М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы жайлы

Кіріспе
1.1 Мақыш Қалтайұлы . діни .ағартушылық бағыттағы ақын
Негізгі бөлім
1.2 Мақыш Қалтайұылының шығармашылық өмірбаяны
1.3Мақыштану мәселелері
Қорытынды бөлім
1.4 Ағартушы.демократтық бағыттағы ақын.жазушылар.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Мақыш Қалтайұлының өмірбаянын жазуда негізгі сүйенген дүниелеріміз,
ең алдымен ақынның өз өлеңдері, содан кейін өміріне қатысты әр кездерде
айтылып, жазылып жүрген мәліметтер. Осы қолда бар дүниелерді саралай
сүзіп, зерлей қарау, және ақын өзі ғұмыр кешкен заман тынысымен, тарихи
ахуалмен байланыстыра зерттеу – ақын ғұмырнамасын жазуға жол ашары
сөзсіз. Мұны «Ақындардың өмір тарихын білсек, соның әрқайсысы өмір сүрген заманының тірі пішінді белгісін тауып алғандай боламыз» [42,8 ],  деген пікір де қуаттай түседі.
Мақыш Қалтайұлының өмірі туралы деректер оның өз туындыларында
кездеседі. Ақынның өзіне сөз беретін болсақ «Қалтайұлының қазақ ахуалынан бахыс еткен манзумасы» (1909) жинағындағы «Атым-Мақыш…»
деп басталатын өлеңінде:
Атым – Мақыш, Қалтай дер атам атын,
Бабам аты Едіге, қазақ – затым.
Ақмола дүр дуаным, қыпшақ – руым
Әр жерде сияхлықпен болды жүруім.
Туған жер Есіл, Нұра болса дағы,
Қушоқы деген жерде бүгін тұруым [25,2 ],  деп өзінің ата-бабасы, туған жері, руы жайында айтып өтеді. Бұл деректерді
«Насихат қазақия» (1911) жинағындағы «Руым – қыпшақ…» деп басталатын
өлеңінде нақтылай түседі.
Руым – қыпшақ халқы, асылым – қазақ,
Әр қауымға жәһилдіктен болған мазақ.
Дуаным Ақмолаский, Қараөткел дүр,
Болысым Жайықбаев ғизатлу зат.
Атым – Мақыш, Қалтай дер атам атын,
Бабам – Едіге, жас келді қырыққа жақын [23,46 ].
Яғни, ақынның өзі «Мың сегіз жүз алпыс тоғыз уәлидәнім» (туған
жылым) деп айтып өткендей, сол кездегі әкімшілік аймақ бойынша Батыс Сібір генерал-губернаторына бағынатын Ақмола облысы, Ақмола уезінің Жайықбаев болыстығына қарайтын Қараөткелді жайлаған қыпшақ руының ішінде 1869 Ақынның дүниеге келген кезі – бұрынғы хандық билеу заманы жойылып, ел арасынан сайланған аға сұлтандық билік те жарты ғасырға жетпей өзгертіліп, қазақ даласы ұсақ болыстықтарға бөлшектеніп, биліктің барлығы патша шенеуніктерінің қолына көшкен дүрбелеңді ХІХ ғасырдың екінші Ресей империясы қазақ даласын отарлауды үдете түсу үшін 1868 жылы «Қазақ даласын билеу ережелері туралы» заң шығарып, әкімшілік билеу тәртібін өзгертті. Бұл реформаның басты мақсаты ережеде анық та ашық айтылды. Ол: «… объединение подвластные России народностей под одно управление, устранение от власти местной аристократии, ослабление родовых начал, чтобы добиться постепенного слияния киргизских степей с прочими частями России» [44,385 ].
1. Әміренов Әділбек Дәуітбекұлы: «Діни ағартушы ақын»
2. Торайғыров С. Үш томдық шығ. жин. – Алматы:
3. Қирабаев С. Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. – Алматы: Білім,
4. Нұрғали Р. Алаш ұранды әдебиеттегі Мұхтар Әуезов көтерген
5. Ісімақова А. Ахмет Байтұрсынұлы – қоғам қайраткері, ақын,
6. Ахметов З. Жаңа идеялар жаршысы / Дулатұлы М.
7. 20-30 жылдардағы қазақ әдебиеті. А, 1997
8. Кәкішев Т. Дәуір дидары. А, 1985
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы:     ... ... ... 2.Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар. Орындаған: Риза Қ.ЕТексерген: Еспенбетов ... КЯ  -   ... ... ... ...  -  діни ... бағыттағы ақынНегізгі бөлім1.2 Мақыш Қалтайұылының шығармашылық өмірбаяны  1.3Мақыштану мәселелеріҚорытынды бөлім1.4 Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар. Пайдаланған әдебиеттер тізімі                                                   ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен ақынның өз өлеңдері, содан кейін өміріне қатысты әр кездерде айтылып, жазылып жүрген мәліметтер. Осы қолда бар дүниелерді саралай ... ... ... және ақын өзі ... ... заман тынысымен, тарихи ахуалмен байланыстыра зерттеу  -  ақын ... ... жол ... ... Мұны  [42,8 ],  ... ... де ... түседі. Мақыш Қалтайұлының өмірі туралы деректер оның өз туындыларында кездеседі. Ақынның өзіне сөз беретін болсақ  (1909) ...  деп ... ...          Атым  -  ... ... дер атам ...          ... аты Едіге, қазақ  -  затым. Ақмола дүр дуаным, ...  -  руым          Әр ... ... ... жүруім.          ... жер ... Нұра ... ...          ... деген жерде бүгін тұруым [25,2 ],  деп өзінің ата-бабасы, туған ... руы ... ... өтеді. Бұл деректерді  (1911) жинағындағы  деп басталатын өлеңінде нақтылай түседі.     Руым  -  ... ... ...  -  ...     Әр қауымға жәһилдіктен болған мазақ.     ... ... ... дүр,     ... ... ... зат.     Атым  -  ... Қалтай дер атам атын,     Бабам  -  Едіге, жас ... ... ... [23,46 ]. Яғни, ақынның өзі  (туған жылым) деп айтып өткендей, сол кездегі ... ... ... ... ... ... бағынатын Ақмола облысы, Ақмола уезінің Жайықбаев болыстығына қарайтын Қараөткелді жайлаған қыпшақ ... ... 1869 ... ... келген кезі  -  бұрынғы хандық билеу заманы жойылып, ел арасынан сайланған аға ... ... те ... ... ... ... ... даласы ұсақ болыстықтарға бөлшектеніп, биліктің барлығы патша шенеуніктерінің ... ... ... ХІХ ... ... Ресей империясы қазақ даласын отарлауды үдете түсу үшін 1868 жылы  заң ... ... ... ... ... Бұл ... ... мақсаты ережеде анық та ашық айтылды. Ол:  [44,385 ].   [13,248],  деген байламы Мақыш мұрасын түбегейлі тың ... ... ... ... ... Осы ... айта кететін бір жағдай  -  У.Қалижанұлы татар ақыны Зариф Каримидің  деген өлеңін Мақыш Қалтайұлының ... ... ... ... [13,23]. ... ... ... та осы өлеңді Мақыштікі деп қарастырған еді [14, 263]. Негізінен З.Каримидің бұл ... ... ... 1913 жылы Қазан қаласындағы  мәтбуғасынан шыққан  кітабында жарияланған болатын. Мұнда өлеңді ... ... ... дейтін ешқандай дәлелді сөз жоқ. Сондықтан да өлең иесі  -  ... ... ал ... ... ... аударушы деп қарастырған жөн. Расында, татар тілінен аударған кітаптардың ішінде М.Қалтайұлының төл туындылары да бар, ... ... ақын  ... жай  деп ... көрсетіп, шығарма өзінікі екенін аңдатып отырады. Мақыштың сондай туындыларының бірі Ғ.Рашидиден аударған  (1913) ... ...  деп ... ... ... Ыбырай Алтынсариннің   
        
      

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы5 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар10 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар жайлы19 бет
Мақыш қалтайұлы жайлы21 бет
Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар13 бет
Ғабиден Мұстафин6 бет
Қазақ елінің қоғамдық ой-санасының даму сипаты17 бет
Ұлттық суретшілердің рухани әлемі26 бет
«М.Сералин шығармашылығы»4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь