Аңдар биологиясы туралы ақпарат

1.Қарапайым бұғы тісті. Орташа бұғы тісті.
2.Ішкі секреция бездері. Көбейту мүшелері.
3.Мысықтар жанұясы. Сүтқоректілер классы.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1.Бұғылар, бітеумүйізділер (лат. Cervidae) — жұптұяқтылар отрядына жататын жануарлар тұқымдасы. Бұғының отыз түрі бес тұқымдас тармағына бөлінеді: құдырлар; мунтжактар; су бұғылары; нағыз бұғылар; Америка бұғылары. Бұғы Азия, Еуропа, Америка және Солтүстік Африкада тараған. Қазақстанда бұғы екі тұқымдас тармағына жататын төрт түрі (құдыр, елік, марал, бұлан) Алматы, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Ақмола облыстарының орманды алқаптарын мекендейді. Бұғылардың көпшілігі орташа немесе ірі денелі, сымбатты келеді. Барлық түрінің дерлік (су бұғысын қоспағанда) еркегінің тармақтанған сүйекті, қуыс мүйізі болады. Ұрғашысында мүйіз тек солтүстік бұғысында ғана болады. Бұғының мүйіздері жыл сайын қыста немесе көктемде түсіп, қайта өсіп шығады. Өсіп келе жатқан мүйізінің терісінде түгі болады, бірақ ол мүйіздің өсуі тоқтағаннан кейін түсіп қалады. Бұғылар орманда, орманды далада, тундрада, тауда кездеседі. Ағаш, бұта жапырағын, қабығын, шөптесін өсімдіктерді, қынаны, мүкті, т.б. қорек етеді. Ұрғашылары мамыр – шілде айларында бұзаулайды. Бұғының барлығы дерлік кәсіптік маңызы бар аң. Олардың терісі және етін пайдаланады. Теңбіл бұғы мен маралдың еркегінің мүйізінен дәрі жасалады.
Бұғы шаруашылығы – бұғы өсірумен айналысатын шаруашылықтың бір саласы. Бұғы (марал, теңбіл бұғы) мүйізінен дәрі жасалады, сондай-ақ еті, терісі пайдаланылады. Солтүстік Бұғы шаруашылығы (солтүстік бұғыларды өсіреді) және панталық Бұғы шаруашылығы (теңбіл бұғылар, марал, изюбрь өсіріледі) болып бөлінеді.Солтүстік Бұғы шаруашылығы Ресейде, Финляндияда, Швецияда, Норвегияда, Канадада, АҚШ-та (Аляска), ал панталық Бұғы шаруашылығы Ресейдің Алтай, Красноярск, Приморье өлкелерінде, Қытайда, Кореяда, Моңғолияда, Қазақстанда дамыған. Қазақстанда бұғылар 19 ғасырдың басынан қолда өсіріледі. Қатонқарағай ауданында 8 бұғы өсіретін шаруашылық ұйымдастырылған. Онда 11300 марал өсіріледі (1999). Мұндағы бұғылар жазда арнайы темір сыммен қоршалған кең алқаптарға жайылады, қыста қыстауларда бағылады. Жас төлге арналып жеке қора салынады. Қыс кезінде бұғылар әр түрлі жемшөп (сүрлем, концентраттармен) қоректендіріледі. Мүйізі жылына 1 рет кесіледі. Әр бұғыдан 6 – 7 кг-ға дейін мүйіз алынады.
1."Қазақ Энциклопедиясы"
2.Акимушкин И., Мир животных. Млекопитающие или звери, М., 1988;
3.Соколов В.Е., Фауна мира. Млекопитающие. Справочник, М., 1990;
4.Бекенов А., т.б., Қазақстан сүтқоректілері, А., 1995.
5.Қ.Қайым,Б.Муханов,Р.Сәтімбекұлы,М.Шаймарданқызы, "Жануартану"(1998), 248 б., ISBN 5-625-03599-7
        
        Қазақстан Республикасы   Білім және ғылым министірлігіСемей қаласының ... ... ... ... ... ... А.БТобы: Бл-209Тексерген: Тугамбаева С.М«Семей-2015»Жоспар:1.Қарапайым бұғы тісті. Орташа  бұғы тісті.2.Ішкі секреция бездері. Көбейту ... ... ... ... әдебиеттер.1.Бұғылар, бітеумүйізділер (лат. Cervidae) — жұптұяқтылар  отрядына  жататынжануарлар тұқымдасы. Бұғының отыз  түрі  бес  тұқымдас  ...  ... ... су ... нағыз  бұғылар;  Америка  бұғылары.  БұғыАзия, Еуропа, Америка және Солтүстік Африкада тараған. Қазақстанда бұғы  ... ... ... төрт түрі ...  ...  ...  ...  Алматы,Солтүстік  Қазақстан,   Шығыс   ...   ...   ...   ...  ...  ...  ...  орташа  немесе  ірі  денелі,сымбатты ... ... ... ...  (су  бұғысын  қоспағанда)  еркегініңтармақтанған сүйекті, қуыс мүйізі болады. Ұрғашысында  мүйіз  тек  ... ғана ... ... ... жыл  ...  ...  немесе  көктемдетүсіп, қайта өсіп шығады. Өсіп келе жатқан мүйізінің терісінде түгі  ... ол ... өсуі ...  ...  түсіп  қалады.  Бұғылар  орманда,орманды ... ... ... ... Ағаш,  бұта  жапырағын,  қабығын,шөптесін ... ... ... т.б. қорек етеді. Ұрғашылары  мамыр  –шілде айларында бұзаулайды. Бұғының барлығы дерлік кәсіптік маңызы  бар  ... ... және етін ... ...  бұғы  мен  ...  еркегініңмүйізінен дәрі жасалады.Бұғы шаруашылығы – бұғы өсірумен айналысатын шаруашылықтың бір ...  ...  ...  ...  мүйізінен  дәрі  жасалады,  сондай-ақ  еті,   терісіпайдаланылады. Солтүстік  Бұғы  шаруашылығы  ...  ...  ... ... Бұғы шаруашылығы (теңбіл  бұғылар,  марал,  изюбрь  өсіріледі)болып бөлінеді.Солтүстік Бұғы шаруашылығы  Ресейде,  Финляндияда,  Швецияда,Норвегияда,  ...  ...  ...  ал  панталық   Бұғы   ...  ...  ...  ...   ...   ...   ... Қазақстанда дамыған. Қазақстанда  бұғылар  19  ғасырдың  басынанқолда  өсіріледі.  Қатонқарағай  ауданында  8   бұғы   ...   ... Онда 11300 ... ... (1999).  ...  ...  ... темір сыммен қоршалған кең  алқаптарға  жайылады,  қыста  қыстаулардабағылады. Жас төлге ... жеке  қора  ...  Қыс  ...  ...  әртүрлі жемшөп (сүрлем, концентраттармен) қоректендіріледі.  Мүйізі  жылына  1рет ... Әр ... 6 – 7 ... ... ... ... Ол ...  әдіспенқайнатылып кептіріледі. 14 – 16 жастан аспаған маралдың  ...  өте  ... ... әлі ... ... қаны  жас  ...  ... пантокрин дәрісі алынады. Қазақстанда «Ақсу»  акцион.  қоғамы,  «Ақсу-ДЭЕН» бірлескен кәсіпорны пантокрин дәрісін жасап, ... ... ... ... - өсіп келе жатқан бұғы мүйізіне адамзаттың аса  қызығуыәлде  қашаннан  басталған,  оның  құрамында  ерте  ...  ...  ... бағаланған және дәрігерлік тәжірибеде нәтижелі дәрі,  оның  ішіндеөте жақсы белгілі пантокринді пайдаланған. Бұл зат  ...  ... ішек - ... жұмыстарына жақсы әсерін тигізеді,  шаршаудың  ... ... ... ... жоғарылатады, әр түрлі  дене  және  асқазанжараларының жазылуын тездетеді.  Жыныстық  қабілетті  жоғарылатады.  Бұғылармүйізінің  ...  ...   ...   -   оның   ...   ...   ... бар ... Экспортқа шығарылатын өнім.2. Эндокриндік жүйе — ағзаның гуморальды реттелуінде маңызды  рөл  атқарады.Бұл жерде гуморальды реттелу дегеніміз — ... ...  ...  жәнеминералдық  заттардың  әсерлері  арқылы  организм  қызметінің  реттелуі.  Олағзаның ішкі ... ... ... ... ... бөліп  шығарады.Ішкі секреция бездері шығарған заттар  ...  деп  ...  ...  ... ... ... ішкі  мүшелерге  және  мүшелер  жүйелеріне  ... ... әсер ... — ішкі секреция безінің қанға бөліп шығаратын және  дененің  ... ... ... ... Әр ...  ...  бір  мүшеге  әсеретеді. Гормондардың барлығы  бір-бірімен  тығыз  байланыста  жұмыс  істейді.Гормондар ... ... ... ... ...  ...  және  ... болып келеді.Эндокринді бездер (эндокринные железы); (glandula endocrinae, лат.  glandulaбез,  грек,  endon  —  ...  krino  —  ......   ... ... ішкі ортасына (қан, лимфа, ұлпа  сұйығы)  бөлетін  бездер.Бұл ... тек ... ...  соңғы  бөлімдерден  тұрады,  шығару  өзектеріболмайды және қан  тамырларына  өте  бай  ...  ...  ...  ...  ...  орталық  және  шеткі  эндокринді  бездер  болып   ... ... ... ... гипоталамус, гипофиз және элифиз,  алшеткі эндокринді  бездерге:  қалқанша,  ...  ...  ...  ... Бұлардан басқа организмде қосарлана қызмет атқаратын  аралас  бездерде болады. Оларға: ... ұйқы  ...  ...  және  ...  ... ... ... бездер  гормондары  организмнің  сұйық  ішкі  ... дене ... ... мен ...  ...  зат  ...  деңгейінгуморальды реттеуге қатысады.Гипоталамус — аралық  мида  орналасқан  ішкі  ...  ...  ... ... ... ... айтатын болсақ: гипоталамус  ішкі  секрециябездерінің «композиторы». Гипоталамус пен  гипофиз  тығыз  ...  ... ...  ...  құрайды.  Гипоталамус  гипофиз  безінреттейді, ал гипофиз ағзадағы барлық басқа бездердің жұмысын реттейді.  ... ... ... және ...  ...  жүзеге  асырады.Гипоталамус гипофизге әсер ететін статин (гипофиздың гормон түзуін  тежейді)және ... ... ... бөлу  ...  ...  ... ... және вазопрессин  гормондары  гипофиздың  артқы  бөлігіндежиналады.Гипофиз —  аралық  мида  орналасқан  ішкі  ...  ...  ең  ...  ...  ...  тұрғыда  бұл  гормон  ішкі  секреция   бездерінің«дирижері» болып саналады. Гипофиз - сопақша  ...  ...  0,5-0,7  ... ... ... химиялық құрамы бойынша  пептидті  (нәруызды).Гипофиз үш бөліктен тұрады: алдыңғы, ... ... без — ... ... ... ... Ол өзара  байланысты  екібөліктен тұрады. Қалқанша без қанның құрамындағы йодты ...  ...  бұл  без  ...  ...  енеді.  Қалқанша   бездің   тироксин(тетрайодтиронин,  Т4)  деп  ...   ...   ...   ...   ... (Т3). ... ... өсу  және  даму,  зат  алмасу  (нәруыз,май) әрекеттері мен ... ... ... ...  тигізеді.  Қалқанша  беззат алмасуға, адамның өсуіне, дене ... ... және ой  ... әсер етеді.Қалқанша маңы бездері — қалқанша бездің жоғарғы және төменгі  жағына  ... Без ... ... ... - ... ... зат.  Олденедегі кальций мен  фосфаттардың  алмасуын,  тағамның  ...  ...  ... ... ... ...  ...  Кальция  алмасудың  реттелуіпаратгормонның  және   D   ...   ...   ...   D   ... ... құрамында  кальций  азайып,  оның  қаттылық,  мықтылыққасиеті төмендейді.Басты ішкі секреция бездері (сол жақта — еркек, оң ......  ... 2. ... 3. Қалқанша без 4. Тимус 5. Бүйрек үсті безі 6. Ұйқы  безі7. ... без 8. ... ... ... ... ... лат. glandula без, грек, endon  —ішкі, krino  —  бөлу)  —  инкреттерін  (гормондар)  организмнің  ...  ... (қан, ... ұлпа ... ... ...  Бұл  бездер  тек  секретбөлетін  ...  ...  ...  ...  ...  болмайды  және   қантамырларына өте бай  келеді.  Эндокринді  ...  ...  ...  ...  және  ...  эндокринді  бездер  болып  екіге   бөлінеді.   Орталықэндокринді бездерге: гипоталамус, гипофиз және ... ал  ...  ... ...  қалқанша  маңы,  бүйрекүсті  бездері  жатады.  Бұларданбасқа  организмде  қосарлана  қызмет  ...  ...  ...  де  болады.Оларға: жынысбездері, ұйқы безі, плацента және тимус  (айырша  без)  ... ... ...  ...  ...  ішкі  ортасы  арқылы  денемүшелерінің ... мен ...  ...  зат  ...  ...  ... қатысады.Ішкі секреция бездерінен бөлінетін  гормондар  және  ...  адам  ...              ... ...   ... ...                    ...               ... безі    ... зат ...            ||                       |                 ... ...         ||Паратгормон            ... ... және ... ...    ||                       |                 ...                        ...                ... ... және ... ...                       ...           ... ... ...                       |                 ... ... ...      ||                       |                 ... ... ...  ||                       |                 ... ... ...     ||                       |                 ... әсер ...            ...               |-"-              ... гликогеннің қанда     ||                       |                 ... ... әсер ...  ||Адреналин              ... ... ... ... ||                       |без заты         ... ... мен            ||                       |                 ... гликогеннің     ||                       |                 ... әсер ...            ...           |-"-              ... ...         ||Өсу гормоны [соматропты|Гипофиздің       |Сүйектің және ... ...   ...                ... ...   ... ... ...      ||                       |                 ... және ... алмасуына||                       |                 ... ...                      ... ...     |-"-              ... ... өсуіне және     ||                       |                 ... ... әсер ...    |-"-              ... бездердің өсуіне және||гормон [АКТГ)          |                 ... ... ...   ||                       |                 ... ...                      ...              ...      |Жатыр бұлшықеттерінің жиырылуына||                       ... ... ... ... әсер ...                       ...          |                                ...            |Example          ... ...   ||                       |                 ... жағдай жасайды.      ||                       |                 ... ... ...        ||Тестостерон            |Аталық ...    ... ... ... ...          |                 |әрі ... әсер ...       ...              ... ...    |Аналық жыныс белгілердің дамуын ||(экстрогендер)         |                 |әрі ... ... ...  |3. ... ...  ...  ...  тобына  жатады.  Бұл  топқа  үймысықтары, жабайы мысықтар, арыстан, жолбарыс, ... ...  ... және тағы ... жатады. Олар жемтігіне  білдірмей  жақындап,  бассалады. Мысық тұқымдастар сопақша келген ұзарған  денесімен  және  ...  ... ... ... тұқымдасының барлығы  суда  тамаша  жүзеді,  бірақ  суға  ...  ...  ...   ...   Мысықтардың   терісінің   әдемілігіадамдардың  қызығушылығын  тудыруда.  Олардың  ноқаттары  немесе   ... ... үшін ...  ...  ...  сиреуіне  әкелді.  Олар  мұзбасқан таулардан ылғал  тропиктік  джунглилерге,  қапырық  шөлдерге  ... ... ... ... ... Үй мысықтары  бүкіл  дүниежүзіндебар. Ал жабайы  мысықтар  тек  ...  ...  ғана  өмір  ...  Мынақызықты дерекке қараңыздар, мысықтың құлақтары бір-біріне  тәуелсіз:  біреуіалға   ...   ал   ...   ...   ...   ...   береді.   Мысықтарультрадыбыстарды да ести алады.Мысық немесе үй мысығы (лат. Félis silvéstris  cátus)  —  ... ... ... ... кең таралған үй жануары.Биологиялық сипаттамасы:Асыранды мысықтың арғы  тегі  ...  ...  ... оны Африка тұрғындары бұдан 5 мың жыл бұрын қолға үйреткен.  Қолғаүйретілген басқа  жануарларға  ...  ...  арғы  ...  онша  ... ... мысықтың қолтұқымдары көп емес. Мысықтың денесінен  бас,мойын, тұлға, құйрық, алдыңғы және ... ... ... ...  ... екі ... тарбимай, тұлғаны тік көтеріп тұрады.Дене ұзындығы  46-191  см  ,  құйрығы  15-91  см.  ...  ...  ...   ... ... ...  басқаларында).Еркектері  мауығу  кезінде  қаттыталасып,  ...  ...  ...  ...  2  рет   тұқым   ... (3-4 ... ... болады)  дәрменсіз,  соқыр  туады.  Жыртқыштарұсақ омыртқалылармен,  балықпен  қоректенеді.  Мысықтың  басында  екі  ... ... Бұл  -  оған  тән  ...  ...  жарық  сәулесініңкүшіне қарай өзгеріп  тұратын  бадырайған  үлкен  көз,  қабағы  мен  үстіңгіерніндегі ұзын ... ... түгі жоқ ... ... екі ...  тесіктерікөзге  түседі.Мысық  -  өте  саққұлақ  жыртқыш.  Қорегін  аулағанда  ... ... ... ... ... табанына  жасырып  алып,білдіртпей жүреді. Ол  алдымен  жер  бауырлап,  ...  ...  ...  ... ...  серпіле  олжалайтын  қорегіне  қарай  атылады.  Осы  тұстасаусақ ұшындағы жасырылған өткір ... ... ... ...  ... ... ... реттейтін бұлқын қызметін атқарады.Сүтқоректілер (лат. Mammalia) – жануарлардың хордалылар типіне      жататын,құрылысы жоғары сатыдағы омыртқалы жануарлар класы. Сүтқоректілерге  ұрпағынтірі туып, ...  ...  ...  ...  ...  ...  кездесүтқоректілердің  5000-ға  жуық  түрлері  жер  шарының  барлық  аймақтарындакеңінен таралған. Олар түрлі табиғи орта ... ...  ...  ... жер астында, құрлықта, ағаш басында) тіршілік етеді.  Сүтқоректілердізерттейтін зоология ғылымының   саласын   ...    ... ... ... «териология»  (грекше  «терион»  -  аң,  +«логос»  -  ...  деп   те   ...   ...   олар   әр   ...   ортада– құрлықта болсын, суда болсын, ауада болсын  –  кез  келген  ...  ... ... өмір сүруге бейім  келеді.  Олардың  миы  ...  ...  ...  басқа  жануарлармен   салыстырғанда   ...   ...  ...  ...  пен  ...  ең   ...   жануарлары   –мұхитта киттер және құрлықта пілдер болып табылады.Жалпы сипаттамасыОмыртқалылар эволюциясында Сүтқоректілердің• бас сүйегінің құрылысы жеңілдей түскен  және  ол  ауыз  ...  ... ... мен ... ... ... дене температурасы біркелкі тұрақты;• жүрегі 4 камералы;• қан қызыл ... ... ... ... ... ...  ортаңғы,  сыртқы  құлақтан  тұрады,  көбінің  құлаққалқаншасы жақсы дамыған.• ... тіс, ит тіс, азу алды  және  азу  ...  ...  азу  ... бір рет ... бірнеше рет) алмасады.Сүтқоректілердің пайда болуыЦинодонт Oligokyphus (реконструкцияcы)Сүтқоректілер  Жер  бетінде  бұдан  200  млн.  жыл   ...   ...   ...   арғы   ...   ...   ...   қарапайымұсақ бауырымен   жорғалаушылар(Therіodontіa).    ...    ...  ...  табылған.   Олар бор   кезеңінің аяқшенінде     жойылып     ...     ...      ...  ...  тіршілік  еткен. Юра   кезеңінде пантотерийлерпайда     болып,     бұлардан     ...     ...      ...      шыққан,олар қалталылар менұрықжолдасты жануарлардың негізі болды.Денесінің құрылысыОлардың тұрқы 4 см, ... 1,2 ... ... ... 33 м,  ...  150тонна тартатындары да бар. Денесі түкпен қапталған, алдыңғы ми  сыңарларыныңсыртында ми қыртысы жақсы дамыған.Тері жабыныСүтқоректілер терісінің ... ... 3-май ... без; ... астындағы бұлшық ет; 5-дерма; 6-түк қалтасы; 7-тер безіСүтқоректілердің  тері  ...  ...  ...  ...  екі   қабаттантұрады. Теріде май, тер, сүт, иіс ...  ...  ...  Түк,  мүйіздітырнақ, мүйіз және  тұяқтар  -  терінің  қосалқы  бөлімдеріне  ...  ... мен тер ... зат  ...  дене  ...  реттейді  жәнетері бездерінің иісті затының жауынан қорғануда, үйірге түскенде  бірін-бірітабуда, еліктетуде ... ... ... омыртқа жотасымен [кеуде қуысы], иық белдеуі  мен  ... және ... ... мен артқы аяқтардан  тұрады.  Сүтқоректілердіңмойын омыртқасы - 7. Бассүйекке астыңғы жақсүйек  қозғалмалы  (буын  ... ...  ...  ...  ...  жіктесіп,  тұтасыпкеткен.Омыртқаларының беті жалпақ (платицельді). Мойын омыртқасы 7 (6 ...  ... ... ... ... не 8-9 (жалқау аңның кейбір түрі). Көбінің  аяғыбес саусақты, бірақ көбіне  ...  ...  ...  тақ  ...  ... ... (итбалық,  кит),  қанат  тәрізді  (жарқанат).  Кейбір  түрініңартқы ... ... ... ... ... ғана ... Кеуде  қуысымен құрсақ қуысын көк ет (диафрагма) бөліп тұрады.Бұлшық еттеріСүтқоректілердің  бұлшықеттері  ...  ...   ...   алдыңғы,   артқыаяқтарындағы  бұлшықеттер  түрлі  бағытта  ...  ...  ... бәрі ... ... ... ...  кеудемен құрсақ қуыстарын бөліп  тұратын көкет (диафрагма)  пайда  болған.  Көкеттыныс¬тық ... ... ... қатысады.Пайдаланылған әдебиеттер:1."Қазақ Энциклопедиясы"2.Акимушкин И., Мир животных. Млекопитающие или звери, М., 1988;3.Соколов В.Е., ... ... ... ... М., ... А., т.б., ... ... А., 1995.5.Қ.Қайым,Б.Муханов,Р.Сәтімбекұлы,М.Шаймарданқызы,  "Жануартану"(1998),  248б., ISBN 5-625-03599-7  
        
      

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аңдар биологиясы6 бет
Аңдар биологиясы жайлы мәлімет7 бет
Аңдар биологиясы туралы4 бет
"аңшаруашылығы өнімі және оның мағынасы"26 бет
«Сүтқоректілердің шығу тегі»33 бет
Абыралы, Сарыкөл петроглифтері7 бет
Алматы қаласының аумағындағы археологиялық ескерткіштер4 бет
Аң аулау шаруашылығының ірі масштабты карталарын құрастыру37 бет
Аңшылық трофейлерін сараптау8 бет
Аңшылық-шаруашылықтағы құрал-жабдықтар19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь