Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар

І.Кіріспе.
В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.
ІІ.Негізгі бөлім:
Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.
Табиғи ресурстардың классификациясы.
Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.
ІІІ.Қорытынды.
Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері
«Биогеохимия» терминін В.И. Вернадский енгізді. «Био» - тірі организм-дерге, «Гео» - тау жыныстарына, топыраққа, ауаға, суға жатады.
Биогеохимиялық айналым – бұл химиялық элементтердің, протоплазма-ның барлық негізгі элементтерінің сыртқы ортадан тірі организмге және қайтадан сыртқы ортаға айналуы. Бұл процеске экожүйенің биотикалық та, абиотикалық та бөлігі қатысады.
Экожүйелердегі заттар ағындарының маңызды қасиеті олардың циклділігі болып табылады.
Заттар айналымында екі бөлікті немесе екі қорды ажыратады:
1.қол жетпейтін (резервтік) қор – негізінде тірі организмдермен байланыссыз қрзғалатын заттың үлкен массасы; биотикалық фазадан өтпейді (мысалы, көміртектің резервтік қоры – бұл атмосферадағы, мұхиттағы, атқылаған тау жыныстарындағы, кальций карбонаты, көмір, мұнай түзілім-деріндегі органикалық емес қосылыстар);
2.қол жетерлік (айырбас) қоры – организмдер мен олардың тікелей қоршаған ортасы арасындағы жылдам айырбасты сипаттайтын кірі, бірақ аса активті қор; заттар биотикалық фазаға енгізілген (мысалы, көміртектің айырбас қоры – бұл активті көміртек массасы, ол көмірсулары бар фотосинтез процесінде ассимиляцияланады, сонан соң өсімдіктердің тыныс алуына қайта жұмсалады)
В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.
Биосфера туралы тұтас ілімнің негізін салған көрнекті орыс ғалымы, геохимик В.И.Вернадский (1863 – 1945) болды. Ол Жердің химиялық құрылысын тіршілік химиясымен байланыстыра отырып, жер бетін өзгертудегі тірі ағзалардың рөлін ашып берді. В.И.Вернадский оларды «тірі заттар» деп атаған. В.И.Вернадский биосфера туралы ілімін қазіргі дүние жүзінің ғалымдарына толығымен мойындатты.
Сонымен, эволюция барысында Жер ғаламшарының айналасындағы тірі ағзалардың тіршілігіне қажетті және қолайлы ерекше қабық немесе биосфер пайда болды.
Қазіргі замандағы биосфера өзіне литосфераның жоғарғы жағын және атмосфераның төменгі жағын толығымен, гидросфераны да енгізеді.
Гидросфера – жер ғаламшарындағы барлық су айдындарын құрайды. Оған жер бетін алып жатқан мұхиттар мен теңіздер, өзендер мен көлдер, жерүсті және жерасты суларын жатқызады. Гидросферада тірі ағзалар массалары біркелкі орналаспаған.
1.А.К.Бродский.Жалпы экологияның қысқаша
2.Оспанова. Экология.
3. Экология және табиғатты тиiмдi пайдалану: Оқулық / Ә.С.Бейсенова және т.б.- Алматы: Ғылым, 2004.- 328 б.
4. Үпішев Е.М. Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау : Оқулық /- Алматы : Экономика, 2006. - 480 б.
5. Ұ.Б.Асқарова, Экология және қоршаған ортаны қорғау, Алматы, 2007
6. Ж.Ж.Жатқанбаев, Экология негіздері, Алматы, 2004
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік униврситетіСӨЖТақырыбы: Орындаған:Кабирова А.Ф. Топ: ... ... ... ... 2015 жЖоспарІ.Кіріспе.В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.ІІ.Негізгі бөлім:Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану негіздеріІ.Кіріспе. терминін В.И. Вернадский енгізді.  - тірі организм-дерге,  - тау ... ... ... суға ... айналым  -  бұл химиялық элементтердің, ... ... ... ... ... ... тірі ... және қайтадан сыртқы ортаға айналуы. Бұл процеске экожүйенің биотикалық та, абиотикалық та бөлігі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.Заттар айналымында екі бөлікті немесе екі қорды ажыратады:1.қол жетпейтін (резервтік) қор  -  ... тірі ... ... ... ... ... ... биотикалық фазадан өтпейді (мысалы, көміртектің резервтік қоры  -  бұл ... ... ... тау ... ... ... көмір, мұнай түзілім-деріндегі органикалық емес қосылыстар);2.қол жетерлік (айырбас) қоры  -  организмдер мен олардың тікелей ... ... ... ... ... ... ... бірақ аса активті қор; заттар биотикалық фазаға енгізілген (мысалы, көміртектің айырбас қоры  -  бұл активті көміртек массасы, ол ... бар ... ... ассимиляцияланады, сонан соң өсімдіктердің тыныс алуына қайта жұмсалады)В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Биосфера туралы тұтас ілімнің негізін салған көрнекті орыс ... ...  ... (1863  -  1945) ... Ол ... ... құрылысын тіршілік химиясымен байланыстыра отырып, жер бетін өзгертудегі тірі ... ... ашып ... ... ...  деп ... ... биосфера туралы ілімін қазіргі дүние жүзінің ғалымдарына толығымен мойындатты.Сонымен, эволюция барысында Жер  ... ... тірі ... ... қажетті және қолайлы ерекше қабық немесе биосфер пайда болды.Қазіргі замандағы биосфера өзіне  литосфераның жоғарғы ... және ... ... ... ...  ... да енгізеді.Гидросфера  -  жер ғаламшарындағы барлық су айдындарын құрайды. Оған жер ... алып ... ... мен ... ... мен ... жерүсті және жерасты суларын жатқызады. Гидросферада тірі ағзалар массалары біркелкі орналаспаған. Негізгі масса, фитопланктондар су ... (50-80 ... ... күн ... ... ... нәтижесінде фотосинтез процесі жүретін қабаттарында кездеседі. Тірі ... ... км. ... де ... ... ... погонофорлар кездескен).Литосфера  -  (грекше  -   --  тас) жер шарындағы құрлықтың беткі қыртысты ... ... ... ... тірі ... 2-3 ... де ... ауа қабаты атмосфера деп аталады. Құрлықтың  үстіңгі 100км  биіктікке дейінгі бөлігінде атмосфера қабаты орналасқан. Оның шеті жер ... тірі ... ... ...  ... ... қорғайтын ерекше қабат  --  озон  қабатымен шектеседі, оның тіршілік үшін ... ...  деп те ... ... ... үш ... ... литосфера, атмосфера) тірі ағзалар тіршілік етеді (В.И.Вернадский бойынша, тірі денелер).Жалпы алғанда биосфера үшін биогеохимиялық айналымдарды екі негізгі түрге бөлуге болады:1.атмосферада ... ... ... қоры бар газ тәрізді заттар;2.жер қыртысында резервтік қоры бар жауын-шашын циклі.Биосферадағы негізгі биогенді заттар ... ... ... Су  -  кез ... тірі организмдер құрамындағы қажетті зат. Негізгі масса  -  су планетада гидросферада шоғырланған. Су қоймалары бетінен булану атмосфералық ... ... ... оның шықтануы жауын-шашындар тудырады, су ақырында олармен мұхитқа ... ... Бұл ... Жер ... ... ... айналымын құрайды.Жеке экожүйелер шегінде үлкен айналымды күрделілендіретін және оның биологиялық маңызды бөлігін қамтамасыз ететін процестер жүзеге асырылады. Қағып алу процесінде ... ... ... жер ... ... бұрын атмосфераға булануына мүмкіндік туғызады. Топыраққа жеткен жауын-шашын суы оған сіңеді және не топырақ ылғалы түрлерінің бірін түзеді, не ... ... ... жартылай топырақ ылғалы капиллярлар бойымен үстіңгі бетке көтерілуі және булануы мүмкін. Ылғал топырақтың аса терең қабаттарынан өсімдіктер тамырларымен сіңіріледі; оның бір ... ... ... және ... ...  -  бұл ... экожүйеден атмосфераға жиынтық берілуі. Оған физикалық буланатын су да, өсімдіктермен транспирацияланатын ... да ... ... ... әр ... үшін және әр ... ... аймақтарда әр түрлі.Егер топыраққа сіңген судың мөлшері оның ылғал ... ... ... ол ... ... ... ... және олардың құрамына кіреді. Жер астындағы ағынды топырақ ылғалын гидросферамен байланысты-рады.Сонымен, судың экожүйелер аралығындағы айналымы үшін қағып алу, ... ... және ... ... аса ... ... су айналымы көміртектен, азоттан және басқа элемент-терден айырмашылығында судың жинақталмауымен және тірі ... ... ... арқылы шығынсыз дерлік өтуімен сипатталады; экожүйе биомассасын қалыптастыруға жауын-шашындармен түсетін ... тек 1%-ға ... ғана ... ... ... көміртек көптеген түрлерде, соның ішінде органикалық қосылыстар құрамында бар болады. Осы ... ... ... негізінде жатқан органикалық емес зат, - СО2көмірқышқыл газы. Табиғатта көмірқышқыл газы атмосфераның құрамына кіреді, ... ... ... ... ... ... ... процесінде органикалық заттар құрамына кіреді, оның нәтижесінде СО2 және Н2О негізінде қант ... Әрі ... ... басқа процестері осы көмірсуларды аса күрделілерге (крахмал, ... ... ... ... және т.б. ... Осы қосылыстардың барлығы фотосинтез-дейтін организмдер трактарын құрып қана қоймай, сонымен бірге жануарлар мен жасыл емес өсімдіктер үшін органикалық заттар көзі ... алу ... ... ... ... ... ... тотықтырады; бұл процестің соңғы өнімі, СО2, сыртқы ортаға шығарылады, онда фотосинтез процесіне қайта ... ... ... ... құрамында көміртек бар органикалық қосылыстары олар өлген соң организмдермен  -  редуценттермен биологиялық ыдырауға ұшыратылады, оның ... ... ... ... айналымға қайта түседі. Бұл процесс топырақтық тыныс алудың мәнін құрайды.Көміртектің көп бөлігі мұхиттарда болады. Атап ... ... СО2 ... осы ... ... ... Мұхит ауадан көмірқышқыл газының артығын жұтады, оның нәтижесінде карбонаттық және бикарбонаттық иондар түзіледі. Кері ... те бар ... оның ... ... газы мұхиттардан атмосфераға бөлінеді. Сонымен, мұхит СО2 концентрациясын атмосферада ... ... ... ... ... ... араласпағанша сақтайды.Азот айналымы.Азот атмосферада газ түрінде болады. Атмосфералық азот оны органикалық қосылыстар мен нитраттарда ... ... ... ... мен ... ... әрекетінің арқасында ғана тірі материяның бөлігі болады. Ірі бұршақ тұқымдас өсімдіктер (беде, жоңышқа, соя, ақ ... ... ... ... түзіледі, оларда азотты белгілейтін бактериялар тіршілік етеді.Азоттың бір бөлігі теңіздер мен мұхиттардың терең түптік түзілімдерінде шөгіп, айналымнан ... ... бұл ... орны ... ... атқылағанда азоттың бөлінуімен толығымен дерлік толтырылады.Жануарлар мен өсімдіктер азотты нитраттар түрінде ... ... көп ... ... ... ... көмегімен тірі жүйелерге түседі. Аммиак тірі заттың ыдырауы процесінде бөлінеді. ...  -  ... ... соң ... ... Кейбір бактериялар газ тәрізді азотты бөліп, нитраттарды ыдырату қабілетін иеленеді.Адам қоршаған ортаға оның ауыл шаруашылықтық (тыңайтқыштар енгізу) және ... ... ... ... ... қызметінің нәтижесінде айналатын жаңа нитраттар мен азоттың газ тәрізді оксидтерін енгізіп, азот айналымына әсер етеді.Биогенді катиондар айналымы. Тірі организмдердің зат ... ... әр ... ... қажетті қатысады. Олардың кейбіреулері аса көп мөлшерде болады және ... ... ... ... калий, кальций, магний осындай. Басқалары аз (құрғақ заттың миллиондаған үлестері), бірақ, соған қарамастан, өмірлік қажет мөлшерде болады. Бұл ... ... мыс, ... және т.б. катиондары, олар микроэлементтерге жатады.Құрлықтағы биогенді катиондардың басты көзі топырақ болады, олар тау жыныстарының ... ... ... Тамыр жүйесі арқылы олар  -  өсімдіктерге, ал ... ... ... ... қоректенетін организмдерге және қорек тізбектерінің жоғарғы буындарына түседі. Жануарлар бұл элементтерді жартылай және ... ... алуы ... ... ... Экскременттерді және өлі организмдерді минералдандыру биогенді элементерді топыраққа ... және ... ... ... енгізу үшін қолайлы етеді. Осы қарапайым цикл өзендерге және сонан соң теңіздерге беттік ағатын биогенді ... ... ... ... топырақтан жаңбыр суларымен сілтісіздендірілуі өсімдіктердің тамыр жүйелерінің ... ... Ауыл ... ... жинағанда биогенді элементтердің шығарылуы болмай қалмайды; оның орнын органикалық және ... ... ... арқылы толтыру проблеманы жартылай ғана шешеді.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Қалаларда, әсіресе, өнеркәсіп, өндіріс орындары бар қалаларда ауа ...  ... ... ... ... ... отыр. Өскемен, Риддер, Алматы, Шымкент, Ақтөбе, Теміртау секілді қалалар сол бұрынғы ластанған күйлерінде. Ал қоршаған ортаны ластаушы-қазандықтарға айналып отырған ең ірі ... ...  ,  ...  және  корпорациясы. Мұндай кәсіпорындарға министрлік тарапынан тиісті шаралар ... ... ... ... - ... өз ... қамтамасыз ету және көздеген мақсатына жету үшін пайдаланатын қоршаған ортадағы заттардың, ... ... ... жиынтығы. Оларға ауа, күн, жел, су, жер, орман, табиғи құрылыс материалдары, пайдалы қазбалар және т.б. жатады.Табиғи ресурстардың бірінші ... - ... ... ... сәйкес олар табиғи құбылыстар (күн энергиясы, жел, мұхиттардағы су деңгейінің көтерілуі мен ... ... ... ... ... ... ... заттар (су, ауа, топырақ) және пайдалы қазбалар (мұнай, алтын, т.б. әртүрлі рудалар) болып бөлінеді. Сонымен ... ... ... ... ... ... бағалы тастар, тұз) және өңдеуді қажет ететін (мұнай, синтетикалық тыңайтқыштар) болуы мүмкін.Табиғи ресурстардың екінші белгісі - ... ... ... ... оларды сарқылатын және сарқылмайтын деп бөледі.Сарқылмайтын табиғи ресурстар - табиғатты ұзақ пайдалану кезінде саны мен ... ... ... ... қана ... ... ... құбылыстар және денелер. Мұндай ресурстарға Күн энергиясы, жел энергиясы, қозғалыстағы су энергиясы, жер қойнауы энергиясы жатады. ... ... ... мен суы саны ... ... мүмкін, бірақ адамның тіршілігі барысында сапасы төмендеуі әбден мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... мен ... көмегімен (су, шаң, газ тазалау,сондай-ақ санитарлық-гигиеналық шаралар) сарқылмайтын бола алады.Сарқылатын ... ... - ... пайдалану барысында саны мен сапасы өзгеретін табиғи физикалық құбылыстар және ... ... ... - ... ... ... орнына кайта келуі. Бұл белгісі бойынша сарқылатын байлықтардың мынадай түрлері бар:- ... ... ... ... және микроорганизмдер әлемі;- қалпына келмейтін - миллиондаған жылдар бойы жер ... ... ... ... ... түсті, асыл және сирек кездесетін, радиоактивті металдар рудалары, мұнай, газ және т.б.);- салыстырмалы қалпына келетін - пайдалануға қарағанда ... ... ... баяу ... ... ... қара топырақ, үлкен жастағы ағаштар - секвойя, баобаб және т.б.).Сонымен қатар бұл құбылыстардың қандай масштабта: планетада, үлкен ... ... жеке ... ... ... ... бір экожүйеде жүріп жатқанын ескерген жөн. Мұндай әртүрлі масштабта қарастыру кезінде табиғи байлықтың бір түрі сарқылатын да ... ... да ... ... ... қалпына келетін ресурсқа табиғи ресурстардың маңызды түрлерінің бірі - орман ресурстарын да, әсіресе ағаштарды жатқызуға болады. Біздің планетамызда орман алқаптары ... Оның ... ... - ағаштарды кесу, ауыл шаруашылық дақылдарына және жайылымдарға жер дайындау. Ауыл шаруашылық дақылдарын егуге жер дайындау үшін Африкадағы тропикалық ормандардың 70%, ... ... 50%, ... ... ... 35% ... Орман алқаптарының қысқаруы көптеген елдерде, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... облыстарында сексеуілді кесу мен Солтүстік пен Шығыс облыстардағы өрттер) қарқынды ... 1980 ... ... ылғалды ормандар 11,3 млн гектарға жойылса, 1990 жылдары 16,8 млн-ға, 2000 жылы 19,4 млн гектарға жетті. Бұл көрсеткіштер ... ... және ... ... ... келу ... асып ... Орта есеппен 10 га оталған орманға 1 га ғана орман ... ... Жыл ... жер ... ... жалпы ауданы 1,5-2%-ға азаюда. Егін шаруашылығының дамуына дейін әлемде 6,2 млрд. гектар орман болса, қазір оның 4,0 млрд. гектары ғана ... ... ... ... ... ... ... ауаның ластануы да қолайсыз әсер тигізуде.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы Табиғи қорлар  -  табиғи ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету үшін, өндірісте пайдаланылатын бөлігі. Табиғи қорларды тиімді пайдалану және адамзатты өне бойын  -  табиғи қормен  ... ету өте ... ... бірі ... ... ... табиғи қорларды сарқылтпау үшін қалпына келмейтін табиғат байлықтарын тиімді пайдалануға, шикізаттың, отынның, қуаттың жаңа ... ... ... күш ... Бұл ... іске ... ... жолдары  -  басқа шикізат түрін кеңінен ... және ... ... ... ... ... ... бүгінгі таңда дүниежүзілік маңызы бар проблемаға айналуы  -  заңды мәселе. Табиғи қорларға зиянды әсер ... ... ... ... ... ойдағыдай күресу көптеген елдермен бірлесе отырып, бұл күрделі мәселені шешуді талап етеді.Қазақстандағы тектоникалық ... ... ... даму ... ... ... кең ... болуы мұнда сан алуан табиғи қорларының шоғырлануына жағдай жасайды. Республика аумағынан табиғатта кездесетін пайдалы қазбалардың көптеген түрлері табылған. ... ... ... және ... ... т.б. қорлар жөнінен көрнекті орын алады. Жалпы ... ... ... қорларды мынадай топтарға бөлуге болады:1. Отын-энергетикалық қорлар. Қазақстанда бұл қор түрлерінен тас көмір, қоңыр көмір, мұнай, ... газ және ... ... ... Тас ... ... ...  -  Екібастұз, Майкүбі, Қарағанды, Кендірлік, Таскөмірсай, Алакөл кен орындары. Осылардың ... ...  -  ... және ... ... ... мен газ ... Қазақстанның батысында шоғырланған. Бұлардың Маңғыстау түбегі мен Жемнің  төменгі ағысындағы алқаптар игерілген. Барлық кен орындарында мұнайға қосымша ... газ ... Ембі ... сапасы жөнінен дүние жүзінде алдыңғы орындарда. Соңғы жылдары мұнда жаңа кен орындары барланып, игеріле ... ... ... ... ... ... түрлері мен қоры жөнінен теңдесі жоқ аймақ болып табылады: мұнда шын мәнінде Менделеев кестесіндегі элементтердің ... ... ... Мұнда әйгілі Соколов-Сарыбай, Қашар, Лисаков, Қоржынкөл кен орындары орналасқан. Сондай-ақ темір кені Алтайда , Қарсақпай, Қаражалда (Орталық Қазақстан) ... ... ... де бай. Оның ... қорлары Кенді Алтайда, Сарыарқада, Оңтүстік Қазақстанда шоғырланған. Сирек және бағалы металл түрлерінің кен орындары бүкіл аумақта таралып орналасқан. Кен емес ... ... мен ... құрылыс материалдарының  кен орындары негізінен Батыс және Оңтүстік ... ... ... ... ... қоры және ... ... республикамыз дүние жүзіне әйгілі болып отыр.3. Климаттық қорлар. Қазақстанның географиялық орнының ерекшеліктеріне байланысты климаттық қорлары мол. Өсіп-өну мерзімінің ... күн ... мол ... ... ... оның ... ... жылу сүйгіш өсімдіктерді (жүгері, күріш, мақта және т.б.) өсіруге мүмкіндік береді. Қазақстанда күн қуаты ... ... ... ... жұмсалады. Республика жел қуатына бай.Желді аудандарда (Шар, Жалғызтөбе, Жетіс қақпасы, Іле аңғары және т.б.) жел қуатын механикалық және электр қуатына ... ... Су ... Қазақстанның су қорларына беткі сулардан (өзен, көл, мұздықтар) басқа жер асты суы мен минералды су көздері жатады. ... ... ... өзен жүйесі онша жиі болмағандықтан, халық шаруашылығы үшін жер асты суы ... ... ... ... бар. Мал ... ... үшін ... пен шөл зоналарында артезиан құдықтары пайдаланылады. Үлкен ... суға ... ... елді ... ... ... ету көбіне жер асты суы есебінен болады. Қазақстан жер қойнауынан құрамында адам ағзасына қажетті тұздары бар минералды су көздері ... ... ... ... ... ... Сарыағаш сияқты санаторий-курорттар осы арқылы емдеу орталықтарына айналған.Жалпы ... ... ... ... ... су ... маңызы арта түседі. Себебі қуаң климат жағдайында ауыл шаруашылығын, әсіресе суармалы егістерді өркендету үшін су ... ... орын ... ... қоса ... мен ... орындарының өсуі, республикадағы су қорларының жетіспеушілік жағдайына әкеп соғады. Еліміздің трансшекаралық өзендері Ертіс пен Ілені ұтымды пайдаланумен ... ... ... ... да ... жөн. ... ... біздің мемлекеттік шекарадан тыс жатқандықтан трансшекаралық өзендердің проблемасы сан қырлы. Олардың шаруашылық және ... ... ... ... ... ... және табиғатын қорғау мәселелері тұр. Көршілес, туыстас мемлекеттермен ... ... ... ... Шу) ... қатысты да дәл осындай проблемалар туындайды. Трансшекаралық өзендер мен көлдерді (Каспий және Арал) қорғау мен ... ... ... 1992 жылы БҰҰ Хельсинки конференциясында бекітілген.Су қорларын пайдаланудың  жыл сайын өсуіне байланысты оларды ұтымды пайдалану, ластанудан қорғаудың маңызы зор. ... ... ... салу ... де жергілікті табиғат ерекшеліктерін ескеру қажет.ІІІ.Қорытынды.Табиғатты пайдалану мен қорғау негіздеріБіздің еліміздің ... ... ... зор, олар ... ... ... әрі ... дамыту үшін қажеттің бәрін береді. Дегенмен, бұл байлық ... мол ... оны ... ... ... ... уақыт өткен сайын ол да сарқылады. Сондықтан табиғат байлықтарын қорғаудың аса зор ... бар. ... ... ... ... заңдары. Еліміздің табиғат байлықтарын дұрыс пайдалану мәселесіне зор көңіл ... 1918 ... ... табиғатты қорғайтын арнаулы комитет ұйымдастырды. Соның нәтежесінде табиғат байлықтарын дұрыс пайдалануға және қорғауға бағытталған алғашқы заңдар белгіленіп қабылданды. 1962 ... 16 ... ... КСР ... Кеңесі Президиумының  туралы жарлығы шықты. Жарлықта пайдалы қазбаларды, суды (жер беті мен жер асты ... ... мен ... атмосфералық ауа, топырақ, сирек ландшафтылар және тағы басқаларды қорғау қарастырылды. Жарлықта ... ... ... ... онда әр түрлі табиғат байлықтарын пайдалану, орман, топырақтың құнарын сақтау, ауа мен су қоймаларын қорғау, балық аулау мен ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар:- табиғи байлықтарды пайдалану оларды орнына келтірумен қатар жүруі керек (орнына қайта келетін табиғи байлықтар ... ... ... ... ... ... байлықтарды қайта пайдалану;- табиғатты қорғау шараларын жүргізу;- қоршаған табиғи ортаға антропогендік қысымды азайту үшін жаңа технологияларды ендіру.Жер қойнауындағы ресурстарды пайдалану ... ... ... ... ... ... қоры азаятыны сөзсіз. Ғалымдардың болжамы бойынша, мысалы, алюминий рудасының қоры 500-600 ... ... - 150, ... - 200-230, ... - 20-30 ... ... ... Осындай дағдарыстан шығу үшін ресурстар қорын үнемді пайдалану, сақтау және жаңа қорларын барлау, ... ... ... ... ... ... ... өңдеу, құнды және сирек кездесетін металдарды, істен шыққан аспаптарды қайта жөндеу және тағы да басқа шараларды іске асыру ... ... ... ... ... салдарынан қалпына келмейтін ресурстардың қатарына соңғы уақытта тұщы су, оттегі және т.б. қосылды. Себебі бұлардың пайдалану, ... ... ... ... ... келу ... асьш ... әдебиеттер:1.А.К.Бродский.Жалпы экологияның қысқаша 2.Оспанова. Экология. 3. Экология және табиғатты ... ... ... / ... және т.б.- ... ... 2004.- 328 б.4. Үпішев Е.М. Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау : Оқулық /- ... : ... 2006. - 480 б.5. ... ... және ... ортаны қорғау, Алматы, 20076. Ж.Ж.Жатқанбаев, Экология негіздері, Алматы, 2004  
        
      

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы. Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары4 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар туралы19 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы. табиғи ресурстардың классификациясы. Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы. Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері11 бет
Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.Өндірістің өсуі және қоршаған ортаға түсетін салмақтың артуы.Табиғи ресурстардың классификациясы.Адамзат қоғамының табиғи ресурстармен қамтамасыз етілу проблемасы.Табиғатты ұтымды пайдалану негіздері14 бет
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы туралы7 бет
Экономикалық цикл және оның фазалары12 бет
Turbo Pascal тілінде циклдармен жұмыс14 бет
Іштен жанатын піспекті қозғалтқыштардың циклдары7 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь