Экономика жүйесін дамыту үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар

I.Кіріспе
II.Негізіг бөлім
Экономикалық жүйе
III.Қорытынды
IV. Падаланылған әдебиеттер тізімі
Экономикалық жүйе –бұл категорияның ең көп тараған анықтамасы болып, мына анықтама анықталады, яғни «өндіріс процесінде, бөлу, айырбастау және тұтынуда пайда болатын негізгі экономикалық қатынастардың мазмұны мен формасын анықтайтын қағидалар, ережелер мен заңмен бекітілген нормалардың жиынтығы». Бұл материалдық, рухани игіліктер мен қызметтерді өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы байланыстардың ерекше реттелген жүйесі.
Экономикалық ғылым тарихы көрсеткендей экономикалық жүйе топтастырылуы түрлі белгілер (критерий) негізінде жүргізілуі мүмкін. Бұл көптік негізінде экономикалық жүйе қасиетінің объективті көптүрлілігі жатады. Бұл байланыста қазіргі қоғамды үйренуге экономикалық әдебиетте құралған екі тәсілге көңіл бөлу тұрарлық: бұлар формациялық және өркениетті.
Әрбір елдің экономикалық жүйесі бар. Бұл жүйе бір-біріне тәуелді әр түрлі компоненттерден тұрады. Экономиканы ұйымдастыру бойынша экономикалық жүйені келесідей топтау болады.
1) Жабық экономика – барлық шаруашылық әрекеттер тек мемлекет шеңберінде жүргізіледі, ішкі тұтынумен шектеледі, шетелдермен қатынас болмайды.
2) Ашық экономикалық жүйе – халықаралық экономикалық қатынастар жүйесіне экономика белсенді түрде қатысады, ұлттық валюта мен қатар шетелдік валюта қолданылады.
1. Меншік қатынастарының формалары бойынша:
1.1. Дәстүрлі жүйе – ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған дәстүр мен салт бойынша қатынастар қалыптасады.
1.2. Әкімшілік — әміршілік экономика орталықтанған жоспарлау арқылы барлық ресурстар мен өндіріс факторлары мемлекеттің қолында болып, мемлекеттік меншіктің үстемділігі жүргізіледі.
1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров. Экономикалық теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С. Әкімбековтікі. – Астана: 2002. - 464 б.
2. Жалпы экономикалық теория. Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. /Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов – Ақтөбе, «А-Полиграфия», 2004 – 455 бет.
3. Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. – Алматы, «Санат», 1998. – 479 бет.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым  министрлігіСемей қаласының Шәкәрім атындығы мемлекеттік университетіСӨЖТақырыбы: Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізіміЭкономикалық жүйе  - бұл категорияның ең көп тараған анықтамасы болып, мына анықтама анықталады, яғни . Бұл ... ... ... мен ... ... мен тұтынушылар арасындағы байланыстардың ерекше реттелген жүйесі.Экономикалық ғылым тарихы көрсеткендей экономикалық жүйе топтастырылуы түрлі ... ... ... жүргізілуі мүмкін. Бұл көптік негізінде экономикалық жүйе қасиетінің  объективті  көптүрлілігі ... Бұл ... ... ... ... ... ... құралған екі тәсілге көңіл бөлу тұрарлық: бұлар ... және ... ... ... ... бар. Бұл жүйе ... ... әр түрлі компоненттерден тұрады. Экономиканы  ұйымдастыру бойынша экономикалық жүйені келесідей топтау болады.1) Жабық экономика  -  ... ... ... тек мемлекет  шеңберінде жүргізіледі, ішкі тұтынумен  ... ... ...  ... Ашық ... жүйе  -  ... ... қатынастар жүйесіне экономика  белсенді түрде қатысады, ұлттық валюта мен қатар шетелдік валюта қолданылады.* ... ... ... ...  ... жүйе  -  ... ...  жалғасып отырған дәстүр мен салт бойынша  ... ... ...  --  ... ... орталықтанған жоспарлау арқылы барлық ресурстар мен  өндіріс факторлары мемлекеттің қолында болып, мемлекеттік  меншіктің  үстемділігі жүргізіледі.1.3. Нарықтық экономика  --   ... ... ... ... ...  -  ... пен ...  механизмдерінің  араласуы арқылы экономиканы реттеу жүзеге асады.Дәстүрлі экономиканық жүйенің сипаттамасы:* Өндіріс, бөлу және айырбас дәстүр, салтқа ... ... ... мен  ...  -  экономикалық даму ең нашар деңгейде.* Техникалық прогресс шектеулі.* Халық санының дамуы өнеркәсіп өндірісінің өсуі ... ... ... ... ... ... ... қарыз өте күрделі.* Мемлекет пен қарулы  ... ролі өте ...  --  ... ... ... ... ... бұрынғы советтер одағы шығыс Европа елдері мен бірқатар мемлекеттер жатады. Бұл жүйенің ерекшелігі барлық ... ... және ... ... қоғамдық, шын мәнінде мемлекеттік меншіктін болуы.Экономиканың жоғарыдан басқарылуы, яғни экономиканың монополиялануы мен әкімшілік түрде ұйымдастырылуы, халық ... ... ... ... ... ... ... Өндіріс  құралдарына мемлекеттік меншік.* Экономикада орталықтанған ... ... ... ...  ... ...  ... қоры.* Өндіріс нәтижесіне деген әрбір өндіріске қатысушының жеке ынталығының болмауы.Таза нарықтық экономикалық жүйенің сипаттамасы:Таза нарықтық экономика жүйесі  -  таза ... ... ... ... механизмі айтарлықтай өзгереді. Басқа экономикалық жүйелерге қарағанда нарықты экономика өзінің икемділігімен ерекшеленеді. Ол ішкі және ... ... ... байланысты қайта құрылып, оларға бейімделіп отырады.Алайда таза нарықтық ... ... ролі ... ... әлеуметтік маңызы бар мәселелер толық шешемін таба алмайды.Нарықты ... тән ... ... өнімдер мен ресурстарға жеке меншіктін болуы.* Халық ... ... ... ... ... ... ... реттеу мен басқару.* Қоғамда өз өнімдерін еркін сата алатын ... ... мен ... таңдау арқылы еркін сатып ала алатын тутынушылардың болуы.Аралас экономикалық жүйенің сипаттамасы:Қазіргі кезде көптеген елдерде аралас экономикалық ... ... ... деп ... Оның ... ... Мұндай жүйеде мемлекеттік меншікпен қатар жеке меншік орын алады.* ... ... ... мен ... ... тек таза ... ... ғана негізделіп қоймай мемлекеттік реттеу мен толықтырылады.Сондықтан нарықты экономика жағдайында мемлекеттін ұлттық және салалық ... бас ... ... ... елдер осы уақытқа дейін дәстүрлі экономикажүйесі сақтануда. Дәстүрлі экономика артта қалған технологияға қол еңбегіне және ... ... ... негізделген. Кейбір елде қауымдық шаруашылық пен натуралды өндіріске ... ... ...  жүйе түрі ... ... ... Әр экономикалық жүйеде өзіне тән өндірістік қатынастар мен өндірістік күштері болады. ... ... ... ... (ҰӨ) әр ... тән ... = Ө + Б +ҚБ + Т ... өндіріс = Өндіріс + Бөлу + Қайта бөлу + Тұтыну)ӨК = ЖК + ӨҚ ... ... = ... күші + ... ... ... ... әсер ететін факторлар.--  елдегі шаруашылық шешімдерін қабылдау жөніндегі: ... ...  ... ...  ... және ... қамтамасыз ететін механизмдер;--  мақсат қою мен адамдарды еңбекке тарту механизмдері.Бұл факторлар келесі 3 құрылымға ... ...  --  бұл ... ... ... байланысты материалды-техникалық база элементтерінің өзара әрекеті.Әкімшілік (ұйымдық) құрылым  --  лауазымды тұлғалардың шектеулі шаруашылық ресурстарды іске жаратуға ... ... ... ... ... мен ... ... құрылым алғашқы екі құрылымның қызметі жайлы алынған мәліметтерді топтастырады және таратады.Меншік формасына ... ... ... жиынтығы әр түрлі сипатқа ие болады: патриархалдық, ұсақ ... ... және т.б. Бір елде ... ... бір ... қатар орын алуы мүмкін. Бұл жағдай экономикалық жүйенің өзінің қарама-қарсы және толқынды қозғалысына әкеледі. Осылайша, егер елде мемлекеттік ... ... ... ұлттандыру процесі жүруде деп білеміз. Керісінше, жеке шаруашылықтық сипат алғы кезекке шықса, орталықтандыру ... ... ... әлем ... ұзақ ... даму ... нәтижесінде қалыптасқан сан алуан экономикалық жүйелердің болуымен сипатталады. Оларды қандай да бір критерий негізінде топтастырып, жіктеуге ... ... ... даму ... әр ... өзінше түсінетін болғандықтан, олардың таңдап алған критерийлері де ... ... Әр ... ... ... ... экономикалық жүйелерді классификациялаудың кейбіреулерін қарастыралық.I. Формациялық көзқарас  --  Маркстік теорияға тән. Маркс үш мүшелік классификацияны қорытып шығарды.Алғашқы ... ...  --  ... ... және ... ... әдістерінен тұрады. Бұл топтағы көңіл аударатын азиаттық өндіріс әдісі. Оның негізі ... ... ... қала ... ... көмегінсіз, өзін-өзі қамтамасыз етуіне мүмкіндік беретін үй өнеркәсібі мен жерге ұжымдық меншікке негізделген .Экономикалық оқшауланған қауымдардың күш-куатын табиғатты ірі ... ... мен ... ... өз ... ... және экономикалық билікті біріктіріп ұстаған деспоттық мемлекеттердің туындауына әкелді, яғни олар ... ... ... алып, рента, қосымша өнімді және т.б. иемденді. Азиаттық өндіріс әдісі көптеген халықтарға болғанмен, ол ұзақ ... бойы тек Азия   ... ... ... (XX ғ. ... ... Оның ұзақ сүруінің себебі  --  суармалы жер шаруашылығымен айналысатын қауымның сақталуы.Азиаттық өндіріс әдісінің мәселесі соңғы екі жүз жыл бойы ... ... ... қалуда.Екінші ірі формацияны Маркс екінші реттік, яғни жеке ... ... ... ... негізделген деп атады.Үшіншісі  --  жеке меншікті жоюға ... екі ... ... ... пікірі бойынша, коммунизм дәуірі   дәуіріне дейін өсуі керек деп тұжырымдайды.Өндірістік қатынас жүйесі өзімен ... ... ... идеологиялық, ұлттық, отбасылық және басқа да қоғамдық қатынастар мен институттарды көрсететін базис қондырмасы ретінде қатысады.Өндірісті бірліктегі тәсілі мен ... ... ... қоғамдық-экономикалық формацияны құрайды. Адамзат дамуының тарихи жүрісі өзімен бірге қоғамдағы формацияның  жүйелі ауысымын көрсетеді: алғашқы-қауым, құл иеленушілік, феодалдық, ...  және  ... ... ... ... мен өндірістік қатынастар жүйесінің жиынтығы ретінде әрекет етеді. Қатынастар сипаты өндіріс құралдарына ... ... ... ... анықталады. Әр жүйенің материалдық өндірісінің даму    деңгейі тұрақсыздығына көңіл бөлінеді. Бұлар ерте ме, кеш пе ... ... ... ... ... ... ... келесі жүйеге ауысуы тиіс.Формациялық теорияның негізгі жағдайлары:Табиғи-тарихи үрдіс ... ...   ... ... ... ... ... рухани өмірді ығыстыруы;Өндірістік қатынастар қоғамның базисі болып табылады, құрылғы ... ... ... ... ие ... ... негізгі бірлігі және тарих субъектісі болып, ал класстар арасындағы күрес  -  ... ... ... ... ... болып табылады.Формациялық теория негізгі іс жүзіндегі философиялық түсінудің үлкен салымы болып табылды. Соның көмегімен адамзат тарихы оқиғаның аралас жиынтығы ... ... оның ішкі даму ... ... ... ... ... жатыр. Сонымен бірге бұл теория кемшіліктер ретінің күшіне  қоғамдық дамудың жан-жақты теориясы ретінде танысуы мүмкін.Бұл, өзінің дамуында ... ... мен ... міндетті түрде  бес арқылы формациядан өтуі туралы бекітуге қатысты, сондай-ақ өндіріс құралдарының меншік иесі мен меншіктік емес қатынастың ... ... ... ... тыс ... қатысты.Формациялық әдіс тарихи дамудың  түсінігін жеңілдікке және бұзылған ұғымға апарады, оны төменнен жоғарғы саты ... ... ... бір ...  ...  ... Әр қоғамдық-экономикалық формациялық болып өткенімен салыстырғанда сапалы дамудың жоғарылау сатысына ұсынылады. Сондықтан К. ... ... ... ... дамуының жоғарғы сатысы өркениеттік әдіс өндірістік-экономикалық фокторлармен емес, барлық материалдық және рухани мәдениет элементтерінің жиынтығымен қоғамдық дамудың түрлі  ...  ... ... ... Сондықтан ол үшін қоғамдық байлық емес, адам дамуының акцентіне тән.II. Өркениеттік көзқарас әлемдік тарихты біртіндеп өркениеті ... ... ... ... ... ... зерттеуді ұсынады.  сөзі латынның  азаматтық, қоғамдық сөзінен шыққан. Бұл термин мәдениеттің дәрежесі мен деңгейін бағалау үшін ... ... ... ... ... ... адамзат тарихының негізгі мәселелерінің өзара байланысы мен ... ... және ... адамзаттық құндылықтардың таптық, ұлттық құндылықтар алдында басымдылығын ... ... ... ... өз ... бастапқы сатысында тұр. Оның басты  мәселесі жүйені құрушы  ...  ...  ... авторлар осындай белгілер ретінде еңбек өнімділігін жаңа сатыға көтеретін ...   ... ... ... ... төңкерісі ауыл шаруашылықтық болды (шамамен 6-8 мың жылдар бұрын). Келесісі  --  ... ... (300 жыл ... ... ... ... ... табылады (XX ғасырдың орта шені). Ол халықты ... ... өтеу ... (сауда, қызметтер, көлік білім, ғылым, мәдениет, басқару және т.б.) бейімдейді.Кейбір экономистер жеті өркениетті бөліп қарастырады: неолиттік (тас ...  --  30-35 ... ...  --  құл ... (қола ғасыры)  --  20-23 ғасырлық; антикалық 12-13 ғасырлық (темір ғасыры); ерте ...  --  7 ... ... ... ...  --  4,5 ғасырлық; индустриалдық  --  2-3 ғасыр; кейінгі индустриалдық, немесе информациялық қоғам (қазіргі дәуір). Өркениеттік ... ... ... ... ... ... ... басқаларға қарағанда кеңінен таралған, оның артықшылығының өзі осыдан көрінеді. Сонымен ... ... ... сүйене отырып, әр түрлі елдер мен аймақтардың даму ерекшелігін, оларды өзіндік ерекшеліктерінен айыра отырып, бір жалпы схемаға сыйғызуға ... ... ... ... өзі ... көрінеді.Адамзат қоғам дамуының тарихы бір ізді тарихи саты ... ... ... бір ... ... ... ... әдіс тарихи үрдістің үзілмейтіндігін көрсетеді, оның қозғалысы өзара  байланысты және сабақтастығында, рухани және материалдық ... ... ... ... ... ... дамуында көрсетеді. Тарихтың кезеңдеуінің өркениеттік әдіс шотландық философ Адам Фергюсонмен (1723-1816) алғаш рет ... 1768 жылы ...  ... ... ол ...  ... үш кезеңге: жабайылық, тағылық және өркениеттілік деп бөлді. А.Фергюсон ұсынған кезеңдену негізінде ... ... ... ... ... пен ... ... дамуы. А. Фергюсон жабайылықты жеке меншіктің әдеттегідей жоқ кезеңі ... ... ... ... ... тағылықты  -  жеке меншіктің пайда болуының мал ... яғни әлі ... ... ... өркениетті  -  жеке меншіктің үстемшілігімен егін шаруашылық кезеңі ретінде сипаттады.Бұл бөліністі Льюис ... ... ... ... ... ... бірақ әр кезеңді сатыға (төмен, орта және жоғары) бөліп нақтылай  ... және ... ... даму ... ... қоғам дамуының тарихы бір ізді тарихи саты емес, қоғамның белгілі бір жағдайының кезеңі бөлінеді. Өркениеттік әдіс тарихи ... ... ... оның ... өзара  байланысты және сабақтастығында, рухани және материалдық құндылықтың қалыптасуын білдіреді, олардың дамуын қоғам дамуында көрсетеді.Пайдаланылған әдебиеттер1.    С. ... А.С. ... У.А. ... ... ... Оқу ... ... редакция С. Әкімбековтікі.  -  Астана: 2002. - 464 б. 2.  Жалпы экономикалық ... ... Ө.Қ. ... Е.Н. ... Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. /Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов  -  Ақтөбе, , 2004  -  455 бет. 3.    Я. ... К. ... М. ... Е. ... т.б. ... теория негіздері. Оқулық.  -  Алматы, , 1998.  -  479 бет.  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұұ-ның даму он жылдықтары31 бет
БҰҰ-ның даму он жылдықтары жайлы6 бет
Қазақстанның экономикалық аймақтары және олардың басылым беттерінде жарық көруі7 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет
"Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар."4 бет
Ms access-ті үйренуде компьютерді пайдаланудың алғышарттары58 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Адам тіршілігінің табиғи-биологиялық алғышарты10 бет
Азаматтық іс-жүргізу құқық қатынастарының алғышарттары23 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь