Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу жайлы мәлімет

Кіріспе

Негізгі бөлім

1 Вирустардың генетикалық ақпаратының ерекшелігі. Құрамында РНҚ және ДНҚ бар вирустар

2 РНҚ.да болатын вирустардың геномикалық репликация әдістері

3. Диагностикасы және алдын алу шаралары.
4.Қорытынды
5.Пайданылған әдебиеттер
Вирус (лат. vīrus - «у») – тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан – кабсидтерден тұрады.
Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі жасушада өніп-өсіп көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. Осының салдарынан жапырақ тақтасы бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая бастайды.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ.center115570СӨЖ00                                    ... ... ... ... ... ... ... принциптері. Адъюванттар , иммуномодуляторлар.2.Құтырық, Аусыл, Шмалленберг, Блфтанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары.ТЕКСЕРГЕН: Ақжолов.Е.НОРЫНДАҒАН: Омарбеков.Е.ОТоп: ВС-303Семей ... ... 1 ... ... ... ерекшелігі. Құрамында РНҚ және ДНҚ бар вирустар2 РНҚ-да болатын вирустардың геномикалық репликация әдістері 3. Диагностикасы және ... алу ... ... ... (лат. vīrus - )  -  тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан ... ... ... ... ... ... қабықшадан  -  кабсидтерден тұрады.Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан ... ... ... ... ... ... ... көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі ... ... ... ... ... микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі ... ... ... ... ... ... жылы ... омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ... ... алып ... ... ... вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. Осының салдарынан жапырақ ... ... ... ... ... тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая ... ... ... ... ... ... ... бөлшектері алты қырлы кристалл пішінді шоғыр түзеді. Бактерияларды зақымдап, ерітіп (лизис) жіберетін вирустарды бактериофагтар деп ... ... ... рет 1915 жылы Ф. ... ... ... ... бактериофагтың пішіні итшабаққа ұқсайды. Олардың денесі  -  басы, құйрығы және іші қуыс ... ... ... ... ... ... орыс ... Д. И. Ивановскийдің алатын орны ерекше. Ол XІX ... ... ... ... ... ... ол аурудың қоздырғыштары бактериялардан да ұсақ тіршілік иесі екенін тапқан. Д. И. Ивановский ауруға шалдыққан жапырақты жуып, ол ... ... ... ... ... одан өтіп ... Осы сұйықтықты темекіге жұқтырғанда, оның жапырағы қайтадан сарғайып, ауруға ұшыраған. Зақымданған темекі жапырағын үлкейткіш ... ... ... ... Кейіннен 1935 жылы америкалық ғалым У. Стенли бұл кристалдардың темекі теңбілі вирустарының шоғырланған жиынтығы екенін тапты. XІX ... ... Д. И. ... ... өте ұсақ ... иесінің вирустар екендігі дәлелденді.Бактериофагтарды алғаш рет 1915 жылы ағылшын вирусологі және ... Ф. ... ... ... ... ... бұл тіршілік иесі ерте кезден зерттеле бастаған болатын. Мысалы, топалаңды қоздыратын бактерияларды ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1898 жылы орыс ... Н. Ф. ... ... рет ... Іш ... ... ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1917 жылы канадалық бактериолог Д'Эрелль (Ф. д'Эрелль) байқаған. Зерттеушілер осындай көзге көрінбейтін бактериялардың паразитін егжей-тегжей зерттеп ... да, ... ...  ...  деп ... ... кейінгі зерттеушілер басқа бактерияларды ерітіп жіберетін табиғатта көптеген бактериофагтардың бар екендігін анықтаған болатын. Олар ауру қоздырғыш ... ғана ... ... ... де жояды. Бактериофагтар өндіріске, тамақ өнеркәсібіне және тағыда басқа көп зиян келтіреді. Мысалы, олар пайдалы сүт қышқылы бактерияларын ... ... ... сүт ... сапасын төмендетеді.Вирус ұғымы 1899 жылы ғылымға алғаш рет голландиялық ғалым Мартин Бейеринк енгізді. 1935 жылы америкалық вирусолог Уэнделл Стэнли вирусты ... ... ... ... Осы ... сау ... ... енгізгенде, ол теңбіл ауруымен ауыратынын дәлелдеді. 1898 ж. ... ... ... ... сиыр ... ... ... вирусын, ал 1911 жылы америкалық ғалым Фрэнсис Роус тауық саркомасының вирусын тауып зерттеді. Қазіргі кезде жылы қанды жануарларда ауру ... ... бес ... ал ... үш ... түрі ... Кейбір қатерлі ісік ауруын тудыратын вирустардың адам мен жануарларда вирустық микрофлорасы қалыптасады. Вирустардың пішіні әр түрлі (мысалы, таяқша, иілгіш ... ... ... көп ... ... ... ... клеткадан тыс (вириондар) және клетка ішінде тіршілік ететін топтары бар. Барлық вирустар шартты түрде жай және күрделі болып бөлінеді.Жай вирустар  -  ... ... мен ... ... (капсид) тұрады; бұларға таяқша, жіп және сфералық ... ... ... ...  -  ... қышқылы мен капсидтен басқа, липопротеидті мембрана, көмірсу және ферменттерден ... ... ... 15  -  350 нм (кейбір жіптәрізді вирустардың ұзындығы 2000 нм-ге жетеді); негізінен вирустарды тек электрондық ... ... ... ... Вирус тек бір типті нуклеин қышқылынан (ДНҚ немесе РНҚ) тұрады. ДНҚ-да вирустардың молекулалық саны 106  -  206, ал ... ...  -  106  -  15-106 ... ... ... ... бойы ... ортасында әрекетсіз жата беру қабілеті бар.Олар дамуына қолайлы жағдай туғанда бірнеше минуттың ішінде көбейіп, өзіне тән қасиеттерін көрсете ... Адам мен ... жиі ... ... көпшілігі 60С-та қыздырғанда тіршілігін немесе ауру қоздырғыштық қасиеттерін жояды. Ал темекі теңбілінің вирусы 10 ... бойы ... ... сары ауру ... отыз ... бойы ... дейін қыздырғанда ғана тіршілігін жояды. Вирус ультракүлгін сәулелер мен химиялық заттарға (қышқыл, сілті) төзімді келеді.       ... ... ... ... ... ал ... тотықсыздандырғыш заттар олардың тіршілігіне қолайлы келеді. Мысалы, полиомиелит вирусы фенолдың 0,5%, күкірт қышқылы аммонийдың 50%-дық ерітіндісінде ... ... Ал ... мысалы, сутек асқын тотығы немесе марганецқышқыл калий (1%) ... олар ... тез ... ... ... бес сатыға бөлінеді: клеткаға ену; клеткада вирус нуклеин қышқылының ... ... ... ферменттердің түзілуі; вирус құрылым бөлшектерінің жиналуы; одан вирионның түзілуі; ересек вирустың клеткадан шығуы.Вирус бактериялар клеткасына ... ... ... өтсе, жануарларда клетка мембранасы арқылы адсорбцияланады. Өсімдіктерге вирус тек қана клетканың зақымдалған жерінен ғана ене алады. Бір клетканы  вирустар ... ... ... барлық организмді зақымдап, ауруға шалдықтырады. Вирустарды молекулалық биология зерттейді. Вирустар нуклеин қышқылдарының гендік қызметін ашу үшін (генетикикалық кодты ... ... ... ...  -  ... ... ... бүлдіру мақсатында жазылған арнаулы шағын бағдарлама. Ол өзінен-өзі (автоматты ... ... ... ... ... алдына қосымша жасырын жазылып, оларды бүлдіруге кіріседі.Кейіннен дискідегі ... ... ... ... ... кезінде, мәліметтерге ілесе отырып, басқа компьютерлерге . Мұндай зақымданған бағдарламаны пайдаланғанда зиянды іс-әрекеттер байқалады (мысалы, дискідегі ... ... ... ... ... бағдарламалар жұмыс істемей қалады; экранға әдеттегіден тыс бөтен символдар ... ... ... істеу жылдамдығы баяулайды; көптеген файлдардың бүлінгені не жоғалып кеткені байқалады, тіпті компьютердің қатты дискісін қайта форматтап шығады). Қазіргі ... ... ... жүз ... ... ... ... вирустарды анықтап, оларды жою үшін арнайы антивирустық (вирустарға қарсы) бағдарламалар қолданылады. Вирустардың генетикалық ақпаратының ерекшелігі. Құрамында РНҚ және ДНҚ бар ... ...  -  ... ... Олар негiзiн құрайтын ДНҚ немесе РНҚ және оны ... ... ... ... ... Вирустар бактериялардан миллион есе кiшi және оны 40000 есе үлкейтетiн электрондық микроскоп арқылы ... ... ... ... ... қабаты қаптайды, ішінде ДНҚ немесе РНҚ болады. Басының мөлшері 40 нм, ал  ұзындығы 20-22 нм-ге тең.  ұшы  -  ... ... ... қуыс түтікТоптары: I: dsDNA вирустары,II: ssDNA вирустары,III: dsRNA ... (+)ssRNA ... ... ... ssRNA-RT ... dsDNA-RT вирустары, Ротавирус кездеседі. Иесінің жасушамен вирус арасындағы өзара әрекеттесу - өте күрделі процесс.Вирустардың репродукциялану (лат. reproduce - ... ... ... ) ... ... ... ... жасушаға жабысу 2.жасушаға ену 3.шешіну 4.вирустық ДНҚ немесе РНҚ -ның ... ... ... ... ... ... 7.вирустық бөлшектердің (вириондардың )бастырылуы 8.вирустың жасушадан шығуы Адсорбция ... ... - ол ... ... ... ... сатысы, вирион жасушалық беткейлерге жабысады,әрбір вирус жасушаларының бәріне ие,кейбіреулеріне ғана ... ... ... белгілі.Ол кейбір вирустардың ақуызында "вирустық рецепторлар" деп аталатын тиісті аминқышқылдық реттіліктердің болуымен байланысты. Вирустық рецепторлар "тіркеуші "деп аталатын ақуыздардың құрамында ... ... ... ... алу және ... ... әрекеттесу қызметін атқарады,капсидтік беткейлік ақуыздарының қатысуымен орындалады. Вирустар майдаланатын жасушалық рецепторларВирусЖасуша рецепторларыЭпштейн-Барр ... ... ... ... ... ... ... аденовирусЖасушалық беткейлік интегриндерАденовирустың 37- типіГликопротеиндердің сиал қышқылы;МНЖ ... ... ...  -  АИВ ... жасушалардың СD4 рецепторы ; CCR6\CXCR4 хемокиндік рецепторларҚарапайым ұшық жасушасыTNF рецептор; комплименттің С3в компонентіЦитомегаловирусЭпидермалық өсу факторының рецепторыҚызылша вирусыСD46 комплимент ... ... ... сиал ... вирусыАцетилхолин рецепторыС гепатит вирусыДендритті жасушалардың спецификалық адгезия рецепторларыҚұтыру вирусыЭпидермалық өсу факторының рецепторы; хемокиндік рецепторлар; гепаринсульфат.Вирустың ... енуі ... ... ... ... ... ... бірден басталады:ЦПМ арқылы вирустың жасуша ішіне қарай ығысуы, вирустық бөлшектің эндоцитозы, нәтижесінде олар цитоплазмалық вакуольдерде жинақталады, цитоплазмалық мембрананың вирус қабықшасымен ... - ... ... ... ... ... ... қасиеттері бар: 1.Олар вирион беткейінде шамамен 100-150 нм көтеріңкі орналасады; 2.Олигомерлер ... және ... ... ... ... жасуша ішінде тасымалдануына елеулі әсер етеді;3. Құрылымында біріктіруші пептид болады;Қабықшалы вирустардың шешінуі екі ... ... ... ... қосылған беткейлік ақуыздардың жойылуы және мембраналық ақуыздармен байланысқан ДНҚ немесе РНҚ-ның босансып шығуы.Қабықшасыз вирустардың шешінуі бірнеше кезеңдерден ... ... ... ... ... ... нуклеин қышқылдарының репликациялануы.Жаңа жасушалық бөлшектер - ол жұқтырылатын жасушада ... ... ... ... және ... ... барлық молекулалардың жиынтығы. ДНҚ-лы вирустар генетикалық ақпаратты жасушалық геном тәріздес іске асырылады:вирустың геномдық ДНҚ-лы > аРНҚ ... > ... ... ... Оң жіпшелі РНҚ-лы вирустарда (пикорнавирус,флавивирус,тогавирустар) РНҚ-ның қызметін ... ... ... ... танылып,трансляцияланады. Теріс біржіпшелі және екіжіпшелі РНҚ-лы вирустардың геномы (ортомиксовирустарда, парамиксовирустарда, рабдовирустарда) екіжіпшелі (реовирустарда) ... ... ... ... ... қатысуымен аРНҚ транскибирленетін матрица қызметін атқарады. Ретровирустардың геномы бірдей екі РНҚ ... ... ... ... ... бір -бірімен ерекшеленетін құрамдардан тұрады: 1.екіжіпшелі ДНҚ 2.біржіпшелі ДНҚ 3.оң-біржіпшелі РНҚ 4.теріс- біржіпшелі РНҚ5. екіжіпшелі РНҚ6. ұқсас оң-жіпшелі РНҚ Екіжіпшелі ... ... ... ... ... ... жүреді: ДНҚ-ның жіптері сөгілгеннен кейін оларға комплиментарлы жолмен жаңа жіпшелер қосылады.Бір аналық пен бір жаңадан түзілген жіпшеден тұрады. Біржіпшелі ДНҚ- ... ... ... - парвовирустар болып табылады. ДНҚ-полимеразаларды репликациялық түрі деп аталатын екіжіпшелі вирустық геномның құрылуына ... ... ... геномикалық репликация әдістеріОң-біржіпшелі РНҚ-вирустарға - пикорнавирус,флавивирус,тогавирустар жатады,геномдық оң жіпшелі РНҚ-лы аРНҚ-ның ... ... ... ... ... ... (ортомиксовирустарда, парамиксовирустарда, рабдовирустарда) РНҚ-тәуелді РНҚ-полимераза болады. Екіжіпшелі РНҚ-вирусы (ротавирус,реовирус) репликациялану механизміне терңс болады,жасуша цитоплазмасында жүредіРетровирустар (ұқсас оң-жіпшелі РНҚ) терісжіпшелі ДНҚ ... соң ... ДНҚ ... ... ... ... ... құрайды. Вирустардың қалыптасуы вириондар өздігінен жиналу жолымен қалыптасады: вириондардың құрам бөліктері вирусты жинақтайтын жасуша цитоплазмасына немесе ядро саласының орнына тасымалданады.вирион ... ... ... ... сутектік, стерикалық сәйкестігі бар қосындылардың болуына негізделген. Вирустардың жасушадан шығуы - вирустардың толық репликациясының айналымы 5-6 сағаттан ... ... және ... ... соң (гепатовирустар, қызылша вирусы ) аяқталады. Жарылу жолы: жойылушы жасушадан бір уақытта көп мөлшерде вириондардың ... ... ... липопротеинді қабықшасы жоқ ,жай құрастырылған вирустар шығады. Көптеген зерттеушiлер, вирустарды тiрi организмдер емес, олар тек ... ... ... ... деп ... ... ... ДНҚ молекулалары өзiн-өзi өндiре алады, бұл қасиет ДНҚ тән, сондықтан вирустық РНҚ ... ... көзi және РНҚ өзi бола ... ... ... вирустың нуклеин қышқылдарының бағдарламасы бойынша, иесiнiң рибосомаларында спецификалық вирусты ақуыздар синтезделедi және нуклеин қышқылдарынан жаңа ... ... ... Осы ... ... түрi сияқты қызылша вирусы өзiн-өзi өмiрлiк қажеттiлiкпен қамтамасыз ете алмайды. Ол тiрi организмнiң клеткаларын бағындырып, көптеген ... ... ... Бiрнеше уақыт өткеннен кейiн вирустық клетка өледi де, вирустар басқа жаңа клеткаларды зақымдайды.Тұмау вирусының көптеген ... бар. ... ... ... жаңа ... ие болады, сондықтан ғалымдар вирустың жаңа түрлерiн анықтауда. Микроскоптың көмегiмен тұмау вирустарын зерттеп, ғалымдар адамдарды аурудан сақтайтын ... ... ... Бұл препараттар вакцина деп аталады. Адам организмiнде мұрны мен тамағының сiлекейлi қабықшасын зақымдайтын суық тигiзетiн вирустар барЕң қауiптi вирус, бұл ... ақ ... ... ... СПИД ... ВИЧ вирусы. Организм антидене түзу және ауруларға қарсы тұру қабiлетiнен айырылады. Қазiргi уақытта СПИД вирусы ... ... ... ... ... осы ... ... саны күннен  -  күнге өсуде. Суретте үлкейтiлген Т лимфоцитi көрсетiлген, қызыл түспен ВИЧ вирусы боялған.Вирустар  -  бұл ... ... 20 нм  -  ден 300 нм  -  ге ... ... өте ұсақ тiрi организмдер; орташалап алғанда олар бактериялардан 50 есе кiшi. Жоғарыда айтылғандай вирустарды ... ... ... көру ... емес (себебi олардың көлемi жарық толқынының жартылайұзындығынан кiшi) және олар бактерия клеткаларын ұстап қалатын сүзгiштен өтiп кетедi. "Вирустар тiрi ме?" ... ... жиi ... Егер тiрi деп, ... ... (ДНҚ ... РНҚ) бар және өзiн  --  өзi ... қабiлетi бар құрылымды есептесек, вирустарды тiрi деуге болады. Ал егерде тiрi деп, ... ... ... ... керi болу ... Тағы да айта ... жәйт, вирустар қожайын-клеткасыз өмiр сүре алмайды. Олар өзiн-өзi тек қана тiрi клетканың iшiнде өндiре ... ... олар ... ... ... табылады. Әдетте олар аурудың айқын белгiлерiн көрсетедi. Қожайын клетканың iшiне кiрген соң, олар қожайынның ... ... және ... ДНҚ ... РНҚ ... ... ... жаңа көшiрмелерiн түзуге бұйрық бередi. Вирустар клеткадан клеткаға инерттi бөлшектер ретiнде ... ... ... өте ... Олар ... ... құрайтын генетикалық материалдан ДНҚ немесе РНҚ және оны қоршап тұрған капсид деп аталатын қорғаныс ... ... ... ... қалыптасқан инфекциялық бөлшек вирион деп аталады. Герпес немесе грипп вирустары сияқты кейбiр вирустарда, қожайын  -  ... ... ... ... ... ... ... болады. Басқа барлық организмдерден айырмашылығы, вирустарда клеткалық құрылым болмайды.Жиi вирустың қабықшасы ұқсас қайталанатын субъбiрлiктер  -  ... ... ... де ... ... симметрияның жоғары дәрежесi бар жүйелер құрылады. Бұл рентгендiк сәулелердi қолдануға негiзделген, кристаллографикалық әдiстермен ... ... ... ... ... ... мағлұмат алуға мүмкiндiк бередi. Қожайын клеткасында вирустың субъбiрлiгi пайда болысымен, олар бүтiн вирусты түзуге қабiлеттерi ... ... ... ... ... да ... ... жүйелерге тән, бұл биологиялық құбылыстарда iргелi маңызы бар.Мысалға аденовирусында, полиома вирусында (папилломалар, полиомелит вирусы) икосаэдролар мен ... ... 20 ... ... 12 ... және 30 ... бар. ... әр 20 қыры бiрқатар капсомерлерден тұрады. Қосындысында капсомерлер саны 252 (240 алтыбұрышты және 12 бесбұрышты, икосаэдраның шыңдарында). Әртүрлi вирустарда бұл ... ... ... ... рХ174 ... 12-ге тең, ... ...  -  162, полиома вирусында  -  42. Бұл вирустардың барлығында 12 ... ... бар, ... ... бактериофагта алтыбұрышты капсомерлер мүлдем жоқ және додекаэдр деп аталатын жүйе құрылады.Спиральдi симметрияның ең жақсы суреттемесi болып РНҚ құрамдас темекi ... ... ... 2130 ... ... ... РНҚ мен қоса бүтiн жүйе  -  нуклеокапсидтi құрайды. Мысалы грипп вирусында нуклеокапсид қабықшамен қапталған. Ең шынайы және қолайлы ... ... ... ... ... қышқылынан пайда болуы, яғни нуклеин қышқылының өзi шыққан клеткадан тәуелсiз репликациялануға қабiлеттенуi, ... ... ДНҚ осы ... ... ... ... (паразиттiк) репликацияланады. Сол себептен вирустар клеткалық организмдерден шыққан болу керек, және оларды клеткалық организмдердiң ата-тегi деп қарастыруға болмайды. Бұл ... ... ... ... бiлу тым ... ... ... жетiстiктерi, паразиттiк нуклеин қышқылдарының басқа түрлерiн вирус себепшi, соған қарамастан кейбiр гүл өсушiлер бұл қызғалдақтың ерекше сорты деп сатады. ... ... ... ... жатады. Вирустық және бактериялық аурулардың берiлу жолдары бiрдей болғандықтан, бұл сұрақты бiрге қарастыру ыңғайлы. Жөтелу және түшкiру кезiнде ауаға миллиондаған ... ... ... ... ... тiрi ... бар бұл тамшыны, адамдар көп жиналған әсiресе ауа желдетiлмейтiн жерлерде жұтып алуы ... ... ... сақтанудың гигиеналық тәсiлi-бет орамалдармен дұрыс пайдалану және бөлмелердi ... ... ... ... ...  -  бактерия вирустарының ерекше тобы. Фагтар бактериальды ... енiп, оны жоя ... Iшек ... ... ... бас ... және ақуызбен қапталған iшi қуыс таяқшадан тұрады. Таяқша алты жiпшеден тұратын тақташамен аяқталады. Бас ... ДНҚ ... ... ... ... iшек ... ... түйiскен ферменттiң әсерiнен ДНҚ таяқша каналы клеткаға кiредi. 10  -  15 ... соң, осы ДНҚ ... ... ... метаболизмi түгел өзгерiп, ол өзiнiң емес, бактериофагтың ДНҚ синтездеудi бастайды. Бұл ... 200  -  1000 жаңа ... ... пайда болуымен және клетканың жойылуымен аяқталады. 1892 жылы орыс ботанигi Д.И.Ивановский алғаш рет темекi өсiмдiгiнен инфекциялық экстрактын алды. Осындай ... ... ... ... ... өткен, инфекциялық қасиетке ие болды. 1898 жылы голландық ғалым Бейеринк кейбiр сүзгiден өткен сұйықтықтың инфекциялық табиғатын белгiлеу үшiн ... ... ... ... тазаланатын вирустың сынамаларын алуда үлкен жетiстiктерге жеткенiмен және химиялық табиғаты жағынан нуклеопротеиндер (ақуызбен байланысқан нуклеин қышқылдары) екенi анықталғанына қарамастан ... өзi ... өте ұсақ ... болып қала бердi, себебi оларды өте ұсақ болғандықтан жарықтық микроскоп арқылы көру мүмкiн ... да ... 30 ... ашылған электронды микроскоппен бiрiншi болып анықталған биологиялық құрылымдардың бiрi болды. Адъюванттар  --  шығу тегі және ... ... ... тәнді емес заттар. Адам және жануарлар денесіне антигендермен бірге енгенде, иммуногенезге ... ... оның ұзақ ... әсер ... Бұл ... ... рет 1925 ж. Рамон енгізген. Адъюванттар ретінде алюминий калилі ашута- сы, кальций хлориді, ... ... ... ... сапонин, латекстің, акрилаттың, бентониттің қатты бөлшектері және әртүрлі поли- электролиттер, оның ішінде ДЕАЕ  --  ... ... ... Адъюванттар адам организміне енгізу олардың неше түрлі жағымсыз қосалқы әсерлері болғандықтан шектелген. Адам үшін ... тек ... мен ... ... гелі ... ... кезде липосомдар мен кейбір уытсыз полиэлектролиттерге көбірек көңіл бөлініп жүрЖоғарыда айтылғандай вакциналардың иммуногендік ... ... үшін ... ... (лат. adjuvant  -  көмекші). Адъювант ретінде минералдық сорбенттер, полимерлі заттар, күрделі химиялық қосындылар ( ЛПС, мурамилпептид); ... мен оның ... ( ... ... ... ... БЦЖ -ның ... қабыну тудыратын заттар ( сапонин, скипидар) қолданылады. Жоғарыда айтылғанға сәйкес адъюванттардың барлық түрі ... ... ... ... келіп, әртүрлі тектен және құрамнан тұрады, ал ұқсастығына қарай  - ... ... түрі ... ... күшейтеді. Адъюванттардың әсер ету механизімі өте күрделі. Олар антигенге де ағзаға да әсерін тигізеді. Антигенің молекуласын ұлғайтып, ... ... ... ... ... ... олардың фагоциттермен өңделуі және басқа иммунды жауапты жасушалармен өзара қатынасқа түсуі жеңілдейді. Сонымен қатар, антигендер организмге ... ... ... ... бар қабыну тудырып, антиген көп уақытқа дейін сақталып, антигендік тітркендірудің уақытын ұзартады. Сондықтан, адъювант қосылған вакциналарды  () деп ... ... ... Т-, В-, А  - ... тікелей демейді және де организмнің қорғаныс ақуыздарының түзілуін үдетеді. Адъювант антигендердің иммуногендік қасиетінің дәрежесін бірнеше ... ... ... ... нерв жүйесінің ауыр зақымдалуымен өтетін және өлім-жітіммен аяқталатынауру. Құтырмамен ит, мысық, сиыр, жылқы, түйе, қой-ешкі, ... ... ... ... т.б. және адам ... көзі-сілекейімен құтырманың вирусын шығаратын және оны тістегендегі жара арқылы беретін жануар. ... ауру ... ... ... ... ... соң8-10 тәуліктерде жұқпалы бола бастайды.Теріге немесе кілегейлі қабыққа сілекей ... ... ... ... ... ... жұқтырған кезден бастап аурудың алғашқы белгілері пайда болғанға дейін бірнеше тәуліктен бірнеше айға (бір ... ... ) ... ... ... ... бірнеше түрде өтеді. Елірме түріндегі құтырма кезінде ... ... күйі ... тіл ... немесе өте еркелегіш болып көрінуі мүмкін.Содан соң біртіндеп мазасызданып, ашушаңдық ұлғаяды, әдетте ... ... ... жей ... одан соң ... ... сілекейі шұбырады, ит кез келген жануарға, адамға ... ... ... ... ... әрі ... ... тамақтың, төменгі жақтың, аяқ-қолдың, бүкіл дененің салдануына (паралич) әкеледі, әдетте 8-10 шы тәулікте иттің ... ... ... 3-4 тәулікте).Құтырманың тыныш түрінде нерв жүйесінің ширығу белгілері(ашушаңдық,мазасыздық ,агрессивтігі) аз білінеді немесе тіптен білінбейді, жұтынуы қиындайды , ... жағы ... ... ... ... ... тез ... болып, 2-4 тәулікте өледі.Құтырманың атиптік (ауруға тән емес) түрінде жануар арықтайды, асқазан-ішек ауруларының белгілері білінеді, ашушаңдық, еліру,  шабуылдау белгілері ... ... ... еліру түрінде өтеді.Аурудың белгілері ит құтырмасы секілді.  Мысықтар ... ит және ... ... ... аңдар адамдардан қорқуын қойып, ауыл арасын кезіп жүреді, малға,адамға шабады.Мүйізді ірі ... ... ... тыныш түрінде өтеді.Қарлығып мөңірейді, сілекейі ағады, қалтылдап штқаяқтап жүреді, аяқ параличі тез ... ... ... ... өтуі де сирек емес. Бұл жемнен бас тарту, асқазан әлсіздігі, құмалақ тастау бейнесіне жиі ... ... ... ... қарада құтырманың еліру түрінде ноқтадан босануға әрекет етеді, қатты мөңірейді, жер тарпиды, басқа сиырларға, иттерге, адамдарға шабуылдайды.Қой мен ешкіде ... ... ірі ... ... мен ... құтырма көбіне елірме түрінде өтеді.Құтырма қандай түрінде өтсе де, ... ... ... да соңы ... әкеліп соғады.Құтырмның алдын алу үшін адамдарды немесе жануарларды ... ... және ... ... ... , ... ... үшін жақын маңдағы ветеринариялық емдеу клиникасына жеткізілуі тиіс. Жоспарлы түрде жабайы иесіз ит ... ... ... ... ... ... бір жолы ... табылады.Ветеринариялық-санитариялық талаптарға сай құтырмамен ауырған жануар міндетті түрде жойылуға жатады.Қазіргі кезде  ... шығу ... бар елді ... ... ... ... Әсіресе аймақтағы барлық ит пен мысық құтырыққа қарсы вакцинамениммундалуға тиіс.   Вакцинамен ... ... ... ... бір ... ... сақталады. Аусыл - жылқыдан басқа түліктің барлығында кездесетін ... ... ... Ол ... көне жазба деректерде ( кітабында) айтылады. Аусыл болған малдың көзі ... ... ... ағады, күлдіреуіктер шығып, жұқа терілі жерге дейін өршіп, ... ... суға ... от пен ... қалады. Екі- үш күннен кейін күлдіреген тілін салбыратып, сілекейін тоқтаусыз шұбырта бастайды, күйістен қалады.Аусылды емдеудің дәстүрлі шаралары көп: оны ... үшін ... ... ... ... ... ... жараға сортаң балшық тартады, ыстық қарамай құяды немесе қуырған қара тұзға қара күйе, тотияйын, арша көмірінің ... ... рып ... қан ... ... ... Ал ... қазақтар тілдің астындағы көк тамыр мен таңдайды жуан бізбен шабақтап қанататын болған. Аяғына шыққан аусыл жарасына  (карбол ... ... ... атауы) жағады. Аусылдың түйеде  және  деген түрі бар.  тиген малдың тілінде дөңгелек, ... ... ... болып, жұтқыншаққа қарай шабады. Ондайда мал аузын тұз араласқан шайырмен (орыс. деготь) ысқылап, сиырдың шикі сүтін тамызады. Түйе ... ... ... ... Николаевск уездерінде жиірек, Ырғыз бен Торғайда аз кездесетін себебін жергілікті қазақтар соңғы уезд аумағында ащы оттың басым екендігімен байланыстырған. Аусылдан ... үшін ... сиыр ... ыдысқа жинап алып, сумен сұйылтып, жас торпақтардың аузына жағу арқылы індет зілін жеңілдетуге жағдай жасайдыШмалленберг ауруы деген жаңа ауру. Ол ... ... ғана емес ... ... ауру ... ... Бұл ауру ең бірінші 2011 жылдың екінші жарты жылдығында Германияда, Шмалленберг ауыл ... ... рет ... Бұл вирустық ауру. Сондықтан да әзірге оны емдеудің әдісі табылмаған. Вирусты жоюдың бір ғана жолы - ауру малды өртеу. ... ... ... ... ... жоқ, біз ... ... жалғастырамыз" деп отыр.Блютанг ауруы белгісіне оң нәтиже көрсеткен 12 мал бас анықталған болатын. Кейіннен шетелдердегі арнайы ... соң ауру ... ... Бұл ... бүгін Ауыл шаруашылығы министрлігінде өткен брифинг барысында ... ... және ... ... ... орынбасары Гүлжан Нұртазина мәлім етті.Алғашында блютанг белгісі байқалған малдарға қатысты ақпарат АҚШ-тың ветеринариялық қызметіне жазбаша хабарланған., - деді Г. ...     ...  -  ... ... қышқылдары, белоктар, ал кейде липидтер болатын және тек қана ... ... ... алатын бөлшектер. Көпшілігінде ферменттердің жоқтығынан олар клеткасыз ересек вирус бөлшектерін жасай алмайды, сондықтан   
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу туралы мәлімет11 бет
Вирустық аурулар жайлы ақпарат12 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.Вакцина дайындау принциптері.Адьюванттар, иммуномодуляторлар.Құтырық, аусыл, шмалленберг, блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу22 бет
Кәсіпорынға арналған қойма есебінің автоматтандырылған жұмыс орнын әзірлеу63 бет
Вирусология вирустардың жіктелу принциптері. Вирустарлың көбеюінің биогенетикаоық ерекшеліктері және көбейу сатылары14 бет
Вирустардың организмге енуі,таралуы,орналасуы.Инфеция түрлері және оларға сипаттама. Иммунитеттің механизмдері9 бет
Вирустық аурулар туралы мәлімет19 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.Вакцина дайындау принциптері. Құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары11 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.Адьюванттар,иммуномодуляторлар. Құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары15 бет
Иммундық жүйенің патологиясы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь