Гессен шыбыны биологиясы есептеу әдістемесі зиянды фазассы және таралуы

І Негізгі бөлім
Гессен шыбыны биологиясы , есептеу әдістемесі, зиянды фазассы және таралуы
1.1 Шыбындарға қысқаша сипаттама
1.2 Шыбындардың түрлері
1.3 Шыбындармен күресу шаралары
1.4 Зиянды фазасы және таралуы
II Қорытынды
III Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қос қанаттылар (Diptera) – жәндіктер класының бір отряды. Жер шарында кең таралған, 150-дей тұқымдасы 100 мыңнан астам түрі белгілі. Қазақстанда 2 отряд тармағы (ұзынмұрттылар және қысқамұрттылар), 114 тұқымдасы, 5 мыңға жуық түрі бар. Қазба қалдықтары триас кезеңінен белгілі. Атауы қос қанатына орай қойылған (кейбір түрлерінің қанаты жоқ), көздері фасетке ұқсайды. Мұртшасы үш не одан да көп бунақтан тұрады. Аузы шаншып тесуге, жалауға бейімделген. Толық түрленіп дамиды. Дернәсілі құртқа ұқсас, аяқтары болмайды. Қуыршағы бос жатады не ең соңғы дернәсіл қабығымен (піллә) қапталады. Кейбір қос қанаттылар түрлерінің дернәсілдері өсімдіктер мен жануарлар денесінде өсіп жетіледі, ересек жәндіктер өсімдік шірігімен, жануар қанымен қоректенеді. Қос қанаттылар арасында синантроптар да (үй жануарлары, өсімдіктер және микроорганизмдерге қатысты; мысалы, тышқан, шыбын) бар. Қан сорғыш жәндіктер (масса, шіркей, т.б.) адам мен малға безгек, энцефаломиелит, күйдіргі сияқты жұқпалы аурулар таратады. Гессен шыбыны, швед шыбыны, ұзын сирақты бақша шыбыны, тері бөгелегі, қарын бөгелегі – аулы шаруашылығы мен мал шаруашылығының зиянкестері. Бірқатар қос қанаттылар пайдалы жәндіктер: гүл шыбыны – өсімдіктерді тозаңдандырады; жеміс шыбыны (дрозофила) генетикалық зерттеулерде пайдаланылады; кейбір қосқанаттылар дернәсілдері (тахина) зиянкес жәндіктермен қоректеніп, шаруашылыққа пайда келтіреді; хирономид дернәсілдері – балық жемі; ктырьлар шегіртке, маса, шыбынды құртады. Қазақстанда 6 түрі (мыс., алып шыбын, жетілмеген эфедрома, құмыты шыбыны, т.б.) “Қызыл кітапқа” енгізілген
1.Тілменбаев Ә. Ауыл шаруашылық дақылдарының зиянкестері Алматы қайнар 2000 жыл
2 Уалиева К.К Бау- бақша зиянкестері Алматы 1976
3 Матпаева Б.Б Ауыл шаруашылық дақылдарының зиянкестерімен биологиялық күрес тәсілдері. Алматы Қайнар .1983
4 Изатулаева Р.И. Хайрушев Е.К. Картоп және көкөніс ауруларымен зиянкестері. Алматы, Қайнар 1986
5. Қыдырбаев .Х, Төлебаев А.., Әлімбаев. Р. Зиянкес кеміргіштер және оларға қарсы күрес.Алматы ,Қайнар 1970.
6. Матпаева Б.Б. Тілменбаев Ә.Т. Ауыл шаруашылығына пайдалы жәндіктер. Алматы, Қайнар, 1973.
7 Шек Г.Х. Өсімдікті зиянды жәндіктерден қорғау. Алматы, 1975
8. Тайбеков .С. Тұқымдық беденің зиянкестері. Алматы Қайнар,1970
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым МинистрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік УниверситетіБөжТақырыбы: ... ... ... ... ...  зиянды фазассы  және таралуыОрындаған:Манап.ФТексерген:Сагындыков. С.Н. Топ:АГ-213Семей 2015ЖОСПАРІ  Негізгі бөлімГессен  шыбыны  биологиясы , есептеу әдістемесі,  ... ...  және ...  ... ... ... Шыбындардың түрлері1.3 Шыбындармен күресу шаралары1.4  Зиянды фазасы және ...    ...   ... ... тізіміШыбындарға қысқаша сипаттамаҚос қанаттылар (Diptera)  -  ... ... бір ... Жер ... кең ... 150-дей тұқымдасы 100 мыңнан астам түрі белгілі. Қазақстанда 2 отряд тармағы (ұзынмұрттылар және қысқамұрттылар), 114 ... 5 ... жуық түрі бар. ... қалдықтары триас кезеңінен белгілі. Атауы қос қанатына орай қойылған (кейбір түрлерінің қанаты жоқ), ... ... ... ... үш не одан да көп бунақтан тұрады. Аузы шаншып тесуге, ... ... ... ... ... ... ... ұқсас, аяқтары болмайды. Қуыршағы бос жатады не ең соңғы дернәсіл ... ... ... ... қос ... түрлерінің дернәсілдері өсімдіктер мен жануарлар денесінде өсіп жетіледі, ересек жәндіктер өсімдік ... ... ... ... Қос қанаттылар арасында синантроптар да (үй жануарлары, өсімдіктер және микроорганизмдерге қатысты; мысалы, тышқан, шыбын) бар. Қан ... ... ... ... т.б.) адам мен ... безгек, энцефаломиелит, күйдіргі сияқты жұқпалы аурулар таратады. Гессен ... швед ... ұзын ... бақша шыбыны, тері бөгелегі, қарын бөгелегі  -  аулы шаруашылығы мен мал шаруашылығының ... ... қос ... ... ... гүл ...  -  өсімдіктерді тозаңдандырады; жеміс шыбыны (дрозофила) генетикалық зерттеулерде пайдаланылады; кейбір қосқанаттылар дернәсілдері (тахина) ... ... ... ... ... келтіреді; хирономид дернәсілдері  -  балық жемі; ктырьлар шегіртке, маса, шыбынды құртады. Қазақстанда 6 түрі (мыс., алып шыбын, ... ... ... ... т.б.) ... ... енгізілгенШыбындардың түрлері.Гессен шыбыны (Мауеtіоlа dеstruсtоr), қос қанаттылар отрядының галлицатұқымдасына жатады, бидай мен арпаның қауіпті зиянкесі. ... кең ... ... ... дәнді дақылдарға қатты зиян келтіреді. Денесінің ұзындығы 2,5  --  3,5 мм, оның үстіңгі жағы ... сұр ... ... ... ... жағы ақшыл, 17 буынды, ал мұртшаларының түсі қоңырқай сары түсті болады.Дернәсілдері ақ, ұршық тәрізді, ұзындығы 4мм . Олар ... қара ... ... ... ... ... негізінде  жалған піллә немесе пупарий шһішінде қыстайды. Жалған пілләдан шыбындардың ұшуы ұзақ мерзімде байқалады.Ересектерінде ауыз мүшесі ... ...  ... ... ... ... бетіне салады.Ауаның температурасы 150С төмен болғанда  олар жұмыртқа салмайды.Эмбрионалдық дамуы 4-7 күн .Жұмыртқадан шыққан дернәсілдер  ... ... ... және  ... ... ... да, оның ... сорады.Қауіптілігі жұмсақ бидайға  жоғары , ал арпаға шамалы, сұлыға қауіптілігі жоқ.Өсімдік ... ... ... ... ... ... ... бірнеше ұрпақ беріп өсіп өнеді. Жұмыртқалары цилиндр пішінді, ... 0,5 ... Олар ... (50  --  500) ... үстіңгі бетіне салады. Жұмыртқадан шыққан дернәсілдер жапырақ қойнауының ішіне еніп, сабақтың буынға таяу ең ... ... ... ... ... қоректенеді. Ересек дернәсілдері жалған пілләішінде күздік бидайдың көгінде немесе аңызда қалған өсімдік сабақтарында ... ... ... ... ... ... ... Гессен шыбынын жаппай ұшуы, дәнді дақылдардың көктеп шығуы мерзіміне тура келеді. ... ... ... егіске көшу; егістік жерлерді өз мерзімінде сапалы етіп жыртып, топырақты баптау; егінді қысқа мерзім ішінде себу; Гессен шыбынның жұмыртқа салуы ... ... улы ... өңдеу.                               ... ... Psila rosae ... Psiliade ... түсі қара,жылтыр,басы қоңырқай қызыл,төбесінде қара ұшбұрышты дағы бар,мұртшалары мен аяқтары күрең қара түсті.Қанаттары түссіз,жасыл ... ... ... ... 4-5 мм.Дернәсілдері жұқа,жылтыр ,қоңыр сары түсті.Денесінің ұзындығы -7мм.Дернәсілдер топырақтың жоғарғы қабатында пупарийлерде(пілләда),кейде көкөніс қоймаларында,тамыр жемістерінде ... ұшу ... ... мен алма ... гүлдеуімен сәйкес келеді.Ересек шыбындар гүлдеп келе жатқан шатыргүлдер тұқымдасына жататын өсімдіктердің шырынмен қоректенеді ... ... ұшып ... соң көп ... ... ... кіріседі.Жұмыртқаларын 10 данадан және одан да көп мөлшерде топыраққа қоректік өсімдіктердің түбіне жақын жерге салады. Арада 4-17 күн өткен соң ... ... ... ...  ішкі етті бөлігімен қоректенеді. Зақымданған өсімдіктердің жапырақтары қызғылт түске боялады, ал дернәсілдер көп болғанда жапырақтар тез ... ... ... ... өсіп жетілу мерзімі 20-25 күн. Бұдан кейін дернәсілдер тапырақта қуыршақтанады да, 15-20 ... ... ... ... ұрпағы ұшып шығады. Олармен зақымдаңған сәбіз ащы, ... ... ... ... ... ... тез бұзылады. Сәбіз шыбыны бір жылда, 1-2 ұрпақ береді.Күресу шаралары. Ауыспалы ... ... Арам ... ... отау және ... өскіндерін сирету. Топыраққа сапалы түрде жүргізілген өңдеу жұмыстары ... ... ұшып ... ... ... жер ... көктеп шыққаннан кейін 2-3 апта өткен соң әрқайсысы 10 өсімдіктен құрайтын 10-12 үлгі алынады. Бір ... 3-4 тен көп ... ... ... ... ... ... қолданылады. Инсектицидтерді  бойынша қолданылады. Пияз шыбыны  - Hylemyia antique Mg (Diptera ... Muscidae ... ... 5-7 мм, түсі ... арқа жағы ... реңкті. Еркек шыбынның құрсағында қара түсті, ұзынша келген жолағы ... ... ... 10 мм, ... түсі ақ, ... ... ... бас жағы жінішкерген.Топырақта 10-20 см тереңдікте қуыршақтары қыстайды. Ұшып шыкканнан кейін (Мамырдың екінші жартысында) Ұрғашысы жұмыртқаларын жапырақтарға, бадананың ... ... және пияз бен ... ... топырақ түйірлерінің астына салады. Жұмыртқадан 5-7 күнен ... ... ... ... ... жағынан енеді. Дернәсілдер 15-25 күн қоректенгенен кейін ... ... ... баданалар тез шіриді, олардың жапырақтары сарғайып қурап қалады. Пияз шыбыны 1-3 ұрпақ береді.Күресу шаралары. Дақылдарды кезек орналастыру, өсімдік қалдықтарын жою.  ... жылы пияз ... ... арақашықтықты сақтау. Пиязды ерте отырғызу. Пияз бен сәбізді қатар егу. Егер пияз жуасының өсуі кезінде зиянкестер саны ЭЗШ-тен ... 3 ... ... және пияз ... 25% ... ... аулағышты 100 рет сілтегенде 50-80 данадан астам шыбын түссе) асып ... онда ... ... ... қажет .Пияздың ызылдақ шыбыны -  Eumerus strigatus Fall. (Diptera ...  ... ... ... қола ... ... екі жағында үш-үштен ашық жартылай ай тәрізді дақтары болады.Оның ұзындығы 5-9 ... ... ... 7-11 ... ... ... қоңырқай түтік тәрізді өскіні бар,екі жағында бір-бірден ірі терісі болады.Құрттар егістік танаптағы жуашықта немесе сақтау қоймаларына қыстайды.Шыбындардың ұшуы мамырдың ... ... ... ... ... ... астына,жуашық мойнына немесе жуашық маңындағы топыраққа салады.Құрттар жуашық мойнына немесе жуашық маңындағы топыраққа салады.Құрттар жуашық мойны мен жуашықтың өзіне ... ... ... ... жеп қояды.Зақымдануының салдарынан түтік тәрізді жапырақтар сарғаяды,ал пияз мойны шіріп кетеді.Одан кейін жуашық ... ... ... ... нәтижесінде қара шірігін массаға айналады.18-25 күннен кейін ... ... ұшып ... 2 ұрпақ дамиды.Күресу шаралары. Дақылдарды кезек орналастыру, өсімдік қалдықтарын жою.  Өткен жылы пияз ... ... ... ... ... ерте ... Пияз бен ... қатар егу. Егер пияз жуасының өсуі кезінде зиянкестер саны ЭЗШ-тен (1өсімдікте 3 ... ... және пияз ... 25% ... немесе аулағышты 100 рет сілтегенде 50-80 данадан астам шыбын түссе) асып кетсе, онда химиялық ... ... ... ... ... қыстайтын қорын анықтау  үшін күзде және көктемде  аңыз сабағын 0,25м2 8-16  үлгіден алып  талдау ... ... Егер  ...  ... ... пупарийлер  саны 10 данадан асатын болса, сүрі жер не болмаса аз зақымданатын  дақылдарды  сұлыны арпаны орналастыру керек ... ... ...  ... 90% ...  ал аудармай өңдеген кезде шамамен 20 % ... ... ... көп ... шөптерден , күздік дақылдардан алшақ орналастыру қажет. Себер алдында тұқымдарды ... ...  ... ...  ... ... ... нәтиже береді. Кеш себілген жаздық астық егістер швед шыбыны әсерінен қатты зақымданады. Олармен күресуде ең маңыздысы  -  ... ... ... себу ... сақтау.Тіршілік кезеңінде бақылау жұмыстарды энтомологиялық аулағышпен жүргізуге болады. Әр егістіктің  10 жерден  10 рет сермеп қағады, ... ... ... 10-16 ... ... ... әр ...  сабақтарын , қынаптарын ашып қарайды.Сабақ бүргесі- дернәсілдердің негізгі айырмашылығы- жұп аяқтары және бастары  бар,шыбын дернәсілдері  аяқсыз , ... ... ... Егер ... ... және ...  саны аулағыштығы   100 рет  30-50 дана, не ... ...  30% ...  гессен шыбынының  жұмыртқалары байқалса , инсектицидтер  қолдану керек. Зиянды фазасы және таралуыҚыстап ... ... ... ... ... ауаның температурасы  10-12 Сжеткенде басталады.Шыбындар жұмыртқаларын күріш егісінің суында қалқып жүрген өсімдік қалдықтарына және су ... ... ... ... ... І- ІІ ... ... Бұл кезең күріш көгінің көктеп шығуына тура келеді.Ал екінші ... ... ... ... ... ... ... айының І-ІІ онкүндігінде шығады. Күріш егісін негізінен І-ІІ генерацияның личинкалары ... ...  ... көгінің тамырын қырқып жеп қоректенеді.Олар әсіресе  жалғыз ғана тамыры бар жаңа ... ... ... үшін өте қауіпті.Зақымданған өсімдіктер біржолата өліп қалады. Сондықтан қатты зиян шеккен егінді қайта себуге тура келеді.Ал тамыр жүйесі жақсы ... ... бұл ... ... ... олар ... зақымданбаған өсімдіктерге қарағанда баяу өсіп, нашар дамиды, түптену дәрежесі  төмендейді.Жаға шыбынынан әсіресе кешеуілденіп себілген және суы ... , ... ... егіс қатты зиян шегеді. Шыбындар гүлдің нектарымен және тозаңымен қоректеніп ,өсімдіктердің тозаңдануына  қатысады.Ал олардыңличинкалары тіршілік ету ... және ... ... ... байланысты алуан түрлі болады.  ҚорытындыҚорыта келетін болсам, бұл Гессен шыбыны біздің елде кең  ... ... бірі ... ... Ресейдің европалық бөлігінің барлық аймақтарында  Сібірде ,Күнгей Кавказда  Орта ... ... ... Қара ... ... ... зиян келтіреді. Қазақстанның Солтүстік облыстарының далалық аудандарында  да ол басты ... ... ... ... ... ... ... генерация беріп өсіп- өнеді. Генерацияларының саны ауа райы жағдайларына байланысты. Ересек личинкалары пупарий ішінде күздік ... ... ... ... ... арам ... жапырақ түтікшесінде ,ал Солтүстік Қазақстанда көбінесе аңызда қалған өсімдік сабақтарының ішкі қуысына қыстайды. Шыбынның личинкалары күріш ... ... ... жеп ... ...  ... ғана ... бар жаңа көктеп шыққан өсімдіктер үшін өте қауіпті.Зақымданған өсімдіктер біржолата өліп қалады. Сондықтан қатты зиян шеккен ... ... ... тура ... ... жүйесі жақсы жетілген өсімдіктерді бұл зиянкес зақымдаса ,онда олар басқа зақымданбаған өсімдіктерге қарағанда баяу ... ... ... ... ...  ... шыбынының саны шамадан тыс көп болған жағдайда инсектицид препаратын қолданған дұрыс.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі1.Тілменбаев Ә. Ауыл ... ... ... ... қайнар 2000 жыл  2  Уалиева К.К  Бау- бақша  зиянкестері ...  19763  ... Б.Б  Ауыл ... ... ... ... ... тәсілдері. Алматы Қайнар .1983 4 Изатулаева Р.И.  Хайрушев Е.К.  ... және ... ...  ... ... ... 19865. Қыдырбаев .Х, Төлебаев А..,  Әлімбаев. Р. Зиянкес ... және ...  ... ... ... 1970.6. ... Б.Б.  ... Ә.Т. Ауыл шаруашылығына пайдалы  жәндіктер. Алматы, Қайнар, 1973.7  Шек Г.Х. ... ... ... ... ... 19758. ... .С.  ... беденің  зиянкестері. Алматы Қайнар,1970  
        
      

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
"Қазақ жеріндегі исламның таралуы."96 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Invitro жағдайында өсірілген өсімдік жасушыларының биологиясы12 бет
«Зиянды әдеттерден аулақ бол!». Тәрбие сағаты7 бет
Айнымалы токтың таралуы, түрленуі10 бет
Айқышты саяқ шегіртке.Биологиясы,зияны,зиянды фазасы,таралуы,есептеу әдістемесі10 бет
Алматы қаласынан шығарылатын зиянды заттектердің қоршаған ортаның экологиялық жағдайына әсері77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь