Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар

1. Қазіргі әдебиеттану теориясы
2. Әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар
Қазақ әдебиетінің тарихы, теориясы, сыны, сондай-ақ текстологиясы мен библиографиясын қарастыратын салалары бар. Қазақ әдебиеттану ғылымының мақсаты мен міндеті – қазақ әдебиетінің туу, қалыптасу және даму жолдарын зерттеу, әдеби құбылыстар мен сыншылдық әдеби теориялық, және ғылыми зерттеушілік ой-пікірлерді анықтап, ғылыми жүйеге түсіру және әр түрлі қоғамдық-әлеуметтік жағдайлар барысында ұлттық әдебиеттің халық руханиятына, қоғамдық сана-сезімі мен ұлттық таным білігіне жасайтын ықпалын айқындау. Қазіргі Қазақ әдебиеттану ғылымының ұлттық ғылым ретінде туу, қалыптасу және даму жолы негізінен былайша жүйеленеді:
a) Қазақ әдебиеттану ғылымы пайда болуындағы тарихи алғышарттар кезеңі. Бұл кезең ежелгі әдебиеттен басталып, қоғамдық даму сатыларына сай 20 ғ-ға дейінгі уақыт аралығын қамтыды. Түркіжазба ескерткіштерінхатқа түсіруден бастап, 19 ғ-дың соңына дейін созылған ұзақ мерзім Қазақ әдебиеттану ғылымының тууына дейінгі тарих алдындағы дайындық кезең болғандығы, тарихи сабақтастық принципіне сай өсу-толысу, эвол. даму сипатында өткені анықталды. Ол 19 ғ. шегінде Ресей ориенталист-фольклортанушы ғалымдарының еңбектерімен ғана шектелмей, ұлтттық зиялы қауым өкілдерінің фольклортану, әдебиет тарихы мен теориясы салаларындағы зерттеу еңбектерінде белгілі бір дәрежеде өсіп, ұлттық ғылымның тууына негіз болды.
b) Қазақ әдебиеттану ғылымының туу кезеңі (1900 – 40) ХХғ-дың басында ғұмырнамалық зерттеулердің көбеюі, ұлттық әдебиеттің тарихы мен теориясы мәселелерінің нақты сөз бола бастауы, библиографиялық бағытта алғашқы қадамдардың жасалуы Қазақ әдебиеттану ғылымының пайда болғандығын көрсетті. Әдеби мұраны ғыл. игерудегі барлық талап-тілек пен әдіс-тәсілді меңгеруге дейінгі ғыл.-зерттеушілік ой-пікір ХХ ғ-дың басынан бастап әдебиет тарихы мен теориясын зерттеуде, әдеби сынды тудыруда ғылыми. және эстетикалық биіктіктерге ұмтылды. ХХ ғ-дың 20-жылдары “Әдеби мұра керек пе, жоқ па?” деген мәселеде пролеткультшылдық нигилизмге қарсы күресе отырып, әдеби мұраны игеруде “бірыңғай ағым теориясының” оң бағытын пайдаланды, оны жинау, жариялау, ғыл. тұрғыда бағалау, заман талабына сай пайдалану, шығарм. үйрену секілді өзекті мәселелерді шеше алды. Ал 30-жылдары “тұрпайы социологизм” теориясының ықпалында бола тұра, фольклор мен қазақ әдебиетінің сан ғасырлық даму жолын тарихи тұрғыдан тану, зерттеу және кезеңдерге бөлу секілді келелі мәселелерге батыл бара білді.
1.Әдебиеттану.Терминдер сөздігі (Құрастырғандар: З.Ахметов, Т.Шаңбаев) Алматы: Ана тілі, 1998. 384 б.
2.Қабдолов З. Сөз өнері. Алматы: Санат, 2007. 360 б.
3.Қаратаев М. Эпостан эпопеяға. Алматы: Жазушы, 1987
4.Ысмайылов Е. Сын және шығарма. Алматы: ҚМКӘБ. 1960.
5.Смағұлов Ж. Ұлттық әдебиеттану әлемі. Монография. Қарағанды: Болашақ-Баспа, 2005. 317 б.
6.Ысмайылов Е. Ақын және революция. Алматы, 1983.
7.Жарылғапов Ж. Қазақ прозасы: ағымдар мен әдістер. Қарағанды: ЖШС «Гласир», 2009. 400 б.
8.Жұмағұлов С., Сын сардары. Монография. Қарғанды: Арко, 1999. 122 б.
9. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖ №3Тақырыбы: Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар..Орындаған:Иманбаева М.Е.Тобы:Қ-317сТексерген:  Құрмамбаева Қ.С.Семей ... ... ... ... ... ... ... теориясы* Әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдарҚазақ әдебиетінің тарихы, теориясы, сыны, сондай-ақ текстологиясы мен ... ... ... бар. ... әдебиеттану ғылымының мақсаты мен міндеті  -  қазақ әдебиетінің туу, қалыптасу және даму жолдарын зерттеу, әдеби құбылыстар мен ... ... ... және ... зерттеушілік ой-пікірлерді анықтап, ғылыми жүйеге түсіру және әр түрлі қоғамдық-әлеуметтік жағдайлар барысында ұлттық әдебиеттің халық руханиятына, қоғамдық сана-сезімі мен ұлттық ... ... ... ықпалын айқындау. Қазіргі Қазақ әдебиеттану ғылымының ұлттық ғылым ретінде туу, қалыптасу және даму жолы ... ... ... ... ... ... ... болуындағы тарихи алғышарттар кезеңі. Бұл кезең ежелгі әдебиеттен басталып, қоғамдық даму сатыларына сай 20 ғ-ға дейінгі уақыт аралығын ... ...  ... ...  ... ... бастап, 19 ғ-дың соңына дейін созылған ұзақ мерзім  Қазақ әдебиеттану ғылымының ... ... ... ... дайындық кезең болғандығы, тарихи сабақтастық принципіне сай өсу-толысу, эвол. даму ... ... ... Ол 19 ғ. ... ... ... ғалымдарының еңбектерімен ғана шектелмей, ұлтттық зиялы қауым өкілдерінің фольклортану, ... ... мен ... салаларындағы зерттеу еңбектерінде белгілі бір дәрежеде өсіп, ұлттық ғылымның тууына негіз болды.* Қазақ  әдебиеттану ... туу ... (1900  -  40) ХХ ... ... ... зерттеулердің көбеюі, ұлттық әдебиеттің тарихы мен  теориясы  мәселелерінің нақты сөз бола бастауы, библиографиялық  бағытта алғашқы  қадамдардың  ...  ...  ...  ... ... ...  ...  Әдеби мұраны ғыл. игерудегі барлық талап-тілек пен ...  ... ... ғыл.-зерттеушілік ой-пікір ХХ ғ-дың басынан бастап әдебиет тарихы мен теориясын зерттеуде, әдеби сынды тудыруда ғылыми. және эстетикалық  ... ... ХХ ... 20-жылдары "Әдеби мұра керек пе, жоқ па?" деген мәселеде пролеткультшылдық нигилизмге қарсы күресе ... ... ... ... ... ағым теориясының" оң бағытын пайдаланды, оны жинау, ... ғыл. ... ... ... ... сай ... ... үйрену секілді өзекті мәселелерді шеше алды. Ал 30-жылдары "тұрпайы социологизм" теориясының ықпалында бола тұра, фольклор мен ... ... сан ... даму ... ... ... ... зерттеу және кезеңдерге бөлу секілді келелі мәселелерге батыл бара білді. 2.	Әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдарСонымен қатар, осы уақыт ... ... ... ғылымы үшін ғыл. зерттеу әдіснамасын меңгеру, идеялық, шығарм. принциптерді игеру кезеңі ... ... ... ... туу ... тап ... бұл ... республика тарихындағы өте ірі оқиғалар мен орны толмас қателіктерге толы кезең еді. ... ... ... ... ... ... орындары мен зерттеу институттарының ашылуы, баспасөздің өркен жаюы, т.б. әдеби-мәдени іс-шаралар әдеби мұраны игеруге қолайлы жағдай туғызғанымен, ұлт саясатының бұрмалануы, жеке ... ... ... ... тапшылдық, партиялық талаптары оған кері әсер етті. "Ұлтшыл-алашшылдарға" қарсы күрес пен 37-жыл зұлматы Қазақ әдебиеттану ғылымының ізашарларын, ... ... ... ... ... ...  жұмыспен еркін шұғылдануға мүмкіндік бермеді. Осындай қиыншылықтарға қарамастан, Қазақ әдебиеттану ғылымы 1900  -  40 ж. ... ... туу ... аяқтады. *  Қазақ әдебиеттану ғылымының қалыптасу ... (1941  -  70). ... ... ... бұл ... ... ... тарихын кезеңдеуде, жеке ақын-жазушылар шығармалары монографиялық тұрғыда зерттеуде, фольклортану мен әдебиет теориясының мәселелерінде көңіл аудараралық соны қадамдар ...  ... орта ... ... жаңа ... жеке ... табынушылықтың зардаптары мен бұрмалаушылықтарды түзете бастағанымен,  Қазақ әдебиеттану ғылымының ... ... сай ... ... мүмкіндіктер бермеді. Маркстік-лениндік әдіснаманың әдебиеттің таптығы, халықтығы, партиялылығы қағидалары, ... ... өріс алуы ... ... ... ... * Қазақ әдебиеттану ғылымының даму кезеңі (1970 ... ... ... ... ... ... ... қиын-қыстау жолындағы талқыдан өткен, әдеби-тарихи, әдеби-теориялық, сыншылдық-эстетикалық ой-пікірді өркендетуде білімі мен біліктілігі, ғылыми сауаттылығы мен табандылығы жоғары ... ... ... ... ... ... Олар өздерінің туып, қалыптасу кезеңін толық аяқтап, 1970 жылдан бастап даму ... ... ... ... ... ... алдына заман тартқан күрделі де көкейтесті мәселелерді ... ... ... 1970  -  80 ... ... жұмыстары маркстік-лениндік әдіснама ықпалында болса да ұлттық әдебиетті тарихи, теор. тұрғыдан тексеру жұмыстарында табысты қадамдар ... ... ... ... бағыттары мен жекелеген жанр түрлерінің қазақ әдебиетінде өсіп-өркендеу жолдары ... ... ... сөз ... теориялық мәнде нақтылы ғыл. тұжырымдар жасалынды. Әдебиет жанрлары, тегі мен түрлері: поэзия, проза, ... ... ... ... ... ... юмор мен ... арнайы зерттеу нысанасына айналды. 1990 жылдан бастап, тәуелсіздік пен еркіндік жағдайында кеңестік кезеңде ... ... мен ... ... ... ... ... жұмыстары жүргізілді.  ХХІ ғасырларға қарай  Қазақ әдебиеттану ... ... ... ... ... баға бере ... ... әлемдік әдебиеттанумен салыстыра отырып, саралай алатын ғылым саласына айналды. Қысқаша айтқанда, Қазақ әдебиеттану ғылымы өзі ... ... ... тарихи алғышарттар кезеңінен бастап бүгінгі күнге дейінгі аралықта, негізінен мынадай нәтижелерге қол жеткізді: ... ... ... ... ... ... әдеби мұраны игеруден басталған сыншылдық-эстет., әдеби-тарихилық, әдеби-теориялық сипаттағы ізденістер ұлттық ғылыми-зерттеушілік ой-пікір ... ... ... әдеби мұраның өте мол қоры жинақталды; қазақ фольклортану ғылымы жеке сала ... ... отау ... оның ... ... ... ... зерттеліп, түйінді тұжырымдар жасалды; қазан төңкерісіне дейінгі және одан кейінгі ... ... ... ... ... мен шығарм. мұрасы ғыл. тексеріліп, моногр. тұрғыда тұтас және толық ... ... ... ... ... ... ... бағыт, ағым  мәселелеріне жаңаша көзқараспен қарауда. Қазақ әдебиетіндегі көркемдік-идеялық бағыттарды әлемдік әдебиеттің шеңберінде ... ... ... ішінде әлем әдебиетінде ғана емес өзіміздің ұлт әдебиетімізде де ... із ...  деп ... ... ... әдебиетіндегі натурализм  -  әлі толық зерттеле қоймаған құбылыс. Бұл ағым жөнінде осы кезге дейін ... ... аз. Тек ... ғалымдардың монографиялары, еңбектерінде шолу түрінде берілген. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы  зерттелу тарихына көз жіберсек, оларда ... бір ... жоқ. ... ... ... бағыт болып қолданылады. Зерттеуші З.Қабдолов натурализмде бағыттық белгілерден гөрі ағымдық ерекшеліктердің басым екенін айтады [2,343]. ... ... ... ... ... ... ... құбылыс емес. Бұның себебі қазақ халқы жалаң табиғаттан гөрі әдемілік, арман-қиялға көп ... ... ... ... ... ... ... аңыздар, қиял-ғажайып ертегілер бойынан көрініс берсе, натурализм адам өмірінің жалаң физиологиялық жақтарын көрсетуге талпынып, қазақ әдебиетіне  ағым ретінде ене ... ... ... жая ... ... әдебиетінде натурализм жоқ деуге болмайды. Қазақ баласы тумасынан романтик ... ... ... ұлттық әдебиетімізге сіңіп, етене жақын болып кетті. Қазақ әдебиетіндегі натурализм туралы елеулі ... ... ... қатарына Е.Ысмайлов, М.Қаратаев, Т.Кәкішев, Р.Нұрғалиды, тәуелсіздік кезеңіндегі зерттеуші ғалым С.Жұмағұлов, Ж.Жарылғаповты т.б. жатқызамыз. Академик М.Қаратаевтың мына ... ...  [3, 27] ... ... ... ғылымы мен сынының қалыптасуына үлкен үлес қосқан сыншы-ғалым Е.С.Ысмайылов  мақаласында натурализм элементтерін мысалға келтіре ... ... ... ... ... Сыншы көркем әдебиеттің дамуына кері әсерін тигізетін бұндай кемшіліктермен, сәтсіздіктермен бітімсіз ... ... деп өз ойын ... [4,113]. ...  ... ... әдебиеттану ғылымында сөз болған натурализм, формализм туралы айтысқа қазақ ... ... да үн ... ... . ... бұл ...  сөйлеген сөздер  мен жазылған мақалаларда айтылар ойдың бағыты орыс әдебиетінің ғылымында жасалған тұжырымның төңірегінде ... ... бұл ... ... ... ... ... жанр, ағым және көркемдік әдіс, көркем шығармаға теориялық талдау жасап, ... мен ... ... жаңа ... жасауына жол ашты. Әдебиет маркстік-лениндік әдіснаманы басшылыққа алған ... ... ... бастады да, көркемдік даму, поэтикалық жаңа түр мен келісті ырғақ іздеу, жаңа ... ... ... ... талап-тілегін басты бағдарда ұстауға көшті. Осыған байланысты әдебиет теориясының мәселелерін сөз етуді басты назарға алған ... ... олар ... ... ... ... білімдер системасының толық қалыптасуы жолында өз үлесін қосты деп жазады Ж.Қ.Смағұлов. [5,207-210] Мұнда кеңестік ... ... ... айтыста ғалымдарымыз орыстың әдебиетші ғалымдарының пікірлерімен келісіп, маркстік-лениндік әдіснаманы ... ... ... сойылын соққанымен, олардың ұлттық әдебиетімізге әдеби-теориялық тұрғыдан баға беруге көшкенін аңғарамыз. Натурализмге ... ... ... де ... ... ... ... Е.Ысмайылов  еңбегінде бірталай ақын-жазушы шығармаларына тоқталған. Олар;  А.Тоқмағанбетовтың , Сталиндік маршрут>>,  сынды поэмаларын талдай отырып  деген ... ... ... ...   - деп өз ... ... [4,255]. Келесі  монографиясында сыншы С.Сейфуллин шығармашылығына көрнекті орын берді. Сондай-ақ   
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Әдеби эстетикалық ой-пікірлердің тууы.Әдебиет теориясының методологиясы.Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар.Әдебиеттанудағы эстетика мен теория8 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері8 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы және кезеңдері10 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері21 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы9 бет
Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясы10 бет
Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің тууы, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар22 бет
Қазақ әдебиетіндегі Зар заман ағымы мен нәзирагөйлік дәстүр (ХІХ ғ. аяғы мен ХХ ғ. басы)45 бет
Өлең мен оның құрылысы (таныстырылым).Лирикадағы сюжет мәселесі (конспект).Көркемдік әдіс. Әдеби бағыттар мен ағымдар (конспект). Образдың жасалу тәсілдері мен түрлері. (кесте)8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь