Эксперименттік зерттеулердің теориясы мен методологиясы. Теория және парадигмма

1. Педагогикалық зерттеулерді ұйымдастыру
2. Педагогикалық зерттеу əдістемесі мен əдістер жүйесі
3. Білім беру парадигмалары
Педагогика саласындағы зерттеулер – бұл білім заңдылықтары, оның құрылымы мен механизмдері, мазмұны, принциптері мен технологиясы жөніндегі жаңа мəліметтерді алуға бағытталған ғылыми ізденіс процесі жəне оның нəтижесі. Педагогикалық зерттеулердің міндеті- деректер мен құбылыстарды түсіндіру жəне оларды алдын ала болжастыру.
Бағытталу тұрғысынан педагогикалық зерттеулер іргелі (фундаменталды), қолданбалы жəне болжам-жобалау (разработки) деңгейіндегі болып үш топқа бөлінеді. Іргелі зерттеулер нəтижесінде педагогиканың теориялық жəне практикалық жетістіктерін қорытушы жалпы тұжырымдамалар алынады немесе болжам жобалаумен педагогикалық жүйелерді дамытудың моделдері ұсынылады. Қолданбалы зерттеулер – бұл педагогикалық процестің кейбір тараптарын тереңдей тануға, алуан қырлы педагогикалық қызметтің заңдылықтарын ашуға бағдарланған істер. Болжам жоба – бұрыннан белгілі теориялық көзқарастарға негізделген нақты ғылыми-практикалық ұсыныстар дұрыстығын дəлелдеп, оларды практикалық айналымға қосу бағытында істелетін жұмыс.
Қалаған педагогикалық зерттеу көпшілік қабылдаған əдіснамалық тиектерге орай жүргізіледі. Педагогикада олардың қатарына – зерттелуге тиіс проблема, тақырып, нысан жəне оның дені (предмет), мақсат, міндеттер мен болжамдар, қорғалуы тиіс идеялар – кіреді. Педагогикалық зерттеулер сапасын танытушы негізгі көрсеткіштер: зерттеу көкейкестілігі, жаңалығы, теориялық жəне практикалық маңыздылығы.
Зерттеу бағдарламасы, əдетте, екі бөлімнен тұрады: əдіснамалық жəне іс-əрекеттік (орындау-процедуралық). Алғы бөлімде тақырып көкейкестілігі негізделеді, проблема нақтыланады, зерттеу нысаны мен дені, мақсаты мен міндеттері айқындалады, негізгі ұғымдары белгіленеді, зерттеу нысаны бастапқы жүйелі талдауға салынып, қызметтік болжам жасалады. Ал екіншіде – зерттеудің стратегиялық жоспары түзіледі, сонымен бірге ідер алды деректерді жинақтау мен оларды іріктеудің реті жəне негізгі шаралары жасалады.
Зерттеу көкейкестілігін негіздеудің мəні- оқу мен тəрбиенің теориясы жəне практикасын бұдан былай да дамыту үшін тиісті проблемалардың қажеттігін, дер кезінде зерттеліп, шешімін табудың маңыздылығын түсіндіру. Көкейкесті зерттеулер белгілі кезеңдегі аса күрделі де қажет мəселелердің жауабын береді, педагогикалық ғылымға қойылатын қоғамның əлеуметтік тапсырысын бейнелейді, практикада орын алған келелі қайшылықтарды ашады. Көкейкестілік тиегі өзгермелі, қозғалысты, уақыт пен нақты əрі ерекше жағдайларға тəуелді. Жалпыланған күйде көкейкестілік ғылыми идеялар мен практикалық ұсыныстарға болатын сұраныс (қандай да қажеттілікті қамтамасыз ету үшін) пен дер кезеңдегі ғылым мен практиканың мүмкіндігі арасындағы айырмашылық деңгейін сипаттайды.
Зерттеу тақырыбы шешімі қалтқысыз табылуы қажет, өте күрделі де қоғамдық маңызға ие болған проблемалармен ұштасқан əлеуметтік тапсырыс нақты тақырыптың негіздеме дəйегін талап етеді. Ал бұл, өз кезегінде, қойылған мəселенің ғылым аймағында зерттелу дəрежесінен туындайды.
1. Мектептегі кітапхана - №3, 2012
2. Қазақ тілі мен әдебиеті журналы - №12, 2005. 3-5б.
3. Бастауыш сынып журналы -№3, 2011
4. Ашық сабақ.Факультативті сабақтар-№4, 2012
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСемей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіБӨЖ №1Тақырыбы: «Эксперименттік зерттеулердің ... мен ... ... парадигмма»Орындаған: Рапикова С.А. (магистрант,6М010300 –Педагогика және психология)Тексерген: Кулмышева Н.А. (п.ғ.к., доцент м.а.)Семей 2015Жоспары:1. Педагогикалық зерттеулерді ұйымдастыру2. ... ... ... мен ... ... ... беру ... зерттеулерді ұйымдастыруПедагогика саласындағы  зерттеулер  –  бұл  білім  заңдылықтары,  ... мен ... ... ... мен  ...  ...  мəліметтерді  алуға  бағытталған  ғылыми  ізденіс  процесі  жəне  оныңнəтижесі. Педагогикалық зерттеулердің  ...  ...  мен  ... жəне ... ... ала болжастыру.Бағытталу тұрғысынан педагогикалық зерттеулер іргелі  (фундаменталды),қолданбалы жəне болжам-жобалау  ...  ...  ...  үш  ...  ...  зерттеулер  нəтижесінде  педагогиканың   теориялық   жəнепрактикалық  жетістіктерін  ...  ...  ...  ...  ... жобалаумен педагогикалық  жүйелерді  дамытудың  моделдері  ұсынылады.Қолданбалы  зерттеулер  –  бұл  ...  ...  ...  ... ... алуан қырлы  педагогикалық  қызметтің  ...  ... ... Болжам жоба – бұрыннан белгілі  теориялық  көзқарастарғанегізделген нақты ғылыми-практикалық ұсыныстар дұрыстығын  ...  ... ... қосу ... істелетін жұмыс.Қалаған  педагогикалық   зерттеу   көпшілік   қабылдаған   əдіснамалықтиектерге орай ... ... ... ......  тиіспроблема, тақырып, нысан жəне оның дені  (предмет),  мақсат,  міндеттер  менболжамдар, ... тиіс ...... ... ...  сапасынтанытушы негізгі көрсеткіштер: зерттеу көкейкестілігі,  жаңалығы,  ... ... ... ... əдетте, екі бөлімнен тұрады: əдіснамалық жəне іс-əрекеттік  (орындау-процедуралық).  Алғы  ...   ...   ... ... нақтыланады, зерттеу  нысаны  мен  дені,  ...  ...  ...  ...  ...  ...   зерттеу   нысаныбастапқы жүйелі талдауға салынып, қызметтік болжам ... Ал  ...  ...  ...  ...  ...   ...   бірге   ідер   алдыдеректерді  жинақтау  мен  ...  ...  реті  жəне  ...  шараларыжасалады.Зерттеу көкейкестілігін негіздеудің мəні- оқу мен  тəрбиенің  ...  ...  ...  ...  да  дамыту   үшін   тиісті   ... дер ... ... шешімін табудың  маңыздылығын  түсіндіру.Көкейкесті зерттеулер ... ... аса ...  де  ...  ...  ...  педагогикалық  ғылымға   қойылатын   қоғамның   ... ... ... орын  ...  келелі  қайшылықтарды  ашады.Көкейкестілік тиегі  өзгермелі,  қозғалысты,  уақыт  пен  нақты  əрі  ... ... ...  ...  ...  ...  идеялар  менпрактикалық ұсыныстарға болатын сұраныс (қандай да  қажеттілікті  ... ... пен дер ...  ...  мен  ...  мүмкіндігі  арасындағыайырмашылық деңгейін сипаттайды.Зерттеу тақырыбы  шешімі  қалтқысыз  табылуы  ...  өте  ...  ... ...  ие  ...  проблемалармен  ұштасқан  əлеуметтік  тапсырыснақты тақырыптың негіздеме  дəйегін  талап  етеді.  Ал  бұл,  өз  ... ... ... ... ... ... ...   əлеуметтік   тапсырыс   ...   ...    ... ... ... ғылыми проблеманың  өз  негізі  басқаша.  Оныңміндеті  ғылым   құрал-жабдықтарын   пайдалана   ...   ...   ...  ...  беру.  Əдетте,  проблема  ...  ...   ... ...... ... ... проблема.Проблема нақтыланып, өрнектелгеннен соң, зерттеу нысанын таңдау ... ... ... ... ...  ...  бір  саласынемесе қайшылықтарымен жүз берген қандай  да  ...  ...  ... Басқаша айтсақ, өз ішінде нақты  не  əлі  де  ...  ...  ...  ...  ...  ...  баршасы  нысанесептелінеді. Танымдық процесс  бағытталғанның  бірі-  нысан.  Зерттеу  ... - ... ... бір ... яғни бұл ...  ...  қажететкен  нысанның  теориялық  не  ...  ...  өте   ...   ... ... мен ...  мақсаты,  объекті  жəне  деніне  сəйкес,   ...   ...   ...   мен   ...   ...   зерттеу    міндеттерібелгіленеді. Гипотеза – бұл  шынайылылығы  əлі  ...  ...  ... бар ... ... ... ... аяқталған зерттеулердің  сапасын  бағалау  үшінқолданылады. Ол  қазіргі  ...  əлі  ...  ...  ...  ...  ...  заңдылықтары,  олардың  құрылымы  мен  механизмдері,мазмұны,   принциптері   мен   ...   ...   ...   жəнепрактикалық қорытындылардың мазмұнын өрнектейді.Зерттеу жаңалылығы ... ... ... ие  ...  ...    қажеттілікке    ие.    Зерттеулер    ...     ... ... ... ашылған заңдылықтар,  əдістер,  бағыттар,көзқарастар,  проблеманы  айқындау   ...   ...   ...   ...  ...  ...  Ал   ...   практикалық   маңызы   жаңаұсыныстар, нұсқаулар жəне т.б. ... ... ... ...  теориялық  жəне  практикалық  маңыздылық  зерттеутиптеріне орай ... ... ... ... жаңа  білімдердің  пайдаболу уақытына да ... ...   ...   ...   мен   ...   ... бірнеше  сатылық-эмпирикалық,  гипотетикалық,  эксперименталды-теориялық немесе теориялық, прогностикалық- жұмыстар орындауды қажет  етеді.Зерттеудің эмпирикалық сатысында зерттеу  нысанының  ...  ... ... ... ... ғылыми білімдер  деңгейі  мен  құбылысмəнін  түсіну  қажеттігі  арасындағы  қарама-қарсылықтар  ...   ... ... Эмпирикалық  талдаудың  басты  нəтижесі  –  зерттеудіңалғашқы   тұжырымдамалары   ...   ...   ...   əлі   ...  ...  ...  болжамдар  мен  шамалаулар  ...   ... ... ... сатыдағы ізденіс  жұмыстарының  мəні:  зерттеу  объекттіжөніндегі деректік  ...  мен  ...  ...  айқындап  алу  қажеттігіарасындағы қарама-қарсылықтарды шешіп алу, содан соң ...  ...  оның  ...  ...  ...   ... ... жасау.Теориялық  саты  зерттеулерінде  назарға   алынған   нысан   жөніндегіфункционалдық жəне гипотетикалық ... мен ол ...  ...  ... арасындағы қайшылықтарды үйлестіру жұмыстары орындалады.Теорияның белгілі  қалыпқа  келуі  прогностикалық  сатыға  жол  ашады,осының нəтижесінде тұтастай ... ... ... зерттеу нысаны  жөніндегісоңғы алынған идеялық ақпараттар мен олардың ендігі, жаңа  ...  ...  ...   алдын-ала   жобалау   қажеттігі   арасындағытекетіресті  шешу  ...  ...  ...  ...  –  осы  сан   қилыталаптардың объектив шешіміне негіз болу.Педагогикалық зерттеу əдістемесі мен əдістер жүйесіЗерттеу əдістемесінің ... ... ...  ...  ...  жүргізіледі.  Бұл  əдістеме  өте  күрделі  де  сан  қилы  қызметтерменбайланысты  ...  ...  ...  ...  аса  ...   ... ...  беретін  теориялық  жəне  эмпирикалық  əдістер  (метод)тобынан  құралады.  Əдістердің  ...  бір  ...  ...   назарғаалынған проблема жан-жақты  айқындалады,  оның  ...  ...  мен  ... ... ...  Педагогикалық  зерттеу  əдістерінің  əдіснамаданөзгешелігі - бұл ... ... ... олар  ...  ... ... ... байланыстар,  қатынастарды  анықтау,  оныңнəтижесінде ғылыми теория  қалыптастыру  мақсатымен  жүргізілетін  іс-əрекетжолдары  мен  ...  өзі.  ...  көп  ...  де  сан  ...  ... ... ... бəрі үш  топқа  ажыралады:  1)  педагогикалықтəжірибені   зерттеу   əдістері;   2)   ...   ...   ...   ... ...  тəжірибені  зерттеу  əдістері  –  білім  беру  процесінұйымдастырудың көз алдымызда қалыптасқан  ...  ...  ... озат ... яғни ... ... мен  қатардағы  тəлімгерлерқызметтері  бірдей  алынады.  ...  ...   ...   қиындықтарпедагогикалық процесс қайшылықтарымен, пайда болған не енді туындауы  мүмкінпроблемалармен   байланысты   келеді.   ...   ...   ... ...  əдістер  қолданылады:  бақылау,  ...  ... ...  ...  ...  жəне  шығарма  жұмыстарын  көзденөткеру, педагогикалық құжаттармен танысу.Бақылау – зерттеу барысында нақты дерек материал  жинақтау  ... да ... ...  назарға  алынуы.  Бақыланған  құбылыстарміндетті түрде хатталады. Бақылау нақты нысанмен жете  танысуға  орай  алдынала  ...  ...  ...   ...   ...   ...   ... бөлінеді: 1) міндеттері мен мақсаттарын айқындау; 2)  ... оның ... жəне ...  ...  3)  ...  жəнеоның барысында ақпарат топтастыруға оңтайлы əрі тиімді  тəсілдерді  іріктеу;4)  ...  ...  ...   ...   ...   5)   ... ... жəне дəйектеу.Бақылау түрлері: араласа бақылау – ізденуші  зерттеу  жүргізіп  жатқантоптың  мүшесі  ...  ...  ...   ...   зерттеуші   ізденісжұмыстарына тікелей ... ашық жəне ...  ...  ...  ... бақылау.Бақылау – орындалуы тұрғысынан ең оңай əдіс, бірақ  өзіндік  кемшілігіде  жоқ  ...  көп  ...  ...  ...  не  соңғы   нəтижегезерттеушінің тұлғалық-əлеуметтік жеке –дара ...  ...  ... ... ... жасап, оның қандай да шынайылылықтан ауытқуына  себепшіболуы мүмкін.Сұхбат  ...  -  ...  ...  алу  немесе  бақылау   ... ... ... ... аша түсу ... ... не  ... зерттеу тəсілі. Сұхбат айқындалуы тиіс нақты  сұрақтар  бойыншакүні ... ...  ...  ...  ...  еркін  жүргізіліп,сұхбаттас кісінің  жауаптары  хатталмайды.  Сұхбаттасудың  ...  бір  ...  ...  ...  ......  алу.  Бұл   əдістесұрақтар  алдын  ала  ...  ...   ...   барады.   Интервьюжауаптары анық жазылып, хатталады.Анкеттеу – ауқымды материал жинақтау үшін қолданылады. Сұрақ жауаптарыжазба  күйінде  ...   ...   мен   ...   алу   бетпе-бетəңгімелесумен  жүргізіледі,  ал  ......  ...   ... ...  ...  қойылатын  сұрақтардың  мазмұны  мен  ...  ...  ...  ...  жəйттер:  1)  алынатын  ... ... ... жөн; 2) қойылатын  сұрақтың  бірнеше  баламалы  өрнегіболғаны  қажет;  3)  сауалнаманың  ...  ...  ...   ол   ... ... ... 4) сауалнама кемшіліктері түзетіліп,  пайдалануғаақырға редакциясының ұсынылуы дұрыс.Құнды материал оқушылардың шығармашылық туындыларын  зерттеу  ... ... ... ... ... жазба, графикалық,  шығармашылық  жəнебақылау  жұмыстары;  балалардың  ...  ...  ...  ...  ...  пəн  ...  Мұндай  жұмыстар  оқушылардың  даралыққабілеттерінен дерек береді, олардың қандай да  бір  саладағы  ...  ... ... ... ... ... ... танысу  əдісінқолдана  отырып,  оқушының  жеке  ісі  (личное  дело),   дəрігерлік   ... ...  не  ...  ...  жəне  сол  ...  ...  хат-қағаздарымен танысу арқылы  зерттеуші  оқу-тəрбие  ,  білім  игеру  процесінұйымдастыру ... ...  ...  ...  ...  ... қаруланады.Педагогикалық зерттеудің қандайда бір əдіс не тəсілінің  педагогикалықтиімділігін анықтау үшін ... ...  ...  ...  ...   ...   ...   эксперимент   міндеттері:1)   жобаланғанпедагогикалық құбылыс жəне оның іске ... ... ...  ... ... зерттеу; 2) педагогикалық құбылысқа зерттеушінің  белсендіықпал  жасауы;  3)  ...   ...   мен   ...   ... ... ... ...  өткізіледі:  –  теориялық  (проблемақою, зерттеу мақсатын, нысанын жəне денін анықтау,  міндеттер  мен  гипотезабелгілеу);- ... ... ... мен  оның  оның  ...  ... ... алынған нəтижелерді өңдеу əдістерін нақ-тылау);- эксперимент жұмысы – бірнеше тəжірибелік зерттеу əрекеттерін орындау(ситуация түзу,  бақылау,  тəжірибені  ...  жəне  ...  ... бағалау);- талдау –  сандық  жəне  сапалық  ...  ...  ...  ... ... ... жасап, практикалық ұсыныстар енгізу.Эксперимент түрлері: табиғи (қалыпты  оқу-тəрбие  процесі  жағдайында)жəне зертханалық –  ...  да  ...  ...  ...  үшін  ... түзу (экспериментке алынған балалар тобы өз  алдына  ...  ...  ...  ...  ...  Ол  зерттеуге   алынғанпедагогикалық құбылыс мазмұны, мақсаты жəне т.б.  орай  ...  ...  ... ... ... ... ... педагогикалық  процестің  нақты  жағдайымен  танысуғабағытталған болса, деректеуші (констатирующий) аталып,  ал  оқушы  не  ...  ...  ...  ...  анықтауға   арналған   күнде   мұндайэксперимент-   ...   ...   ...   деп   ...   ...   ...  ...   баруға   керек   бақылау   топтары   ... ... ... оны ...  ...  жете  білу  ... зерттеу барысында ұйымдастырушының аса үлкен сыпайылығы мен  əдептілігі,көрегендігі   мен   ...   ...   ...   ... де маңызды келеді.Жоғарыда  аталған  əдістер  тобы  ...   ...   ...   ...   ...   ...   яғни   жеке-дара   ғылыми-педагогикалық деректерді  жинақтауға  арналады.  Ал  осы  ...  ... ... ... ... ... мен  заңдылықтарын  анықтаузерттеудің теориялық талдау əдісімен орындалады.Теориялық  талдау   –   педагогикалық   ...   кей   ... ... мен ... ... қарастыру үшін қажет.  Жекедеректерді  талдаумен  ...  ...  ...  ...   əрбіріндегіжалпылық пен  даралықты  ескере  отырып,  ортақ  ...  мен  ...  ...  ...  ...  ...  қатар  жүргізе  отырып,зерттеудегі педагогикалық құбылыстың мəн-жайына енеміз.Индуктив жəне дедуктив əдістер – эмпирикалық жолмен алынған  ақпараттықорытындылаудың ... ... ... əдіс – ...  жеке  ... ойға ... ... дедуктив – жалпы пікірден жеке  қорытынды  жасауғақолданылады.Теориялық əдістің қажеттігі  проблема  анықтауға,  гипотеза  белгілеп,жинақталған  ...  ...  ...   ...   ...   əдіскөптеген əдебиеттермен таныс болуды талап етеді:- жалпы ... ... ... ... ... ... жалпы жəне арнайы педагогикалық əдебиеттер;- тарихи-педагогикалық ресми деректер мен құжаттар;- педагогикалық мерзімді басылымдар ;- ... ... ... жөніндегі көркем шығармалар;- педагогикалық анықтама құралдары;- педагогика жəне ...  ...  ...  бойынша  оқулықтар  мен  –əдістемелік қолданбалар.Əдебиеттермен танысудың арқасында  қай  ...  ...  ... зерттелгенін, қандай проблемалардың дау-дамайлы жəне қай  мəселелердіңəлі тың жатқанын білуге болады.Əдебиеттермен жұмыс істеу əдістерінің түрі  сан-алуан.  Олар  ...  ...  ...  (библиография)  түзу  –  зерттелетінмəселеге ... ... ... деректік  əдебиеттер  тізімі;  рефератжазу – жалпы тақырып бойынша бір  не  ...  ...  ...  ...   мазмұны;   конспектілеу   –   жұмыстың   ...   ...   ... ... ... материалдарды мұқият  қамтыған  жазбалар;аннотациялау – кітап пен мақаланың  жалпы  ...  ...  ...  ... ... беру  –  ...  ...  келтірілген  ой,  пікір  не  сандыөзгертпестен мəтінге ендіре жазу.Педагогикадағы математикалық  жəне  статистикалық  ...  ... ... ... ... өңдеу үшін,  сондай-ақ  зерттеліпжатқан  құбылыстар  арасындағы  сандық  тəуелділіктерді  анықтау  мақсатындақолданылып,  ...  ...  ...   қортындылар   сенімділігінарттыруға, теориялық  тұжырымдарды  негіздеуге  ...  ...  ...  ...  ең  көп  ...   келетіндері:   тіркеу(регистрация),   ...    ...    ...    ...    ... ... ... қолға түскен  көрсеткіштердің  орташасандық шамасы  ...  орта  ...  ...  ...  ... ... жазба  жұмыстарында  жіберілген  қателердің  орташасанын шығару үшін); медиана – тізімдердің орта  ...  ...  ...  екі  оқушы  болса,   ...   өсу   ...   ...   тізімдеалтыншысының бағасы - медиана ); таралу дəрежесі – дисперсия  немесе  ... ... ... ... жəне ... есептерді жүргізу үшін белгілі формулалар, анықтама  таблицаларқабылданған.   Осы    əдістермен    ...    ...    ... ... ... ... ... өрнектеледі.Педагогика ғылымында жас зерттеушілердің араласуын күтіп  жатқан,  ...  ...   ...   ...   ...   мен   ... тың халінде. Педагогиканың жемісті дами түсуінің  ...  ...  ... мен ... ... ... Егер  осы  теориялықжəне тəжірибелік  ізденістер  аталған  педагогикалық  əдістер  жүйесін  ... ... ... ... ... өз  ...  де,  басқалардыңда педагогикалық ұсыныстары мақсатты  бағытта  зерттеліп,  ...  ...  ...  ұйымдастыру  жолындағы  табыстары  мен  жаңалықтарығылыми тұғырға ... ... беру ... ... ...  ...  үлгі  немесе  мысал,  алгоритм,нобай дегенді білдіреді.Білім беру парадигмасы -  білім  берудің  ...  ...  ... ... ...  беру  парадгмаларын  қалыптастыру  адамзаттың   ...   ... әр ... тәсілдерін игеру барысында жүзеге  асып  отырған.  Әрпарадигма дүниені,  ...  ...  ...  ...  ... әр ... сай ... Мәдениетке деген үш амал және білім  берудіңтұжырымдамалық үш үлгісі бар.Мәдениетке деген үш амал: ...... ...  ... ...... ... рухани  құнылықтарды  игеру,жасау бағытындағы белгілі бір  іс-әрекет;  3)тұлғалық  –  мәдениет  тұлғаныңбелгілі бір ... оның ... ... ... мәдениетке деген үш амалға сәйкес білім берудің ...  ... ... үш ... ... ... ... сай) білім беру  арқылымәдениетті сақтау, оң мәні бар.2.Рационалистік ... ... – баты ... білім емес, әрекет етутәсілдері.3.Феноменологиялық (тұлғалық амал) –  мәдениет  құбылысы,  ...  ... ... адамға деген ізгілікті қарым-қатынас.Парадигмалар мыналар бойынша ерекшеленеді:-білім беру мақсаттары бойынша,-мектеп функцияларын түсіну бойынша;-мақсатқа жету ... ... ... сипаты бойынша;-оқушының білім берудегі позициялары бойынша.Негізгі құндылықтарды таңдау білім беру парадигмасын айқындайды.1.Дәстүрлі-консервативті (білімдік) парадигмаДәстүрлі-консервативті ... ... үш ... ...  беру  негізінде  базалық  білімдер   мен   соларға   ... мен ... ... ... беру ... ... сипатқа  ие  болып,  ғылымның  негізгісалаларына  бағдарлануы  керек.  Мектеп  ...  ...  ...  ...  ... ... ... баса назар аударауы тиіс.3)Этикалық құндылықтарға ерекше орын беріледі.Бұл  парадигма  сақтаушылық  функцияға  негізделген.  Мектеп   ... ...  ...  ...  ететін  идеалдар  мен  құндылықтардысақтау және кейінгі ...  беру  ...  ...  ...  ... байланысты жүзеге асыруға мүмкіндік бермейді.Бұл парадигма Кеңестер  Одағында  өткен  ғасырдың  50-жылдарына  дейінсақталып келді.Технократиялық ... ... ... ... революция құбылыстары  мен  деректерінқадағалау  мен  олардың   салдарынан   ...   Оның   ...   ... ... ... ... ... туралы түсініктер жатыр.Технократиялық парадигмадағы мұғалім ұраны: «Күш - білімде!».Мұнда шынайылық өлшемі ... ...  ...  Бұл  жағдайда  білімнәтижесі «иә-жоқ»,  «біледі-білмейді»,  «меңгерген-меңгермеген»  деп  есепкеалынады. Әрдайым  ...  бір  ...  ...  ...  ...  да,  ...  ...   өлшенеді.   Адамның   сапасы   ...   бір   ... ... дайындығын бағалау арқылы анықталады. Қажетті  білім,тиісті құлық туралы  түсінік  мемлекеттік  деңгейде  анықталып,  ...  сана  ...  ...  мен  ...  деген   «сүйіспеншілік»болады, бірақ балаға деген шынайы сүйіспеншілік артық нәрсе  ретінде  ... оның ... ... пен құрмет назарға алынады.Ресми  түрде  Кеңестер  Одағында  1958  жылы  ендірілді.  ... ... ... ... тасталды.  Орнына  техникалық  қызметкөрсету, ... ... ... ... ... еңбек практикасы  -  солпарадигманың жаңғырығы.Бихевиористік (құлық) парадигмасыБихевиористік (құлық)  парадигма  негізінде  психологиялық  ... ...... ... ... ортаның әсеріне  реакциясыретінде  қарастыратын  мінез-құлықтың  психологиялық  теориясы.  Мұнда  ішкікөңіл-күйге емес, сыртқы стимулға ... ... ... ...  мектеп  балалардың  мінез-құлқын  қалыптастыру  ... ... жолы ... ...  ...  ...   ...   белгілі   бір   ситуацияларғабейімделген мінез-құлық  ...  және  ...  ...  ... сай ... ... бір әрекеттер жиынтығын беру.Құлық ұғымымен адамға тән (ойлар, сезімдер, әрекеттер  ...  ...  ...  ...  ...  инженерия»  терминін   американпсихологі Скиннер енгізген. Мұның бәрі нақты бір дағдылар  мен  ... ... Бұл  ...  ...  Бельгияда,  АҚШ-тақолданылған.Гуманистік (Феноменологиялық) парадигмаБасты назарда – ... ... оның жеке  ...  ... ... ізгілікті амал, тұлғалық өсуге көмек беру,  өміргедайындығына назар аудару.Бұл  амалдың  ...  ...   ...   ...   ...   ... жатыр.Даму  –  оқушының   берілген   тапсырманы   шешуде   белсенділік   пендербестіктің ... ... ...  айтуынша,  даму   балаға   берілетін   көмек   ... ... ... ... екі ... ... даму аймағы,  яғни  БИД  (білім,  икем,  дағды)  ...  ... ... аймағы.Жақын даму аймағы, яғни білім игеру  үшін  баланың  ересектер  көмегінпайдалану аймағы.Сонымен ... ... даму ... ... ...  даму  (салалыққабілеттер, дарындылық), мәдени даму салалары бар.Дамудың ең ... ...... даму.Бастысы: таным жолын әркімнің өздігінен табуы.Ұраны: «Таным – күш!».Педагогикалық процесс диалог немесе полилог бойынша жүзеге асады  жәнеимпровизацияға толы, ... ... ... ... ... ... тану ... шектемей  балалар  менересектердің құндылық-бағдарлы теңдігі.Бұл бағыт субъект-субъектілік қарым-қатынасты қалыптастырады.Мұғлім мен  оқушылар  ...  ...  оның  ...  ... оны ұйымдастыру мен бағалау формаларын  ынтымақтастықта  жұмыс  жасайотырып, таңдайды.Негізгі өкілдері: Сократ; Коменский; Песталоцци; Руссо; Дьюи және ...  ...  ...  ...  пікірлері  бірдей   болабермейді. Парадигма ... ... ... ... түрлі үлгі, нобайлары  қатаржүзеге  асырылуда.  ...  ...  бір  ...  ...  ...   дегенқұндылық  қатынас  пен  баланың  дамуы  ...  ...  ...  ... ... 1991 жылы әр ... ...  бастамасымен  енгізілді.  Осыуақытқа дейін өзектілігін ... ...   бұл   ...   ...   ...   ...   ... сай келетін білімдік парадигмаға қайта оралатынын айтады.Қолданылған әдебиеттер тізімі:1. Бурлачук Л.Ф. Словарь-справочник по ...... ... 2000. – 517 с.2.   ...   Т.В.   ...   ...   в   ... методов в высшей школе. – М., 1993. – 355 ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... атындағы мемлекеттік университетіБӨЖ №2Тақырыбы: «Эксперименттік қарым-қатынастың ерекшеліктері»Орындаған: Рапикова С.А. (магистрант,6М010300 –Педагогика және психология)Тексерген: Кулмышева Н.А. (п.ғ.к., доцент м.а.)Семей 2015Жоспары1. ... ... ... ... ... ... ... Ғылыми зерттеулерді модельдеу және сәйкестік5. Дарынды балалармен жүргізілетін жұмыс түрлеріЭксперимент  жоспарларының  типтері  көбінесе  эксперимент   ...  ...  ...  ...  ...  олар  ... ... келмейтін болып бөлінеді.Қалпына келетін экспериментке эксперимент  барысында  зерттеу  нысанында, ... ... да  ...  ...  ...  кез  ...  уақыттабастапқы қалпына келтіруге болатын эксперименттер жатады.Алайда идеалды қалпына келетін экспериментке нақты мысал ... ... де, кез ... ... ... ... астық комбайнының  соққыаппаратын сынау кезінде біршама уақыт өткен соң комбайнды  идеалды  бастапқықалпына келтіру мүмкін ... ... ...  ...  ...  да  тозу,брабан астында,  өлшеу  ...  және  т.б.  ...  да  бір  ... ... орын ... ... ... қалпының  өзгеру  деңгейіне  байланысты.  Осығанорай, нысанның бастапқы қалпынан шекті ауытқуын білу ... ...  ... өзгеріс  деңгейіосы  шек  көлемінде  болса,  онда  эксперимент  қалпынакелетін, егер бұл шектен ... ... ... ... деп ... байланысты жоспардың екі типі бар: қалпына келетін  экспериментжоспары, қалпына келмейтін эксперимент жоспары.Жұмыстың негізділігі, нақтылығы және ...  ...  ... ... және ... деп бөлінеді.Классикалық  жоспар  негізінде  фактордың  мәніне  байланысты  төменгідеңгейден  ...  ...  ...  ...   ...   ... ... жатыр.Классикалық  жоспар  өз  кезегінде  екі  типке  ...  ... ... ... ... жоспары.Бірфакторлы эксперимент  мақсат  функциясы  тек  бір  ғана  ... ... ... ... ...  қандай  да  бір  топырақтипінің тығыздалуы соқа доңғалағының металл  тірегінің  қысымына  ... ... ... ... амалдармен шешудің екінші кезеңі– модельді зерттеудің әдіс-амалын іріктеу,  таңдау.  Көп  ...  ...  ...  ...   ішкі   және   ...   ...   ... құрылады, ықтимал жақын аналогиялық мәндерге  қатысты  болады:есептеудің дәлдік деңгейі деректер нақтылығы нормасымен сай келуі шарт.Зерттеу әдісін математикалық модельдер  мен  ...  ...  ...  ...  ...  жүйелер  алгебралық   теңдеулер   көмегіменұсыныла отырып, анықтағыштар көмегімен интеграциялық әдіспен, Крамер,  Гауссәдістерімен нақтыланып зерттеленеді. ... ... ...  ... өзге де амалдар іске қосылады: графикалық  әдіс,  хорд  ... ... ... шешу үшін кең ... ...  әдіс-амалсапалық талдау, кірістірілген – жүйелілік әдістері.  Нақтылы  шешімдерге  иеболуда   Рунге-Кутта   әдісі   ...   ...   ...    ... ... ... ...  міндеттерді  шешуде  сандық  амалдар   жүйесіне   сүйеленеді.Тәжірибелік міндеттерді шешуде кең ... ... ...  ...  ... жүйе ... ... тәсілдерӘншейінде технологиялық үрдістер үздіксіз алмасып отыратын жағдайлардаорындалады, осыған байланысты кездейсоқ, стохастикалық байланыстарды  талдаумүмкіндігі туады, әр ...  ...  ...  мәні  ...  ... ...  байланыстың  кездейсоқ  түрлеріне  қарамастан,  бұлжүйенің де өзіндік заңдылықтары бар. Бұндай статистикалық заңдар  ықтималдықтоериясында ... ... ... ғана емес,  кездейсоқ  жағдайлардың  орташамәнін,  ...  де  ...  ...  ...  ...  ... болған сайын, талданатын жағдайлар саны да ерекше болады.Ықтималдық теориясы кездейсоқ шамаларды реттеудің теоретикалык  реттеумәні мен ерекшеліктері қарастырады. Математикалық статистика ...  ... ... ... талдау барысымен айналысады.  Бұл  келтірілген  екіғылым түрі ...  ...  ...  ...  ...  қамтып,ғылыми зерттеулерде кең қолданылады.Ықтимал жүйелерді зерттеуде  кең  таралымға  ие  ...  ...  ...  ...  ...   ...   қоса   түрлікомбинациялық ерекшеліктері.Оңтайландыру міндеттерін шешуде қолданылатын әдістер –  сызықтық  ... ...  ...  аталмыш  әдістерін  қарастыруда   арнаулыәдебиеттер қолданылып, зерттеу нысанына айналады. Модельдеу теориясы  ғылымизерттеулердің аясында кең қолданыс ... ... ... және сәйкестікМодельдеуде нысанның өзі ғана зерттелмейді, кезеңаралық  көмекші  жүйеде  араласады,  белгілі  бір  ...  ...  ...   айқындап,сонымен бірге нысан жайлы ақпарат ұсынады.  Модельдеу  үрдістерінде  ... ... шарт ... ... ... дейінгі  аралықтықамтиды. Мұндай қатынастар масштаб  атауына  ие.  ...  ...  ... ... ете ...  ...  ...  сүйенеді,  осы  орайдамодель  заңды  ...  ...   ...   ...   ...   ...   Осындайжағдайлардың үш түрі болады, атап өтер болсақ:– абсолютті ыңғай, жағдайдың ... пен ... ... ... ... етеді;– толық көріністегі ыңғай – уақыт пен  ...  ...  ...  ... қарастырылып отырған жағдайда толық сипатталады.– толық емес түрі үрдістерді  уақыт  ...  ...  тек  ... ... ... ... өткен әр  жағдайдың  модельдік  көрінісі,  сапалық,  сандықжүйесі әр  қилы.  ...  ...  ...  ...  көзқарасытұрғысынан және оригиналдық  ыңғайда  модельдеу  физикалық  ыңғайда  болады,онда қарастырылатын жағдай  біркелкі  физикалық  ...  ...  ... ... белгілі бір ыңғайдағы  сәйкестік  талабынабайланысты. Мысалы, теңдеудің біркелкі формалары. Барлық аталған  жоғарыдағыжайлар өздерінің жалпы ...  ...  ...  ...  ... ...  ...  математикалық  ыңғайлардағы  жағдайлардабелгілі бір параметрлер  үндестігін  ...  ...  осы  жүйе  ...  ... ... және ... көріністер сипат алады. Атап өтерлігі,  екіжақты қыры  бар:  егер  өлшемдер  біртекті  ...  ...  ...  өз  ретінтапқандығы. 1-ші кестеде осы ... тән ... ... орын ... ... ... ... барлық толық  теңдеуі  белгілі  бірбірліктер жүйесінде орнығып,  теңдессіз  қатынастар  параметрлері  ... ... ... ... ... Екі теоремада  атап  өтілген  жүйелерден  өзгешелік  ... ... ... ... ... ... ... алынып,  бірмәндік жағдайында көрініс табады.Дарынды балаларды қоғамның ғылыми келешегі ретінде қарап  тану  ... ... ...  Ал  ХХ  ...  ...  дарындылық,  оны  зерттеуәдістеріне арналған алғашқы ғылыми еңбектер пайда болды.«Дарындылық » термині «дарын сөзінен ... ...  ...  ... алғышарттары дегенді білдіреді.  Әлі  күнге  дейін  дарындылықтың  тураанықтамасы жоқ екендігін атап кеткен дұрыс.  Әзірге  ...  ... ... ... ... анық ... ерекше  шығармашылық  қабілетібар бала «дарынды бала» саналады.Балалар дарындылығын дамытуда оның байқау ... ...  ...  өсукезеңі өте қиын мәселе болып табылады. Дарындылықтың  байқалуына  екі  түрлікөзқарас бар: «барлық балалар  ...  және  ...  ...  өту  ... Іс-әрекеттің әр алуан түрлеріне байланысты  әлеуетті  дарындылықкөптеген балаларға тән. Ал, ... ...  ...  аз  ...  ғанакөрсете алады. Кез келген дарындылық  түрінің  байқалмау  ...  ... ... қажетті білімнің, шеберліктің, дағдының  жетіспеушілігі,  баладамуындағы кейбір қиындықтар,  мысалы:  ...  ...  ...  ... ... ...  балаларды  айрықша  оқшауландыратын  ерекшеліктер  –  ... ... ... ... ...  мен  ...  ... жаңа хабарды ұдайы қабылдауға ұмтылыс, яғни, танымдық қажеттілік.Дарындылық белгілерінің  ең  белгілісі  –  оқу  ...  ... және ... ... ... ... ...  және  үлкенеңбексүйгіштікпен бірге  жүретін  сурет  салу,  музыка,  техника  және  ... ... ерте ... тән.  ...  ...  төмендегіфакторларды ескеру керек:Жас ерекшелігіТұлғалық ерекшелігі.Экспериментатордың тұлғалық ерекшелігі.Дарынды балалармен жүргізілетін жалпы     жұмыс жоспары:1.Дарынды баланы іздеп табу және іріктеу2.Тереңдетілген бағдарлама ... ... ... ... оқыту3.Дарынды балалармен жүйелі түрде қосымша сабақтар өткізу4.Проблемалық  ...  ...  ...   ...   ...   Ізденісжұмыстарын (реферат,  баяндама,  сөзжұмбақтар,  ...  ...  ...  ... т.б.) өз ... ... ... дамыту.5.  Мектепішілік  және  аудандық   пәндік   олимпиадаларға,   ... ... ... ... ... технологиялар элементтерін пайдалана оқытуАдам сүйіспеншілікпен жасайтын ісін ұдайы  жетілдіріп,  осы  іс-әрекетбарысында туындаған жаңа ... іске ... ...  бала  ... ... – шығармашылық болып саналады, елдің интеллектуалды әлеуі  меналға басуының негізі ретінде адам ... ... ... пен  қажеттіәлеуетті жағдайлардың, соның ішінде білім  беру  ...  да  ... ...  ...  бар  ......  Қазіргі  қоғамда   дарындыбалалармен  жұмыс  мәселесі  өте  өзекті  болып  табылуда.  Әр  ...   ... ... ... білім алғанын қалайды. Қоғам  мен  ата-аналар  үшін«жақсы  ...  деп  ...  ...  пәндер  бойынша   терең   білімменқаруландырып, мектепті аяқтаған соң өзі қалаған жоғары оқу  ...  ... ... ... білікті педагогтардың қызмет атқаруы,  заман  талабына  сайбілім беру құралдарымен ... ...  жеке  ...  ...  қарым-қатынас орнатып, тек  сабақ  берумен  ғана  шектелмей,  ...  ...  ... ... ... үш ... ... сөйлеуі.  Сондықтан,  осы  аталғанталаптарға  сай  болудың  ...  ......  ...  ... ... ... жұмысты жүйелі жүргізу.Дарынды  балалармен  жұмыс  жасау  мұғалімнен  ...  ...   ... ... ... ...  ...  ерекше  қабілетін  ашуда  психологмамандардың да зерттеулері ...  Ұлы  ...  ...  «Көптеген  табиғиталант дарынсыз ұстаздардың кесірінен жойылып кетеді» деген екен. Осы  ... ... ... шығармашылыққа  баулуда  өажымай-талмай  еңбек  етуәрбір мұғалімнің міндеті.Дарынды ... ... ... ... жеке ... қасиеттері:- Мейірімді, сезімтал.-Дарынды   балалар   ...   ...    ...    ... мен ... ... даму ... жоғары.-Қызығушылығы мен икемі кең.-Педагогикалық мамандығынан өзге де білімі бар.-Дарынды балаларды оқытумен  байланысты  түрлі  ...  ... ... ... ... ... ... өзгертуге, үнемі өзін жетілдіруге дайын.-Өзіндік жеке әлемтану.-Өмірге төзімді, дені сау.-Жоғары оқу орнынан кейін  ...  ...  ...  ...  ... ... әлі де арнайы білімді ашуға дайын болу.Қазіргі кезде қоғамға  ...  ...  ...  ... өзінше ерекше ойлау қабілетін, қиындықтан аз  күш  ...  ... ... тіл ... білу өнерін,  өзін  қоршаған  жағдайларға  тезикемделгіштікті, сезімталдықты  талап  ...  Бұл  ...  ...  ... процестерден бастау алады.Қазақ   педагогикасында   шығармашылық   тұлғаны   дамытудың    ...  ...  ...  ...  ...  да,  жеке  ... қабілетін,  қиялын,  ойлау  белсенділігін,  әдеби  тілін,  тағыбасқа  ...  ...  ...  ...   ғалымдардың,   әдіскерлердің,мұғалімдердің  мақалалары,  ...  ...  ...  ...   ... ...  талант  иесі  Мағжан  Жұмабаевтың  «Педагогика»  еңбегінатауға  болады.  Мұнда  Мағжан  ...   ...   ...   қабілеттіліктіқалыптастырудың кейбір әдістерін көрсеткен: «бала  бір  затты  суреттей  алуүшін сол ... бала  ...  көп  ...  болуы  шарт»  деген.  Яғни,«баланың өзінде бар суреттеулерден жаңа  суреттеулер  жасай  алуы  қиял  ... Қиял ... ... тереңдетеді, құлықты түзейді» деген.Мен қазақ тілі мен әдебиеті пәні ...  ...  ... ... ...  уақыт  тауып,  шығармашылық  жұмысқа  арнаймын.  Осыжұмысымның ... ... ... ... кейіпкерлер портретін жасау, оларды мінездеу.2.Әңгіменің, ертегінің сюжетін бастап беру, аяқтауды оқушыға тапсыру.3.Белгілі мақал ... ... ... ... ... өлең ... ... шығарманың мазмұны бойынша сурет салу.6.Берілген тірек сөздер, сөз тіркестері арқылы әңгіме жазу.7.Өлең жазу.Ұстаз  шәкірт  бойындағы  шығармашылықтың  ...  ...  ...  ... ... үйренуге жетелеу керек. Әр баланың  өз  сүйіктіжазушысын табуына, оның шығармашылық зертханасына  ...  ...  ... ... пайдалануға үйрету сабақтан  кейін  үй  тапсырмасында  жалғасыпжатады. Мұғалім жаңа шығарманы  талдау  барысында  ...  ...  ...  ...  қиялын,  әдеби  сезімталдық   қасиетін,   болмыстысипаттаудың, суретшілік, бейнелілік, өрнектілік ... ... ...  ...  ...  ...  берудің  ыңғайлы  сәттерін  іздестіруікерек.1.Мысалы, мен Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа»  повесін  ... ... ... кеңесте алған қаулысын Қожа  тілімен  жалғастырып  жаз»немесе «жоғарыда қойылған міндеттердің мүлтіксіз орындалуын  қамтамасыз  ... ... ... ... ... осы ...  жазып  отырамын»деген сөзін мысалға алып, «екі ... ... ...  ...  ... ... келуді тапсырамын. Бұл тапсырмаларды жазу үшін  оқушы  ... ... Оның ... түсінеді.2.  «Асанқайғының  Жерұйықты  іздеуі»  аңыз  әңгімесін  оқыған   кездеАсанқайғыша өз туған жеріңе баға ... жаз ... ... ... болады.3.Сайын Мұратбеовтың  «Жусан  иісі»  повесі  бойынша  кейіпкер  Аянның«Ертеде бір жетім бала ... атты ... ... ... «Таза бұлақ» әңгімесі бойынша  өзіңді  төртіншіжолаушы ретінде қарастырып, «әй,жолаушы,  болсаң  осы  бұлақтай  бол»  ... ... ... жаз.Белгілі  бір  әдеби  шығарма  бойынша  шәкірттеріме  осындай  тапсырмабергенде көркем шығармадағы идея, образ, сюжет, ... ...  ...  ...  ...  т.б.  сақталуын,  шығармашылық   үйлесім   менүндестіктің жарасым табуын өзім бағыттап ...  ......   ...   ...   ...   дарындыоқушылардың көп болуы дарынды,  шығармашылықпен  жұмыс  істейтін  ұстаздарғабайланысты.Осы уақытқа деін ... ... ... да  ...  ...  ... ... өзінің қандай да әрекет  сферасында  қабілеттіліктің  ... ... ... ... ... енгізіп отырғаны белгілі.Қорытындылай   келе,   дарынды   баланың   бойынан   табылатын    ... ... ... биік ...  бірінші  кілті  –  мыңдыжығатын білімде бола отырып, оны дамытуды ұстаздардың дұрыс үйлестіре  білуібасты мәселелердің бірі ... алға ... ... ... қабілетті қоғам орнатудың  негізі  -білімде» - деп айқындап көрсетті. Ал, біз, ұстаздар  ...  осы  ... ... сай білімді  де  білікті,  әлемдік  бәсекеге  қабілеттіұрпақты  оқытып,  тәрбиелеуіміз  ...  ...  ...  ...  мектепқабырғасында  алған  білімі  оған  қызмет  жасайтындай  дәрежеге   жеткізугеұмтылуымыз керек.Қолданылған әдебиеттер ... ... ... - №3, 20122. Қазақ тілі мен әдебиеті журналы - №12, 2005. 3-5б.3. Бастауыш сынып ... -№3, 20114. Ашық ... ... 2012  
        
      

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макроэкономиканың пәні және әдісі3 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Логикалық амалдар3 бет
12 жылдық білім беруге көшудегі эксперименттік іс әрекеттерді ұйымдастыру5 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Адамның тұлғасын зерттеулердің жаңа бағыттары7 бет
Болашақ мұғалімдерді даярлау жүйесіндегі ғылыми зерттеулердің рөлі10 бет
Еліміздегі жоғарғы әскери оқу орындарындағы қазақ бөлімінде оқитын болашақ офицер мамандардың кәсіби маңызды сапалық қасиеттерін эксперименттік тұрғыдан зерттеу60 бет
Жалпы экономикалық теорияның методологиясы мен даму кезендері25 бет
Маркетингтік зерттеулердің әдістері28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь