Улы заттардың жасушаға енуі және ферменттерге әсері

Кіріспе
Улы заттар
Негізгі бөлім
Улы заттардың жасушаға енуі
ферменттерге әсері
Қорытынды бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер
Өсімдік жасушасында целлюлоза мен басқа да қосылыс- тардан тұратын тығыз қабықша бар. Жасуша қабықшасы плазмодесмамен қабатталған және минералдар, органикалық заттар үшін жақсы өткізгіш. Өсімдік жасушасының қабықшасы арқылы өткен заттар, олардың жасуша қабықшасымен әрекеттеседі. Бұл кезде молекулалық адсорбция, ионды алмасу процестері немесе жасуша қабықшасымен құрағыштар арасында берік байланыс түзілуі мүмкін. Сонымен қатар, заттың концентрленуі қабықшаның ішкі бетінде болады. Жасушалы қабықшамен лабильді байланысқан иондар жасушасының бос кеңістігінде оңай десорбцияланады және цитоплазмамен жұтылады. Жұтатын заттар жолында екінші құрылымдық тосқауыл – беттік мембрана болады.
Биологиялық мембраналар дегеніміз – бұл тірі жасуша мен жеке жасуша аралық түзілімдерді (органелдер) қоршайтын күрделі жоғары мамандандырылған түзілімдер. Олар негізінен липидтер мен ақуыздардан тұрады. Биологиялық мембраналар - жасушаны сыртқы ортадан бөлетін тосқауыл қызметін етқарады. Олар сондай-ақ, жасуша секциялары арасындағы бөлгіш қалқа рөлін де атқарады. Мембрана арқылы жасушаның өмір сүруіне қажетті әртүрлі иондар мен заттардың тасымалдануы болады. Бұл процесс таңдама- лылық сипатқа ие. Екі түрлі пассивті және активті тасымал болады.
Пассивті тасымал - заттар ағыны концентрация гради- ентімен немесе электрохимиялық потенциалдарға сәйкес қозға- 17 лады, ал активті тасымал - жасушада шығарылатын энергияның арқасында жүзеге асады. Активті тасымалдың биологиялық мембрана арқылы жүйесі өте күрделі. Активті тасымал кезінде жұтудың бірінші сатысы болып жұтылатын заттардың, цитоплазманың беттік құрылым- ындағы молекулаларымен әрекеттесуі. Адсорбцияланған моле- кулалар активті тасымал механизмі арқасында цитоплазмаға тасымалданады. Осы процестерде негізгі рөлді арнайы транс- порттық жүйелер – мембранды тасымалдағыштар атқарады деп болжанады. Осындай жүйелердің бір буыны магний, калий және натрий иондарымен активтелген мембраналы тасымал- дағыш АТФ (аденозин трифосфат) болуы ықтимал. Жануарлар организмі жасушасына пестицидтердің өтуі жалпы заңдылыққа бағынады. Олар мембрана арқылы еріткіш- термен концентрация градиенті бойынша сіңірілуі мүмкін. Липофильді пестицидтер мембрананың липидті қабатында еру арқылы өтеді. Сондай-ақ, пестицидтер активті тасымал жүйесі бойынша макроэнергиялық қосылыстар энергиясын қолдану арқылы да өтеді. Көптеген пестицидтер белсенділігі жоғары органикалық қосылыстарға жатады. Бұл липофильді қосылыстар, сондықтан да жасушалы мембрананың липидтерінде жақсы ериді және жасушаға оңай сіңеді. Минералды пестицидтер жасушаға иондалған молекулалар түрінде өтеді.
1.Банкина Т.А., Петров М.Ю., Петрова Т.М., Банкин М.П. Хроматография в агроэкологии. -Санкт-Петербург, 2002. 2.Груздев Г.С. Химическая защита растений.-М.: Агропром- издат, 1987. 3.Исенова Г.Д. Динамика разложения пестицидов, исполь- зуемых для защиты зерновых культур и их влияние на основные показатели качества зерна в условиях юго-востока и севера Казах- стана // Автореферат диссертации на соискание кандидата биологи- ческих наук. -Алматы. 2006. –24. 4.Мельников Н.Н., Волков А.И., Короткова А.О. Пестициды и окружающая среда. -М.:Химия, 1977. 5.Мельников Н.Н., Новожилов К.В., Белан С.Р., Пылова Т.Н. Химические средства защиты растений (справочник). –М.: Химия, 1985. 6.Мельников Н.Н. пестициды и окружающая среда // Агрохи- мия 1990, №12.-С.71-94. 7.Mulla M.S., Mian L.S., Kawecki J.A. // Res. Rev. 1981, №5, 81.- 1с. 8.Сагитов А.О., Нуржанов У.С. Пестициды и качество сельско- хозяйственной продукции // Химические средства защиты расте- ний, международная конференция к 75-летию ВИЗР Санкт- Петербург. 2004. –С. 277-281. 9.Степановских А.С. Охрана окружающей среды. - М.: 1998. 10.Санягина Н.А., Легостаев Н.А. Разложение, миграция и трансформация различных пестицидов в агроландшафтах // Агро- химия. 1999, №2.-С.93-96.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі Семей қаласының  Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: Улы заттардың жасушаға енуі  және    ... ... ... ... ... Қаламов БахытбекСемей 2015жЖоспар:КіріспеУлы  заттарНегізгі  бөлім Улы заттардың жасушаға енуі ферменттерге әсеріҚорытынды  ...  ...  ... ... жасушаға енуі және ферменттерге әсері Өсімдік жасушасында целлюлоза мен басқа да ... ... ... ... ... бар. ... қабықшасы плазмодесмамен қабатталған және минералдар, органикалық заттар үшін жақсы өткізгіш. Өсімдік жасушасының қабықшасы арқылы өткен заттар, олардың ... ... ... Бұл кезде молекулалық адсорбция, ионды алмасу процестері немесе жасуша қабықшасымен құрағыштар арасында берік байланыс ... ... ... ... заттың концентрленуі қабықшаның ішкі бетінде болады. Жасушалы қабықшамен лабильді байланысқан иондар жасушасының бос кеңістігінде оңай десорбцияланады және цитоплазмамен ... ... ... ... екінші құрылымдық тосқауыл  -  беттік мембрана болады. Биологиялық мембраналар дегеніміз  -  бұл тірі ... мен жеке ... ... түзілімдерді (органелдер) қоршайтын күрделі жоғары мамандандырылған түзілімдер. Олар негізінен липидтер мен ақуыздардан тұрады. Биологиялық мембраналар - ... ... ... ... ... ... ... Олар сондай-ақ, жасуша секциялары арасындағы бөлгіш қалқа ... де ... ... ... ... өмір ... ... әртүрлі иондар мен заттардың тасымалдануы болады. Бұл процесс таңдама- лылық сипатқа ие. Екі түрлі пассивті және активті тасымал болады. ... ... - ... ... ... гради- ентімен немесе электрохимиялық потенциалдарға сәйкес қозға- 17 лады, ал активті тасымал - жасушада шығарылатын энергияның арқасында жүзеге асады. Активті ... ... ... арқылы жүйесі өте күрделі. Активті тасымал кезінде жұтудың бірінші ... ... ... ... ... беттік құрылым- ындағы молекулаларымен әрекеттесуі. Адсорбцияланған моле- кулалар активті тасымал механизмі арқасында цитоплазмаға тасымалданады. Осы ... ... ... ... ... ... ...  -  мембранды тасымалдағыштар атқарады деп болжанады. Осындай жүйелердің бір ... ... ... және натрий иондарымен активтелген мембраналы тасымал- дағыш АТФ (аденозин трифосфат) ... ... ... ... ... ... өтуі жалпы заңдылыққа бағынады. Олар мембрана арқылы еріткіш- термен концентрация градиенті бойынша сіңірілуі мүмкін. Липофильді пестицидтер мембрананың липидті қабатында еру ... ... ... пестицидтер активті тасымал жүйесі бойынша макроэнергиялық қосылыстар энергиясын қолдану ... да ... ... пестицидтер белсенділігі жоғары органикалық қосылыстарға жатады. Бұл ... ... ... да ... ... ... ... ериді және жасушаға оңай сіңеді. Минералды пестицидтер жасушаға иондалған молекулалар түрінде ... ... ... ерігіш болса, соғұрлым ол жасушаға тезірек әрі оңай өтеді. Ірі молекулалы қосылыстар цитоплазмаға пиноцитоза жолымен түсуі ... Тірі ... ... ... ... ... ... қасиетін өзгертеді, органелдің мембрана- сын бұзады, орта реакциясын өзгертеді, жасушалы ақуыздың қалыпты функциясы шартын бұзады. Әсіресе, жасушаның биокатализаторлары  -  ... ... ... әсеріне өте сезімтал болып келеді. Маңызды метаболиттік процеске қатысатын қандай да бір ... ... ... ауыр әсер ... ал ... ... ағзаның өліміне әкеледі. 18 Қандай да бір анықталған негізгі ферменттердің белсенді- лігін төмендетуін биохимиялық жарақат деп атайды. Барлық ферменттер  -  бұл ... ... ... ... ... бір ... және екі компонентті деп екі класқа бөледі. Біріншілері тек каталитикалық қасиетке ие ... ... ... ... басқа, сондай-ақ простети- калық топ деп аталатын ақуыз емес ... те ... ... ... топ ... ... ... деп, ал ақуыз- дыны - ферон деп атайды. Пестицидтер фермент молекуласының ақуызды ... ... оны ... ... ... ... ақ ... қосылыстар немесе лабильді кешендер түзе, агон- мен де әрекеттеседі. Екі ... да ... ... ... ... және ... ... мүмкін ферменттердің ингибиторлары ретінде қатысады. Ферменттердің барлық ингибиторларын, сондай-ақ пести- цидтерді шартты түрде екі ... - ... және ... ... ... ... ингибиторлар - ауыр металдардың тұзы (күміс, мыс, сынап, қорғасын және ... ... ... ... ... мен ... ... ақуызды тұнбаға түсіреді, сондық- тан да барлық ферменттердің әсерін басады. Кейбір ферменттер осы ... ... ... ... ... келеді, осылайша, р-фрукто-фуранозидаза AgCL-дың қаныққан ерітіндісімен инактивтеледі. Металдармен кешен түзетін заттарды қосқанда, мысалы цианид ... ... ... ... дің ауыр ... ... ... болады. Арнайы ингибиторлар  -  бұл металдарға әсер ететін цианид- тер, H2S, көміртектің ... ... мен ... Цианидтер ферменттер құрамына кіретін металдармен тұрақты кешендер түзеді және ... ... ... ... ... ... H2S, ... азид темірмен байланысып цитохромның, тыныс алудың жұмысын нашарла- тады, сондықтан да олар ... алу ... деп ... Бұл ... ... топ құрамында темір және мыс бар көптеген ферменттердің әсерін баяулатады. 19 Әсіресе, көптеген ферменттерден басым және оларға өте аз ... әсер ... ... ... ... ... 80%-ды ... 10-8 моль концентрацияда цито- хромоксидаза басым болады, цитохромпероксидаза - 50%-ды 10-4 моль концентрацияда, каталаза  -  50%-ды 5 10-6 моль ... ... - 50%-ды 10-5 моль ... да басым болады. Цианид әсері түрліше білінеді: ол металмен қосылып, ферменттің активті тобын инактивтейді; карбонильді ... ... ... ... субстратта қосылады; тотықсыздандырғыш агент ретінде ферменттің активтілігін шарттайтын дисульфидті ... ... ... тотығы темір және мыспен активтелетін ферменттердің ғана актив- тілігін төмендетеді, сондықтан да олар цианидге қарағанда ферменттердің аз ... ғана ... ... сульфгидрильді топтарына, құрамында сынап бар қосылыстар әсер етеді. Өсімдіктер, жануарлар, бактериялар құрамында ферменттер болады, ал ... ... ... цистеин, глутатион және т.б. сульфгидрильді топтар бар қосылыстар кіреді. Оксидаза, пирофосфатаза, гексокиназа ферменттері ... ... ... ... да ... ... ... улы болып келеді, өйткені оларға барлық аталған ферменттер тән. Фосфорорганикалық ингибиторлар күрделі эфирлердің гидролизін, ... ... ... мен ... ... лына ыдырауын активтейтін холинэстераза мен ацетилхолин- эстеразаның активтілігін катализдейтін ферменттер әсерін жояды. Холинэстераза жүйке ... ... және ол ... ... ... жеткізуге қатысады, сондықтан да фофорорганикалық ингибиторларды жүйке жүйесінің уы деп ... ... ... ... ... ... трипсиннің, тромбиннің, плазминнің, ацетилэстераза- ның, карбоксиэтилэстеразаның және кейбір липазалардың активтілігін жояды. Осылайша, эстераздық қана ... ... 20 ... активтілік жойылады. Фосфорорганикалық нгибиторлардың жалпы формуласы түрі: мұндағы, R және R1  -  СН3, С2Н5, С3Н7 - изо ... ... Х  -  F, CN, OC6H4NO2 және т.б. ... ... қазіргі кездегі ауыл шар-уашылығында кеңінен қолданылатын инсектицидтер мен акарицидтердің көп мөлшері кіреді. Фосфорорганикалық ингибиторлардың белсенділігі өте жоғары және ... ... ... ... ғының жоғары болуына қарамастан, олардың белгілі бір оксимдермен немесе гидрооксимді қышқылдармен өңделуі кезінде ... ... ... ... ... ... ... жойылуына әкеледі, себебі ферменттердің инактивация процесі олардың фосфорлануымен байланысты. Бұл принципке антидоттарды фосфорорганикалық қосылыстармен улануды ... ... ... ... Улы ... ... ... Қоршаған ортаға түскен пестицидтер абиотикалық және биотикалық жолдармен ыдырайды. ... - ... ... - тотықсыздандыру реакциясы және гидролиз көмегімен жүзеге асатын болса, Екіншісі - ферменттер ... ... ... ыдырау абиотикалыққа қарағанда тезірек жүреді. Ыдырау жылдамдығы ферменттердің концентрациясына және пестицидтерді ыдырата алатын микроорганизмдердің санына байланысты. Улы заттың ағзаға ... удың ... ... ... ... қайтаратын қорғаныс реакцияларын тудырады. Мұндай реакцияларға: ағзадан бөтен затты өзгеріссіз күйінде шығару, оны теріде қалдыру және уды жай ... ... ... ... ... метоболизмнің жалпы процестеріне қосу жатады. Көптеген пестицидтер  -  липофильді заттар, сондықтан да ... ... ... ... ... шығарады. Бұл, әдетте тұрақты химиялық қосылыстарға, мысалы хлорорганикалық инсектицидтерге тән ... Тек ... ... қосылыс- 21 тар ғана жәндіктер ағзасынан мальпиги тамырлар жүйесі арқылы, ал сүтқоректілерде  -  бүйрек ... ... ... ... ... де улы ... өзгеріссіз күйде шығатын жағдайлары белгілі. Мысалы, сасық меңдуана жапы- рағына 2,4-Д ... ... ... бір ... ішінде тамыры арқылы қоректік ортаға барлық енгізілген гербицидтің 60% -ы бөлініп шыққан. Әсіресе, қорытылмаған заттарда және улы агент асқорыту ... ... ... ... ... тудыратын құсу актісі процесі кезінде жәндіктер мен сүтқоректілер ағза- сынан удың шығуы экскременттермен ... ... ... Тек ... ғана тән ...  -  ол пестицидтердің ағзадан сүтпен бірге бөлініп шығуы. Мұндай жолмен тұрақты органикалық қосылыстар, мысалы кейбір хлорорганикалық қосылыстар ... ... Улы ... ... ... тірі ағазаларға тән қасиет және ол өмірлік маңызы бар процестерге белсенді қатыспай- тындай ... ... ... ... ... ... ... өтіп, липидтерде еритін инсектицид- тердің улылығы әсер етпей, майлы денеде жиналуы мүмкін. Кейін сақтауға берілген препарат ... да, ... ... ... шығарылады немесе хитинді қабықшамен бірге түлеу кезінде бөлінеді. Жануарлар ағзасында улы заттар майлы жасушаларда жиналады, кейбір қосылыстар қанның сарысу ... ... Осы екі ... те ... дың ... алдын алады. Бөтен заттың енуіне қарсы кез келген ағзаның кеңірек ... ...  -  ол оның ... ... улылығы аз (детоксикация), сондай-ақ улылығы жоғары (активация) өнімдер де ... ... ... ... тектердің галоид туындылары мен гетероциклді қосылыстар ыдырауға беріктірек ... ал ... ... ... ... ... Соңында өзгеру процесі кезінде ағзадан оңай бөлініп шығатын немесе метаболизмнің жалпы процестеріне қосылатын жай және ... ... ... ... жүретін реакциялардың бірнеше негізгі типтері белгілі: гидролиз, тотығу, тотықсыздану, дегидрохлорлану мен 22 коньюгирлену. Бұл ... ... ... ал ... ... ... да қажет етеді. Гидролиз. Ағзада улардың гидролизі ... ... ... ... ... де жүруі мүмкін. Бұл процесте негізгі рөлді ферменттер: тірі ағзаларда белсенді- ліктері өте жоғары амидазалар, нитрилазалар, ... ... және ... ... ... тармақталу амидтер (пропанид) тобының, әртүрлі қышқыл эфирлерінің (2,4-Д және 2М-4Х эфирлері), алкилкарбоматтар тобының (севин), арилкарбоматтардың (кар- бин), ... ... ... (метафос) және галоидтуынды көмірсутектер (гексахлорбутадиен) топта- рының пестицидтеріне тән. Сонымен қатар, бір ... ... ал ... ...  -  ... ... аминдер түзіледі. Ерекше қосылыстар  -  арил- және алкилкарбоматтар, себебі олардың гидролизі кезінде ... ... өте ... және ... және ... ... ... кетеді. Амидтер Эфирлер Алкилкарбоматтар Арилкарбоматтар 23 Фосфор қышқылының эфирлері Гидролитикалық дегалогенирлеу Гидролиз кезінде липофильді заттар ... ... ды және ... ... ... ... ... Реакция өнімдері өмірлік маңызы бар орталарға мембраналар арқылы баяу ... және ... ... шығарылады. Көп жағдайда гидролиз нәтижесінде ағза үшін улылығы төмен заттар түзіледі. Бірақ, гидролитикалық тармақталудан кейін улылығы ... улар да бар. ... ... ... ... ... жәндіктер мен жануарларға улылы хлорофосқа дейін гидролизденеді. Тотығу  -  улардың ағзада өзгеруінің кең ... ... ... Бұл ... ... көбінесе күрделі болып келеді және реакция жүру үшін ферменттер мен коэнзимдер, сондай-ақ сутек донорлары ... ... ... ... ген ... үшін ... ағзадағы метаболизмнің негізгі жолы ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, гидролизге тұрақты және тұрақтылығы өте төмен, ... және ... ... ... түзілуі мүмкін. Тотығу. Тірі ағзаға түскенде әртүрлі май қышқылдары және олардың туындылары ... ... саны жұп ... тік тізбек фрагментінің сірке қышқылына дейін сатылы тар- мақталуын көрсететін ß - ... ... ... ... 24 Бұл ... феноксикарбон қышқылдарының туынды- лары үшін ерекше маңызы бар. Төмен физиологиялық актив- тікке ие феноксимайлы қышқылдар өсімдіктерде сәйкесінше жоғары фитоулылықты ... ... ... ... ғуы мүмкін. ß - тотығу жүйесінің белсенділігіне тәуелді өсім- діктердің гербицидтерге сезімталдығы өзгереді. Сақинаның тікелей гидроксилденуі қиын болған кезде, циклді және ... ... ... ... жиі тотығатын болады. Сонымен қатар полярлығы жоғары және улылығы төмен өнімдер түзіледі, сондай-ақ біруақытта сақинаның ыдырау процесі ... ... ... емес ... мысалдары ретінде әртүрлі оксигеназалармен катализденетін және сутек донорларын қажет ететін (мысалы, НАДФ · Н2) N- және O- ... ... ... ... Бұл реакциялар биологиялық ортада кейбір пестицидтер, әсіресе алкиламин- дер, алкиламидтер, алкилкарбоматтар және алкилмочевиналар туындылары ыдырауының негізгі ... емес ... ... О-деалкилирлеу метаболиттің гидрофильдігін бірден жоға- рлата отырып, фосфор және фосфон қышқылдары туынды- ларының, сондай-ақ ... ... бар ... 25 ... пестицидтерінің ыдырауы процесінде айтарлықтай рөл атқарады: Кейбір заттардың молекулаларында күкірт атомы тотығу реакцияларының пестицидтер метаболизмінде үлкен орын ала- ды. ... және ... ... ... ... ... тән. Осы қосылыстардың тиоэфирлі ортасының тотығуы молекуланың қалған бөлігі құрылымына тәуелді емес. Сонымен қатар басында сәйкесінше сульфоксид, ... ... ... ... ... ... ... улылығы бойынша ерекшеленбейді, бірақ гидролизге айтарлықтай тұрақты. Өсім- діктерде болып жатқан бұл ... ... ... ... ... тиоэфир радикалымен ұзақ инсектицидті әсерін туғызады. Әртүрлі ағзаларда тионофосфаттардың тоты- ғуы осы заттардың метаболизм процесінде активті баспалдақ ретінде қарастырылады: мұнда, Х  -  ... ... R1, және ... ... калдары. Сүтқоректілер мен жәндіктер үшін реакция өнімдерінің улылығы бастапқы затпен салыстырғанда он және жүз ... ... ... осы улы ... оңай ... ... сондықтан да биологиялық ортада ұзақ уақыт сақтал- майды. 26 Тотығу реакцияларының ароматты ... мен ... ... ... ... көмірсутектердің мета- болизімін бұзу процесінде маңызы зор. Циклодиенді қосылыс- тарға қос байланыстың тура тотығуы тән, бұл тотығудың нәтижесінде эпоксидтер түзіледі. ... ... ... ... улы және ... ... ... бұзылуы басталатын алғашқы метаболит болып табылады. Көптеген улардың молекулаларында ароматты ... ... ары ... оның ... үшін ... ... және ... доноры қатысында жүреді. Удың молекуласына, сонымен бiрге полярлық топ енгiзiледi, соның салдарынан молекуланың полярлығы жоғарлайды және ... ... ... ... ... ... және дегидрохлорлану. Ағзада удың улылы- ғын жоғалтуға әкелетін басқа да реакциялар - нитротоптың тотықсыздануы мен дегидрохлорлануы болады. Біріншісі бен- зол ... ... ... бар ... тән және ол сәйкесінше физиологиялық активтілігі төмен аминотуындылар- дың түзілуіне әкеледі. Дегидрохлорлану (хлорлы ... ... ... шығуы) хлорланған көмірсутектер мен кейбір басқа да пести- цидтерге тән қасиет және ол сілтілік ортада ... ... ... ... ... Осы ... ... улылығы аз, сондай-ақ улылығы жоғары өнімдер де түзілуі ... ... ... ...  -  бұл ағзаға бөгде заттардың ... ... ... ... биосинтетикалық процесс болып табылады. Осы кезде түзілетін кешендер (конъюгаттар) заң бойынша полярлы, қозғалғыш және ... ... ... ... ... ... ... ацетилдеу, сульфаттардың түзілуі, амин қышқылда- рымен, глюкоза және ... ... O- және ... ... ... Олар бірінші кезекте молекуласында фенолды, гетероциклді және басқа да циклді топтамалар бар пестицидтерге тән ... 27 ... ... пестицидтер де, сондай-ақ олар- дың метаболизм өнімдері де (спирттер, фенолдар, карбон қышқылдары, аминдер, тиолдар, ... және ... ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне тәуелді басым реакция типі өзгереді: өсімдік ... ... мен ... ... ... - ... конъюгаттардың амин қышқылда- рымен, глюкозамен, глутатионмен; жылықанды жануарлар ағзасында - ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, дитиокарбамин қышқылы туындыларының өсім- дікке өтуі кезінде конъюгаттар глюкозамен бірге түзіледі: ал 2,4  -  Д және ... амин ... ... ... ... ... ... ленуі екінші орындағы Cl атомының үзілуіне және удың жойылуына ... ... ... мен ароматты аминдердің метабо- лизмдерінің маңызды жолы  -  сульфаттардың түзілуі: 28 ... ... ... ... ... ... ... S-метилденуінің биологиялық белсенділігі, метаболит- тің детоксикация реакциясы сияқты маңызы зор: ... ... да бір удың ... ... бір ғана нақты анықталған жолмен жүрмейді. Керісінше, бір қосылыс нәтиже- сінде алмасу кезінде әртүрлі өнімдер түзілетіндей әртүрлі реакцияларға қатысуы ... ... ... бір ... удың ... ... оның ... әке- леді. Бұл процестердің бағыттылығы ағзаның түрлі және жеке ... ... ... ... ... ... пестицид әсерінің таңдамалылығын анықтайды. Жәндіктердің ағзасына у тағаммен бірге түскен ... улы ... ... ... ... ферменті әсерінен алдың- ғы ішекте басталады және ... ... ... ... ... ... белсенді жүреді. Негізінен бұл жерде полярлы және улылығы төмен өнімдерді түзе гидролиз ... ... ... ... ... ароматты қосылыстардың сіңірілуінен кейін мальпигилі тамыр арқылы бөлінетін глико- ... ... алып ... Улы заттардың ыдырауы сіңірілумен гемолимфаға түсу процесінен кейін де жалғаса береді және ... бір ... ... ... ... ... Жәндіктің сыртқы жамылғысы арқылы у ішке түскенде инсектицидтің метаболизм процестері негізінен ферменттердің белсенділігі өте жоғары, дененің ... ... ... Бұл жерде удың тотығуы, тотықсыздануы, гидролизі және оның 29 басқа қосылыстармен конъюгациясы болады. Бұл ... ... ... ... ... ... жасушада жиналып, жәндіктердің түлеуі кезінде бөлінуі мүмкін. Сүтқоректілерде удың гидролитикалық ыдырауы сілекей- дің, асқазан сөлінің және қан ферменттері ... ... ... ... улы ... ... ... мүше  -  ол мықты ферменттік аппараты бар бауыр. Пестицидтер және олардың ыдырау ... ... сол ... ... ... нәтижесінде суда ерігіш қосылыстар ыдырау (гидролиз, тотығу, тотықсыздану) және конъюгация процестеріне ұшырайды. Соңғылары бүйрек арқылы зәрмен немесе өт нәрімен ... ... ... ... ... ... шығады. Кейбір пести- цидтердің ыдырау өнімдері жылықанды жануарлар ағзасынан өкпе арқылы газ ... ... ... ... ... ... де ... инертті болмайды. Бауырға қара- ғанда бұл процестің жылдамдығы ... аз ... онда ... ... ... ... улылығы төмен өнімдерге дейін ыдырайды. Өсімдіктерде, саңырауқұлақтар мен бактерияларда улы заттардың айналу процестері жануарлар ағзасына қарағанда баяу ... және ... ... қоршаған ортаға тәуелді; қолайлы жағдайларда у қарқынды ыдырайды, ал өсім- дік оның улы ... ... ... ... улы ... ... ... да бір ерекше мүшелері табылма- ды. Кейбір топырақ гербицидтерінің өсімдік жапырағына қарағанда тамырында жылдамырақ ... ... ... ... ... ... бөлінуі негізінен саңылаулар арқылы CO2, NH3 және басқа да газ тәрізді заттар түрінде жүреді және тамыр арқылы да ... ... ... ... улар және ... ... өнім- дері тамыр жүйесі арқылы глюкозамен, амин қышқылдарымен және кейбір органикалық қышқылдармен конъюгаттар түрінде жылжып отырады. Кез келген ағзада улардың ... ... ... процестер негізінен жасушада жүреді. Бұл жерде барлық ағзаларға тән және улы заттардың таңдамалы улылы- 30 ғының себебін ... ... ... ... ... ... жасушалар үшін эндоплазматикалық тізбектің болуы ортақ және олардың каналдары мембранамен байланыс- қан және осы ... ... ... ... ... байланысқан эндоплазматикалық желілер, каналдар барлық жасушаларға тән ортақтық және олар арқылы бір-бірінің арасындағы алмасу жүзеге ... ... ... ... желі ... ... тотықсыздану реак- циялары және көптеген заттардың синтезі жүзеге асатын біршама ферменттердің ... орны ... ... ... ... мен жәндіктердің майлы қабаты гомогенаттарымен жасалған тәжірибелерінде, пестицидтердің метаболизм процестеріндегі шешуші рөлді эндоплазматикалық желі ферменттері атқарады. Сонымен ... ... ... ... ... айналудың өнімдері үнемі бастапқы заттар- ға қарағанда полярлылау және липидте ерігіштігі төмен. Бұл ... ... ... ... ... ойы ... эволюция процесі кезінде алко- лоидтар, терпендер, стероидтар және басқалары сияқты тағамға қосылатын қоспалардың ағзадан ... ... ... масыз ететін ұқсас ферменттер пайда болған. Эндоплазма- тикалық жүйенің жеке ... ... ... ... пестицидтерді ыдыратуға қабілетті. Эндоплазматикалық жүйе ферменттерінің белсенділігі осы энзимдердің қатысуымен метаболизм жүзеге асады және әртүрлі ... ... ... ... ... мүм- кін. ... ... индукция деп, ал оны тудыратын заттарды - индуцирлейтін агент деп атайды. Индуцирлейтін агентті енгізгеннен кейін сүтқоректілердің бауыры ... ... ... қабатының микросомальды фракциясының (ультрацентрифугирлеу көмегімен бөліп алғаннан кейінгі эндо- плазматикалық желінің аумағы) бір ... ... улы ... ... ... ... немесе төмен- дейді. Индукцияның әсері алғаш рет дәрілік заттарға жүргізілді. Осының салдарынан көптеген инсектицидтер ... ... ... табылды. Triatoma infestans жәндіктерін хлорорга- 31 никалық препараттың аз мөлшерімен өңдегеннен кейін, дененің майлы қабатының ... ... ... ... оңай ... ... қосылыстарға айналдыра- тын қабілеті жоғарылайды. Осылайша, көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... вация процесін де индуцирлеуі мүмкін. Осылайша, егеуқұйрық ағзасына енгізгеннен кейін гептахлордың ... ... ... ... ... ... ... жоғары- лайды. Индукция құбылысы жәндіктердің инсектицидтерге тұрақ- тылығын түсіндіреді. Қазіргі уақытта айқасқан тұрақтылық қандай да бір ... ... ... улы ... ... эндоплазматикалық жүйе ферменттерінің белсен- ділігінің жоғарылауы нәтижесінде пайда боладыПайдаланылған  әдебиеттер.1.Банкина Т.А., ... М.Ю., ... Т.М., ... М.П. ... в ... ... 2002. ... Г.С. Химическая защита растений.-М.: Агропром- издат, 1987. 3.Исенова Г.Д. Динамика ... ... ... ... для ... ... культур и их влияние на основные показатели качества ... в ... ... и ... ... ... // ... диссертации на соискание кандидата биологи- ческих наук. -Алматы. 2006.  - 24. ... Н.Н., ... А.И., ... А.О. ... и ... ... -М.:Химия, 1977. 5.Мельников Н.Н., Новожилов К.В., Белан С.Р., Пылова Т.Н. ... ... ... ... (справочник).  - М.: Химия, 1985. 6.Мельников Н.Н. пестициды и окружающая ... // ... мия 1990, ... 7.Mulla M.S., Mian L.S., Kawecki J.A. // Res. Rev. 1981, №5, 81.- 1с. ... А.О., Нуржанов У.С. Пестициды и качество сельско- хозяйственной продукции // Химические средства защиты расте- ний, международная конференция к 75-летию ВИЗР ... ... 2004.  - С. 277-281. ... А.С. ... окружающей среды. - М.: 1998. 10.Санягина Н.А., Легостаев Н.А. Разложение, миграция и трансформация различных ... в ... // ... химия. 1999, №2.-С.93-96.  
        
      

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Пестицидтердің улылығы20 бет
Өндірістік улар және олармен улану6 бет
Везикулярлық тасымалдау14 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
Адреномиметикалық заттардың сипаттамасын22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь