мәтін¬дерін осыған дейін шыққан бұрынғы жинақ¬тармен және жазба дереккөзі ретінде саналып жүрген белгілі қолжазбалармен қайтадан салыстыра зерттеулер жүргізді, шығармаларға түсініктер де тың деректермен толықтырылып, кей тұстарда қайтадан жазылды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ  атындағы МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСОӨЖТақырыбы  1 Абай және ... ... 2 ... және ... детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса ... ... ... ... ...  Кенжебулатова  А.МАбай және казіргі заманҰлттық әдебиеттану ғылымының, қазақ әдебиеті тарихының үлкен бір сала - сы  -  абай - тану  -  ұлы ... ... мен ... - машы - ... ... ... эсте - тика - лық көзқарас - тары, иман - дылық мұ - рат - ... ... ... өлең ... ... тілді дамытудағы үлесі, сазгерлік мұрасы туралы еңбектерді қамтитын іргелі ілім. Тұтас бір ... ... Абай ... мен ... - машы - лы - ғын ... алғашқы тәжірибесі Ә.Бө - кейхановтың ұлы ақын өліміне бай - ланыс - ты 1905 жылы Семейдің ... - ... ... ... ... - ... қазанама мақаласынан басталып, Кәкітай Ысқақұлы, А.Байтұр - сынұлы, М.Ду - латұлы мақалаларында жалғасын тапқаны мәлім. Ал М.Әуезов ... Абай ... ... ... - қал - ды ... - ... бастап, монографиялық іргелі зерт - теу - лері арқылы абайтануды дербес ғылым ... ... ... ақын ... - ... ғылыми басылымдарын дайындап шығарып, көп жылдар бойғы ізденістері мен зерттеулері нәтижесінде Абайдың ғылыми өмірбаянын жазды. ... ... және ... кейін С.Мұқанов, Қ.Жұмалиев, Т.Тәжібаев, Б.Ер - закович, Қ.Мұхамедханұлы, М.Сильчен - ко, ... ... ... ... ... Р.Сыз - дықова, Ж.Ысмағұлов және т.б. әдебиет - танушы, тілші, өнертанушы-ғалымдар және гумани - тар - лық ғылым салаларының өкілдері абай - тану ... ... үлес ... ғылымы еліміз тәуелсіздік алған жылдары ғана коммунистік ... ... - ған ... ... тар ... - нен шы - ғып, ... ... еркін кеңейтуге мүмкіндік алды. Абайтанудың екінші тыныс алып, жаңа белеске көтерілуінің бел ортасында ұлттық ... ... қара ...  -  ... ... Әдебиет және өнер институты тұрды. Еліміз - дегі қайта құру кезеңі басталған тұста сол кезде институт ... ... ... бас - шы ... ұлы ақын ... - ... ... ісіне баса назар аударып, қазақ әдебиетінің тарихы бөлімін Абайтану және ... ... ... ... етіп ... ... Бұл бөлімге көрнекті әдебиеттанушы-ғалым Ш.Сәтбаева жетекшілік етіп, абай - танудың өзекті мәселелеріне байланысты біршама жұмыстар тындырды.Еліміз ... қол ... ... Абай ... жинап, зерттеуде мол тәжі - рибе жинақтаған институт ғалымдары ұлы ақын шығармаларын қайта қарап, тәуел - сіздік мұрат - тары ... ... ... ... жете ... Сол жыл - дар - дағы ... дирек - торы, академик С.Қира - баев - тың ... - лығы - мен Абай ... - ... арнайы зерт - тейтін бөлім ашылып, оның жұмысына білікті әде - биет -  - танушы-ғалымдар, академик З.Ах -  - ... ... - ... ... ... - ... Семейден  -  Қ.Мұха - медханұлы тартыл - ды. Бірлескен жұмыс игі нәтижесін беріп, Абай шығар - ма - лары - ның екі ... ... ... дайын - далды. Жинақты дайындау барысында бұрын - ғы басылымдарда айтылған ... - пе - лер ... ... жаңа - дан ... мәтін - дік зерттеу жұмыс - тары жүргізілді. Кезінде абай - тану ғылымының елеулі табысы болған, 1957 жылы ... ... - мен және тіке - лей ... ... Абай шығар - маларының екі томдық толық жинағы жаңа академиялық ғылыми басы - лым - ға ... ... Жаңа екі ... ... ... ... құрастыруға қатысқан ғылыми шығармашылық топ ақын - ның барлық туындыларының мәтін - дерін осыған ... ... ... ... - ... және жазба дереккөзі ретінде саналып жүрген белгілі қолжазбалармен қайтадан салыстыра зерттеулер жүргізді, шығармаларға түсініктер де тың деректермен ... кей ... ... ... ... бұл екі ... академиялық толық жинағы абайтану тари - хындағы үлкен ... еді. Оның ... ... ... ... ұлы ақын - ның ... ... аталған 150 жылдық мерейтойына жасалған қомақты тарту болды. Сол ... Абай ... мен ... - шы - лығына байланысты дайындалған жинақтар мен жазылған зерттеулердің барлығы дерлік осы мерейтой ... ... Олар - дың ... 1994 жылы ... ... және қазіргі заман" зерттеулер жинағы абай - танудың өзекті мәселелерін қамтыған жаңа көзқарастармен ерекшеленсе, Ж.Ысма - ғұловтың "Абай: ... ... моно - ... ұлы ... ... ... - керлікті дана ойшылдықпен ұштастырған кемеңгерлік кемелдігі ашып көрсетілді.Ақын мерейтойы аталып өтілген 1995 жы - лы ... ... Абай шы - ... - ... ... ... астам аталым - мен ғылыми-танымдық кітап - тар мен зерттеу - лер, ... ... ... ... ... ... тарихында алғаш рет "Абай" тұлғалық энциклопедиясының шығуы үлкен мәдени, ғылыми оқиға ретінде есте қалды.Сол жылы шыққан ... ... ... ... З.Ахметовтің "Абайдың ақындық әлемі" атты монографиясы ерек - ше - ... ... ... ... тәуелсіздік талаптары биігінен жазылған тың еңбекте поэзияны, сөз өнерін қазіргі заман дең - гейін - де түсіну ... ... ... ... ... ... шындықты тануы, суреттеуінің нақтылығы мен тереңдігі ашып көрсетілген. ... Абай ... - ... жүйелі түрде талдай отырып, ақын - ның ұлттық көркемдік-эстетикалық дәстүр - лермен тығыз ... әрі оның жаңа - ... орыс ... және әлем ... жетіс - тіктерін жете игеруін қиюын қиыстырып көр - сете алған. ... - ... көп ... ізде - ніс - тері ... ... бұл кітап абай - танудағы жаңа сөз, жаңа ... ... - ... ... деп ... ... Моно - графияда Абайдың ақын, ой - шыл, ағартушы, композитор, ұлт ұстазы, қо - ғам қайраткері ... сан ... ... - ты - ның ... ... суреткерлік шеберлігі терең зерттелген.Тәуелсіздік жылдарындағы абайтану та - ри - хында көрнекті ғалым Қайым Мұха - мед - хан - ... ... орны бар. ... инс - ти - ... сонау Семейден арнайы шақы - рыл - ған қарт ... ... ұлы ... ... - тің кеңесі - мен Абайдың ақындық мектебін ... үшін ғана ... ... ... ... жүзеге асыра алмаған ғылы - ми ой-тұжы - рым - ... тың ... ... ... Екінші тынысы ашылған ғалым үлкен сенім биігінен көрініп, Абайдың екі ... ... - мия - лық жаңа ... мәтіндік жағы - нан дұрыс дайындалуына көп көмек көрсетті, ұлы ақыннан тәлім алған ... ... Тұра - ғұл, ... Көк - бай, ... ... ... ... Әубәкір Ақыл - байұлы, Тайыр Жо - ... ... ... - жаұлы, Иманбазар Қазан - ғапұлы, Әрхам Кәкітайұлы сияқты Абайдың талантты ақын шәкірттерінің көп жылдар бойы өзі ... - теп ... шы - ғар - ... ... қоса ... авторлығымен олардың өмірбаян - дарын тәптіштеп жазған зерттеу мақалалары енген төрт кітаптан тұра - тын ... ақын ... атты ... ... ... жол ... ... Абай қорының демеушілігімен аз таралыммен жарық көрген бұл баға ... ... ... сирек кездесетін кітаптар қатарына жатады.Абайтануда өнімді еңбек етіп келе жатқан аға ... бірі ... - ұлы үшін де 1990 ... ... ... мол ... есте ... Ғалым "Абайдың адамгершілік мұраттары" атты еңбегінде ұлы ақын кітапханасы негізінде Абайдың ежелгі шығыс ойшылдарымен ... ... мен ... ... сөз ... ... және Шығыс" атты монографиясында Абайдың шығыс мәдениетімен байланысын ғылыми тұрғыда жүйелеп баяндайды, ал "Абайтану тарихы" атты зерттеуінде алғаш рет абайтанудың бір ... жуық ... ... шолу ... жылы ... ... жарық көрген елеулі еңбектер қатарында тілші-ғалым Р.Сыздықованың "Абайдың сөз өрнегі", фольклортанушы-ғалым С.Қасқа - басов - тың "Абай және ... ... - мед -  - ... ... ... фило - ... Ғ.Есімнің "Хакім Абай", М.Бей -  - сенбаевтың ... және оның ... ... Абай ... ... ... "Байшөгел", "Құнанбай қажы" атты тарихи-танымдық кітаптарын атауға болады. Сонымен бірге "Жүрегімнің түбіне терең бойла" атты Абай туралы Тұрағұл, Әрхам, ... ... ... ... естеліктері енген жинақ ұлы ақын тұлғасын ашып, ... ... - тыра ... ... ... ... қа - тарында М.Мекемтасұлы құрас - тырып, екі рет шыққан "Абайды оқы, таңыр - қа..." жи - ... ... ... ХХ ғасыр басында Абай мұрасы туралы жазған ұлт зиялы - ларының мақалалары топтастырылған.Абайтану саласында аз ғана ... ... ... де, ... зерттеулер қалдырған әде - биетші, архивтанушы Бейсенбай Байға - лиев - тің ... атап ... ... Абай шығар - маларының 1995 жылғы екі томдық толық жинағын дайындауға қатысқан қарымды қаламгердің ұзақ жылдар ... ... ... Абайдың өмір жолына бай - ланысты кей көлеңкелі ... мен ... ... - дардың ақиқатын ашқан "Абай өмір - баяны архив деректерінде" атты моно - графиясы 2001 жылы ... ... ... ... ... ғылы - ... ... мерейтойлық шаралар - мен үндестіре жүргізілді де, одан кейін ... - дан ... ... қаржы тапшылы - ғына бай - ла - нысты ... атын - дағы ... және өнер ... абай - тану ... ... Абай мұрасына байланысты жоспарлы зерттеу жұмыстары да бәсеңдеді. Әрине, Абай шығар - ма - шылығына арналған, ... ... ... мен ұлы ... ... ... дис - сер - та - циялар жазу бір сәт те тоқтаған жоқ. Оның өзінде бұл жұмыс - тардың біразы ... ... Абай ... танимын деген құш - тар - лық - тан туған шын ықыласты ниет емес, әй - ... ... ... алу ... ... - ған ... ... да, уақытша орын - далған жұ - мыстар деңгейінде қалып, абайтану ғылымына елең етерліктей жаңа - лық ... жоқ, ал ғы - лым ... қала - ған - дар Абай ... жазған тақырыбын жал - ғас - тырып, жаңа ғылыми ізде - ніс - тер жолында біршама толымды еңбектер жазды.Абайтануға жанашырлық, ... қам - ... ... ... ... ... ... және өнер институтына директор болып келген 2001 жылдың күзінен басталды. Өзі де Абай мұрасына байланысты талай рет қалам тербеген ... ... ... және жаңа ... ... ... ... ғылыми қауымды елең еткізді. Бөлім - ді алғаш басқарған академик З.Ах - метов, одан кейін жетекшілік ... ... ... ... ... ... міндеттерге үлкен жауап - керші - лікпен қарады, он томдық "Қазақ әде - биеті тари - ... Абай ... ... 5-6-томдарын жаңаша жазуға белсене атса - лысты, бұл үрдісті бөлімге соңғы бес жыл - дай ... - лық ... ... ... ... ... - тырып, абайтануға байланысты ауқымды шара - лар - ды жүзеге асырды. Соның игі нәтижесі болар, 2004 жылы Абайдың ... ... 100 жыл ... ... ... бас ақы - ны" атты ... ғылыми-теориялық конференция, 2007 жылы "Абай дәстүрі және қазіргі қазақ әдебиеті", 2009 жылы "Абай мұра - сы  -  ... ... қазы - ... атты рес - пуб -  - ликалық ғылыми-тео - рия -  - лық ... - ция - лар ... Бұл ғылы - ми ... ... - қын ... - кет - тердің, еліміздің көрнекті ға - лымдары абай - тану - дың ... ... - ... байланысты маз - мұнды баяндамалар жасап, құнды пікірлер айтты. Үш конференция ма - те - риалдары да жеке-жеке кітап болып ... ... жылы ... және жаңа ... әдебиеті бөлімінің 2006-2008 жылдардағы жос - парлы ғылыми-зерттеу жұмысының нәти - жесі ... ... және ... ... ... деген атпен жеке зерттеу кітабы болып жарық ... ... ... ... ... ... ... даму заңдылықтарымен бірге тәуелсіздік кезеңі әдебиетіндегі Абай ... ... ... ... ұлт - тық ... ... ... елдік дүние - танымының көркемдік-эстетикалық ұстанымдары тұрғы - сынан қарастырылды. Дәп осы жылы акаде - мик ... ... - ... Абай - дың 1909 жылы ... ... көрген тұңғыш жинағы - ның екінші басы - лымы жүз ... ... ... ... және ... қолданыстағы әріпте жеке кітап болып басылып шықты.Абайтану бойынша соңғы жылдары шыққан елеулі еңбектер қатарында Ж.Ысма - ғұловтың "Абай: даналық ... атты ұлы ... ... ... мұра - сын ... алып ... еңбегін ерекше атау керек. Сол сияқты ғалым өткен жылы ... ... ... ақ ... атты ... ... да Абай ... қайта оралып, ХХ ғасыр басындағы әдебиет - тегі ақын дәстүрі туралы ой тұжырымдайды.Аға буын ... ... да ... ... ... да ... жаңаша болып келеді. Осы ретте көрнекті әде - биет - танушы-ғалым Ш.Елеукенов ... ... ... атты ... Абай - дың ... ... аударған өлеңдер топтамасын аударма емес, өлеңмен жазылған эпистолярлық роман деп жаңаша ой ... Абай  -  ... ... тау - сыл - мас рухани қазына. Абай тұлғасын, Абай заманын, Абай өмірін, Абай шығарма - шылығын өмір бойы ... ... Ол үшін Абай өмір ... ... ақын ... ... ... алған дәстүр ерекшеліктерін жете білу керек. Бәрінен бұрын Абай шығар - ма - ... жете білу ... ... ... жазғандай: "Абай творчествосын түгелдей алып талқылағанда, жеке шығармаларын талқылағанда да екі ... ... ... дұрыс ұштастыра білу шарт. Оның бірі  -  тарихи қағидат, яғни ақын шығармаларын туғызған ... ... - дық ... әлеуметтік жағдаймен байланыс - тыра қарау болса, екінші  -  бүгінгі заман тұрғысынан қарап, қазіргі ... ... ... ... ... бағалау" қажет. (З.Ахметов. Абайтану және ғылыми зерттеу әдіс-тәсілдері. З.Ахметов. Асыл сөз арнасы. ... 2008.). ... Абай ... ... ... ... осы ... қағидаттары жетіспей жатады. Сондай-ақ академик С.Қасқабасов 2009 жылы өткен "Абай мұрасы  -  қазақтың ... ... - сы" атты ... ... кон - ферен - цияны ашқан кіріспе сөзінде Абай шығар - машы - лығының ең басты сипаттары ... жаңа - ... ... сын - шыл - дық, ... - дық ... айтқан болатын. Мұндағы айтай - тын дегенім  -  ... нәр ... ... әсер етіп тұра - тын ... бұл ... жүйе шарт - тарын қазіргі зерттеушілер әлі ұстанбай келеді.Бұл пікірлердің барлығы ... ... ... ... ... ой-тұжы - рымдар. Екіншіден, Абай шығармашы - лы - ғының негізгі бір қайнар бұлағы  -  ... ... күн ... түскен жоқ. Ақын нәр алған шығыс ғұламаларымен рухани байланысын араб, парсы тілдері мен әде - биетін жетік білетін мамандар зерттеуі ... ... ғана Абай ... бір негізін терең біліп шығатын боламыз. Үшіншіден, қазіргі абайтану мәселесі - мен айналысатын ғылыми мекемелер арасында өзара шығармашылық байланыс ... ... ... ... мем - ле - кет - тік ... және ... - ... қорық-мұражайы" деп аталатын Абай музейі бар екенін білеміз. Бірақ бұл үлкен ұжымның ішкі тірлігі туралы ештеңе ... Сол сияқ - ты ... 1-2 жыл ... Абай ... Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық универси - тетінде Абайтану ғылыми-зерттеу орталықтары ашылды. Біздің институт жетекші ғылыми ұйым бола тұра бұл ... ... ... ... ғана оқып ... инс - ... ... екі университеттегі абай - тану орталықтары шараларына шақырылған жоқ. Осы ретте көрші ... ... ... үйі деп ... орыс әдебиетін зерт - теу инс - титуты ұлы орыс ақы - нына бай - ... ... алып ... ауқымды ғылыми, ғылыми-көпшілік және мәдени шараларды үйлестіріп отыратын бірден бір ғылыми орта - лық. ... қай оқу ... ... ... - ... қай ғылы - ми орта - лығы ... Пуш - кин - ге байла - нысты жұ - мыстарды осы инсти - тутпен бірлесіп, үй - лес - ... ... ... - тан ... абай - ... ... ... оқу орындары - мен ғылыми-үйлестіру жұмысын күшейту керек. Абай мұрасын зерттеумен айналысып жүрген мамандарды ... іске ... ... - ... ғана ... жұмыс жемісті болады.Төртіншіден, абайтанудың жетекші бір бағыты  -  Абайдың талантты шәкірті Шә - ... ... ... ... ... ... ... 2008 жылы ақынның 150 жылдық мерейтойына байланысты халық - аралық Абай клубы мен ... ... ... мемлекеттік уни - верситеті үш томдық шығармалар ... ... ... Басылым Шәкәрімнің 1988 жылы көптеген түзету - лермен, өзгерту - лермен шыққан жина - ғын айна-қатесіз пайдаланған, тексто - логия - лық ... жүр - ... Бұл үш ... сол ... кеңестік басылым бойынша оқыр - манға жол тартты. Шығарушылар алқасы не біздің институтпен, не білікті абайтанушы ға - лым -  - ... ... Сол ... ал - да - ғы ... ... институт Шәкәрім мұра - сын зерттеуші ғалымдарды қатыстыра оты - рып, ақын шығармаларының жаңа академия - лық ... ... ... ... 1995 жылы Абайдың 150 жылдық мерейтойына арналған ҚР ҰҒА ... ... ... ... ... жақын шет елдерден келген және отандық белгілі ғалымдардың осы алқалы ... ... ... мен ... баяндамалары баспа бетін көрмеді. Алдағы уақытта осы сессияның құнды материалдарын жеке жинақ етіп ... ... үшін баға ... ... ... болар еді.Алтыншыдан, Абай шығармаларын өзге халықтар тілдеріне аудару сын көтермейді. Бұл жерде талантты ақын, аудармашы Ғалымжан Мұқанов еңбегін ерекше атап өту ... Абай ... ... рет ... тілінде сөйлеткен оның аударма - ларына француз ға - лым - дары ... ... ... фран - цуз ... ... ... үлкен талант иесі - нің еңбегі өз елінде елеп ескерілмеуі өкі - ніш - ті-ақ. Азғантай ғана авар ... та - лант - ты ... ... Ғам - ... ... ... қалай танылды? Орыс тіліне жасалған білікті аудармалары арқы -  - лы. Бізде бұл ... ... аз ... - ған жоқ. ... орыс және өзге ... сапалы ау - дару - дың уақыты әбден жетті. Абай шығар - малары тіпті бауырлас ... ... да ... ... Түрік ғалым - дарының айтуынша, ұлы ақын туындыларын бұл тілге поэзияға қатысы шамалы адамдар тәр - ... Абай ... веда ... ... ... ... ... - тер қайта-қайта басылып келеді. Бас - пасөзде бірнеше рет ... ... етіп ... бұл ... ... бай - ... үкі - меттік деңгейде ғылыми сараптама жасалуы қажет.Абай  -  ұлы ... Абай тақы - рыбы  -  ... ... Абай тақырыбы  -  таусылмайтын телегей теңіз. ... өс - кен ... мен ... ... ... - ... ... көздерін тәуелсіздік тұрғы - сынан жаңаша зерделеу, тіпті ұлы ақынның орыс ... ... ... бір ... ... ... тың ойлармен топ -  - шылау, Абайдың ұлттық музы - ка, ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, дамыту - дағы рөлі жаңа тұжы - рымдар жасау және сол ... ... ... ... ... жатқан тақы - рыптар жетерлік. Тек соларды ыждағаттап дұрыс зерттейтін, сол тақырыпты беріліп зерттейтін талапкерлер ... ... Абай ... - маларының көр - кемдік, таным - дық, тәрбиелік ... жаңа қыр - ... ... терең ашып көрсететін ғылы - ми еңбектер ғана абайтану ғылымын алға жетелей түспек.Шокан және географиялык детерминизмҚырғыз хандарының ұрпағы және орыс ... ... ... ... Уәлиханов шығыстану көгінен құйрықты жұлдыздай ағып өтті. Орыс шығыстанушылары оны бір ... ... ... деп мойындап, болашақта түркі халықтарының тағдыры туралы ұлы және маңызды ... ... деп ... еді, ... ... ... дүние салуы бізді бұл үміттен айырып отыр. Ол 30-ға да ... өкпе ... ... ... Батыс Сібір генерал-губернаторы Гасфорт Уәлихановтың айрықша қабілетті екенін ... оның ... ... ... жағдай жасады және ғылым әлеміне тамаша нәтиже әкелген Қашғар сапарына баруына жәрдемдесті. Уәлиханов Қашғардан оралған кезде Гасфорт ... ... ... өзі ... кейіннен Уәлихановқа Петерборға барып келуіне жағдай жасады. Қашғар ... ... ... осы ... ... негізгі айтулы еңбегін құрайды; қалған мақалаларының басым көпшілігі толық аяқталмаған немесе ... ... ... және бұл ... дені ... ... ... көшірмесі ретінде сақталған1*1. Қолжазбаны көшіруші өз тапсырмасын мүлтіксіз орындады деуге ... ... ... өте ... болғандықтан, қайталап көшіруде бос қалған жерлер көп немесе сөздердің мағынасы бұрмаланған, ал автор неге екені белгісіз, түзетулер жасамаған. Дегенмен де, ... ... ... ... соншалық, Орыс географиялық зерттеу қоғамы 1867 жылдың 24 сәуірі күнгі мәжілісінде Ш. Ш. Уәлихановтың соңында ... ... ... басып шығаруды ұйғарды. Бұл шешім сол кезде жүзеге аспай, Уәлихановтың өңделуге тиіс ... ... ... қолында кетті. Мәселен, В. В. Григорьевтің қағаздарының арасынан, мен ... екі ... ... ... ... туралы қырғыз аңызы, екіншісі - оның ықшамдалған орысша аудармасы*2.1887 жылы Г. Н. Потанин Уәлиханов шығармаларын басып шығару туралы ... ... ... және дала ... Г. А. ... баспаға қажетті қаржы жайын қарастыруға келісім берді*3. Бірақ Колпаковский көп кешікпей Петерборға қызметке ... бұл ... тағы ... ... Сол ... Г. Н. Потанин менен Уәлихановтың жарық көруге тиіс ... ... ... және баспагер табуымды өтінді. Өз жұмысым қиын болса да, бұл істің жеңіл еместігіне қарамастан, Шоқан Уәлиханов ... ... үшін және ... үлес ... деп бас ... оның жазбаларын қарап шығуға келістім. Бұл жұмыс мен ойлағаннан да ... ... ... Өкінішке қарай, Г. Н. Потанин маған түпнұсқамен салыстырылмаған көшірмені беріпті, ал олардың біразының түпнұсқасын табу мүмкін болмады2.Кейіннен, Потанин мырза арқылы ... ... ... ... Оны К. К. ... қызы К. К. ... ... өтінішім бойынша Г. Н. Потанин мен Н. М. ... ... ... ... естелік жазды. Сондай-ақ, менің қолыма оның отандасы, Түркістан өлкесінде қызмет еткен және 1891 жылы Ресей консулы қызметінде жүріп Джидда3 ...  ... ... ... ... И. И. ... ... түсті. Уәлихановты жақсы білетін С. Я. Капустин бұл басылымнан бөлек, өзінше оның толық өмірбаянын жазып шықпақ ойы болған, бірақ онда ... ... еш ... айтылмаған, кіріспе сөзбен ғана шектеліпті*4.Орыс географиялық қоғамының кеңесі, менің мәлімдемемнен кейін Уәлихановтың шығармалар жинағын ... ... ... ... ... ... ... мен баспа ісіне кірістім. Бірақ мені өте қынжылтқан жағдай: Уәлихановтың негізгі жұмысы  деп аталатын ... ... ала ... бұл ... ...  ұқыпсыз редакцияланған, өте көп қате кеткен. Тек мақаланы теру ... мен ... ... істер министрлігі мұрағатында сақталған есебімен танысу мүмкіндігіне ие болдым. Есеп көшірмеші қолымен жазылған, кей жерлеріне Уәлиханов өзі түзету енгізген.Бұл мәтіннің осы ... ... ... тұстарын мен бөлек орналастырдым (398-403 бб.), қалған қосымшалар өзгеріссіз берілді.Бұл ғасырдағы Шығыс Түркістан туралы біздің мағлұматтарымыз негізінен ол жаққа барып ... ... ... ... ... Осы ... ең тамаша еңбек біздің казак корпусында қызмет еткен ... ... ... ... ... ... 50-жылдардың басында ол Шығыс Түркістанға саудагер ретінде барып біраз қолжазба ... Ол ... ... ... ... Жоңғария мен Алтышардың (Алты қала) сипаттамасын жасады. Бұл ... 1861 жылы ... ...  ... А. Н. ... Шыңғысұлы Уәлиханов туралыҚырғыз Шоқан Уәлихановтың өмірбаяны өте қызықты құбылыс - азиялық және еуропалық қасиеттердің қосындысы. Шыққан тегі бойынша Уәлиханов ... ... ... деп ... ... ... жататын (ол 1830 жылдың екінші жартысында туған)*1. Ол - қырғыздың соңғы ханы Уәлидің ... және Орта жүз ... ... ... орын алған кезде билік құрған Абылай ханның ... ... ... ... ... (Тобыл губерниясы, Петропавлдан оңтүстік-батысқа қарай) мекенінде туған. Мұсылманша есімі - Мұхаммед-Ханафия; Шоқан - еркелеткен аты. Ол кезінде өз ... ... ... ... ... ... ... училищесінен кадет корпусы болып өзгертілген Омбы кадет корпусында оқыды. Шоқан бір ауыз орысша білмей корпусқа түсіп, 1853 жылы офицер болып ... (өз ... бір жыл ерте ... ... ... ұлт ... ... арнаулы әскери ғылымдарды тыңдауға құқы болмады).Ол сол кездегі Батыс Сібір генерал-губернаторы Гасфортқа адъютант болып тағайындалды. Шоқанның ... ең ... оның өз ... ... ... ... екінші жағынан Омбы қоғамының біраз білімді адамдарының оған өзге ұлт өкілі ретінде ықыласы әсер етті. Гутковскийлер, Капустиндер, марқұм С. Я. ... оның ең ... ... ... ... ... жолдасы, Сібір қазақтары облысының меңгерушісі болған кезде, Шоқанмен арасы жақындай түсіп, оған қырғыздарды басқару туралы ... ... ... жылдары Батыс Сібір өлкесін аралаған П. П. Семенов Шоқанға қызығушылық танытып, оны ерекше тұлға деп ... оның ... және ... ... ... көп оқығанына таңқалды. Уәлиханов қазанамасында айтылғандай (П. П. Семеновтың мәліметтеріне сүйене жазылған), 1858 жылы (Шығыс Түркістандағы үзіліссіз толқулар мен ... ... ... Сібір басшылығы) . Бұл шарттарға Уәлихановтан артық сай келетін адам табу қиын еді. 1858 жылдың маусымында ол ... бай сарт ... ... ертеректе Қашғарда өмір сүріп, кейіннен Ресейге қоныс аударған отбасынан ... жас сарт ... ... Әлім ... ... ... Уәлиханов шашын тақырлап алғызып, азиялықша киініп, Семейден ... ... ... ... ... ... ал 1859 жылдың көктемінде қазіргі Верный қаласына оралды. Қазанамадан:  - деп оқимыз. Шоқанды өзі атын ... ... ... ... алып, оған қуанып, оның оралу құрметіне той жасалып, сұлу қалыңдық тауып (жергілікті салт ... ... ... ... ... ... ... бұл кезеңде енді ғана төңкерісті бастан өткерген болатын, оны жасаған көтерілісші Якуб бек2 еді, ... ... ... әлі ... қоймаған. Уәлиханов Қашғар алаңынан адамның бас сүйегінен тұрғызылған пирамиданы көрді, тұрғындар солардың арасында Шлагинтвейттың да басы бар десті. Қашғардағы билік ... Әлім атын ... орыс ... ... жүр ... ... алды, бірақ ол тым кеш жетті: керуен Ресейге оралып үлгерген еді. Қашғардан қуғыншылар жіберіліп, ... олар ... қуып жете ... ол орыс ... өтіп кетті.Шамасы кадет корпусының тас қабырғасындағы өмірден бастап Шоқанның денсаулығына зиян келген болар. Оны әр жаз ... ... ... ... тұрғанымен, бірақ бұл сапарлардан жинаған күш-қуат ол қыс бойы ... ... ... ... ... Қашғар сапары аяқталғаннан кейін оны Петерборға шақырды, бірақ астананың ауа райы мен өмірі оның денсаулығын одан әрі ... одан өкпе ... ... ... ... ... жылы туған даласына қайтуға кеңес берді. Бұдан кейін ол қырда өмір сүрді (Көкшетау округінде), қыста Омбыға барып ... ... ... ... ... ... шығарған кезде, Уәлиханов бұл сапарға шақырылды, бірақ әскери жорықтарға төзбей және генерал Черняевпен іс жүргізу барысында келіспеушіліктер туып ... ... Оның ... меңдеп (Құлжа өлкесімен шекаралас) қырғыз ауылында 1864 жылы 31 жасында дүние салды.Уәлихановтың баспа ... ... ... ... ... ... олар ... қоғамының басылымдарында жарияланды:  (, 1861 ж., I II кітап),  (сонда, ІІІ кітап), 1868 жылғы  (ІV т. 2 ... ... ... сапары туралы хабарландыру басылған*3.Бірақ Уәлиханов жинаған мағлұматтардың бәрі басылған жоқ. Оның ... ... ... ... . ... ... білетін адамдар оның ақыл-ойының келістігі және бағыт-бағдары жағынан орыс батысшылы болғандығын айтады: Ол Ресейді шын жақсы көрді, оның кемшіліктерін көре ... ... ... ... оның ... шын ... тіледі. Шоқан алпысыншы жылдардағы қозғалысқа қызығушылық танытты. Діни тұрғыдан алғанда ол еркін ойшыл болды, бірақ өз ... ... ... үшін ... ... қалды. П. И. НЕБОЛЬСИН[Ш. УӘЛИХАНОВ ПЕТЕРБОРДА] Көп ұлысты Петерборда, бізде жарияланған діни-сенім бостандығының көрінісіндей ... ... ... шіркеу орын тепкен Невский даңғылы бар, Петерборда бізде қырғыздар сирек; мұнда олар бар-жоғы бес адам ғана ... Олар ... ... ... киім киіп ... және ... басқасының назар аударатындай ешбір ерекшелігі жоқ. Бұл біреу - әлі өте жас атты ... ... ... шені ... ... ... ... орденінің иегері, шығу тегі бойынша сұлтан, аты Шоқан, әкесінің аты Шыңғыс, фамилиясы Уәлиханов (атасы хан Уәли, тегі - ... ... ... қазақтарына жатады, ол Қашғарға саяхат жасап, осы қыста Географиялық қоғамның бір мәжілісінде жеке эрудиция мен шынайы ізгіліктерге толы баяндама ... И. В. ... ... және оның ... коллекциясы]*11858 және 1859 жылдары Шоқан Уәлиханов көпес ретінде сауда керуеніне еріп алғаш рет Верный қаласы мен Ыстықкөлден Зәукі асуы ... ... ... ... ... ... ... көлінен асып Қашғарға барды.Уәлиханов мырза өз саяхатының барлық нәтижелерін жариялап үлгермеді; ол тек ... ... мәні бар, ... ... кездесетін байқампаздығы мен мол білімін танытатын бірнеше мақалаларын жарыққа шығарды; шыққан тегі ... - ... ол ... ... тілін жақсы білді, сондықтан жергілікті халықтардан әртүрлі және толық мағлұматтарды одан ... ... ... ... еді, егерде ол Қашғардан қайтып келген соң көп ... ... ... оның ... ... ... жемісті болар еді. Оның бірнеше мақалалары бар, ең соңғысын ол қайтыс болғаннан кейін 10 жылдай уақыт өткен соң П. П. ... ... ... ... ... ... ... тарих жайлы, сондықтан маңызды болғанымен де біз оларға тоқталмаймыз, тек атап ... ... ... Жәукі арқылы Тянь-Шань асуларынан көлденеңнен кесіп өтіп, Семенов жолын жалғастыра келе, ол . ... ... бұл ... ... коллекция сарапталмай жатып жоғалып кетті3, қалай болса да, мен қанша іздесем де, оны ... ... ... ... ... ... заттардың бар екенін қысқаша айтып өтеді, олар аз зерттелгенімен, Керия ауылында алтынның көп мөлшерде жуылып алынатыны соншалық, ... ... ... осы ... ... оны жеке ... сата алады. Хотаннан сарайға жыл сайын 80 ланға дейін алтын жөнелтіледі. Бірақ алтынның көп мөлшері лазурит, феруза, лағылмен бірге ... ... және ... ... П. П. ... ... А. ДОСТОЕВСКИЙ[Ш. Ш. Уәлихановтың Қашғарға жасаған саяхатының маңызы жайлы]Тянь-Шаньнның бізге таяу орналасқан бөліктерін зерттеуге жол ашылды.1858 жылдың өзінде орыс ... ... ... ... ... ... қырғыз киімімен сауда керуеніне еріп, Зәукі асуы арқылы Ташкентке*1 өтіп, ол жақтан көптеген ... ... ... және ... мағлұматтар жинап келді. Петерборға келген соң П. П. Семеновтың жетекшілігімен оларды өңдеуге кіріскен еді, ... ... және ... ажал оның ... ... ... тоқтатып тастады.Орта жүз сұлтандарының бірінің ұлы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов Шыңғыс әулетінен тарайтын атақты Абылай ханның ұлы Уәли ханның ... еді. Ол Омбы ... ... ... және офицер болғаннан соң ерекше дарынымен П. П. Семеновтың назарын аударды. Олар ... жылы ... ... П. П. ... ... Г. Х. ... Қашғарға өз ұлттық қырғыз киімімен сапар шегіп, ерекше ... ... ... үшін өте қажет Қашғар ғана емес, тұтас Алтышар ... ... ... орыс шекараларын мазасыздандырған Шығыс Түркістанда болып жатқан төңкерістің ... ... ... ... ... ... Ш. Ш. Уәлиханов екені жайлы кеңес берді. ... ... ... ... П. П. ... ... қырғыз даласын жетік білетін полковник К. К. Гутковский құрды. Сібір әскери округының қолбасшысы Г. Х. ... ... ... сәті ... ... ... ... аттандырып, ол (керуенбасының туысы ретінде) Зәукі асуы арқылы 1858 жылы көпес керуеніне ілесіп, аман-есен жетті.Ол жерде Шоқан Уәлиханов ... ... ... аса ... ... жинап үлгерді және алғаш рет Ад. Шлагинтвейттың қазасының себептері мен құпиясын аша ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Түркістанның қожайыны болып халық көтерілісін ұйымдастырған, қанышер қожа Уәлихан төре таққа отырады. Қытай әскерлерінің қысымында қалған қашғарлықтар ференгтің (шетелдік) ... ... ол ... ... ... бере ... деп ... оны Уәлихан қожаға әкеледі. Әрдайым ашулы және қан төкпей отыра алмайтын ол сол ... ... ... ... ішіп ... ... Қожа ... құжаттарын көрсетуді талап етеді, ол құжаттарын тек Қоқан ханына көрсете алатынын және олар Бомбейден соған ... ... ыза ... қожа ашуға булығып, жатжерлікті бірден өлім жазасына бұйырады. Жаза қаланың шетінде орындалады, ... ... ... ... жаңа алаң ... алып өтеді. Оқиға куәгерлері, Шоқан Уәлиханов жергілікті дәстүр бойынша әйелдікке алған Қашғар қызы да ... бойы ... ... киім ... ... ... шашы ұзын ... айтады. Ад. Шлагинтвейттің шабылған басы Уәлихан төренің бұйрығымен жазаланғандардың бас сүйегінен орнатылған пирамиданың ең ... ... Бұл ... 1857 ... ... айында болған. Арада көп уақыт өтпей жергілікті халық пен әскер Уәлихан ... ... ... ... ... ... Уәлихан төре Қоқанға қашты, ал қытайлықтар көтеріліс жасаған халықты қайтадан билеп-төстеп, көп адамды ... ... ... Қашғарда 5 айдай болған Шоқан Уәлиханов 1859 жылы сәуірде қызықты мәліметтермен кері ... 1860 жылы ... ... Ол ... ... ... ... алынып, П. П. Семеновтың жетекшілігімен Қырғыз даласы туралы ... мол ... ... және тарихи материалдарын өңдеуге кірісті. Бұған қоса ... ... ... ... ... өз ... ... тырысты. Француз және неміс тілдерін меңгерген Уәлиханов Орталық Азияға ... ... ... ... қабілеттілік танытты. Уәлихановтың ,  атты тамаша мақалалары 1861 ж. жарық ...  ... ... ... ... ... ... денсаулығы Петербор ауа райын көтермеді; 1863*2 жылы ол еліне қайтып келуге мәжбүр болды, 1865 жылы өкпе дертінен дүние салды. Оның ... ... ... ... 1868 жылы ...  ... Ф. Р. Остен-Сакен басып шығарды.фрейд және психоанализ қазақшаПсихоанализ  --  Австрия ғалымы Зигмунд Фрейд қалыптастырған XX ... ... ... саласына зор ықпал еткен психологиялық ілім және психиатрияны емдеу әдіснамасы. З. Фрейд өз зерттеуін ... ... ... ... ... ықпалына айырықша ұшырағаны соншылық, психологиялық құыбылыстардың қалыптасуы мен дамуын түсіндіру және ... ... ... ... ... дәуіріне тән механикалық әдістермен орындалатын. Фрейд 1885 жылы Парижде әйгілі психиатр, қосымша митанушы Charcot-тан тәлім алып, Charcot-тың қояншық (истерия) ауыруын ... ... ... ... ол бала ... ... ... пен жайсыз кешірменің кейінгі өмірдегі көңіл күйге әсерін ... ... ... емі Anna O деп ... Josef Breuer ... қыздың психологиялық ауруына психоанализ жасаудан . Ол кезде фрейд гипноз және ... ... (talking cure) ... ... ... ... ... алаңдатқан астыртын істі ашуға тырысты. Кейін фрейд гипноз ... ... ... кезінде көңілінде жарақат қалтырған оқиғаны тауып шығуға тырысты. Бірақ бұл ауруды жақсартпаған соң фрейд басқа амалдарды қарастырды.--------------------------------------------------------------------------------Психоанализдің басты ережелері* ... ата ... ... ... ... барлық психологиялық қасиеттерін бала кезіндегі кешірмесі белгілейді.* АДамзаттың ... ... және ... ... ... иррационалды (жабайы, ақылсыз, нәпсілік) аңсары қалыптастырады.* Бұл аңсарлар незінен санасыз күйде болады.* Осынау санасыз аңсарларды саналы қабатқа ... ... ... ... механизмінің қарсылығын туғызады.* Сана мен астынсана (шектелген, жасырынған сана) және нақты шындық арасындағы қайшылықтан рухани соққы ... ... ... ... психологиялық аурулар келіп шығады.* Осынау тосылған, тұйықталған астынсаналық оқиғаны (әлдеқашан ұмытылған ерекше ұятты ... ... ... ... ... ... ... рухани ауруға білдіруге болады. (Қазақтың "көйлектің кірі жуса ... ... кірі ... кетеді" деген мақалында айтылғандай, өзі ұмытып қалған "өз сырын" білген соң адам психикалық ауытқудан айыға бастайды екен).Психоанализдік емдеу амалы ... ... ... да, кейбіреулер жағынан соқыр сенім деп бағаланса да, бірақ оның рухани ауруларды емдеуді көздейтін психиатрия ғылымына өте-мөте ықпалы зор ... ... ... бұл ... ... заң саласында, әдебиетте, философияда, психология ғылымында кең көлемде әсер пайда қылып, еуропа және АҚШ елдерінде психологиялық ізденістің жаңа ... ... үш ... адам ... Өз (It), Мен (Ego), Жоғары Мен (Superego) сынды үш бөліктің өзара байланысы арқылы ... ... ... ... ... ... қабаты ретінде көрініс табады. Оның қойнауында адамның жасырын жан сезімдері, құмарлығы мен ынта-қалауы ұялаған. Бұл құрылым  басшылыққа алады. Фрейд оны It (өзі, ... ... ол ... "Өз" ... сөз ... ... деп атап,  деп бағалайды. Адамның саналы Мені  --  Өз бен (Астынсана) ... ... ... ... ... ... Бұл құрылым  басшылыққа алады, оның мақсаты  --  адамның астынсанасына ... ... Адам Мені Өзді ... ... ... ... ... Өздің ықпалында болады. Жоғарғы Мен орындалуды, мәдени тиым салуларды бейнелейтін тәрбиелік, этикалық, адамгершіліктік, діни, рухани сананы көрсетеді. Жоғарғы Мен ұят ... ... ... күнә ... ретінде адам Меніне үстемдік етуі мүмкін.Психоанализшілердің халықаралық құрылтайы, ортада ... ... және Карл ... ... ... ... бір жағдайда сана аймағынан ауытқып кететін әлементтер болады. Мен қабылдау мен қозғалыс органдарының жүйесін бақылайды. Жоғарғы Мен ... ... ... Эдип ... ... кейін пайда болатын ең жас құрылым. Тиым салынған ЛИБИДО (жыныстық қуат) импульстары мәдени шығармашылықтың қайнар көзі мен құпиясы есептеледі. Мәдениет ... ... ... ... ... тиым ... жүйесі ретінде көрініс табады, ал екінші жағынан шығармашылық фантазия және оның рәміздік бейнеленуі арқылы ... ... ... ... (сыртқа шығаруға) мүмкіндік береді.Фрейд адамның психологиялық өмірі туылған соң басталады деп санайды, ал жаңа туған сәбиді ол  ... ... деп ... ... ол ... ... бейімділігі туралы, тіпті адамның түс көруі мен ... орын ... ... ... ... тән архаикалық еске түсірулер туралы айтады. Фрейд психикалық процесстер динамикасында инстинкті құмарлықтар шешуші рөл атқарады деп ... ... ... ... және тәндік аймақтарды байланыстыратын күштер ретінде қарастырады.Ол жыныстық құштарлықтар мен эгоның жыныстық емес, өзін-өзі қорғау инстинктілері кіретін бастапқы дуализм туралы ... алға ... Ол ... ...  --  ... көп ... бөледі. Ол жыныстық құмарлықтың бастауы балалық шақта жатқандығын байқады. Фантазия адам бойындағы агрессивтілікті жеке ... деп ... Оның ... ... еттерінде жатыр, ал оның мақсаты  --  ... ... ... екі ... ... бар деген болжамды алға тартты: олардың бірі тіршілікті сақтауға бағытталса, енді бірі тіршілікке қарсы ... ... оны ... ... ... ... Оның ... қорытындылары  еңбегіндегі баяндалған өлім инстинктінің рөліне қатысты. Мұндағы махаббат инстинкті (эрос) мен өлім инстинктінің ... ... ... ... басты тақырыбына айналды.Психоаналитикалық теориясын оның шәкірттері мен ... А. ... В. ... О. ... К.Г. Юнг, Ш. ... т.б. ... кейіннен оған түзетулер енгізді.Психоаналитикалық теорияны XX ғ.  деп атайды. Өйткені оның өкілдері мифологиялық материалдармен жұмыс істеді. Психоаналитикалық теория миф, ... дін т.б. ... ... ... ... құрамдас бөлігіне айналды. Көптеген көркем шығармашылық тұжырымдары ... ... ... ... Олар адам әрекетінің осы саласындағы түс көрудің, фантазияның, интуиция мен еркін ассоциациялардың айырықша ... ... ... және аса ... ... ... ... (нем. Friedrich Wilhelm Nietzsche; 1844ж. 15 қазан  --  1900ж. 25 ...  --  ХІХ ... ... ... және ... иррационалдыволюнтаризмнің Артур Шопенгауэрден кейінгі бірегей өкілі. Басты философиялық идеялары ... ... ... ... қайталаным", "Дионистік рух және Аполлондық рух", "Құндылық атаулыны қайта таразылау", "Перспективизм", "Құдайдың өлімі", "Tschandala", ... ... ... ... ... ... ... және құлдық мораль" қатарлы ұғымдармен байланысты. Ф.Ницше бойынша адам, бір жағынан тек жәндік қана, ("жер ... бір ... ... ... ал екінші жағынан алғанда әрі бағалаушы, әрі тудырушы, әрі жаратушы. Оның шығармалары дінді, этиканы, эстетиканы, қазіргі мәдениет пен философияны, өнермен ... ... ... ... ... мен ... ... негізделген. Ницше шығармаларының тілі өткір және көркем, адамды еліктірер өзгеше шеберлікке ие. Ол бейне ежелгі заманғы Гераклит секілді нақыл ... мен ... ... ... ... әдеби тәсілдерді еркін пайдаланып[2], жанды да, жігерлі фиософиялық туындылар жазды. Оның ... ... ... ... ерекше болды, әсіресе XX ғасырдағы экзистенциализм, постмодернизм,постструктурализм (Деконструкция), Герменевтика ағымдары Ф.Ницшені ... ... ... деп ... және кейінгі көптеген философиялық, психологиялық, мәдени, әдеби, саяси теория жасаушылар арасында Ф.Ницшенің ықпалына ұшырамағандары кемде-кем. Ф.Ницше идеялары кейінгі неміс фашизміне тіке ... жоқ, тек олар ... ... өз ... ... пайдаланғаны байқалады.Ф.Ницше өз шығармашылық ізденісін алдымен әдеби ... ... . 24 ... ... университетінде филология бөлімінде профессор ретінде дәріс өте бастады. Бұл сол кезге дейін осы орынға отырған ең жас профессор еді. ... 1879 жылы ... ... ... ... босап, Еуропаны шарлай жүріп, аурумен күресумен болды және осы 10 жыл ... ... ... ... және ... ең маңызды туындыларын жазып үлгірді. 1889 жылы Ницшенің жүйкесі сыр берді және қалған өмірін шешесі мен қарындасының күтімінде ...  
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай және казіргі заман Шоқан және географиялык детерминизм З.Фрейд және психоанализ 4.Ф.Ницше және аса кушті адам8 бет
Абай және казіргі заман. Шокан және географиялык детерминизм.Фрейд және психоанализ. Ф. Ницше және аса кушті адам22 бет
Абай және қазіргі заман, Шоқан және географиялық детерминизм, Фрейд және психоанализ, Ницше және аса кушті адам6 бет
Абай және қазіргі заман. Шоқан және географиялык детерминизм.Фрейд және психоанализ. Ницше және аса кушті адам18 бет
Абай және қазіргі заман. Шоқан және географиялық детерминизм. З.Фрейд және психоанализ. Ф.Ницше және аса күшті адам14 бет
Абай және қазіргі заман.Шоқан және географиялық детерминизм. З. Фрейд және психоанализ . Ф. Ницше және аса күшті адам21 бет
З. Фрейдтің психоталдауындағы тұлға құрылымы2 бет
10 кВ кернеулерге арналған резеңке оқшаулы күштік кабельдер4 бет
XV-XVII ғ.ғ. этнопсихологиялық ой-пікірлер (асанқайғы, қ. жалайри, м.х. дулати, шалкиіз, жиембет жырау т.б.)5 бет
«АСЫЛ МҰРА» Қазақтың аса көрнекті композиторы, қоғам қайраткері, КСРО халық артисі Мұқан Төлебаевтың туғанына 100 жыл (1913-1960 ж.) Лекция25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь