Тілдің табиғаты мен мәні жайлы мәлімет

1. Тілдің табиғаты мен мәні.

2. Тіл және қоғам.

3. Дыбыс тілінің пайда болуы
Тілдің табиғаты мен мәні. Тілдің табиғаты деген нәрсе — тіл білімінің маңызды мәселелерінің бірі. Неміс ғалымы Франц Бопп: Тіл — биологиялық кұбылыс, оны кұдай жаратқан, - деп есептеді. Бұл пікірді А.Шлейхер де қолдады. Ол: "Тіл де биологиялық организм сияқты туады, өседі, өледі", - дейді.
Бұлай болған күнде тіл атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа тұқым қуалау арқылы беріліп отыруы керек еді. Әрине, бұл пікір дүрыс емес. Тіл — атадан балаға ген арқылы берілетін құбылыс емес, ол бір ұрпақтан екінші ұрпаққа ауысып отыратын, кейінгі ұрпақ алдыңғы ұрпақтан үйреніп отыратын нәрсе. Олай болатын себебі — жаңа туған бала өз ата-анасының тілінде сөйлеуі де мүмкін, сөйлемеуі де мүмкін. Жаңа туған баланың өскен ортасы өз ата-анасының тілінен басқа орта болса, ол осы ортаның тілінде сөйлеп кетеді. Оған өмірде мысалдар толып жатыр. Бұл - тілдің биологиялық құбылыс емес екендігін дәлелдейді.
Екінші бір топ ғалымдар (Г.Штейнталь, А.Потебня) тілді психологиялық құбылыс деп біледі. Бұл пікір "тіл құдай жаратқан нәрсе емес, оны жеке адам жасайды, жеке адамның рухы туғызады", деген түсініктен туған. Алдыңғы пікір сияқты бұл да қате пікір, егер тіл рухтың туындысы болса, әрбір адамның жеке-жеке өз тілі болған болар еді де, бір тұтас халықтың, ұлттың тілі болмас еді. Өмірде олай болмайтынын көпшілік жақсы біледі. Жеке адамның
тілі қауымда ғана жасалынады, қауымда ғана дамиды.
Ендеше, адамзат тілі - биологиялық та, психологиялық та құбылыс емес, ол қоғамдық (әлеуметтік) құбылыс, қоғамға қызмет етеді. Себебі тіл қоғам үшін, қоғам мүшелерінің пікір алысып, өзара түсінісу үшін керек, сол үшін жаралған. Пікір алысу, түсінісу қоғам бар жерде ғана болады. Бір-бірімен сөйлесетін адамдар жоқ жерде тіл де жоқ. Қоғам қай жерде, қашан туған болса, тіл де сол жерде, сол заманда пайда болған. Қоғамсыз - тіл, тілсіз - қоғам болмайды.

Тіл және қоғам. Өмірде алуан түрлі құбылыстар бар. Олар табиғат құбылыстары және қоғамдық құбылыстар болып бөлінеді. Тіл қоғамдық құбылыстардың қатарынан орын алады. Ол- қыр-сыры мол күрделі құбылыс. Қоғамсыз тіл бомайды, тілсіз қоғамда болмайды деген қағида қазіргі заман тіл білімінде берік орын тепкен, талассыз тұжырым деуге болады. Сондай-ақ тіл мен қоғам арасындағы қарым-қатынасты зерттеудің қажеттігін бекер деушілер де жоққа тән. Бірақ мұндай шешім ғылымда талас-тартыссыз, пікірлер қайшылығынсыз бірден қалыптаса қалған жоқ. Тілдің қоғамдық мәні жөніндегі алғашқы бұлдыр болжам ежелгі заман ойшыларынын бастылғанымен, тілді қоғамдық құбылыс деп сынау, тіл мен қоғам байланысын арнаулы проблема етіп көтеру өткен ғасырдан ғана басталды.
1. Ә. Болғанбаев Қазақ тілінің лексикологиясы
2. Т. Қордабаев. Жалпы тіл білімі.
3. К.Аханов. Жалпы тіл білімі.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫБІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІСЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағыМЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖТақырыбы:   Тілдің табиғаты мен мәні. Тіл және ... ... ...    ... Пән:  ... тіл біліміТоп: Қ  -  319 сОрындаған:   ... ... ... ... табиғаты мен мәні. 2. Тіл және қоғам.3. Дыбыс тілінің пайда    болуы Тілдің табиғаты мен ...  ... ... деген нәрсе  --  тіл білімінің ... ... ... ... ... ... ... Тіл  --  биологиялық кұбылыс, оны кұдай жаратқан, - деп есептеді. Бұл пікірді А.Шлейхер де қолдады. Ол: "Тіл де ... ... ... ... ... өледі", - дейді. Бұлай болған күнде тіл атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа тұқым қуалау арқылы беріліп отыруы керек еді. Әрине, бұл ... ... ... Тіл  --  атадан балаға ген арқылы берілетін құбылыс емес, ол бір ұрпақтан екінші ұрпаққа ауысып отыратын, ... ... ... ... ... ... нәрсе. Олай болатын себебі  --  жаңа туған бала өз ата-анасының тілінде сөйлеуі де ... ... де ... Жаңа ... ...  ... ... өз ата-анасының тілінен басқа орта болса, ол осы ортаның тілінде сөйлеп кетеді. Оған ... ... ... ... Бұл - ... ... ... емес екендігін дәлелдейді. Екінші бір топ ғалымдар (Г.Штейнталь, А.Потебня) тілді психологиялық құбылыс деп біледі. Бұл пікір "тіл ... ... ... ... оны жеке адам ... жеке ... рухы туғызады", деген түсініктен туған. Алдыңғы пікір сияқты бұл да қате пікір, егер тіл рухтың туындысы болса, әрбір ... ... өз тілі ... ... еді де, бір ... халықтың, ұлттың тілі болмас еді. Өмірде олай болмайтынын көпшілік жақсы біледі. Жеке адамның тілі қауымда ғана ... ... ғана ... Ендеше, адамзат тілі - биологиялық та, психологиялық та құбылыс емес, ол қоғамдық (әлеуметтік) құбылыс, қоғамға қызмет етеді. Себебі тіл ... ... ... ... пікір алысып, өзара түсінісу үшін керек, сол үшін жаралған. Пікір алысу, түсінісу қоғам бар жерде ғана болады. ... ... ... жоқ ... тіл де жоқ. ... қай ... қашан туған болса, тіл де сол жерде, сол ... ... ... Қоғамсыз - тіл, тілсіз - қоғам болмайды. Тіл және қоғам.  ... ... ... ... бар. Олар табиғат құбылыстары және қоғамдық құбылыстар болып бөлінеді. Тіл қоғамдық құбылыстардың қатарынан орын алады. Ол- қыр-сыры мол ... ...  ... тіл ... ... ... ... деген қағида қазіргі заман тіл білімінде берік орын ... ... ... ... ... ... тіл мен ... арасындағы қарым-қатынасты зерттеудің қажеттігін бекер деушілер де жоққа тән. Бірақ мұндай шешім ... ... ... қайшылығынсыз бірден қалыптаса қалған жоқ. Тілдің қоғамдық мәні жөніндегі алғашқы бұлдыр болжам ежелгі заман ойшыларынын ... ... ... ... деп ... тіл мен қоғам байланысын арнаулы проблема етіп ... ... ... ғана басталды. . Тілдің қоғаммен байланысын зерттейтін тіл ... ... тіл ... деп аталатын саласы осы атқа үстіміздегі ғасырдың ... ... ие ... бері ұзақ ... ... ... табиғаты мен мәні, тіл тарихи мәселелерімен айналысқан ғалымдардың ешқайсысы да тілдің қоғаммен қарым-қатынасына соқпай өткен емес, олай болатыны ... ... ... ... ... ... ... байланысына қарамай шешу мүкін емес.Тіл білімі тарихында бұл мәселеге байланысты әр түрлі көзқарастар ... және ... де бар. ... ... тіл ... онда болатын. өзгеріс-құбылыстарды қоғам тарихынан, оның эканомикалық және әлеуметтік даму ... ғана ... ... деп ... ... ... бойынша, тіл қоғамда билеушілік, бағыт сілтеушілік роль атқарады. Адамдардың ... де өз ... ... ... Тіл ... сыртқы өмірмен байланысқа келтіретін , зор күш. Бұл бағыт В.Гумбольдтан басталып, ... ... өріс ... Тіл мен ... ... ... ... күрделі көпқабатты, кең салалы проблема. Бұл проблеманың ... ... ... ... қатарына: тілдің табиғаты мен әлеуметтік мәні, оның шығу, даму тарихының адам қоғамы тарихымен бірлігі, ... ... ... бірліктерімен, қоғамдық формациямен байланыстылығы, тіл қызметінің салалары, олардың әлеуметтік сыры, қоғамның тілге, тілдің қоғамға тигізетін ... ... ... ... ғылыми техникалық прогреспен қарым  - қатынасы, олардың тілдегі ... , ... ... ... ... ... ... тілдік бөгет, одан құтылудың жолдары,т.б. Дыбыс тілінің пайда болуы. Ежелгі заман ... ... ... ... деп ... пікірлері дыбыс тілінің қайдан, қалай пайда болғандығына байланысты айтқан тұжырымдарынан байқалады.Дыбыс тілінің шығуына байланысты олар ... ... ... ... сөз, ... ... қай  -  қайсысы да ғылыми тұрғыдан алғанда сын көтермейтіндіктеріне қарамастан, барлығы да тіл  -  ... ... ... ... ... діни ... ...  -  қарсы тілді адам баласының өз табысы, өз ... етіп ... ... ... қарағанда бұл үлкен жетістік болғанымен, қойылып отырған мәселені ғылыми шешкендік емес.Адам қоғамы тарихының осы қиын да күрделі проблемасына байланысты айтылған ...  -  бір ... ... ... ... ,  атты ... табуға болады.  Бұл еңбектердегі болжамдарға қарағанда, дыбыс тілінің пайда болуы үшін екі түрлі шарт қажет: бірі және ең ...  -  ... ... - ... алғы ... ... ... іліміне сүйене отырып, адам баласының арғы тегі бір кездерде ағаш басын паналап, ағаштарда өсетін әр түрлі жемістерді жеп ... адам ... ... ... айтады.Келе  -  келе тұрмыс жағдайы өзгеріп, бір кезде ағаштан ағашқа секіріп жүріп ... ... адам ... маймылдар тіршілік азығын жер бетінен табатын болған.Тіршілікті жер бетіне аударған маймылдар ... ... ... ... екі ... ...  -  тұруға пайдалануды бірте  -  бірте сиретіп, оны әр ... ... ... ... айналдырған.Сөйтіп, төрт аяқтамай, бірте  -  ... тік ... ... ...  -  тұру ... екі ... ... қолдың еңбектің, жауынан қорғанудың құралына айналуы маймылдан адамға айналудың ілгері басқан ең шешуші қадамы болған. Екі ... тік жүру адам ... ... дене ... барлық органдарын өзгеріске, қалыпты адамдық түрге келтіреді.Ұзақ ... ... ... қол, ... ... жекеленіп, тік жүру әрекетке айналған кезде, адам маймылдан бөлініп шығады, сөйтіп, анық сөйлеудің дамуы үшін негіз жасалады. Тік ... ... ...  -  ... ... денесін адамдық денеге айналдырумен бірге оның ой  -  санасының жетілуіне де күшті ... ... ... ... тік ... ... ... болған сәйкестілік қарым  -  қатынастың, олардың ішінде сөйлеу мүшелерінің де жетілуі  -  дыбыс ... ... ... ... алғы шарт ... ...  Қол ... барған сайын артуы, жабайы, дөрекі түрде болса да, еңбек ... ... ... маймыл  -  адамдардың жаратылыс күштеріне қарсы тіршілік үшін жүргізген күресінің нәтижесін бірте  -  бірте арттырып, ... ой - ... ... ... ... ... ... жем болмау, тіршілік азығын табуды жеңілдету мүддесі маймыл  -  ... ... күш ... ... ... өзі ... ... қауым мүшелері әрекеттері жемісті болу үшін, өзара ... ... ... ... ...  -  ... ... қажеттілік, яғни басқалармен қатынас жасау қажеттігі, дыбыс тілін дүниеге келтірген әлеуметтік алғы шарт ... ... ... ... ... еңбегінде: , - деп жазды. Сонымен, дыбыс тілі өз табиғатынан  -  ақ ... ... ... ... ... ретінде дүниеге келген.Дыбыс тілі алғашқыда неден басталды, қандай болды? деген ... адам ... ... үшін де, тіл ... үшін де ... маңызды, өте қажетті болғанымен, оған ешкім де еш уақытта нақтылы жауап бере алмайды.Өйткені тілдің ол дәуіріндегі күйінен мәлімет ... ... ... жоқ, оның ... да мүмкін емес.Сондықтан бұл сұрауға берілетін жауап дыбыс тілінің пайда болуы жөніндегі пікір сияқты ғылыми жорамалға ғана негізделеді. ... ... тілі жеке ... сараланатын сөз түрінде бірден пайда болған емес, жалпы жан ... ... әр ... диффузды дыбыстарды адам тектес маймылдар да шығара білген болу керек, өз үйірлестеріне бір нәрсені хабарлау үшін ... ... ... яғни мағыналық жағынан да, материалдық жағынан да бөлшектеп саралауға болмайтын одағай дыбыстарды олар ... ... ... ... ... ... да, келе  -  келе  солардың ... ... тіл ... болған болар деп жорамалдайды.Дыбыстық сигналдарға қосымша маймыл  -  ... ... ... ... әр ... дене ... да ... құралы ретінде пайдаланған болу керек дегенді де айтады.Қалай болған күнде де, өз ... ... ... ... ... дыбыс тілінің өте қарапайым, тым жұпыны, сөздік құрамы өте тапшы болуы табиғи нәрсе.Пайдаланған әдебиеттер тізімі:1. Ә. Болғанбаев ... ... ... Т. ... ... тіл ... ... Жалпы тіл білімі.  
        
      

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет
Delphi ортасында мәліметтер қорымен жұмыс39 бет
Delphi7 объектілі бағытталған программалау ортасы34 бет
Microsoft Access программасы12 бет
MS Access ортасында мәліметтер қорын құру4 бет
Pascal және Си тілінде бағдарламалау29 бет
Sql-тілі4 бет
Turbo Pascal программалау жүйесі28 бет
«Интернет ресурстары» мәліметтер қорын құру60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь