К. Д. Ушинский – орыстың ұлы классик-педагогы

Константин Дмитриевич Ушинский 1824 жылы Тула қаласында чиновниктің жанұясында дүниеге келді. Өзінің балалық және жастық шағын Чернигов губерниясының Новгород – Северск қаласына жақын жерде орналасқан әкесінің шағын жекеменшігінде өтті.
Орта білімді Новгород – Северск гимназиясында алады.
1840 жылы К.Д.Ушинский Москва университетінің заң факультетіне оқуға түседі, онда белгілі профессорлар (Грановскийдің және басқалар) лекциясын тыңдады. Студенттік жылдарда Ушинский әдебиетпен, театрмен қызыға айналысты, халықтың арасында сауатылықты тарату туралы армандады.
Алдыңғы қатарлы орыс зиялыларының арасында Ресейдің тарихи даму жолдары туралы, отандық мәдениеттің халықтығы туралы талас пікірлерді ол өз бетінше шешуге ұмтылды.
Университетті бітіргеннен кейін 22 жастағы К.Д.Ушинский Ярославль заң лицейінің профессорының міндетін атқарушы болып тағайындалды. Студенттерге ерекше әсер еткен өзінің лекцияларында Ушинский ғалымдардың халық өмірінен қол үзгендігін сынай оытырп, оны жақсартуға ғылымның көмектесуінің қажеттігі туралы айтты. Ол студенттерді өмірді, халықтың қажеттігін зерттеу, оған көмектесуге шақырды.
Бірақ жас ғалымның профессорлық қызметі көп ұзаққа созылмады.
Лицей басшылығы оның қызметінің осындай бағыты жастарға зиянды әсер ететіндігін, сол кездегі тәртіпке оларды қарсы қояды деп есептеп, көп кешікпей ол жұмыстан шығарылды. Ушинский үшін өмір сүру үшін күрестің ауыр жылдары басталады. Ол бірнеше жыл чиновниктік қызмет атқарды, журналдарда кездейсоқ, ұсақ әдеби жұмыстармен айналысты. Өз отанының игілігі үшін жан-жақты қоғамдық қызмет туралы армандаған оны осының барлығы қанағаттандырмады.
“Өз отаныма мүмкін болса, көп пайда келтіру – бұл менің өмірімнің бірде-бір мақсаты; мен соған барлық өзімнің қабілетімді бағыттауым қажет”, - деп жазды жас Ушинский.
60-жылдардағы қоғамдық-педагогикалық қозғалыс К.Д.Ушинскийдің педагогикалық көзқарасының қалыптасуына көмектесті. Осы қоғамдық – педагогикалық қозғалыстың әсерімен 1857-1958 ж.ж. “Тәрбие үшін журналда” өзінің “Педагогикалық әдебиеттің пайдасы туралы”, “Қоғамдық тәрбиенің халықтығы туралы”, “Мектептің үш элементі” және басқа да орыс
        
        К.Д.Ушинский – орыстың ұлы классик-педагогы
(1824-1870)
К.Д.Ушинскийдің өмірі мен педагогикалық қызметі.
Константин Дмитриевич Ушинский 1824 жылы Тула ... ... ... ... Өзінің балалық және жастық ... ... ...... ... жақын жерде орналасқан әкесінің
шағын жекеменшігінде өтті.
Орта білімді Новгород – Северск гимназиясында алады.
1840 жылы К.Д.Ушинский ... ... заң ... ... онда ... ... ... және басқалар)
лекциясын тыңдады. Студенттік жылдарда Ушинский әдебиетпен, театрмен қызыға
айналысты, халықтың арасында сауатылықты тарату ... ... ... орыс зиялыларының арасында Ресейдің тарихи даму
жолдары туралы, отандық мәдениеттің халықтығы ... ... ... ол ... шешуге ұмтылды.
Университетті бітіргеннен кейін 22 жастағы К.Д.Ушинский Ярославль
заң ... ... ... ... ... ... ... әсер еткен өзінің лекцияларында Ушинский ғалымдардың
халық өмірінен қол үзгендігін сынай оытырп, оны ... ... ... ... ... Ол ... ... халықтың
қажеттігін зерттеу, оған көмектесуге шақырды.
Бірақ жас ғалымның профессорлық ... көп ... ... ... оның ... ... бағыты жастарға зиянды әсер
ететіндігін, сол кездегі тәртіпке ... ... ... деп есептеп, көп
кешікпей ол жұмыстан шығарылды. Ушинский үшін өмір сүру үшін ... ... ... Ол ... жыл ... ... ... журналдарда
кездейсоқ, ұсақ әдеби жұмыстармен айналысты. Өз отанының игілігі үшін жан-
жақты қоғамдық қызмет ... ... оны ... ... отаныма мүмкін болса, көп пайда келтіру – бұл менің ... ... мен ... ... ... ... ... қажет”,
- деп жазды жас Ушинский.
60-жылдардағы қоғамдық-педагогикалық қозғалыс ... ... ... ... Осы ... ... қозғалыстың әсерімен 1857-1958 ж.ж. “Тәрбие үшін ... ... ... ... ... “Қоғамдық тәрбиенің
халықтығы туралы”, ... үш ... және ... да ... ... үлес ... ... мақалаларын жариялады. Бұл
мақалалар ... ... ... педагогикалық жұртшылыққа ... 1854 жылы ... ... ... ... институтында
орыс тілінің мұғалімі, кейіннен сол институттың ... ... Бұл ... ... өзін ... ... және зерттеуші
ретінде өзінің күші мен қабілетін жан-жақты көрсете білді. Ол оқу ... ... мен ... ... ... оқыту үрдісін
ұйымдастыру мен әдістемесіне көптеген жаңалық енгізді. Бұл ... ... ... ... ... ... жылы ... Смольныйдағы инабатты қыздар институтының
инспекторы болып тағайындалды. Онда ол түбірлі өзгерістер жүргізді: ... ... ... және ... ... ... оқу ... орыс
тілінде оқыту енгізді, педагогикалық сыныпты ашты, онда ... ... ... ... шақыртылды, тәрбиенушілер
каникулдар мен мейрамдарды ата-аналарында өткізуге құқығы болды.
Ушинский институтқа көрнекті ... ...... ...... тарихтан –
М.И.Семевский және басқалар.
Смольныйдағы кезеңде ол бастауыш оқыту үшін оқу ... ...... ... ... Ушинскийдің прогрессивтік қызметі
институттың тәрбиеленушілері және алдыңғы ... орыс ... ... жағымды қолдау тапты, институт әкімшілігі және Ушинскийдің
тарапынан институттан қуылған мұғалімдер оны құдайсызды, атеизмі, ... ... ... үшін ... ... жылы ол ... шығарылды. Оған бастауыш және әйелдерге
білім берудің қойылуын зерттеу және ... ... ... ... ... ұсынған болатынды. Бұл жол сапары шын мәнінде бүркемеленген
жер ... ... ... ... бәрі ... ... өте ауыр
әсер етті, ертеде байқалған өкпе ... ... ... ... өте ... сырқатына қарамастан, шетелде ерекше күшті жұмыс істеді: Германия
мен Швейцариядағы ... оқу ... ... ... ... сын ... ... отырып, зерттеді.
Шетелде 1864 жылы “Ана тілі” атты тамаша оқу ... ... ... ... оқытуға басшылық мұғалімдер мен ... ... ... жарық көрді. 1867 жылы Ушинский өзінің ең басты ... ... ... атты ... ... Бұл ... педагогика ғылымының құнды
да, сүбелі туындысы болып ... ... 1870 жылы 46 ... орыс ... ұлы перзенті
К.Д.Ушинский қайтыс болды.
Өзінің ... ... ... ... ...... ... Ол крепостнойлық правоның құлауын қызу қолдады,
Ресейдің ... ... ... ... ... ... және мәдени
жақсарту туралы қиялдады. Бірақ ол қоғамдық құрылысты революциясыз, ... ... ... деп ... ... ... дамуында Ушинский
идеализмнен материализмге бет бұрды бірақ бұл жол аяқсыз қалды.
Өзінің табиғатқа ... ... ... ... ... ... теориясы мен психологиясында оның материалистік ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
социологиялық мәселелерді түсіндіруде көптеген ағартушылар ... ... ... ... бс ... ... ... қарағанда оның
көзқарасында дін ерекше орын ... ... ... ... ... ... мойындай отырып, ғылым мен дінді анық ажырата білді.
Тәрбиенің халықтық идеясы туралы.
Ушинскийдің педагогикалық ... ... ... идея ... деп ... оның ... ... жағырафиялық, табиғи
жағдайларымен қалыптасқан әрбір ... ... ... деп ... ... ... айтқандай, басқа халықтардан өзінің мінез-
құлқының, тілінің және ... да ... ... ... әрбір халықтың
ерекшеліктері, бейімдіктері, қажеттіліктері оның халықтық деп ... ... ... ... ... ... ... арқа сүйеуге
қажетті бастаманы көре білді. Осыған ... ... ... мен ... ... жүйесін бірдей етіп көрсетудің кез-келген әрекетіне ол негізсіз
және зиянды деп ... ... ... ... тәрбие ғана, Ушинскийдің айтуынша,
“халықтық дамудың тарихи үрдісінде тірі орган болып табылады”.
Орыс халқына тән өзіндік ерекшеліктері болады. Ең ... ... ... 1) ... бойы сыннан өткен өз отанына деген терең
сүйіспеншілік сезімі, өзінің күшін ... оның ... ... ... ... ... білуге әруақытта даярлығы; 2)
жоғары азаматтық сезім, гуманизм; 3) шығармашылық энергияның байлығы.
Ушинскийдің пікірінше, орыс халқының рухы және ... ... ... ... негізде құрылуы қажет екендігін білдіреді.
Қандай ма болмаысн ... ... ... орыс ... оның қажетті тәрбие күшінен айырған болар еді.
Халықтық идея ... ... ... ... ... ... жоғарғы бөлігіне тән халыққа
аристократиялық - өркөкіректікпен қарауға ... ... Өте ... ... ... ... ... күштің, тамаша өлмейтін құндылықтардың
қайнар көзі” дей келіп, ол “қарапайым” ... ... ... және ... ... ... халықтыққа тән келесі белгісі – бұл
жұртшылық. ... ... ... өз ... ауқымды атмосфераны
талап ететіндігі және өзіндік кең ... ... ... ... ... ... ... сенімді болды.
Ушинский былай деп жазды: “Халықтың өзі және оның ұлы адамдары
болашаққа жол ... ... тек ғана осы ... ... ... идеяны басшылыққа ала отырып, халық ... ... ... ... ... ал ... ... ісі олардың ана тілінде
іске асуы қажет, ол халықтықтың ең ... ... ... ... ... ... өз ана тілінде оқыту ... ... ... ... ... рухани күштері мен қабілеттіктерінің жемісті
дамуын қамтамасыз ететін ең негізгі құралынан айырған болар еді.
К.Д.Ушинский ... ... ... және мектепте оқыту және
тәрбиелеуді ана тілінде іске асыруға аянбай табандылықпен күресті. Бұл
алдыңғы ... ... ... ... Ол ... ... ... балалардың күштері мен қабілеттіктерінің табиғи дамуын тежейді,
ондай мектеп балалардың және ... ... үшін ... және ... дәлелдеді.
Ушинскийдің пікірінше, ана тілі “халықты әлі де кітаптар, мектептер
болмаған кезде де оқытқан және өркениет пайда болғаннан кейінде оны оқытуды
жалғастырған ұлы ... ... ... табылады”.
Осыдан келіп, ана тілі “негізгі құрал болып табылады, ... біз ... ... ... одан ... ... К.Д.Ушинский элементарлық білім берудің басты міндеті ана тілін
меңгеру деп есептеді.
Ушинский ерте кезден бастап, балалардың тілі мен ойын ... ... ... ... бұл ... күні ... дейін өз мәнін жойған жоқ.
Тіл дамыту ойлауды дамытумен байланысты екендігін дәлелдеді, ой мен ... ... ... тіл-ойды сөз арқылы беру.
Ұлы классик - педагогтің халықтық идея, ана тілінің болашағы туралы
айтқан қағидаларының бүгінде ... күн ... ... ... ... атап ... жөн. Ұлттық идея, ана тілі мәселесі қай ... ... ... ... ... ... аңғару қиын емес.
К.Д.Ушинский “Ана тілі” атты белгілі мақаласында былай деп жазды:
Тіл – бұл ... ... ... өмір ... ... болашақтағы халықтың
ұрпағын бір ұлы тарихи тұтастыққа біріктіретін ең өміршең, дәмді және ... Ол тек ғана ... ... білдіріп қоймайды, ол өмірдің
өзі. Егер халықтың тілі жойылса, халық та болмайды.
Адамгершілікке тәрбиелеудің жолдары мен ... ... ... ... ... жеке тұлғаны
адамгершілікке тәрбиелеу деп түсінді Ушинский. Адамгершілік ... ... ... орын ... ... ... және еңбек тәрбиесімен тығыз байланысты.
Адамгершілік тәрбиесінің негізгі ... ... ... деп
есептеді. Ол оқытудың тәрбиемен тығыз байланыстылығын айта ... ... ... ... ... ... Ушинский барлық оқу пәндері өте
бай тәрбиелік мүмкіншіліктермен ... атап ... ... оқу ... ... ол ана ... ерекше бағалады
және ана тілін меңгере отырып, балалар тек ғана ... алып ... ... ... ... ... оның рухани өмірімен, моральдық
ұғымдарымен және түсініктерімен танысады.
К.Д.Ушинский ... ... ... ... ... деп ... көп ... балалардың санасына жетпейтін орынсыз
өсиет ... және ... ... ... тәрбиесінің негізгі құралдарының бірі
сендіру деп түсінді, көп жағдайда ... ... ... орынсыз
өсиет айтудан және үгіттеуден сақтандырды.
К.Д.Ушинский балаларда әдеттерді қалыптастыруға ерекше мән берді.
Әдеттерді ... ... ол өте ... ... анықтады: неғұрлым
адам жас болған сайын, солғұрлым оның бойында әдет тез ... ... тез ... болады және неғұрлым қарт болған сайын әдеттерді жою,
солғұрлым қиындай түседі. Ушинский ... ... ... тәрбиелеу
бойынша көптеген құнды кеңестерді ұсынды. Ушинскийдің әдеттерді тәрбиелеу
туралы ұсыныстары мен кеңестері күні ... ... өз ... ... жоқ.
Ушинскийдің пікірі бойынша, адамгершілік тәрбиесінің құралдарына
төмендегілерді жатқызды:
1) оқыту (бұл жағдайда оның оқу ... мәні ... ... тіл ... білімді хабарлау және адамгершілік тәрбие ... ... жеке ... ... ... жас рух үшін ешнәрсемен
өзгертуге ... күн ... ... ... ... ... мән ... оқушылармен дұрыс қарым-қатынас жасай білу (педагогикалық такт);
3) ескерту шаралары;
4) мадақтау және жазалау.
Адамгершілік тәрбие балаларда адамдарды құрметтеу және ... ... ... ... ... әділ ... жасай
білу.
Соқыр, таяқ тәртібіне қарсылық білдіре отырып, Ушинский былай деп
жазды: “Ескі ... ... ... мен жазалауды бөліп беретін
мұғалімге деген қорқыныш пен ... ... Бұл ... ... тән ... ... ... бағынуға мәжбүр етті: қозғалмауға, іш
пысушылыққа және жауыздыққа үйретті”.
Ушинский этикалық көзқарасының ... ... және ... ... теориясын атай отырып, сонымен бірге біз оның
адамгершілігі дінмен бірігетіндігін ... ... ... оның ... ... атап өтпеу дұрыс болмаған болар еді.
Егер Ушинскийдің ... ... ... алғашқы кезде
діни сипат басым болса, одан кейінгі көзқарасында адамгершілік тәрбиеде
басты орынды ... ... ... борыш сезімі билеген өз
отанының белсенді азаматын даярлауға берілді.
Ушинский адамның ... ... ... ... еңбек деп есептеді.
Өзінің “Еңбек, оның психикалық және тәрбиелік маңызы” атты мақаласында ... ... ... жасаудың және адамды дене, ... ... ... ... ... да болып табылатындығын
атап өтті.
Оқытудың дидактикалық негіздері.
Ушинскийдің дидактикалық көзқарастары ерекше тереңдігімен ... ... Ол ... ... ... жас кезеңдерін
және олардың психологиялық ... ... ... құруды талап
етті. Оның ішінде оқыту кезінде шәкірттердің зейінін пайдалану туралы құнды
ұсыныстар жасады. Ол ... екі түрі ... атап ... ... ... және ... ... еріксіз зейін. Сонымен қатар ол ес және
есте сақтау туралы айта келіп, қайталау арқылы ... ... ... ... ... есін ... қажеттігін атап көрсетті.
Ушинский оқытудың дидактикалық негіздерін жасады, ... ... ... ... ... ... құрылу қажеттігін атап өтті.
Ушинскийдің балалардың жас және психологиялық ерекшеліктерін қатаң
ескеріп ... ... ... “Психологияға негізделген педагогика адамның
табиғатына сәйкес оның жан дүниесін дамыту туралы бізге кеңес береді”. ... ... ... ... ... ең ... ... лайықтылықты
қамтамасыз ету қажет. Баланың шамасы келмейтін міндеттерді жүктеуге жол
беруге болмайтындығын Ушинский атап көрсетті.
Сонымен ... ... оқу ... өте жеңул болмау керектігін
ескертті. Өте ... ...... ... мен ... ескерткен болатынды.
Оқыту оқушылардың дербестігі негізінде құрылуы және олардың ... ... ... ... және өз ... әрекеттенуін шектей
беруге болмайтындығын ескерте келіп, олар мүмкіншілігіне қарай өз ... ... ... ... осыған үйрету және оларды басқару қажет.
Оқушылардың білімінің берітігін Ушинский жақсы ұйымдасқан оқытудың
бөлінбейтін белгісі деп ... ... ... және ... ... балалардың ақыл-ой күштері мен ... ... ... ... - деп жазды Ушинский, - әруақытта жақыннан және белгілеп
бастау, одан әрі ... көшу ... ... ... ... отырып, Ушинский ерекше табандылықпен ... ... ... ... ... ... ... ойлайды. Осыдан
келіп, балалар үшін көрнекілік оқытудың қажеттігі туындайды, ол дерексіз
ұғымдарға және сөздерге ... ... ... қабылдайтын нақты
образдарға негізделеді”, - деген болатынды Ушинский.
Ушинский әруақытта да оқыту тек ғана танымдық емес, ... ... ... . ... ... ... ... көрсеткіші өзінің сабақ
беруінде мұғалімнің танымдық және тәрбиелік мүмкіншілігі толық көлемде
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып, антропологиялық ұстанымдарды, әлеуметтік –
философиялық ғылымдардың қағидалары тұрғысынан келді.
Педагогикалық антропологияның “бірінші томына ... ол ... ... ... ... отырған біздің еңбегіміздің бірінші бөлімі
тікелей ... ... ... ... ... ... үшін ... бар. Сондықтан да біз бірінші бөлімді бқлек шығару туралы шешімге
келдік”.
Ұлы ғалым, орыстың ғылыми ... ... ... ... ... қатар көрнекті әдіскер-мұғалімдердің мұғалімі. Бірдей
ерекше жетістікпен ол өзінің адам туралы тәрбие пәні ... ... ... және ... ... “Балалар әлемі” және “Ана тілі”
тамаша оқулықтарын ... ... ... ... жақтады. Ол сабақ оқу
жұмысын ... ... түрі ... және ... ... өткізуді сипаттайтын негізгі белгілерін анықтап берді. Бұл
белгілерді төмендегіше түсіндіруге ... ... ... ... басты түйінін немесе негізгі деректі алға
қоя білу ептілігі
2) жаңа сабақты бұрынғы балалардың ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейдегі қызығушылығы мен белсенділігін
қамтамасыз ету,
4) сабақ кезінде хабарланған шәкірттердің ... ... ... ... ... ... ету,
1) сыныпта үлгілі талап пен тәртіптің болуы.
Оқытудың үрдісінде әртүрлі әдістер мен тәсілдерді қолданудың
қажеттігін ... ете ... ... ... ... ... оқыту, мұғалімнің әңгімесі, әңгіме, жаттығулардың әртүрлі
түрлері (ауызша, ... ... деп ... қайталауға ерекше мән берді. Оның пікірінше, біржүйелі
өткізілген қайталауларсыз шәкірттерді қажетті білім көлемі ... ... ету ... ... ... ... педагогикалық тәсілді өте жоғары бағалады. Осы
тәсілдің көмегімен ... ... ... ... мен ... ... анық та және дәл қол жеткізуін айтқысы келді. ... ... ... оқыту үшін дыбыстың, жазу-оқудың ... ... ... бұл әдіс ... ... ... кеңінен
қолданып, өзін ақтады. Бүгінгі мектеп тәжірибесінде кеңінен қолданылып
келеді.
К.Д.Ушинский ...... ... (“Педагогикалық
антропология”) атты ... ... ... ... ... ... ұсынды және негіздеді.
“Егер педагогика адамды барлық жағынан тәрбиелегісі келсе, онда ол
ең алдымен оны жан-жақты білуі қажет...”
Адамды зерттейтін ғылымдардың ... ... ... ... психологияны бөліп көрсетті, ол педагогке адам ақзасы туралы
және оның ... ... ... ... ... беріледі,
балалармен тәрбие жұмысын жүргізуді ... үшін ... ... ... ... ол сол ... ... жетістіктерге
сәйкес дидактиканың оқыту теориясының психологиялық негіздерін талдады.
К.Д.Ушинский психологияның көзқарасы тұрғысынан негізгі оқытудың
тәрбиелік ... ... ... негіздеді: көрнекілік,
біржүйелік және бірізділік, оқу материалының беріктігі.
Ушинский тәрбие мен оқытудың қызметін ... мен ... ... ... ... Ол оқытуды тәрбиенің негізгі құралы ретінде
қарастырды.
Ушинский формальдық және материалдық ... беру ... ... ... ... ... ХІХ ғ.дидактикада екі түрлі теория өмір
сүруді формалды және материалдық білім беру ... ... ... (негізінен классикалық білім беруді
жақтаушылар) жақтаушылардың айтуынша, ... ... ... ... – бұл
есті, зейінді, ойлауды, тілді, қабілеттілікті дамыту, оған ... ... ... ... оқу ... ... ... жақын болуға ерекше мән берді. Олар орта мектепте латын және грек
тілдерін оқытуға қарсы ... ең ... ... ана тілі мен ... жаратылыстануға және жаңа шет тілдеріне арнады, бірақ
оқушылардың ақыл-ойын ... ... мән ... бұл екі ... да ... ... ... сонымен
қатар оқушылардың ақыл-ойын, қабілеттілігін дамытудың да, сонымен ... ... ... атап ... бастауыш оқыту үшін екі оқу кітабын құрастырды. “Ана
тілі” алғашқы бастап оқыту үшін ... ... ... онда орыс
тіліне ерекше мән беріледі. Бұл оқулықтар ... ... ... ... пайдаланылды. “Ана тілінің” І бөлімі 150 ден астам басылып
шықты. Бұл кітаптан орыс ... ... ... тәрбиеленді.
Ушинскийдің оқулықтарының үлгісімен Ресейдің орыс емес ... ... ... ... жеке басының үлгісі.
Өмірмен, қазіргі кезеңмен байланысты дұрыс ұйымдастырылған мектепте,
К.Д.Ушинский өз ... шын ... және оның ... ... ... ...... басты рольді берді. Адам, педагог-
гуманистің тұжырымдауынша, қоғам үшін ұлы байлықтың ... ... ... мен жан ... ... қоршаған ортаны оның танымымен байытатын
мұғалімнің шығармашылық қызметінің нәтижесінде ол ержеткен соң, ... ... ... ... ... ... ... айналдырды.
Оқыту мен тәрбие үрдісін мұғалімнің жеке басының жігерлендіретін
ықпалынсыз елестету мүмкін ... ... ... да тәрбиешінің жеке
басына негізделуі ... ... ... және ... ... ... ... орталығы, қаншалықты жетілдіргенмен, тәрбие ісінде жеке
адамды ... ... ... ... тәрбиеленушіге тікелей әсерінсіз
мінез-құлыққа сіңерліктей шын тәрбие беру мүмкін емес”.
Мұғалімнің жеке басы бұл ... ... ... ... үшін күн ... жарқын сәулесі. Осындай “күн көзінің жарқын
сәулесі” болуы үшін қатаң белгіленген ... және ... ... ... ... және ... негізінде қалыптасқан берік педагогикалық
сенімдермен қарулануы керек. ... ... ... нағыз тәрбиеші
бола алмайды ол қарапайым чиновниктің деңгейінде қалады. Ушинский чиновник
тәрбиеші емес деген болатынды. Тәрбиешіге өз ... ... және ... ... салу және ... ... қызметі арқылы табанды жүргізу қажет. Жас
ұрпақты халықтық рухта тәрбиелеуге лайықты халық ... ең ... ... тән ... ... өте ... ... даярлау үшін Ушинский мұғалімдер семинарияларын
ұйымдастыруды ұсынды, ал орта мектептің ... ... ... ... ... ... Ушинский мұғалімдер
семинарияларының жобасын жасады, ... ... ... қатарлы
земстволардың тәжірибесінде іске асты.
Семинарияның оқу ... ол орыс ... ... арифметканы,
жағырафияны, тарнихты жаратылыстануды енгізді, болашақ мұғалімдерді ауыл
шаруашылығы мен медицина салаларынан ... ... ... ... ... оқу курсында ерекше орынды психологияны,
педагогиканы және бастауыш білім беру ... ... ... тәжірибеге арнады.
Ушинскийдің пікірінше, мұғалім білім беру саласындағы қол ... ... ... керек, ол өзінің білімін және ... одан әрі ... ... ... ... ... әдебиеттің пайдасы” (1857),
“Мұғалімдер ... ... (1861), ... ... (1862) атты ... ... даярлаудың және мұғалімдік
мамандықтың қоғамдағы ерекше орнына ... ... ... талдау
жасайды. Мұғалімнің қоғамдағы орны, оның мәртебесі, университеттер мен
педагогикалық орындарында мұғалім ... ... ... ... де ... ... отырған маңызды мәселелердің бірі болып табылады. ... өтсе де, ұлы ... ... ... ... қағидаларын
бүгінгі мектеп тәжірибесі мен тәрбие жүйесінде кеңінен пайдалануға болады.
К.Д.Ушинскийдің педагогикалық мұрасы және оның
басқа халықтардың алдыңғы ... ... ... ұлы орыс педагогі, Ресейде халық мектебінің негізін
салушы, ... ... ... ... тамаша оқу кітаптарының авторы
болып табылады. Ол – ... ... ...... халық мұғалімдерін даярлаудың жүйесін ... ... ... ... ... педагогикалық жұмысында Ушинскийдің
шығармаларын ... ... ... ... ... бір топ ... мектебінің
ақындарын әкелсе, сол сияқты Ушинскийдің педагогикалық ғұламалығы 60-70
жылдардың тамаша педагогтардың жаңа ... ... ... ... ... Д.Д.Семеновтың,
Л.Н.Мадзалевскийдің, В.П.Вахтеревтің, Д.И.Тихомировтың, И.Н.Уляновтың ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, ең алдымен
ауызға ілінетіні тәрбие пәні адам ... ... де ... ... ... ... ... ретінде педагогика теориясын,
оның ішінде педагогика ғылымы және ... ... ... ... ... ойлары,
тәрбиенің халықтық идеясын күн тәртібіне орынды қоя ... жеке ... және ... ... адамгершілік, еңбек тәрбиесінің жеке
адамды қалыптастырудағы орны, еңбектің тәрбиелік және психологиялық сипаты
туралы, дидактиканың көптеген мәселелерін жан-жақты талдауы, мұғалім ... ... ... ... ... ... ... жатыр.
К.Д.Ушинскийдің педагогикалық көзқарасының қазақтың, грузиннің,
армяннің, татардың, азербайжанның, ... және т.б. озық ... ... ... ... ... ... зор болды.
Ендеше сол кездегі педагогикалық ойдың биік шынары К.Д.Ушинскийдің
жүйесі Ресейдің шет аймақтарын мекендеген ... ... ... ... ерекше ықпалын тигізгені анық. Қазақстанда,
К.Д.Ушинскийдің ілімін тікелей жалғастырушы, оны ... осы ... ... ... ... ... ағартушысы Ыбырай Алтынсарин болды.
Ыбырай Алтынсарин орыс ... ... оның ... ... ... ... ... халық мектебінің
қоғамдық міндеттерін толық ашып берді.
Ыбырай ... ... ... ... ... білім берудің негізін салушылар, сол замандағы ... ...... Л.Н.Толстой, Н.Д.Карф және т.б. үлкен
әсер етті. Ыбырай К.Д.Ушинский сынды өз ұстаздары ізімен жүре ... ... ... ... ... ... ... ашты. Әсіресе, бұл ретте де оған
Ушинскийдің Ресейде әйелдерге білім беруде ... ... ... ... ... ... ... оқушыларға білім беру және оқыту әдістемесін
жақсарту мақсатында К.Д.Ушинскийдің “Балалар әлемі”, “Ана тілі” үлгісімен
орыс-қазақ бастауыш ... үшін жаңа ... ... ... біз ... ... ... үшін оқулықтар жасауда
Ушинскийден тікелей үйренгендігін ... және де ... ... ... ... тұрмыстық ерекшеліктеріне байланысты іс жүзіне
асырғандығы оның ... ... да ... ... Осы ... жазған “Қазақ мектептеріне орыс тілін үйретуге басшылық” деген
екі оқу құралы да ... ... ... ... өмірге әкелуіне Ушинскийдің
педагогикалық көзқарасы мен оның “Балалар әлемінің” зор ықпалы болды.
К.Д.Ушинскийдің ... ... ... ... ... ... ... педагог-ғалымы, әрі психологы,
педагогика ғалымдарының тілінде ол ... ... ... ... ... ... зор ... жан-жақты зерттеп, оған талдау
жасады. Соның нәтижесінде ... ... ... ... ... атты ... дүниеге келді. Бұл
Ушинскийдің педагогикалық және психологиялық ... ... ... ... ... педагог К.Д.Ушинский жайында Т.Тажибаев: “Педагогика ғылымының
саласында К.Д.Ушинскийді педагогикалық ... ... ... Я.А.Клменский
және Песталоццимен қатар қоюға болады. Орыс ... ... ... ... ... ... және басқалары
қадірлі болса, Ушинский де сондай қадірлі”, - деп ерекше жоғары бағаланған
болатынды.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
К.Д.Ушинский – орыстың ұлы классик-педагогы (1824-1870)6 бет
К.Д Ушинскийдің халықтық ойын туралы пікірі9 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
XVII – XVIII ғасырлардағы демократиялық педагогиканың дамуы6 бет
Мишель Монтень және Джон Дьюйдің тәрбие мен оқу туралы ойлары10 бет
Қазақстанда ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы білім беруге қойылатын талаптар35 бет
Өндірістік оқуды ұйымдастыру және арнайы пәндерді оқыту әдістемесі16 бет
PHP- мен бірге жұмыс істейтін сервердің классикалық құралы- APACHE +PHP+MySQL44 бет
«Классика ғасыры» деп аталатын ХІХ ғ. мәдениеті3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь