Адамға қатысты түсініктер: индивид, жеке тұлға, даралық ұғымдарындағы көлемдік және мазмұндық айырмашылықтар жайлы

1. Индивид. адамзат қауымдастығының жеке өкілі.
2. Индивид пен жеке тұлғаның сипаттамалары.
3. Жеке тұлғаға тән қасиет.
4. Даралық. өзіндік өзгешелігі бар жеке адам.
5. Индивид, жеке тұлға, даралық ұғымдарындағы мазмұндық айырмашылықтар.
Индивид – бұл адамдардың психологиялық сипаттамаларының физикалық алып жүрушісі. Былайша айтқанда, К. А. Абульканова – Словская нақты субьектіні әлеуметтік топтан ажырату үшін «әлеуметтік индивид» түснігін қолданады. Индивид тұлғаның ерекшеліктерінің алғы шарттарын қалыптастырады, бірақ тегі бойынша әлеуметтік – мәдениленген салаларын ережеге сай детерминациялай алмайды. Ал тұлға ( А.Н. Леонтьевтің анықтамасына сәйкес) – мәдени – тарихи даму барысында белсенділік, субьектілік, құмарлылық, және сапалылық қасиеттерін шегеріп оны қалыптастырған жүйелі қасиеттері. Бұл анықтама логикасына сәйкес кез келген индивид тұлғаға айналып, тұлға өз кезегінде әрқашан анатомды – физиологиялық алғы шартармен бір мәнді анықталып жатпайды.

Индивидтің тұлғаға сәйкес келмеуі тұлғалылығы жоқ әдеби песонаждардың мысалынан көрінеді, бірақ бұларда толығымен тұлға қырлары көрінеді. (Мұндайларға мысалы, И. Кальвиннің романындағы дүниде жоқ рыцарь). Индивид пен тұлғаның өзара әрекеттесуін жалпы алғанда тарихта әр түрлі шешілген дене мен рухтың мәселесін көрсетеді, мысалы дене – бұл тағдыр деп тұжырымдай келе Фрейд тұлғаның биологиялық іргетасына адам өмірінде шешуші рөлін берді, ал отандық психологияда керісінше бірнеше он жыл бұрын тұлға болып қалыптасуы: кім олай атамады, кім тек индивид болып қала береді деген шарттары кең талқыланды. Бұл қарама – қарсылық даралық айырмашылық психологияның психофизиологиялық жағын жақтаушылар мойындаған идеологиялық мағғна сияқты ғылыми мағнада болмады.
Индивидтілік индивидуалдылықта болады. Индивидуалдылық – бұл өздігінен дамитын және өздігінен реттелетін автономдық ерекше және қайталанбайтын биоәлеуметтік жүйе.

Бұл жеке адамның болмысының өзіндік бүтіндігін сақтау шеңберінде үздіксіз сыртқы және ішкі өзгерістерін өз — өзіне ұқсастыру формасы.
1. Анастази А. Дифференциальная психология.Индувидуальные и групповые различия в пщведении.М.:Апрель Пресс, Изд-во “ЭКСМО Пресс”, 2001. - 752 с. (Серия “Кафедра психологии”)
2. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998,VIII том
3. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007.
4. Жантану атауларының түсіндірме сөздігі. — Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006.
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министрлігіШәкәрім атандағы Семей мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: ... ... ... ... жеке ... даралық ұғымдарындағы көлемдік және мазмұндық айырмашылықтар.Тексерген: Тезекбаева М.Ж.Орындаған: Байдолдаева Б. ПХ-315 топСемей 2015жЖоспар:* Индивид- ... ... жеке ... ... пен жеке ... ... Жеке ... тән қасиет.* Даралық- өзіндік өзгешелігі бар жеке адам.* Индивид, жеке тұлға, даралық ұғымдарындағы мазмұндық ...  -  бұл ... ... ... ... алып ... ... айтқанда, К. А. Абульканова  -  Словская нақты субьектіні әлеуметтік топтан ажырату үшін  ... ... ... ... ... алғы ... ... бірақ тегі бойынша әлеуметтік  -  мәдениленген салаларын ережеге сай детерминациялай алмайды. Ал тұлға ( А.Н. Леонтьевтің анықтамасына ...  -  ...  -  ... даму ... ... субьектілік, құмарлылық, және сапалылық қасиеттерін шегеріп оны ... ... ... Бұл анықтама логикасына сәйкес кез келген индивид тұлғаға айналып, тұлға өз ... ... ...  -  физиологиялық алғы шартармен бір мәнді ... ... ... ... ... ... ... жоқ әдеби песонаждардың мысалынан көрінеді, бірақ бұларда толығымен тұлға қырлары ... ... ... И. ... ... дүниде жоқ рыцарь). Индивид пен тұлғаның өзара әрекеттесуін жалпы алғанда ... әр ... ... дене мен ... ... ... мысалы дене  -  бұл тағдыр деп тұжырымдай келе Фрейд тұлғаның биологиялық іргетасына адам өмірінде шешуші рөлін берді, ал ... ... ... ... он жыл бұрын тұлға болып қалыптасуы: кім олай атамады, кім тек ... ... қала ... ... ... кең талқыланды. Бұл қарама  -  қарсылық даралық айырмашылық психологияның психофизиологиялық жағын жақтаушылар мойындаған идеологиялық мағғна сияқты ... ... ... ... ... ...  -  бұл ... дамитын және өздігінен реттелетін автономдық ерекше және қайталанбайтын биоәлеуметтік жүйе. Бұл жеке адамның болмысының өзіндік бүтіндігін сақтау шеңберінде үздіксіз ... және ішкі ... өз  --  ... ... ... Бұл қиын ... ... маңызды болып табылады. Дарамалықта ағза ретіндегі тұлға және өзіндік сана ... ... ... көріністері сонымен қоса бір  -  біріне ... әсер ... ... ... ... қабілеті көрінеді. Яғни күрделендіріп айтсақ, мысалы темперамент адамдардың жүктемесін білдіреді, және оның мамандық таңдауына бейім келеді, ал мақсаты мен ... ... ... болуы мүмкін деп айтуға болады (мінездік ерекшеліктермен). ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер), ал өмір жаңа (тапсырмаларын) міндеттерді қояды (сыртқы өзгерістер), адам өзіндік  сезімін жоғалтпайды - бүтіндік шарты бұзылғанда тұлға ішкі ...  -  ... ... ... кешіреді, былай айтқанда, өзіндік бұзылуға әкелуі мүмкін. Осылайша, біршама жеңілдетілген ... ...  -  бұл ... тұлға және олардың арасындағы байланыстар деп айтуға болады. Индивидуалдылықтың ... ... ... ... ... отырып, оны үш қабатты  ретінде елестетуге болады. ... ... ... ... биологиялық іргетасы) біз барлық индивидті, формальді  -  ... ... ... ... ... ... ... қасиеттері, бас ми жарты шарының ассиметриясы). Екінші деңгейде біз заттық  -  мазмұнды ... ... ... түрлері, қырлар, қабілеттер, мінез  -  құлықтың стильдік сипаттамалары). Ал ... ... ... рухани  -  дүниеге көзқарастық сипаттамалар болады (тұлғаның бағыттылығы, ... ... ... және ... Есте ... ... үшін мынандай схеманы қолдануға болады: Төменгі пәтер (табиғат) белсенділікті стимулдайды,   --  ... ... ... адам іс- әрекетінің құрамдарын қамтамасыз етеді (қабілеттер, мінез, когнетивті функциялардың ерекшелігін, стильді ... ал ... ...  -  бұл ... ... бағыттылығы, өзіндік сананың ерекшеліктері  -   іс  --  әрекет іске асады, адам неге ... ... ... бір  -  ... тек шығушы ғана емес, сонымен қатар кіруші әсерлердің өзара әсерлерін білдіреді. Бағыныштылық тек ... ... ... әлеуметтік әсерлеріне мүлде берілмейді, ортаңғы тәрбиелеуді қабылдауға бейімірек (мінезді өзгертуге, ал қабілетті  --  қалыптастыруға болады), ал үшінші ... ... өте аз, және ол көп ... өзгергіш келеді (шын мәнінде адам өмір барысына құндылықтарын, пайымдауларын, көзқарастарын, бірнеше рет өзгертеді).  Жеке ... тән ...  --  ... ес, яғни ... өзінің сана-сезім өлшемімен қарап бағалауға бейім тұруы. Сондықтан өмірді танып білу ...  --  ... жеке ... ... ... тұрады.Жеке тұлғаның еске сақтауы өзге адамдардың тәжірибесін жинақтауға да негіздследі. Әрбір тұлға оларды оқып, көріп, оқығанын, ... ... өз ... содан сабақ алу арқылы да өзінің іс-әрекетін, мінез-құлқын, ... ... ... ... өзі ... ... де, ... қателіктерінен де сабақ алады. Оны қайталамауға тырысады. Мұны педагогикада адамның өзін-өзі тәрбиелеуі деп атайды. Басқалардың өнегелі іс-әрекетінен ... оны өз ... ... ... ... өмір ... Осы ... көре білген Абай:"Болмасаң да ұқсап бақ,Бір ғалымды көрсеңіз,Ондай болмақ қайда ... ... ...  --  деп ... ... керек. Адамның есі оның ішкі ой-сезімімен тығыз байланысты."Сезімнің сыртқа шықпас әлі бар ма.Оны ұғарлық ... сана ...  --  ... Абай сөзі де ... ... ... алдымен өз ойында қорытылған ішкі сезімді жинақтап,қыл қаламмен, бояу құдіретімен айналасындағыларға сурет арқылы бейнелеп береді ... ... ... өз ... ... әссе жазу ... ... жақсы, я жаман қасиеттерін оқырмандарға білдіреді.Тұлға  --  жеке адамның мақсатының орындалуы ғана емес, оның ерік-жігерінің іске ... яғни өзі ... ... ... іске ... ... және оны іске асыруының нәтижесі, көрінісі. Ерік-жігер механизмі дегеніміз  --  адамның өзіне тән жеке басы қасиеттерін іске асыруы. Адам ... ... ... іске ... ... жол ... ... адам бір нәрсені істерде алдымен еркін ақыл-парасат таразасына салып, осы істі іске асыру жөн бе, басқалар оған қалай қарар екен?  --  ... ойға ... Олай ... ... іске ... ақыл мен ... ... психологияда даралықтың құрлымын бөліп көрсететін бірнеше ықпалдар бар. Олардың авторлары Б. Г. Ананьев, В. С. Мерлин, және А. Г. ... ... ... ... ... бір  -  ... салыстыру анализін жүргізген М. С. Егорова болды. ... пен ... ... ... үшін В. С. ... ... даралық түснігін енгізіп, оның атымен белгілей отырып, ондағы барлық табиғи және әлеуметтік сапаларды тығыз байланыстырды. А. Н. ... ... В. С. ... ... және жеке ... қырларды бір  -  біріне қарсы қоймай, оларды бағындыруға тырысты.  түсінігі  түсінігіне қарағанда біршама тар ... ие. Жеке ... ... ... ... Оның ... мәні мен ... функциясы жеке адам сипаттамасының ең басты көрсеткіштері болып табылады. Жеке адам тек қана қоғамдық ... ... ... ... этика, эстетика, психология тағы басқалардың зертету объектісі.Жеке адам- қоғамда белгілі бір жағдайға ие және белгілі бір қоғамдық роль атқаратын, саналы ... Роль ... жеке ... ... әлеуметтік қызметі, мәселен, ата- ананың ролі- балаларын тәрбиелеу, мектеп директорының ролі- мұғалімдер коллективін басқару және оқушыларды оқыту процесін ұйымдастыру.Жеке адам ... ... оның ... ... Жеке ... ... ... өмірдің материалдық жағдайларына, қоғамға және адамдарға, өзіне, өзі мойынына алған міндеттерге, қоғамдық, еңбек міндеттеріне, ... т.б. ... ... Бұл ... жеке ... ... бейнесін, оның әлеуметтік бағдарын сипаттайды.Қатынастарды тек олардың объектіге деген бағытына қарап қана айырмайды, сондай- ақ ... ... ... ... да ... Әдетте қатынастарды аз аңғарылған және терең түсінілген деп бөледі. Аз ... ... ... ... мен жек көру ... Терең түсіну дегеніміз- принципті қатынастар, олар ситуация талаптарымен емес, жеке адамның ... ... ... ішкі ... ... бен міндеттерді сегізумен анықталады.Даралық жеке адамнан жоғары немесе төмен әлдене емес. Даралық дегеніміз- өзіндік өзгешелігі бар жеке адам. Даралық туралы сөз ... жеке ... ... ... сыр ... ... ...  деген сөбен жеке адамды басқалардан ерекшелендіріп тұратын қандай, бірақ кейбір адамдардың даралығы тайға ... ... мен ... айқын көрніп тұрады да, басқаларынікі- онша байқала қоймайды.Күнділікті тұрмыста, сондай- ақ ғылыда  ... ...  ... сөз де ... Индивид деп өзіне тән брлық ерекшеліктерімен  бірлікті ... ... ... ... құрлымын бөліп көрсетудің басқада талпыныстары бар. Мысалы, К. Леонгард үш сферасын ... ... ... және ... бағыттылығы (мазмұны жағынан біз бөліп көрсеткен рухани  -  ... ... ... ... ... мен ерік ( ... ... және ассоциативті  -  интеллектілі ( қабілет пен стильдік ерекшеліктерге ... ... ... ... шеңберінде қалыптасқан даралық құрлымы туралы көрсетілген салыстырмалы ... ... ... М. С. ... ... Осылайша, үш қабаттың бөлінуі әртүрлі ықпалдарда тұрақты қарастырылып келеді. Даралықтың әр  зерттеуде ... ... ... келетіні тарихи қалыптасқан,  ықпал танымына және мінезіне, біліміне, икемділігіне, қабілеттеріне, мағналарына, күйзелістеріне, және де басқа адамның тұрақты ... ... ... ... өлшеуге бағытталған  ықпал (мұны бихевиористікпен шатастыруға болмайды!) адамның белсенділігін құрайтын моторлы, вегативті, биохимиялық  -  мінез  -  ... ... ... ... ... байланысты. Б. М. Теплов бірінші болып ықпалдың барлық мазмұнды көңіл бөлдіртуіне қарамастан, онда ... ... ... ... ... ... ... жоқ деп әділетті атап көрсеткен. Тұлға қырларына мысалы мінез  -  құлықтың таза жағдайлық флуктуацияларды сирек жатқызылады, ал олардың ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқ елес екеніне көз жеткізу үшін оларды міндетті түрде ... ... ... ... ... ... де ... биологиялық факторлармен). Яғни, дифференциалды психологияның мазмұнды валенттілігін дәлелдегеннен кейін ғана обьективті ғылым болып мойындалуы мүмкін.Пайдаланылған әдебиеттер:* Анастази А. ... ... и ... ... в ... ... Изд-во "ЭКСМО Пресс", 2001.  -  752 с.  ... ... ... : ... ... / Бас ... Ә. ...  -  Алматы  Бас редакциясы, 1998,VIII том* Биекенов К., Садырова М. ... ... ...  --  ... Сөздік-Словарь, 2007. * Жантану атауларының түсіндірме сөздігі.  --  Алматы: "Сөздік-Словарь", 2006.  
        
      

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рим құқығы19 бет
Информатиканы оқытудың мақсатты жүйесі25 бет
Коммуникативтік акт шеңберіндегі төл сөздің семантика - интонациялық сипаты24 бет
Саяси психологияның интеллектуалды тапсырмалары4 бет
Өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің инновациялық әдіс-тәсілдер арқылы өзара сабақтасып, ықпалдасуы7 бет
Delphi 7 жүйесінің негізгі түсініктері мен принциптері17 бет
Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері17 бет
Turbo pascal тілі туралы негізгі түсініктер28 бет
«Балықтар арқылы адамға жұғатын аурулар»40 бет
Іс қағаздардың түрлері. Еңбекке қатысты құжаттар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь