Кәсіпорынның өндірістік қорлары жайлы ақпарат

Кіріспе 3
1 Кәсіпорынның негізгі өндірістік қорының теориялық аспектісі 5
1.1 Негізгі өндірістік қордың экономикалық мәні мен құрамы 5
1.2 Айналым қорларының негізгі қорлардан айырмашылығы 8
1.3 Кәсіпорынның негізгі қорының қозғалысын бағалау көрсеткіштері мен негізгі қорды қолданудың тиімділік көрсеткіштері 11
2.Кәсіпорынның қаржылық қорын бағалау және жоспарлау 16
2.1 Кәсіпорорынның қаржылық қорлары және жоспары 16
2.2 Кәсіпорынның қаржылық қорларын бағалау 19
2.3Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылыққа жету жолдары 23
3.Индустриалды.инновациялық даму жағдайындағы кәсіпорынның негізгі қорын пайдалану тиімділігін арттыру жолдары 29
3.1 Кәсіпорындағы қорлардың тиімді пайдалануын жоспарлау және бөлу 29
Қорытынды 38
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 40
Нарықтық қатынастар, нарықтық экономика жағдайында қол жеткізілген ғылыми-техникалық прогресті, өндірістің шаруашылық етуі мен басқаруының тиімді нысандарын игеру негізінде кәсіпорыннан іс әрекетсіздікті жоюды, кәсіпкершілікті белсендіруді, өндіріс тиімділігін, өнім мен қызметтің бәсекелестік қабілеттілігін жоғарылатуды талап етеді.
Бұл міндетті жүзеге асырудағы маңызды рөлді шаруашылық субъектілердің қызметін экономикалық талдау алады. Оның көмегімен кәсіпорын дамуының стратегиясы мен тактикасы пайда болады, жоспарлар мен басқару шешімдері негізделеді, олардың орындалуына қадағалау жүргізіледі, өндіріс тиімділігін жоғарылату резервтері анықталады, кәсіпорын, оның бөлімшелері мен қызметкерлерінің қызмет нәтижесі бағаланады. Негізгі өндірістік қорлардың өндірістік және технологиялық құрылымын білу аз шығындар жұмсаумен, жоғары еңбек өнімділігіне жету мақсатында өндіріс пен жұмыс орындарын ұйымдастыруды тиімді жобалауға мүмкіндік береді.
«Болашақтың экономикасы» секторларына жеке тоқталғым келеді. Нәтижелі де тиімді қызмет ететін ұлттық инновациялық жүйе оның негізі болуы тиіс.
Негізгі өндірістік қорлар – қандай да бір өндірістің бірден бір маңызды факторы. Олардың жағдайы мен тиімді пайдалануы, кәсіпорынның шаруашылық қызметінің соңғы нәтижесіне тікелей әсер етеді. Кәсіпорынның негізгі қоры мен өндірістік қуаттарын тиімді пайдалану барлық технико-экономикалық көрсеткіштерді жақсартуға мүмкіндік береді, оның ішінде өнім шығаруды арттыруға, өзіндік құнды, дайындаудың еңбек сыйымдылығын төмендетуге.
Кәсіпорындағы негізгі капиталдың жағдайы мен оны тиімді пайдалануды талдау міндеттері келесідегілерді анықтау болып табылады:
- негізгі өндірістік қордың құрамы мен құрылымын өзгерту;
- негізгі қорды пайдалану деңгейі және оны анықтайтын факторлар;
- айналым қорларының негізгі қорлардан айырмашылығын анықтау;
- Өндірістік Бірлестігінің құрылымдық бөлімшесінің (ӨБ ҚБ) негізгі өндірістік қорының тиімді падалануын талдау.
1 «Жаңа онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы // Егемен Қазақстан, 2010, бет 1-3
2 Таубаев А.А. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы. – Қарағанды: Қазақтұтынуодағы Қарағанды экономикалық универ, 2008.- 175
3 Мұхамбетова З.С. Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы. – Қарағанды: Қазақтұтынуодағы Қарағанды экономикалық универ, 2008.- 165
4 Кажмуратов К., Кошанов К. Научно-техническая политика суверенного Казахстана.Свободная мысль 1992г.№8.23-30 с.
5 Жұрынов М. Болашағымыз болжаулы \ Егемен Қазақстан 25 сәуір 2008ж.
6 Волков О.И., Поздняков В.Я. Экономика предприятия: Практикум. – М.: ИНФРА-М, 2004. – 331б.
7 Грузинов В.П. Экономика предприятия: Учебник для ВУЗов. – М.: банки и биржи, ЭНИТИ, 1999. – 535б.
8 Укрепление научно-технической инфраструктуры Республики Казахстан. \ Отчет о мировых трендах в научно-техническом развитии и потенциальных возможностях Республики Казахстан на проведение передовых научных исследований по конкретным направлениям. 2006г.4-8с.
9 Қазақстанда ғылымды дамыту – стратегиялық басымдықтардың бірі. -/Ақиқат.-2009. - №1. 40-44 бб.
10 Қазақстандағы ғылыми-техникалық саясат//Саясат.-2005.№9.-53-57бб.
11 Инвестициялық саясат / Ізденіс. Поиск.- 2005. - №5. 72-77бб.
12 Орысша-қазақша қазіргі экономикалық терминдердің түсіндірме сөздігі/ Н.Қ. Мамыров, А.О. Мұса, Е.Қ. Құдайбергенов и др; Ред. Қ.О. Оқаев; Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі, Қазақ мемлекеттік басқару академиясы. -Алматы: Экономика, 1999. -401 б.
13 Гохберг Л, Кузнецова И . Инновационные процессы: тенденции, проблемы // Экономист. – 2003, №6. – 59б.
14 Суша Г.З. Экономика предприятия: Учебное пособие. – Мн.: Новое знание, 2003. – 384б.
15 К.Ш.Дүйсенов., Э.Т.Төлегенов., Ж.Г.Жұмағалиева «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау». Алматы. Экономика баспасы, 2001 ж.
16 Кубышкин И. «Использование финансового анализа для управления компанией».// Финансовый директор. - 2005. - №4
17 Трохина С.Д., Ильина В.А., Морозова Т.Ф. «Управление финансовым состоянием предприятия».//Финансовый менеджмент. - 2004. - №1.
18 Ишмухамбетова Т.Р., Қапанова А.К. «Кәсіпкерлік іс-әрекеттің экономикалық негізі» - Алматы : ҚазҰТУ , 2001
        
        ҚАЗАҚСТЫН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІИнженерлік-технологиялық факультетіТехникалық физика және жылуэнергетика кафедрасыСОӨЖТақырыбы: Кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... ... ...     31 ... негізгі өндірістік қорының теориялық аспектісі      51.1 Негізгі өндірістік қордың экономикалық мәні мен ...   51.2 ... ... ... ... ...   81.3 Кәсіпорынның негізгі қорының қозғалысын бағалау көрсеткіштері  меннегізгі қорды қолданудың ... ...  ... ... ... ... және ...    162.1 Кәсіпорорынның қаржылық қорлары және жоспары  162.2 ... ... ... ...   ... ... ... жету жолдары      ...  даму  ...  ...  ... пайдалану тиімділігін арттыру жолдары  293.1 Кәсіпорындағы қорлардың тиімді пайдалануын жоспарлау және бөлу 29Қорытынды   ... ... ...   ... ... нарықтық  экономика  жағдайында  қол  ... ...  ...  ...  етуі  мен  ... ... игеру  негізінде  кәсіпорыннан  іс  әрекетсіздікті  жоюды,кәсіпкершілікті  белсендіруді,  ...  ...  өнім  мен   ... ... ... ... ... міндетті жүзеге асырудағы маңызды рөлді шаруашылық  субъектілердіңқызметін  экономикалық  талдау  алады.  Оның  көмегімен  ...  ... мен ... ...  ...  ...  мен  ...  шешімдерінегізделеді, олардың орындалуына қадағалау жүргізіледі, өндіріс  тиімділігінжоғарылату  резервтері   ...   ...   оның   ...   менқызметкерлерінің қызмет нәтижесі бағаланады.  Негізгі  өндірістік  қорлардыңөндірістік және технологиялық ... білу аз ...  ...  жоғарыеңбек   өнімділігіне   жету   ...   ...   пен   ...   ... ... жобалауға мүмкіндік береді.«Болашақтың экономикасы» секторларына жеке тоқталғым келеді.  Нәтижеліде тиімді ... ... ... ... жүйе оның ... ... тиіс.Негізгі өндірістік қорлар  –  қандай  да  бір  ...  ...  ...  факторы.  Олардың  жағдайы  мен  тиімді  пайдалануы,   кәсіпорынныңшаруашылық ... ...  ...  ...  әсер  етеді.  Кәсіпорынныңнегізгі қоры мен  өндірістік  қуаттарын  тиімді  пайдалану  ...  ... ... ... ... ...  оның  ішінде  өнімшығаруды  арттыруға,   өзіндік   ...   ...   ...   ... ... капиталдың жағдайы мен  оны  тиімді  пайдаланудыталдау ... ... ... ... ... ... өндірістік қордың құрамы мен құрылымын өзгерту;- негізгі қорды пайдалану деңгейі және оны ... ... ... қорларының негізгі қорлардан айырмашылығын анықтау;-  Өндірістік  Бірлестігінің  құрылымдық  бөлімшесінің  (ӨБ   ҚБ)   ... ... ... ... ... Кәсіпорынның негізгі өндірістік қорының теориялық аспектісі1.1 Негізгі өндірістік қордың экономикалық мәні мен ... ең  ...  түрі  -  ...  ...  ...  ... әртүрлі қызметтер көрсету  және  белгілі  бір  ...  ...  ...  ...  ...  етуі   ...   өндірістікфакторларды, оның ішінде негізгі қорды тиімді пайдаланумен анықталады.Негізгі қор (құндық бағада негізгі капитал) – бұл ... ... ... ... табиғи қалпын сақтай отырып  ұзақ  мерзім  бойы  ... ... ... өндірген өнімге біртіндеп аударатын  материалдық-заттыққұндылық.Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметі тек қана ...  ... ... ... ... ...  ғана  қамтылмайды,  мұндағы  негізгіқорлардың ролі айтарлықтай. Бұл  ...  ...  және  ...  процесіндегіматериалды  жағдайлар,  міне  соның  арқасында  өндіріс  ...  ... ... ... ......  жұмыс  машиналары,  беріліс  құралдары,құрал-саймандар  мен  сол  тәрізділер,  ал  еңбек  ...   ...... ... ... құралдары және  өзгелер  –  «...бұлзат немесе адам өзі мен ... заты ... ... ...  жиынтығы,және олар осы  затқа  әсер  етуде  жолбасшы  ретінде  қызмет  ...  ...  ...  қоры  ...  ...  Республикасының  ұлттықтабысының айтарлықтай тез арттыратын және  маңызды  бөлігі.  Негізгі  қордыңкөлемі іс ... ... ... ... құру және ... ...  жоғарыөндірісті машиналар және жабдықтармен үнемі  толықтырылады.  ...  ... ... ... ... рет ...  және  ұзақ  мерзім  бойыбастапқы сыртқы түрін (пішінін) сақтауда.  Өндірістік  процесс  және  ... әсер ... олар ... тозады және өз  құнын  жасаған  өнімгеөзінің ... ... ... бөлшектеп аударадыНегізгі  қор  дегеніміз  материалдық  ...   ...   ...  емес  ...  ...  ...  ...  құндылықтардыңжиынтығы. Негізгі қор кәсіпорын мүлігі болып табылып, оның  негізгі  бөлігінқұрайды.Негізгі қорға өнім өндіру, жұмыс орындау немесе ... ... ... ... ... ... құны қырық айлық  есептік  көрсеткіштен  асатыннемесе  он  екі  айдан   асатын   ...   бойы   ...   ...  пайдаланылатын   материалды   құндылықтар   ...   ...  ...  ...  ...  қор  ...  ...   кезіндекәсіпорынға табыс әкелетін немесе кәсіпорын  қызметінің  ...  ... ... ... [2, ... және ...  тәжірибесінде  негізгі  қорға  еңбек  құралынпайдалану мерзімі бір жылдан кем емес мүліктер жатады.Негізгі қордың кеңейтілген ...  ...  ...  қатысу  сипатынабайланысты оларды өндірістік және өндірістік емес деп бөледі.Негізгі өндірістік қор – материалдық өндіріс саласында тікелей  қызмететеді, ... ... ... рет ...  ...  ...  ал  ... өндірілетін өнімге  қолдану  мөлшеріне  байланысты  біртіндеп  ауысады.Олар қаржы салымы есебінен толықтырылады.Негізгі өндірістік емес қор –  ...  ...  ...  ... және спорт мекемелері,  мәдени-тұрмыстық  бағыттағы  басқа  даобъектілер  ...  ...  ...  ...  ...   олар   ... ... қатыспайды,  олардың  құны  пайдаланғанда  ...  ... ... ... ... ... емес қор ... көлеміне және еңбек  өнімділігіне  тікелейәсер етпейді, бірақ олардың қызмет етуі кәсіпорын жұмысшыларының  ... ... және ...  өмір  ...  ...  байланысты,түбінде ол кәсіпорын қызметінің нәтижесіне әсер етеді.Еңбек процесінде негізгі  қордың  рөлі  мынандай  жағдайда  анықталадыяғни, ... ... ... ... ...  ... ... бойынша мүмкіндігін,  еңбектің  техникалық  қарулану  деңгейінанықтайды. ... ... қор  және  ...  ...  қаруландырудыжоғарылату еңбек процесін жеделдетеді, еңбекке  шығармашылық  сипат  береді,қоғамның мәдени-техникалық деңгейін көтереді.Қоғамның материалдық ресурстарының ең көп ... ... ... ... Ол елдің ұлттық байлығының басты бөлігін құрайды.Негізгі өндірістік қор жүйелі түрде ... ...  ...  ... ... құралының дамуы, олардың сапасын жаңа техникалық  және  ...   ...    ...    ...    ...    ... аз ... шығынын жұмсай отырып, жоғары сапалы  өнім  өндірудіңмаңызды шарты болып табылады,  сонымен  қатар  еңбек  өнімділігін  ... ... ... ... ... жеке ... өндірістік процесте пайдалану мақсатынажәне есептеу тәртібіне байланысты  натуралдық  көрсеткіште  ...  ... ...  ...  жер  телімдері  және  табиғатты  пайдалануобъектілері;2) ғимараттар;3) құрылғылар;4) таратушы құрылғылар;5) машиналар мен ...  ...  және  ...  ...  ...  және   лабораториялықжабдықтар;7) есептеуіш техникалар;8) транспорттық құралдар;9) пайдалану мерзімі 12 ... ... ... ... - шаруашылық инвентарь;11)  ішкі шаруашылық жолдар;12)  негізгі қорға қатысты  жабдықтарды,  кеңселерді,  ...  ... жер ... және басқа да объектілерді  жақсартуғасалынған қаржы.Өндірістік негізгі қордың құрылымы қордың әрбір тобының  өнеркәсіптегіжалпы ... ...  ...  өндіріс  процесіне  қатысуына  байланысты  екі   ... ... және ... иесі үшін ... қордың топтарына  қаржы  салу  маңызды  болыпкеледі. Ол негізгі қордың  активті  ...  ...  ...  ...  ...  үлес   салмағының   оңтайлы   ...   көп   ...   ... құралдар, есептеуіш машиналар мен  құрал-саймандарды  активтікбөлігіне жатқызуға ...  ...  ...  бұл  ...  ... ... тікелей өндіріс қуаты  мен  жұмыстың  өнімділігіне  ықпалетеді. ...  ...  ...  топтары  өндірістік  процестер  үшін  қажеттіжағдай жасайды, бірақ  олар  пассивті  бөлігіне  ...  ...  ... таратушы құрылғылар, инвентарь.Негізгі өндірістік қордың  активті  бөлігінің  үлес  салмағы  ... ... ... өнім ... мен ...  көрсеткіші  артады.Сондықтан негізгі қордың құрылымының ... ...  ...  мәселесі,яғни өнімнің өзіндік құнының төмендеуі,  фирманың  қаржы  салымдарының  өсуіболып ... [3, ...  ...  ...  ...  жақсарту  мыналарға  мүмкіндікбереді:- жабдықты жаңарту және жаңғырту;-  жабдықтың  құрылымын   ...   мен   ...   ...   соңғыоперацияларды  атқаратын  станоктардың,  автоматты  және   ... ... ... агрегатты  станоктардың,  автоматтыжелілердің, сандық бағдарламалық басқару станоктарының прогрессивтітүрлерінің үлесін арттыру арқылы жетілдіру;- ғимараттар мен құрылғыларды тиімді пайдалану, бос ... ... ... ... ... ... өңдеу  және  кәсіпорын  құрылысының  жоспарынжоғары сапада ... ... және аз ... ... жою  және  оның  ...  ...  дұрыс  пропорциялық  қарым-қатынасын  қамтамасыз  ететінжабдықты құру.Негізгі қорды тиімді ... оның ...  ...  көп  мағынаныбілідіреді. Негізгі қордың  есептеу  және  талдау  тәжірибесінде  натуралдықжәне ақшалай ... ... ... ... натуралды  түрін  бағалаудамашина саны, олардың өнімділігі, қуаты, өндірістік ...  ...  ... да ... ... ... Бұл ... кәсіпорынның және  оныңсалаларының өндірістік қуатын есептеу,  ...  ...  ... ... ... ... жабдық балансын құру үшін қажет.  Осымақсатпен жабдықты құжаттау және түгендеу, оның кіруі мен шығуын есепке  ... ... ... ... ... ... негізгі қордың кеңейтілгенұдайы өндірісін жоспарлау  мен  амортизациялық  аударымдардың  ...  ... ... анықтау үшін қажетті.Негізгі қордың өндірістік процесте ұзақ қатысуы  мен  ...  және  ... ... ... ... шарттарының өзгеруіне  байланысты  негізгі  қордыбағалаудың бірнеше түрі бар, олар:1) Негізгі өндірістік қордың ... ... ... ... ... қалпына келтіру құны3) Негізгі өндірістік қордың қалдық құны.Негізгі ... ... ...  құны  –  ...  ...  ... ... және оларды  жеткізу  мен  монтаждауға  кеткен  ...  ... Ол ... ...  мен  ...  ...  ...   пайдасын,   рентабелділігін   және   олардың    көрсеткіштерініңқолданылуын анықтау үшін қолданылады.[2, ... ... ... құны – бұл ... ...  өндірістен  алыныптасталған және тозған құнын шегеруі (көп жағдайда бұл сыну құны).Экономикалық көрсеткіштерді ...  ...  ...  ...  ... анықталады. Бұл есептеу  бастапқы  құн  негізінде  ...  ...  ... ... ... және мына формуламен анықталады:НҚор.жыл. = НҚб.қ. + (НҚен. * n1 ) / 12 – (НҚшек. * n2 ) / 12(1)мұндағы, ...... ... ... жылдық құны;НҚб.қ. - негізгі қордың жыл басындағы ... ...... ... ... ...... ликвидтік құны;n1 – негізгі қорды енгізген бастап ай саны;n2 – негізгі қордың шығуынан бастап ай ... ... ... ... ... ...  үшін  ...  зор.Осы мәселені шешу қоғамға керекті өндірістің артуына, мемлекеттің  жабдықтықбалансының   өсуіне,   өнімнің   өзіндік   ...   ...    ... ... алып ... Айналым қорларының негізгі қорлардан айырмашылығыКәсіпорынның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету үшін  негізгі  құралдарменбірге еңбек  ...  ...  ...  яғни  ...  қорлары  қажет.Айналым қорлары - өндіріс үдерісінің  басты  элементі  және  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  отынға   жәнеэнергияға кеткен шығындар аз болса, ол сондықтан арзан ... ... қоры бұл ... ...  ...  бір  ... ...  өндірістік  циклдар  толығымен  тұтынылады  немесе  қолданылады.Өндіріс процесінде өзінің натуралдық түрін өзгертіп ... ...  ... аударады.Айналым  өндірістік  қорлары  дегеніміз  -  еңбек  үдерісінде  ...  ...  ...  әр  ...  циклінде  жұмсалатын  жәнеолардың құны еңбек өніміне бірден және тұтас көшетін өндіріс  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  еңбекүдерісінде өзінің натуралды  формасы  мен  физикалық  -химиялық  қасиеттерінөзгертеді.  Олар  ...  ...  ...  ...  өз   тұтыну   құнынжоғалтады. [3, 120б.]Айналым  қорларының  жеке  ...  ...  ...  олардыңқұрамдас бөлшектері арасындағы өзара  қатынасты  айналым  ...  ... ... Осыған байланысты айналымдылық белгісіне ие 2 ұғым бар:1. Айналым қаражаттары2. Айналым ... ... ... -  ...  ...  рет  ...  ...  өндіретін  өнімге  лезде  және  толығымен  аударатын   ресурстардыайтамыз.  Айналым  ...  ...  ...  және  қосалқы   материалдар,қосалқы бұйымдар, аяқталмаған  өндіріс,  отын,  тара  және  ...  да  ...  ...  ...  ретінде  айналым  қаражаты  айналым  қорларынанбасымрақ  (ірілеу)  айналым  қаражаты  айналым  қорларынан  және   ... ... ... ... Осыған орай айналым қаражаты дегеніміз  -өндіріс  қорлары  мен   айналымға   арналған   ...   ...   ...  және  ақша  ...  ...  ...  ...  қамтамасызететін ақша қаражаттарының жиынтығы.Айналымға арналған қорлар  -  ол  кәсіпорынның  дайын  өнім  ... ... ... ... ... ... және  есеп  ... қаражаттардан тұрады. Бұл  қорлардың  мақсаты  өндірістік  процестіңүздіксіздігін және ... ... ... ету. Бұл ...  ...  ... ... бірақ  онын  тасымалдаушысы  болып  табылады.  Өндірістікцикл аяқталғаннан кейін  тұтынылған  ...  ...  ...  өткізудентүскен табыспен  қайтарылады.  Бұл  өндіріс  ...  ...  ... ... ... ... ... етеді.Жоспарлау, есеп және  талдау  тәжірибесінде  айналым  қаражаты  ... ... ... өндіріс  процесінде  функционалдық  роліне  байланысты:  өндірістікайналым қорлары және ... ...  ...  ...   және   ...   ...   ... айналым қорлары және нормаланбайтын айналым қорлары;- айналым қаражаттарының қалыптасу көздеріне байланысты: жеке  меншікайналым капиталы және қарыздық айналым капиталы;- өтімділікке ...  ...  ...  ...  капиталы:  тезөтімді айналым капиталы, баяу өтімді айналым капиталы;- ... ... ... ... ... ...  минималдыдеңгейімен айналым  капиталы,  салымның  аз  тәуекелімен  айналым  капиталы,салымның орташа тәуекелімен ... ...  ...  ...  ... капиталы;-  кәсіпорынның  балансындағы  көрінісі  мен   есеп   стандарттарынабайланысты: қорлардағы  ...  ...  есеп  ...  және  ...  даактивтер;- материалды-заттық мазмұнына  байланысты:  еңбек  заттары  (шикізат,материалдар, аяқталмаған өндіріс және т.б.), дайын өнім мен  ...  ... және есеп ... ... [4, ... ... ... айналым капиталдарын айналым қорлары менайналыс қорларына бөлу ... ... ... және  ...  ... ... ... есептеу мен талдау үшін қажет (Қосымша).Басқару  деңгейіне  қарай  айналым   капиталдары   нормаланатын   ... ... ...  ...  айналым  капиталдарына  барлықөндірістік  айналым  қорлары  жатады.  Сонымен  қатар  кәсіпорын  ... ...  өнім  ...  ...  ...  ...  ... айналым қорларында айналыс қорының  қалған  элементтеріжатады, яғни тұтынушыларға жіберілген, бірақ әлі де ... ...  ... ақша ... мен есеп айырысудың барлық түрлері.Айналым  капиталының  жеке  ...  ...  ...  ...   ... көзі мен ... ... капиталдарын тұрақты және  уақытшақолданысқа беру түрлерінен көрінеді.Кәсіпорынның меншік айналым капиталына қажеттілігі ... ... ... және оның ... ... ... ... Бұл  қаражаттарқорларды,  яғни  нормаланатын  айналым  қаражаттарын  жабудың  көзі  ретіндеқызмет етеді. Олардың ... ... ...  ...  ...  ... жарғы капиталының жасалуы кезінде болады.Қарыздық айналым капиталдарының қалыптасу  көздеріндегі  маңызды  жәненегізгі мән-мағынаға ие. ... ... ...  ақша  ...  ...  ...  жабады.  Қарыз  қаражаттарын  тарту  өндіріссипатымен, нарықтық экономикаға өту кезінде ... ... қиын  есеп  ...  ...  айналым   қаражаттарының   жеткіліксіз   мөлшерінтолтыру  қажеттілігімен  және   ...   да   ...   және   ... шарттасқан. Қарыздық айналым капиталдары банктік несие  түрінде,сонымен  ...  ...  ...  ...  ...  Олар  ...  пайдалануға  беріледі.  Олардың  бір  бөлігі  ...  ...  ...  ...  ...  –  ақысыз  (кредиторлық   қарыз).   Кәсіпорынныңқарыздық айналым капиталдарына қажеттілігі  де  жоспарлау  ...  ...... ... ... өндірістік құралдар мен айналым  құралдары  тығыз  байланысты.Бухгалтерлік есептеулерде жұмыс жасап ... ... ...  баланстық  құныбойынша есептеледі.Кәсіпорынның іс- әрекеттерін қамтамасыз етудегі ... шарт -  ... ... ... ... Айналым қаражаты - бұл өндірістік  айналымқорларын құру, ...  және  ...  ...  ...  мен  өнімдіөткізуді қамтамасыз ету үшін авансылаудың ақшалай  қаражаттарының  жиынтығы.Айналым  капиталының  мәні  -  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...  анықталады.   Айналым   капиталыөндірістік ...  ...  рет  ...  негізгі  қорларға  қарағандағыайырмашылығы,  ол  тек  бір  ғана  ...  ...  ...  ...   ... ...  тәсіліне  тәуелсіз  өзінің  құнын  тікелей  дайын  өнімгеапарады [7, 124б.].Сонымен, айналым қорының  ...  ...  -  ...  ...  Негізгіқордан айырмашылығы сол -  айналым  қор  ...  ...  бір  рет  ... да, сол жолы ... пайдаланылып кетеді және өзінің  бүкіл  құнынпайда болған жаңа өнімге қосады.1.3 Кәсіпорынның негізгі қорының қозғалысын бағалау ...  ... ... ... ... ... қордың ерекшелігі - өндірістік процесте  көпреттік  қолданылуыболып табылады.  Бірақ  олардың  қызмет  ету  ...  шегі  ...  ... ... ... ... қордың қазіргі техникалық деңгейі  мен  құрылымындаөнім өндірудің артуы мен  ...  ...  ...  ...  ... оны пайдалану дәрежесіне байланысты.Негізгі қорды пайдалану көрсеткіштері үш топқа біріктіріледі:- негізгі қорды пайдалану уақытының деңгейін  ...  ... ... ...  ...  ...  ...  деңгейін  көрсететінинтенсивті (өнімділік) көрсеткіш;- негізгі қорға әсер ететін  ...  ...  ...  ... жиынтығын ескеретін интегралды көрсеткіш.Экстенсивті  пайдалану  көрсеткіші.  Оған  ...  ...  ...  ...  ...  ...  етуінің  ауысымдықкоэффициенті [5, 48б.].Жабдықты экстенсивті пайдалану коэффициенті  Кэкст.  жабдықтың  жоспарбойынша жұмыс сағатының ... оның ... ... ...  бөлу  арқылыанықталады.Кэкст. = tжаб.н. / tжаб.жос.                            ... ... - ... ... ... ... сағ;tжаб.жос. - жабдық жұмысының жоспарланған уақыты, сағ.Жабдықты  экстенсивті  ...   оның   ...   ...   ... де ... яғни үлкен ауысымда жұмыс жасаған  станоктарсанының, бір күндік станктық ... ...  ...  ...  ... ... ... коэффициенті, жабдықтың бір данасы  орташа  есеппенбір жыл  ішінде  неше  ауысымда  ...  ...  ...  ...  ... ... коэффициентін арттыруға  ұмтылуы  қажет,  ол  қолдағыбар қор есебінен өнім өндірісін ... ... ... ...  ...  ...  пайдалануоларды қуаты бойынша  (өнімділік)  пайдалану  ...  ...  Оның  ...  ...  ...  жабдықты   интенсивті   пайдалану   коэффициентісаналады.Жабдықты  ...  ...  ...  негізгі   технологиялықжабдықтың нормативті өнімділігінің оның нақты өнімділігіне, яғни  өнімділігінегізделген  үдемелі  техникаға  қатынасымен  ...  Бұл   ... үшін мына ... ... = Ө ... / ...                          ... Ө нақты - уақыттың бір өлшемінде жабдықтың нақты өнім өндіруі;Өнорм - уақыттың бір өлшемінде жабдықтың техникалық  ...  ... ... ... ... ... анықталады).Интегральды  пайдалану  көрсеткіштері.   Оған   жабдықты   интегральдыпайдалану коэффициенті, қор қайтарымы, қор ...  және  қор  ...  ...  ...  ...  ...  ...  және   интенсивті   ...   ...   ... және ол оның ... пен ... ... бойынша  пайдалануынкешенді түрде сипаттайды.Кинтегр = Кэкст. * Кинт.                          ...   ...   ...   ...    ...    қарағандасалыстырмалы  төмен  болады,   өйткені   бұл   ...   ...   ... әрі ... ... бір ... ...  өндірістік  қорды  қолдану   тиімділігі   жалпы   және   ...  ...  ...  ...  ...   негізгі   қоржиынтығының   қолдануының   соңғы   нәтижесін   ...   ...   ... ... Қор ... - бұл жыл ішіндегі негізгі өндірістік  қордың  орташажылдық құнының осы қорды қолданумен шығарылған  өнім  ...  ...  ... ... ... бір теңгесіне немесе бір данасына  келтірілгенөнімнің көлемін көрсетеді.Ққ = V / Қорт                          ... V – жыл ... ...  ...  ...  заттай  немесе  құнесебімен;Қорт – ... ... ... ... ... құны.Қор қайтарымы – қорды пайдаланудың негізгі жалпылама  көрсеткіші.  Бұлкөрсеткіштің  мәні  өндірістік  ғимараттар,  құрылғылар,  ...  және  ...  мен  ...  яғни   ...   қордың   барлық   топтарыныңқаншалықты тиімді пайдаланып жатқанын көрсетеді. Қор  қайтарымын  ...  ... ... ... ... қор қайтарымын  арттыру  факторларынқарастырайық (сурет 1).Сурет 1. Қор қайтарымын арттыру жолдары2) Қор ... – бұл қор ... кері  ...  яғни  ... бір теңгесін өндіруге қанша негізгі құрал қолданылғанын білдіреді.Қс = Қорт / V                          (6)3) Қор ... –  бұл  ...  ...  ...  (N)  ... ... ...  құнына  қатынасы.  Бұл  бір  жұмысшыға  қанша  негізгіқұралдан ... ... = Қорт / N                        ... ...  ...  ...  бағалау  және  олардың  қозғалысынсипаттау үшін бірқатар көрсеткіштер қолданылады.Олардың бірі негізгі қорды ... ... ... Ол  ... кезең ішіне негізгі қорды жаңарту коэффициенті есептеледі:Кжаң = Қенг / Қ ...                  ... Кжаң – ... ......  кезең  ішінде  қайтадан  енгізілген  (жаңадан  түскен)негізгі қордың құны;Қж.аяғ – негізгі қор талданып жатқан кезеңнің жыл ...  ...  ... ... ... процесі олардың шығуын да зерттеуді талап етеді.Бұл  процесті  белгілі  бір  кезеңге  ...   ...   шығу   ... = Қшығ / Қ ж. бас                            ... Кшығ – шығу ...... ... ішінде өндірістен шығарылған негізгі қор құны;Қж. басы – сол кезеңнің жыл ... ... қор ... ... ... мен ... өзара  бағалануы  қажет.  Ол  үшіннегізгі ... өсім ... ... = ... - ... : Қ ж. бас                   ... Көсім – негізгі қордың өсім коэффициенті;Қж. басы – сол кезеңнің жыл басына негізгі қор құны.Негізгі қордың жаңартылу,  шығу  және  өсім  ...  ... ... ...  ...  ...  қажет.  Қосымша  ақпараттықолдана  отырып,  негізгі  қор  жаңа  ...   ...   ...   есебіненжаңартылып жатыр ма, ескі сайманды  анағұрлым  жоғары  өнімділікті  ...  ...  ...  ма  және  ...   қорды   пайдалану   процесіқаншалықты тиімді жүргізіліп жатқанын анықтау қажет.Негізгі  қордың  ...  ...  ...  ...   ... және тозу ... саналады.Тозу коэффициентінің көлемі негізгі қордың әр түрлері  немесе  топтарыбойынша белгілі бір кезеңге мынадай түрде есептеледі:Ктозу = Тқ / Қ ...                         ... ... – негізгі қордың тозу коэффициенті;Тқ – белгілі кезең ішіндегі негізгі ... тозу ... ... - сол ... қордың бастапқы құны.Жарамдылық коэффициенті негізгі қордың бастапқы құнының қалдық  құнынақатынасы арқылы анықталады:Кжар = ... / Қ ... = 1 - ...                     ... Кжар – ... қордың жарамдылық коэффициенті;Ққалд.қ - негізгі қордың қалдық құны;Қ бас.қ - ... ... ... ... қордың жарамдылық және тозу коэффициентін кезеңнің басына жәнеаяғына  есептеу  қажет.  Тозу  коэффициенті  ...  ...  ...  сайын,негізгі қордың техникалық жағдайы соғұрлым жақсы.Кәсіпорында ... ... ... ...  арттыру  мына  жолдарменжүзеге асады:- техникалық жетілдіру және құралдардың модернизациясы;- өндіріс біркелкілігін арттыру;- құрал – жабдықты жөндеу ұйымын ... ... ... ... жабдықтардың бос тұрып қалуларын кемтіу;- қызмет ету персоналының біліктілік деңгейін арттыру;- жоғары  ...  және  ...  ...  ...  ...  ... қорды тиімді  пайдалану  жолын  таңдау  көрсеткіштерге  талдаужасаумен  байланысты  және  кәсіпорын  ...  ...  ...  тәуелдіболады. Негізгі қордың табысты қызметі оларды  қолданудың  экстенсивті  жәнеинтенсивті  ...  ...  ...   ...   ... қорды қолданудың  экстенсивті  жақсаруы,  бір  жағынан,  ...  ...  ...  ...  ...   ал   ...   ... барлық жабдықтардың үлес салмағының артуын көрсетеді.Негізгі қорды тиімді қолдануын арттырудың басты жолы ...  ... ... және ... ... жабдықтардың жедел  еңгізілуіболып  табылады.  Негізгі  ...  ...   ...   ...   ... жабдықтардың  жүктелу  деңгейінің  артуын  ...  ...  ...  артуы  машиналар  мен  механизмдердің  жаңғыртуына,олардың жұмысының оптималды режимінің орнатылуына байланысты  ...  ... ... ...  ...  ...  негізгі  қор  құрамыныңөзгеруінсіз және жұмыскерлер  санының  ...  ...  ...  артуынқамтамасыз етеді [4, 16б.].Негізгі қорды интенсивті  қолдану  мына  ...  ...  ... ... техникалық жетілдіру және өндіріс технологиясын  жетілдіру;техниканың жобалық өндірісінің жетілу мерзімін кеміту;  өндірістік,  басқаружәне  еңбек  ...  ...   ...   ...   ...   ... мамандықтарын арттыру.Негізгі  қорды  тиімді  қолдану  жолдарының   ...   ...   ...  ...  дұрыс  қолдану  болып  табылады.   Сонымен   ... ... ... және  ...  ...  қолдануды  талдаунегізгі қорды тиімді қолдану жолдарының негізгісі болып табылады.Бір күндік бос  тұрып  қалуды  ...  бір  жыл  ...  ... ... ... күндердің орташа санының артуына алып келеді.2.Кәсіпорынның қаржылық қорын бағалау және жоспарлау2.1 Кәсіпорорынның қаржылық қорлары және ... ... ... ... – қол ақша  ...  ... жетекшісінің келісуі бойынша шекті болады. Қажетті жағдайда  кассақалдықтарының  шектелуі  қаралады.  Кәсіпорындар  банкке  барлық  ...  ... ... және  ...  ...  қызмет  көрсету  банктің  келісіміменөткізіледі.  Қолма  –  қол  ақша  ...  ...  ...  ...   банкинкассаторларына және біріккен  кассаларға  кәсіпорынның  соңғы  ... ... ... банк  ...  ...  ...  –  шарт  жасайды.Кәсіпорын  кассасында  шектеулі  қолма  –  қол  ақшалар  ...   ... ...  ...  Осы  ...  ...  келісіміменбелгілінеді. Кассадағы қолма – қол ақша  қалдықтарының  ...  жыл  ... ... банк мекемелеррі белгілейді. Ұйымдық – құқық нысаны  жәнеқызмет  саласынан  тыс,  ...  бар  ...  –  қол  ақша  ...   ... ...  қалдықтарының  шектелуі  кәсіпорынның  ...  –  қол  ... ... ... оның ... мерзімінің ерекшелігі, қолма –  қолақша құралдарын тәртіпті  және  уақыт  ...  банк  ...  ... ... ... ... және қысқаруын  қамтамассыз  етуарқылы анықталады. Кәсіпорын өз кассаларында қолма  –  қол  ...  ... ... ... тек қана ...  ...  әлеуметтік  төлемдержәне стипендия 3 күннен көп емес, банк  мекемелерінде  ақша  алу  күні  ... ... –  қол  ...  осы  ...  ...  белгіленуі  бойыншақолданбаса банк мекемесіне тапсырылады. Көрсетілген  құралдар  кезек  бойынажәне федералдық заңмен белгілеуі арқылы береді.Қорыта келгенде, ... ... –  қол  ақша  және  ...... ...  өзара  байланыс  және  өзара  тәуелділік  болады.  ... бір ... ... екіншіге ауысады. Қолма – қол ақша  формасынесие мекемелерінің шотына  ауысады  және  керісінше  ...  –  қол  ... ... – қол ... ... ... ...  салғанда  пайда  болады.Ал қолма – қол ақшасыз айналымы қолма – қол ақша ...  бола  ...  ... ... ... ... шотынан қолма – қол  ақшаны  алу  кезіндепайда болады.Негізгі ішкі факторларды  қарастырайық.  ...  ...  ...  ...  шығындарымен  үздіксіз  байланысқан  өндірілген  өнім  менкөрсетілген қызметтің құрамы  мен  құрылымына  ...  ...  ... айнымалы шығындар арасындағы қатынас маңызды болып табылады.Кәсіпорынның  өндірілетін  өнім  және  өндіріс  ...  ... ... тұрақтылығының маңызды факторларының  бірі  активтердіңтиімді құрамы мен  ...  ...  ...  ...  ... ... алуы  болып  табылады.  Ағымдагы  активтерді  басқару  өнері  -кәсіпорын ... оның ... ... ... үшін  ...  ...  қаржыныңең төменгі сомасын ұстаудан тұрады.Қаржылық тұрақтылықтың ішкі, маңызды ... бірі -  бұл  ...  ...  мен   ...   ...   басқару   стратегиясы   ментактикасының дұрыс таңдалып алынуы. ...  өз  ...  ...  ... таза табысы қаншалықты көп болса, соншалықты  ол  өзін  ...  ... ... тек таза ... ... ғана ...  ...  қатар  онытарату құрылымы,  әсіресе  өндірісті  дамытуға  бағытталған  ...  де  ... ... ... ... ...  қарыздық  калиталдар  нарығындағықосымша жұмылдырушы (мобилизацияланушы) қаражаттар  ...  ...  ... ақша ... ... көп  ...  ...  оның  қаржылықмүмкіндіктері де соншалықты жоғары болады, алайда,  сонымен  бірге  ...  те  ...  -  яғни  ...  өз  ...   ... ала ма, жоқ па? деген қауіп туады.Кәсіпорын осы мерзімге дейінгі уақытта  ...  ...  ... ... ... ... жауап береді: кәсіпорын  осы  мерзімге  дейінгіуақьп  ...  ...  ...  ...  ...   Қаржы   ресурстарыжағдайының нарық талаптарына болуы және де кәсіпорынның  дамуына  байланыстықажеттіліктерге жауап бере алуы өте ... ... ... ...  ... ... ... төлеу қабілетінің  жоқтығына  жәнеоның дамуына қажетті қаражатының болмауына, ал ке  болуы  —  ...  ... басы ... ... және резервтермен кәсіпорын  шығындарын  көбейтупәкеліп соқтыруы ... банк ... ... ...  –  шорт  ...  Кәсіпорынкассасында шектеулі қолма –  қол  ...  ...  Банк  ...  көрсетуі.  Осы  кәсіпорын  жетекшілерінің  келісімімен  ...  ...  –  қол  ақша  ...  ...  жыл  ...   барлықкәсіпорынға банк мекемелеррі белгілейді. Ұйымдық – құқық нысаны және  қызметсаласынан тыс, ... бар ... – қол ақша ... ... асырылады.  Кассақалдықтарының шектелуі кәсіпорынның қолма – қол ақша  айналымының  көлемініңазаюы, оның қызмет  мерзімінің  ерекшелігі,  ...  –  қол  ақша  ...  және  ...   ...   банк   мекемелеріне   тапсыру,   кездейсоққұндылықтарды тасымалдауын сақтау  және  қысқаруын  ...  ету  ...  ...  өз  ...  ...  –   қол   ...   үстіненбелгіленген шектеулерді сақтау, тек қана жалақы  беру,  әлеуметтік  төлемдержәне стипендия 3 ... көп ... банк  ...  ақша  алу  күні  ... ... –  қол  ...  осы  мерзімнің  өтеуі  белгіленуі  бойыншақолданбаса банк мекемесіне тапсырылады. Көрсетілген  ...  ...  ... ... заңмен белгілеуі арқылы береді.Жоғары сапалы өнімді үздіксіз өндіру және өткізу кәсіпорының  ... ...  оң  ...  ...  ...  процесінде  өнімсапасының төмендеуі және  оны  сатудың  қиындықтары  кәсіпорын  шотына  ақшақаражаттарының  ...  ...  ...  жасайды,  нәтижесінде  кәсіпорынныңтөлеу қабілеті төмендейді. Кері байланыс  та  бар,  ол  ақша  ... ... ... ... ...  ...  демек  өндіріспроцесінің тоқтауьи әкеліп соқтыруы мүмкін.Шығындар көлемі өндіріс процесінің тиімділікі  деңгейімен  ... ... ... көп болса,  кәсіпорын  өнімді  өткізу  көлемінсақтай отырып ... ... ... ... ...  ...  ... Және керісінше, шикізат пен  материалдар  шығындарының  нормасыныңөсуі,  ...  ...  ...  ...   басқа   да   ресурстардыңмөлшерден  тыс  ...  және  ...  емес  ...   ...   ...  ...  ...  болады.   Еңбек   және   ... ... ең ...  ...  өзіндік  құнында,  содан  соң  табыстаталдап қорытылады. Соңғы ... ...  ...  ...  ...  ...  өзгерте  отырып,  оның  жалпы  қаржылық  жағдайындаелеулі көрініс табады.Алайда ...  ...  ...  ...  ...  ...  қатар  қаржылық  есеп  ...   ...   да   ... ... ...  ...  ...  жыл  бойғы  бар  табыссомасын осы кәсіпорынның  өзінің  қызметін  жүргізу  үшін  ...  ...  ...   ...   ...   ...   ...  туралы  есепті  қолдану  ...  оның  ...  ...  ... ... ... және қатып қалған  қаржылық  жағдайы  емес,  ... ... ...  ...  ...  ...  нәтижесі  болыптабылады. Сондықтан кәсіпорынның балансына  қарағанда,  бұл  құжат  талдаушыадам  үшін  ...  ...  және  ...  ...  ...  Ол   ... табыс немесе (шығын) зиян әкелетіндігін анықтау үшін табыстар  меншығындар туралы жеткілікті -мөлшерде бөлініп  алынған  анық  ... ... бір ... кәсіпорынның қызмет нәтижесіне баға  береді.Батыс тәжірибесінде,  балансты  есеп  берудің  басты  нысаны  ретінде  ... ... елге ... табыс және зиян  туралы  есепке  біршамабасымдылық берілуі кездейсоқ емес. Атап айтқанда, дәл осы үлгі  американдық,ұлыбритандық және  жаңа  ...  ...  ...  ...  ... ... Мұның түп тамырын психологиялық тұрғысынан  іздеген  жөн,табыс батыс фирмалары қызметіндегі маңызды көрсеткіш  ...  ...  ...  да  оны  ең  ...  ...  пайданушыларға  әйгілеп   көрсетугетырысады.2.2 Кәсіпорынның қаржылық қорларын бағалауНарықтық  қатынастары  ...   ...   ...   жағдайынталдаудың маңызы өте зор. Бұл  кәсіпорындардың  тәуелсіздікке  не  ... ... ... иелері, жұмысшылар, коммерциялық  серіктестер  жәнеде басқа  ...  ...  ...  ...  ... үшін ... ... болуымен байланысты.Кәсіпорынның қаржылық  жағдайын  ұйымдастырған  кезде  немесе  өндіріпотырған  ...  ...  ...  ...  негізгі  шығындарға   мыналаржатады:Бастапқы мағлұматтар ретінде берілген  детальдің,  тораптың  құрастырубірлігінің   ...   ...    ...    ондағы    қолданылғаноперациялардың уақытының  қажет  екендігі  болып  табылады.  Осы  ... ... ... шығару үшін қандай  жұмыстар  атқарылатынын  талдапшығу  ...  ...  ...  ...  шығару  үшін  қандай  жабдықтар,станоктар, ... ... ... ... ......  саны  бойынша  цех  әлде  учаске  болатынынбелгілеу  керек,  ...  ...  ...  ...   тетіктерді   бақылауаспаптарын,  жетектерді   бақылау   аспаптарын,   тағы   басқа   ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарды  қарастырмасбұрын, «қаржылық жағдай» дегеніміз немесе "қаржылық жай-күй"  дегеніміз  не,соны анықтап алған жөн. Соңғы жылдары  ...  ...  ...  ... әр түрлі түсіндіріледі. "Кәсіпорынның қаржы (активтер) жағдайы  қаржынытарату, пайдалану және оны ... ... ...  ...  ... яғни ... сипатталады" деп жазған.«Кәсіпорынның қаржылық жағдайы қаржы ресурстарын  ...  ...  ...  сипатталады.  Кәсіпорынның   қаржылық   жағдайы   кәсіпорынныңқалыпты өндірістік, коммерциялық және  басқа  ...  ...  үшін  ... ресурстармен қамтамасыз, етілуімен және оларды  мақсатқа  сай,  тиімдітарату  және  пайдаланумен,  сондай-ақ  басқа   ...   ...   ...   ...   ...   ...    және    қаржылықтұрақтылықпен  сипатталады.  Кәсіпорынның  ...  ...  ...   ... ... ... ... жағдай - бұл қаржы  ресурстарының  қолда  барын,  ... және ... ... ... ...  субъектісінің  қаржылық  жағдайы   -   бұл   оның   ... ... ... ... ... ...  ... қаржы ресурстары  мен  капитал  пайдалану,  мемлекет  ...  ...  да  ...  субъектілерінің  алдында   өз   міндеттемелерінорындау.  Шаруашылық  субъектісінің  ...  ...   ...   ... ...  ...  пен  рентабельділік;  қаржылық  тұрақтылық;несие капиталды пайдалану; валюталық өзін-өзі өтеу» - деп жазады.Жоғарыда  берілген  ...  ...  ұғым  ...  ... ... ... ... бұл  ұғымды  дәлірек  ауға  мүмкіндікберетін  ұтымды  тұжырымдар  бар.  ...  ...  ...   ...   көрсеткіштерге   қарағанда   (мысалы,   еңбек   өнімділігі,   қорқайтарымдылығы, өзіндік құн, ... ... ... ...  ...  түрлікөрсеткіштерді есептеу нәтижесін  және  олардың  жалпы  бағалауға  тигізетінәсерін негізінде анықталатыны анық. Қорыта келе, кәсіпорынның ...  ... және өмір сүру ... жоқ ...  ...  ...  бәсекелінарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның  сенімді  болуын,  тұрақтылығынжәне келешегі барлығын куәландыруы тиіс.Біздің   ...   ...   ...   ...    ... және оның ... қабілеттілігін көрсетеді.Осы  берілген  түсініктерге  сүйене  ...  біз  бұл  ...   ... ... ... жағдайы  осы  кәсіпорынның  белгілі  бір  кезеңдегіқаржылық тұрақтылығын және оның өз  ...  ...  ...  ... ... ... міндеттемелерін уақтылы  өтеуі  үшін  қаржы  ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы  нені  білдіреді?  Бұл  сұрақ  ...   ...   ...   ...   Бір   ...    ...  "өз  қаражаттарын   шебер   пайдалану   қабілеттілігі,   жұмыспроцессінде ... ... ... ... жеткілікті  болуы"  дептүсіндіреді.  Қаржылық  тұрақтылық  -  меншікті  және  ...  ... деп ... ... "өз ...  ...  ...  (негізгі  қорлар,материалдық емес  активтер,  ...  ...  ...  ... ... ...  дебиторлық  және  кредиторлық  қарыздарға  жолбермейтін  және  де  өз  ...  ...  ...  ... ... ... болып табылады" деп жазады."Кәсіпорында тұрақты қалыптасқан табыстың шығыннан ... ...  ... - ... ... болып  табылады.  Ол  ақша  қаражаттарын  еркінпайдаланып,  оларды  тиімді  қолдану  арқылы  ...   мен   ...   ... ... ... ... сондай-ақ кәсіпорынды  кеңейтугежәне  жаңартуға  қажетті  шығындарын  ...   ...   ...  ...  сипаттайды.  Қаржылық  тұрақтылық  кәсіпорынның   жалпытұрақтылығының негізгі бөлігі болып табылады". Осы  еңбегінде  бұл  ... әрі мына ... ... экономика жағдайында жұмыс істеуші  кәсіпорындардың  қаржылықжағдайын талдаудың басты мақсаты (міндеті) келесілер болып ... ...  ...  баға  беру  және  оның  есеі  беру  ... ...  мен  олардың  қалыптасу  көздері  арасындағы  сәйкестікті,оларды ... ... және ... ... ... айналым  капиталының  көлемін,  оның  өсуі  ...  және  ... ... ... ... және несие ережесін сақтау;• кәсіпорын активтері және оның міндеттемелерінің құрылымын зерттеу;• ағымдағы активтердің айналымдылық  ...  ...  ...  ... және ... есебі;• баланстың өтімділігін,  кәсіпорынның  қаржылық  тұрақтылығының  жәнетөлеу  қабілеттілігінің   абсолюттік,   және   ...   ... ... ... ... ... ... салыстырмалы көрсеткіштерін,  сондай-ақ  олардыңдеңгейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды есептеп шығару;• кәсіпорынның іскерлік белсенділігін анықтау;•  ...  ...  ...  тұрақтылығын  ұзақ  және  қысқамерзімді болжау, яғни оның қаржылық стратегиясын анықтау.Қаржылық жағдайды талдау ...  ...  ...  ... ... болып табылады. Және ол 3  сатыны  қамтиды  ...  және  ...  ...  ...  коммерциялық,  өндірістік   жәнеқаржылық қызметті құрайды.Кәсіпорынның ... ...  -  бұл  оның  осы,  ...  ... және ... капиталдың  көлемі  мен  құрамына  өзгеріс  әкелетінқызметі болып табылады.  Ол  қаржы  ресурстарының  ...  ...  ...  ментиімді пайдаланылуына, есеп және  несие  тәртібін  ...  ...  ... ... ...  ...  ...  сондай-ақкәсіпорынның  тиімді  қызмет  етуі  мақсатында  қаржылық  ...   ... ... ... ... ...  қаржылық,  өндірістік  жәнекоммерциялық жақтары арасында  тығыз  байланыс  пен  өзара  ...  ...  ...  ...  ...  ...  оның   өндірістік-сатукөрсеткіштерімен анықталады. Кәсіпорынның өзі ...  ...  және  ... алуы оның ... сатуына, алдын ала қарастырылған  сұрыпталымдыұстап тұруына сапасының  қажетті  деңгейге  сәйкестігіне  және  бір  ... және ... ... ...  ...  тұрақтылығы  -  бұл  тәуекелділіктің   ... ...  ...  ...  мен  ...  ...  ...  табысты  өсіру  негізінде  қаржыны  тарату  мен  пайдалану   ... ... ... ... ... жағдайы"."Қаржылық тұрақтылық - бұл табыстың шығыннан тұрақты  дәрежеде  артуы.Ол ақша ... ... ... ... ... және  ...  ... арқылы өндіру және өнімді сату процесінің үздіксіз болуына  жағдайжасайды. Сондықтан да қаржылық тұрақтылық барлық ...  ...  ...  және  кәсіпорынның  жалпы  тұрақтылығының   негізгібөлігі болып табылады". Ал ... ... ...  ...  ол  ... ... табыстың шығыннан артуын  қамтамасыз  ететін  ақша  ... ... ... жағдайында ол ең бірінші өнімді (жұмыс,  қызмет)өткізуден ...  ...  ...  ...  етеді  және  оның  мөлшерімемлекетпен, жабдықтаушылармен, несие берушілермен, ... және  ... есеп ... үшін ... ... болуы тиіс. Сонымен  қатаркәсіпорынның  одан  әрі  дамуы  үшін  барлық  есеп  ...  мен   ... ...  ...  осы  кәсіпорында  өндірісті  дамытуға,оның материалдық-техникалық ... ... және  де  ...  ... және басқаларға мүмкіндік беретіндей дәрежеде табыс қалуы қажет.Сандық фактор сомасы бойынша жыл басына және жыл аяғына есептеліп,  2-ге ... ... ... ...  құны  ...  ал  ...  факторғакәсіпорынның таза табысы жатқызылады.Бұл екі фактордың талданып ... ... ... ...  ... анықтау үшін, өткен жылғы табыс  және  есепті  жылға  жалпы  бойыншаактивтердің ... ... ... ... айта кеткен жөн, факторлар әсерін бұл  ...  ...  ... қате, себебі  оны  есептеудің  математикалық  формуласы  дұрыс  ...  ...  ...  ...  ол   көрсеткіштің   экономикалықмазмұнына жауап бермейді. Таза  табыс  бойын-барлық  активтердің  табыстылықдеңгейі - ... ... ... ... ...  ...  ...  қанша  ақшалай  бірлігі  алынғанын  көрсетеді.  Осыған  қарағанда,неғұрлым кәсіпорын кеңейген ...  және  оның  ...  ...  ... ... ... тиімділігі  төмен  болады.  Керісінше,  авансталғанкапитаддың  табыстылық  деңгейі  ...  ...  ...   ... ... тиіс. Осы түсініктерді қарастыра келе,  біз  екінші  көз-қарасәлдеқайда ғылыми негізделген және дұрыс  деп  есептейміз.  Және  оның  ... ... ... кең ... ... ... кету ... біз қаржылық тұрақтылық  ұғымын  қарастырғанда  соңғыайтылған ... ... ... ... ... біз  ... шешімдерімен келісе алмаймыз.  "Қаржылық  тұрақтылықтың  мәні  қаржыресурстарын тиімді қалыптастыру, тарату және  пайдаланумен  анықталады"  ... В.Т. ... мен М.В. ... ... бұл ... А.Д. ...  мен  В.С.  ...  дәлірекжәне анығырақ түсіндіреді. Олар қаржылық тұрақтылықтың  мәні  —  бұл  қорлармен шығындардың қалыптасу ... ... ... деп ... өз ... ...  ...  мүмкіндігі"  немесе"Сауда, несие және басқа да  ...  ...  ...  ... болатын кәсіпорынның төлем міндеттемелерін уақтылы және толық  орындаумүмкіндігін көрсететін төлем қабілеттілігі,  ...  ...  ... болып табылады". Кәсіпорынның жұмысы нарық жағдайына  өтумен  біргеоның қаржылық жағдайы және оны ... ... ...  ...  ... ... ... қаржылық тұрақтылыққа жету жолдарыКәсіпорынның қаржысын басқару стратегиялық, яғни қаржыны жалпы басқаружәне оператиитік  ...  ...  ...  ...  ...  ... ...  болжау  арқылы  анықтауда,  мақсатты  бағдарламалардыжәне ... іске ... ... ...  ...  ...  белгілеудекөрінеді.Кәсіпорын қаржысын жалпы басқару  кәсіпорындағы  ақша  қаражаты,  ақшаайналымы, алдағы жоспарды болжау, шағынды ... ...  ...  ету.  ...  өз  кезегінде  нақтылы  функциялық  міндеттердіорындайтын басқармалардан, ал олар бөлімдерден тұрады.Кәсіпорынның кірістерін жұмылдыру жөніндегі аса  ...  ... ... ... ...  және  бюджетке  төленетін  басқа  да  міндеттітөлемдердің ... ... ... зейнетақы  жарналарының  толық  және  деркезінде аударылуын қамтамасыз ету жөніндегі, сондай-ақ  салық  төлеушілердіңсалықтық  міндеттемелерін  ...  ...   ...   ...   асыружөніндегі негізгі міндеттер жүктеледі.Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың  ақпараттық  негізі  қаржылықесеп беру болып ...   ...   ...   ...   есеп   стандартындаанықталған жеңілдетілген түрде толтырып, көрсетуге рұқсат етіледі. Бұл  егерде төмендегі көрсетілген  3  ...  кез  ...  ...  ...  ... 2 ... жыл ... маңызға ие болады:1) зейнетақыны, жәрдем ақша және басқа әлеуметтік төлемдерді  есептеу,сондай-ақ айыппұл санкцияларын, салық және басқа  ҚР  ...  салу  ... ... ҚР ... ... 10000 есе есептік көрсеткіштен аспайды;2) қаржылық жыл бойы қызметкерлердің орташа саны ... ... ... ... құны 60000 ... есептік көрсеткіштен аспайды.Қазіргі кезде бізде  қолданылып  жүрген  отаны  қаржылық  есеп  негізішамалары бойынша  халықаралық  есеп  ...  ...  сай  ... да ... ... ... ... халықаралық тәжірибеге  бейімдейотырып  реформалау  процесі  белсенді  жүргізілді,  ол  ...  ...  ...  ...  болып  табылатын  жаңа  экономикалық  жүйеніңқалыптасуымен, екіншіден, біздің еліміздің ...  ...  ... байаланысты.«Қаржылық есептің  мақсаты  -  бухгалтерлік  есепті  №2  «Бухгалтерлікбаланс  және  қаржылық  есептеген  ...  ...   ...   ... бұл қолданушыны заңды тұлғаның қаржылық  жағдайы  және  ...  ...  мен  ...  ...  ...  жағдайында  болғанөзгерістер туралы пайдалы, маңызды әрі дәл  ақпараттармен  қамтамасыз  болыптабылады.Қаржылық есеп ... ... ... ... ...  ... ... үшін инвестициялық шешімдер мен несие беру  бойынша  шешімдердішешу  ...  ...  ...  ...  ақша  ағымдарын   және   ... ...  ...  ...  мен  басқарушы  органдардың  жұмыстарымен  байланысты  ресурстар  мен  міндеттемелерді  ...  үшін  ...  ...  ...  Алайда  қаржылық   есеп   қолданушыларгаэкономикалық  шешімдерді   қабылдау   үшін   ...   ...   ... ... ... ...  ...  экономикалық  шешімдерсубъектінің ақша қаражаттарын  айналдыру  мүмкіндігін  бағалауды,  сондай-ақоларды айналдыру уақытын есептеу және нәтижеге сенімді ...  ...  ... ... ... өз  ...  және  жабдықтаушыларына  ақытөлеу, пайызды төлеу, несиені қайтару табысты  тарату  ...  ... де ... тек қана ... қаржылық жағдайын,  қызметін  жәнеоның  өткен  есепті  мерзімдегі  ...  ...  ...   ... ... сонымен қатар барлық қажетті ақпараттармен  жабдықталғанболса,  онда  олар,  яғни   қолданушылар   ақша   ...   ... одан да  ...  бағалайды.  Бірақ  коммерциялық  құпияны  қорғаутуралы заң  ...  ...  ...  ...  шек  ...  дегенменолардың  ішінде  кейбіреулері  (тергеу  органдары,  ревизорлар,  аудиторлар)өкілдігі болған ... ... ...  ...  ...  қосымшаақпараттарды талап ете  алады.  Қолданушылардың  көпшілігі  ...  ... ... ... көзі ... ... ... экономика жағдайында қаржылық есеп шаруашылық субъектілерініңқызметі жөнінде қаржылық ақпараттардың  жүйелендірілген  бірден-бір  көзіне,әр түрлі  ұйымдық-құқықтық  ...  ...  ...  ... ... және ... шешімдерін қабылдауға қажетті  аналитикалықесептердің  ақпараттық  базасына  айналды.  Кәсіпорынның  қаржылық  жағдайынталдауда ... ... көзі ... ... ... ...  ... есепті жылдың басындағы  және  соңындағы  кәсіпорынның  қаржылық  жағдайынсипаттайды  және  ...  ...  ...  Біріншіден,  баланс  меншікиелерін шаруашылық субъектісінің жағдайымен  таныстырады.  Осы  ...  ... ... нені ...  ...  құралдардың  сандық  және  сапалыққорлары  қандай,   кәсіпорын   жақын   ...   ...   жақ   ...   өзміндеттемелерін  ақтай  ала  ма,   соны   білдіреді.   Екіншіден,   ... ... ... ... ... өз  ...  ...  алынғанстратегиялық   бағытының    дұрыстығы    туралы,    ресурстарды    ... ... ... және ... басқару бойынша әр  түрлісұрақтарға шешімдер қабылдау туралы түсінік алады.Баланс ақпараттары ... ... ... ... ... серіктесі ретінде жұмыс  жүргізудің  мақсатқа  сәйкестігі  және  оныңшарттары туралы ... ...  ...  өз  ...  ...  ...   және   ...   кәсіпорынның   акцияларын    иеленудіңорындылығын  және  басқа   ...   ...   ...   ... көп жағдайда  қаржылық  жағдайды  талдауды  ...  ...  ... Бухгалтерлік баланс - қаржылық есептің негізгі түрі бола отырып,  олесепті  кезеңдегі,  кәсіпорын  ...  ...  мен   ...   ...   ...   мен   ...   ...   капитал    менміндеттеменің қолда барын, дебиторлық және кредиторлық  ...  ... ... және кәсіпорынның несие қабілеттілігі мен төлеу  қабілеттілігінанықтауға мүмкіндік береді,Активтер,  баланс  ...  ...  ...   бақылап,   таратыпотыратын мүмкіндік және қарыздық құқық құны ретінде  көрсетіледі.  ... ... мен ... ... ...  ...  болыпхабылады,  оларды  өтеу  мүлік  құнының  немесе   ...   ...   ...  ...  ...  ...  түрлері  және  олардың  қалыптасукөздері  сапалық  біркелкі  белгілері  бойынша  топтастырылады.  ...   ... ... жеке ... мен  ...  ...  балансбаптары деп аталады.Баланстың актив бөлімінің құрылымына сай ерекшелік - бұл  яғни  ... мен ...  әр  ...  ...  ...  ...  белгілі  бірдәйектілікпен орналасуы - яғни олардың өтімділік дәрежесіне байланысты  ... ... ... ... аз активтерден өтімдшігі көп  активтергедейін, демек  ...  ...  ...  ...  ...  ...  менбаптары жазылады, содан кейін өнімділігінің өсу деңгейіне байланысты  жоғарыөтімді активтер жазылады. Осы принцип бойынша активтің ... ...  ... ... қаражаттары  (ағымда  активтер)  болып  табылады  олар  қысқамерзімді  қаржылық  салымдар,  кассадағы,  есеп   ...   және   ... ақша ... ... ... да ақша қаражаттары.Баланс пассивінің бөлімдері  мен  баптары  төлем  ...  ...  ...  мына  ...  сай   ...   төлем   мерзімініңжеделдігі бағыттарынан жеделдігі көп бағыттарға дейін.Бухгалтерлік стандарттың іске  қосылуынан  баста  ...  ...  ...  және  оның  екі  ...  мен   ...   де   жаңашасипатталады. Олардың  түсіндірмесі  нарықтық  экономикасы  ...  ... есеп және  ...  тұрғысында  жетекші  ғалымдардың  еңбектерінеарқа  ...  ...  орай  ...   ...   орыс   ...   аударылғаноқулықтардың және  тәжірибе  құралдарының  авторларына  пікірлері  теориялыққөзқарас  болып  табылады.  ...  оқу  ...  ...  ... ... ...  мектептер  мен  экономика  лицейлерге  арналғанағылшын авторының ... ... ... ...  ...  ...  "Баланс  -  бұл  кәсіпорынның  белгілі   бір   ...   ... ... болып табылады  Активтер  дегеніміз  бұл  кәсіпорын  ...  ол  нені  ...  ...  соны  ...   ...   активтер   бұлкәсіпорынның  иелігіндегі  және  алуға,  тиісті  мүлкі);  пассивтер  -   ... ... ... ... қарызы немесе  борышы.  Активтер  сомасыәрқашан пассивтер сомасына тең болуы тиіс.Баланс бұл - белгілі бір күнге кәсіпорынға тиісті ... ...  ...  ...  ...  ...  ...  Бұл   берілген   уақытмерзіміндегі бизнестің (іскерлік қызметтің) қаржы жағдайының  бейнесі  ... ... пен ... әр бабы ... ие  ...  және  де  ... ... сомасына тең болуы тиіс.Әрі қарай олар баланстың негізгі элементтерін келесідей сипаттайды:Баланстық есеп - бұл ... бір ... ... және  осы  ... ...  қаржылық  жағдайын  бағалау  үшін  пайдаланылатын  фотосурет.Қаржылық жағдай ұғымының  тікелей  байланысқан  ...  есеп  ... бұл ... ... және ... ... есеп  ... қарайғы жұмысын қамтамасыз ету үшін қазіргі уақытта қолда бар  ресурстартуралы ақпаратты қамтиды. Ол сондай-ақ, бұл активтерді қаржыландыру  ... ... . ... бұл көздер қарызға алынған ба, жоқ, де  меншіктіме"Бухгалтерлік баланстың бөлімдері ... мен ...  ...  бұл  -  бұл   ...   ...   нәтижесінде   кәсіпорынменбақыланатын және болашақта кәсіпорынға экономикалық табыс әкелетін ресурс.Пассив бұл - өткен жағдайлардан  ...  ...  ...  ...  Оны  өтеу  ...  табыс  алумен  байланысты  кәсіпорынресурстарының шығынына (сыртқа кетуіне) ... ...  бұл  -  ...  ...  ...   кәсіпорынныңөзіндік қаражаты».Көріп отырғанымыздай, бухгалтерлік баланс жән оның элементтері  туралыбұл анықтамалар біздці бухгалтерлік есеп  ...  ...  ... анықтамалардан өте ерекшеленеді. ҚР-дағы бухгалтерлік  есеп  ...  ...  ...  ретінде  батыс  ғалымдарының  еңбегін  алып   отыр"Қаржылық ...  ...  ...  жағдайың  бағалаумен  байланысқаннегізгі  ...  -  ...   ...   ...   және   ...  ...  ...   айта   келе,   олар   ...   ... ... ... береді.Активтер - бұл құндық бағасы бар кәсіпорынның  ...  ...  ... емес ... және ... ... табылады.Меншіктік  капитал  бұл   субъектінің   өз   міндеттемелерін   ... ... ...   ...   есептің   негізгі   элементтерінің   анықтамасынтүсіндіруде батыс елдерінен ешқандай айырмашылық жоқ деп ... ... ... ... ... және ... есеп  берудегінегізгі анықтаулар" №2 стандартымен  анықталады.  Ол  ...  ... және  ...  мәнін  анықтайды,  сондай-ақ  қаржылық  ... ... ... ...  ...  ...  тұрады.  Баланстаұзақ мерзімді және  ағымдағы  міндеттемелердің  жиынтық  сомасы  ... ... ... мен ... және ... ...  сомасынанықтау, қаржылық есепті  пайдаланушыларды  кәсіпорынның  қаржылық  жағдайынбағалауда  және  дәлелді  басқарушылық  ...  ...  ...  ... ... етеді.Қаржылық   жағдайды   талдау   ...   тек   ...   ... ғана ... ...  ...  ...  біршама  қарапайымдау,себебі бу: терлік баланс кемшілік пен шек қоюшылықтан адам емес, олардың  еңмаңыздылары келесілер больып табылады:1. Баланс ... ... ... сипатта болады. Баланста келтірілгенмәліметтер оны құрған кезеңдегі шаруашылық қызметінің  нәтижесін  ... ... ... ... ... және ...  ... үшін қолданылуы мүмкін.2. Баланс кәсіпорын  қаржысында  және  міндеттемелерінде  статус-квонысипаттайды,  яғни  ...  ...  есеп  ...  сай  осы   ... ... қандай жағдайда тұр деген  сұраққа  жау  береді,  бірақ  бұлжағдайға ненің нәтижесінде жеткені жауап ... Бұл  ...  ...  ... тек ... ... ғана ... сонымен қатар есеп және есеп  берудекөрсетілмейтін  көптеген  факторлардың  талдануы  ...   ...   ... прогресс, контрагенттегі қаржылық қиындықтар және басқалар).3. Баланста салыстырмалы шаруашылық арал талдау жүргізу  үшін  қажеттібаза жоқ. Ол  кеңісті  және  ...  ...  ...  ...  оның  ...  динамикада  жүргізілуі  тиіс  және   мүмкіндігіншекөрсеткіштерге,   олардың   ...   ...   және    ...    ... шолу  ...  ...  тиіс.  Осындай  мақсатпен  ұқсаскәсіпорындар тобы  бойынша  негізгі  есептік  көрсеткіштерді  ашық  ... Бұл ... ... ... ... ... ... береді.4.Баланста кәсіпорынның қаражаттарының айналымы  туралы  мәлімет  жоқ.Баланстың сол ... ... бабы ... ...  аз  ...  ...  ...   баланстың   көрсеткіштерін   айналымының   сәйкес   сомаларыменсалыстырғаннан  ...  ғана  ...   ...   ...   екі   кәсіпорынныңбаланстарындағы "материалдар"  бабы  ...  ...  ...  яғни  5  ... Бір ... ... ... бірінші кәсіпорында 60 млн.  теңге,ал екіншеде 10 млн. теңгені құрады.5. Баланс есепті кезеңнің басы мен соңындағы  мезгілдік  ...  ...  ...  яғни  онда  осы   ...   ...   ... ... жиынтығы жазылып отырады. Ол кәсіпорынның  есептікезең ішіндегі мүмкіндік жағдайын  көрсетпейді.  Бұл  ең  ...  ...   ...   ...   олар   ...   "дайын   өнім","тауарлар", "дебиторлық борыш" және басқалар.Осы шектеулерғе қарамастан, ... ... ...  ... ... ... қамтамасыз етудің бірден-бір  басты  көзі  болытабылады, ал оны оқу осы ... ... ... ... табылады.Ақша қаражаттары бұл -  кассадағы  және  банк  шоттарындағы  қолма-қолақша.Операциялық қызмет деп - ... ... ...  ...  ... оның инвестициялық және қаржылық  қызметіне  қатысы  жоқ,  басқадабір қызметін ... ... ... - бұл  ...  ...  сатып  алужәне сату, өтелмеген несиелерді беру және алу.Сонымен, кәсіпорынның қаржы жағдайын талдаған ...  тек  ... ... ғана емес ...  ...  ...  да  ...  есеп  берунысандарының  көрсеткіштері,  түсіндірме  хаттағы  мәлімет  және   де   ... ... ... ... де ... ... қызметінің қалыпты болуы әсіресе өз  кезеңіндегіқойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін  ...  ...  ...  ... ... ... болып табылатын өнім  өндірудің  үздіксіздігінжәне кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етеді.3.Индустриалды-инновациялық даму  жағдайындағы  кәсіпорынның  ...  ... ... ... ... ... қорлардың тиімді пайдалануын жоспарлау және бөлуҚор қайтарымы  –  негізгі  ...  ...  ...  ... ...  ...  ...  есептеу   кезінде   бастапқы   деректерсалыстырмалы түрге келтіріледі. Өнім (жұмыс, қызмет)  көлемін  ...  ... ... қозғалыстардың өзгеруіне, ал негізгі  құралдар  құнын  олардықайта бағалауға ... ... [8, ... қор  ...  ...  әсер  ...  ...  үшін  келесіформуланы қолданумен тізбектей қосу тәсілін қолданамыз:|                                                             |(13)  ... ү – НӨҚ ... ... үлес ...... ... ... іс әрекеттегі жылдық жұмыс уақыты, с;К – іс ... ... ... ... ...... ... орташа сағаттық қазуы, теңге.Қор қайтарымының өсуі негізгі қорлардың орташа жылдық құны ... ... ... көлемінің өсуіне байланысты.Сонымен, факторлық талдау нәтижесін негізге алып,  2010  жылы  негізгіөндірістік қорлар 2009 жылға ...  ...  ...  ...  ... ... ... жарақтану деңгейінің кемуі көбіне  ӨПП  орташа  жылдық  саныныңкемуі есебінен ... ...  ...  ...  ...  ...  ...   қорлардыңқұрамы,  құрылымы,  сондай-ақ  қозғалысына  ...  ...  ...  ...  ...  ...  ...   негізгі   қорларды   пайдаланутиімділігінің көрсеткіштері есептелген және талданған:  қор  қайтарымы,  қорсыйымдылығы, қормен ...  олар  ...  ...  ...  пайдалануынкөрсетті.Негізгі   қорларды   пайдалануды   ...   өнім   ...    ...  құнды  төмендету,  өнім  сапасын  жоғарылату,мүлікке  дегенсалықты  ...  және  ...  ...   ...   ...   ... қаржылық нәтижесінен байқалады [ 301б.].Негізгі қорды тиімді пайдалануды жоғарлатуға әсер  ететін  факторлардытолық қарастырамыз, ...  ...  ...  ...  ......   ала   және   ... өткізу;Жоғары сапалы негізгі қорларды сатып алу;Қызмет атқаратын жұмыскерлердің біліктілігін жоғарлатуНегізгі қордың әсіресе  қарқынды  бөлігінің  тым  ...  және  ... ... ... мақсатында уақытылы жаңартулар жүргізу;Жоғары технологиялы негізгі қорларды ... ... ... ... және ... да  негізгі  қорлардан  немесеоларды жалға беруден ... ... кез  ...  ...  шара  ...  ... қолдануын жоғарылатуға әсерін тигізеді.Негізгі қорды тиімді қолдануының  өзгеруіне  әр  бір  фактордың  ... ... ... ... ... жоспарлы – алдын  ала  және  күрделіжөндеулерден өткізу:Бұл шара негізгі қорларды уақытылы  жоспарлы-алдын  ала  және  ... ... ... ... ... жеке  тораптардыңжәне агрегаттардың жүйеден шығуынан сақ болуға әсерін тигізеді.2) Жоғары ... ... ... ... ... отырған шара да, жоғары сапалы негізгі қорларды  сатып  алусебебімен  алдын  ала  ...  ...  ...  ...  ... ... ... жұмыскерлердің біліктілігін жоғарлату:Практика   көрсеткендей   қызмет   атқаратын   қызметкерлердің   төменбіліктілігі ... ... ... және ... ...  сақтамағансебептен, негізгі қорлардың тоқтап қалуына әкеліп соғады.4) Негізгі қорлардың әсіресе қарқынды  бөлігінің  тым  моральдік  жәнефизикалық ... ... ... ... ... ... жүргізу:Кез келген кәсіпорын пайда табу мақсатымен,  сонымен  қатар  ...  ...  ...  қамтамасыз  етуге,  өнімнің  негізгі   түрлерінтоқтаусыз өндіруге қабілетті негізгі қорлармен жабдықталуға ұмтылады.Егер де, кәсіпорында ... және ...  ...  ...  ...  оның  нарықта  бәсекеге  түсу   және   ...   ... ... ... ету ... ... Бұл  ...  кәсіпорынныңбарлық қызметіне, шығынға ұшырауына және банкротқа түсуіне әсер ... ...  ...  ...  қорлардың  физикалық  жәнеморальдік жағдайын қадағалау қажет. Ол үшін осы бағыттағы  шаралардың  бірі,уақытында ...  ...  ...  ...  активті  бөлігін  шамадан  ... және ... ... ... ... мақсаты.Сонымен қатар, қарастырылған шара осындай мақсатқа байланысты  ... ... ... ... ... ... ... тигізе алады.5) Жоғары өндірісімен жоғары технологиялы негізгі қорларды сатып  алу:Бұл шара негізгі қорды тиімді ... өсу ... көп ... ... ... ... жабдықтар,машина және басқа да негізгі  қорларданнемесе оларды жалға беруден босату3.2 Индустриалды-инновациялық даму жағдайындағы  кәсіпорынның  ... ... ... ...  үшін  ...  саясатты  дамыту  –  дағдарыстаншығудың  тиімді  ...  ...  ...  мен  ...  ұштастыру,   озықтехнологияларды игеру жаңа жұмыс орындарын ашуға мол мүмкіндіктер  туғызады.Мұның  өзі  ...  ...  ...  бір  ...   Мемлекеттіңәлеуметтік-экономикалық  өркендеуі   тікелей   ғылыми-техникалық   саясаттыңдамуымен байланысты.Ғылыми-техникалық саясат көпқырлы кешенді ... ол ... ... экономикалық үрдістерімен тығыз байланыста дамиды.1777 жылы жарық көрген  И.Беккманның  «Технология  бойынша  жетекшілікнемесе  ...  ...  мен  ...  ...  деп   ... ... ...  өркендеуі  тікелей  ғылым  мен  техниканыңөзара бірлікте дамуымен байланысты – деп ... ...... күш ... ...  зерттеудің  негізгі  ХVII-XVIIIғасырға тән деп айтуға болады.  Ғылым  мен  ...  ...  ...  ...  ...  ...  философы,  әрі  саяси   қайраткеріФ.Бэкон зор үлес қосты. «Жаңа Атлантида» мемлекеті туралы  әйгілі  ...  ...  ...  ...  ғылым  мен  техниканың  көмегімен   дамығанмемлекеттерді атап көрсетті. ... ... ... ...  ... шешуге болады – деп түсіндіреді.Жалпы «ғылыми-техникалық саясат» түсінігінің ғылыми айналымға енуі  ХХғасырдың 50-жылдарына  тән.  ...  ...  ...  ... жаңа термин ретінде енгізіп, кең қолданған. Бұл  түсінік  бірте-біртеқоғамдық-гуманитарлық  ...  ...  ...   ...   ... дербес зерттеу саласы ретінде қалыптасқан.«Қазақстандағы ғылыми-техникалық саясатты  ...  жаңа  ...  ...  және  ...   ...   ...   басшысыН.Ә.Назарбаевтың  атап  айтқанындай  «әлемдік   рынокта   Қазақстан   жоғарытехнологияларға ие ... ... ...  нақты  нәтижелерге  қол  жеткізугемүмкіндік беретін ғылыми-техникалық дамудың жаңа бағыттары ...  ...    ...    ...     ...     ... ... мен көмірсутекті және тау-кен  метталлургиялықөнеркәсіп үшін қажетті технологиялар».Жаңа басым бағыттардың бірі нанотехнология саласына қысқаша тоқталатынболсақ, нанотехнология «си» өлшем жүйесінде ...  ...  бір  ... ... ... ... басты жетістіктерінің бірі атомның ішіндегіні көругеболатын микроскоптардың қолданысқа енуі. Нанотехнология арқылы иненің  ұшынаағылшын сөздігінің 28 ... ... ... ...  ... ...  мүлдем  таңғажайып  дүниелер  орын  алып  отыр.  Бұларосыған  ...  ...   ...   тың   ...   ...   ...   ... нәтижесінде, іс жүзінде жаңа әлем, жаңа өлшемдер ашылды.|Қазақстандағы перспективалы ғылыми-техникалық басым     ||бағыттар                                                ...       |     ...     |     ... қызмет       ||көмірсутекті және тау-кен        |     ...   ... ... үшін    |     ...               ... ...            |     |                            ... 2.  ...  ғылыми-техникалық  саясатты  дамытудағы  жаңабағыттарНанотехнологияның   Қазақстанда   қалыптасуы   мен   болашағы   ...  ...   Жаңа   ...   ұлы   ...   аттысұхбатында бұл бағыттардың Қазақстан үшін  саяси  стратегиялық  ... ... 10-15 ...  ...  нанотехнологияларды  пайдалануарқылы  триллион  доллардың  өнімдері   ...   ...   ... ... нанотехнология мен биотехнологияны дамытуға  кірісті.  Ресейүкіметі   ...   ...    ...    ...    ...    жаңалабораториялардың  негізі  қаланса,  Қазақстанда  нанотехнологияны   игеругекадрлар дайындау  туралы  жаңа  ...  ...  ...  жатыр.  Демек,елімізде нанотехнологияны дамытудың іргетасы қаланды.Келесі ғылыми-техникалық дамудың жаңа бағыттарының бірі  биотехнологияболып  табылады.  ...  ...  ...  ...  ...   алып   ... ... елдерінде  биотехнология  ғылым  мен  саясаттың  ... жаңа ... ...  ...  ...  маңызды  бөлігіретінде  қарастырылады.  Автордың  ...  ...   ... ... ... ... ... себебі  біздің  елімізде  бидайжәне  басқа  да   дақылдар   көп   ...   ...   ...  дамытудың   саяси   ...   ...   ... ... ... ...  ...  және  қайтақалпына келмейтін энергия қорын үнемдірек пайдалануға мүмкіндік  береді»–дептұжырымдағанындай  биотехнология  стратегиялық  маңызды  ...   ... ... ... ... ...  рет  құс  тұмауына  қарсы«Қазақстан – 15» ауыл шаруашылығы вакцинасын жасап шығарды.Бұл  қазақстандықғалымдарымыздың  ...   ...   ...   ...   бірі   ... ... ендігі мақсаты – ғасыр дерті болған  ... ісік ... ... аурулардың алдын-алу,  одан  адамдарды  сақтандырумақсатында жұмыс істейді. Ұлттық Биотехнологиялық  ...  ...  ... деңгейге жеткізуге  өзіндік  үлес  қосатын  халықаралық  ...  ...  ...   ...   ...   ...   келе   ...   Автордыңпайымдауынша  Қазақстан   үшін   ...   ...   ...   ... ... зор. ... бұл  сала  адам  ...  бастап,азық-түлік,   қоршаған   орта,   жанар-жағармай   тағыда   ...   ... ... ... ... ...  ...  Біздің  еліміздебиотехнологиялық саланы әрі қарай дамыту үшін –  қомақты  қаржыландыру,  ... ... ең ... ... ... ... ... потенциалдың бәсекеге қабілеттілігін               ... ... ...                         ... ...         |      ... мақсаттарды   ||қамтамасыз ету               |      ...                     ... ... ...    |      ... ...        ...                      |      ... ... ...  ||Жоғарғы ғылымға қажеттілік   |      |Ғылым мен техниканы         ||пен ... ...      |      ... ... ...                       |      |сай ...                   ... 3. ... ... бәсекеге  қабілеттілігін  қалыптастырудыңнегізгі бағыттарыҚазақстанда ғылыми-техникалық дамудың жаңа бағыттарының  бірі  ғарыштыбейбіт мақсатқа игеру, ғарыш кеңістігін ... ...  ...  ...  игеруде  –  осы   заманғы   ғаламдық   мәселелердің   ...   ...   ... ... ... ... кешенінің иесі, оны жалға беруші  ғанаемес өзінің ғарышкері, ғылыми-ғарышты игеру бағдарламасы  бар  ел.  Ғарыштыққызметті дамыту – ... ...  ...  ...  ... ... ең  ірі  ғарыштық  кешен  болып  саналатын  БайқоңырҚазақстанның ғылыми-техникалық дамуына үлкен жол ...  ...  ... ... ... ...  төрт  ірі  ...  ғарыштық  зерттеулержүзеге асырылған. Отандық ғарышкерлердің қатысуымен қоршаған ортаны  қорғау,төтенше жағдайларды бақылау,  ауыл  шаруашылық  ...  жаңа  ... ...  ...  кең  көлемді  ғылыми  бағдарламалар  жасақталыпжүзеге  ...   ...   ...   қызметті   дамытудың   саясистратегиялық мәні зор. XXI  ғасырда  Қазақстан  ірі  ...  ... ... алатын зор мүмкіндікке ие.Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға  ...  ... даму ... ...  ...  ...  ...  меннегізгі механизмдерін анықтайтын саяси стратегиялық  құжат  болып  табылады.Бұл   қабылданған   ...   мәні    зор,    ...    ... ... ...  ...  өндірісті  іске  қосу  инновациялықдамудың деңгейін көтеру Қазақстанның стратегиялық  міндеттерінің  бірі.  ... ... ... мен  ...  ...  ...  негізгімеханизмдері анықталған.Индустриалдық-инновациялық   дамудағы    ...    ... ... ... ... ... ... стратегиясын  қабылдауы  кемелкелешекке ұмтылғанның белгісі.Қазақстанның технологиялық дамуда артта қалуының басты себептері:1.Экономиканың шикізаттық ... ... ... ... өндірістің арасында ұтымды байланыстың болмауы.4.Өндірістік және  ...  ...  ...  ... Осы ...  ...  толтыру  мақсатында  Қазақстанда  2003-2015жылдарға арналған индустриалдық-инновациялық  даму  ...  ... ...  ...  даму  ...  жәнеэкономикалық  жағынан  мықты  дамыған  білімді   Қазақстан   құрудың   ...  ...  ...  ...  ...  ...  халықтың   әлауқатын  көтеру,  еліміздің  технологиялық  ...  ...   жою   ...   ...   ...   саясатты   дамытудағы   ... ... ... даму ... 3 ... қамтиды:Инновация жаңа ғылыми идеялар мен озық технологиялардың қоғамға  енуі.Инновациялық  процесс  -   ...   ...   ...   ... ... фактор болып табылады. Қазақстанның инновациялық  саясатыотандық ...  ...  ...  ...  ...  ... ... байланысты. Жалпы  алғанда,  «инновация»  сөзі  ...  ...  ...  ...  ...   ...   ... енгізу» деген ұғымды білдіреді. Саяси ғылымда бұл  ...  ... ... ... ...  ...  ...  сай  өзгерістер  енгізу,қоғамның барлық саласындағы  ...  ...  ...  ... деп  ...  ...  ...  ғылымда,  әлеуметтікөмірде, саяси  жүйеде,  қоғамның  басқа  салаларында  да  кеңінен  қолдануғаболады. Инновациялық  ...  бет  бұру  ......  ... даму динамикасын жаңарту,  ғылым  мен  өндірісті  ұштастыру  ... ... 2002  жылы  ...  ...  ...  ...  ...  дамуына  жаңаша  сипат  беруде.  Инновациялық  саясат  мемлекеттіксаясаттың құрамдас бір бөлігі, әлеуметтік-экономикалық  ...  ... ... алу  тиімді  болмақ.  Автордың  пікірінше  Қазақстанныңсаяси-әлеуметтік-инновациялық дамуы қоғамдағы ғылыми-техникалық  өркендеудіңдеңгейімен анықталады. Қазақстанның  ...  ...  ...  50  ... ... ... ... рөлі ерекше.  Жоғары  технологиялыөндірісті дамытуға, ғылыми тұрғыдан ауқымды  ...  ...  ...  ... түсімдерді  арттыруға,  жаңа  технологияларды  пайдалану  негізіндеэкономикалық  және   ...   ...   ...   ...   береді.Инновациялық  саясатты  ғылыми-теориялық  тұрғыдан   зерттеу,   оның   ... ... ...  ...  ...  ... ... еліміздегі инновациялық дамудың әр саладағы  нақты  ... ... ... оған теориялық  терең  талдау  жасау,  ... әрі ... ... жол  ...  XXI  ...  басым  бағытқа  иеболып отырған озық технологияларды игеру мен қоғамды  дамытуға  инновациялықсаясаттың қосатын үлесі қомақты.Дүниежүзілік  ...  ...  ...  ...   ... ... ғылымды  қажетсінетін  жоғары  технологиялық  өндірістіқұру мәселелері тек ... ... ...  оның  ішіндеғылыми потенциалды осы міндетке жұмылдырғанда ғана жүзеге  асырылады.  ... ... сол ... ...  ...  ...  ...  менбілімді дамыту  жалпы  ұлттық  саяси  міндет»  -  деп  ...  ...  ...  ...  кадрлардың  біліктілігін,  кәсіби  шеберлігіндүниежүзілік ...  ...  ...  ...  көкейкесті  мәселе.  Осымақсатта Қазақстан үшін ... ... ...  ...  ... міндет болып  табылады.  Еліміздің  ғылыми-интеллектуалдық  ... ... ... ...  бір  бөлігі.  Қазақстанда  ғылымипотенциалдың қаржылық, материалдық қамтамасыз  етілуін  бір  ...  ... 90 ... ... ... ... потенциалғада кері  әсерінтигізді. Ғылыми кадрлардың шетелге қоныс аударуы, басқа салаға ауысып  кетуіғылыми потенциалдың сандық және ... ... әсер ... ...  ... ғылыми  кадрлардың  қалыптасуындағы  басты  мәселе  ғылыми  ортадағыұрпақтар   сабақтастығындағы    ...    ...    ... ... ... ... ... докторларының  орта  жасы55 жас, ғылым кандидаттарының  орта  жасы  48  жасты  ...  [13].  ... ... ... ... ... бойынша 90 жылдардағы  экономикалықдағдарыста ғылыми қызметкерлерінің санының  күрт  төмендеуі  байқалса,  2001жылдан  бастап,  бұл  сала  ...  ...  ...   ... 2001-2007 жылдар  аралығында  ғылыми  кадрлардың  саны  3000  ... ... Осы ... ... ... докторларының 40,9 %-н  60  жастанасқан  ғалымдар  құрайды  [14].  ...  ...  ...  ...  жасай  отырып  отандық   ғылыми   ...   ...   ... ... деп ... болады.Қоғамда үлкен  қажеттілік  туып  отырғанұлттық  инженер  кадрлардың  негізін  құрайтын  физика,  математика,  ... ... ... ... ғылымдарын дамытуға  ерекшекөңіл бөлініп отыр. Ғылымның саяси-әлеуметтік  мәртебесін  көтерумен  ғылымисаланы қаржыландыру мәселесі ... ... ...  ...  ...  және  ...  ...  инвестициясын  ұлттық  холдингтерді  жекесекторды  тарту  керек.  Сондай-ақ  ғылыми   салаға   ...   ... жеке ... венчурлық қорлардың құрылуы тиіс.Соңғы жылдары қалыптасқан жаңа  ғылыми-өндірістік  ...  ...  ...  ...  ...  мұнай-химия  кешенінің  құрылуы,  бұлорталық  сондай-ақ  түсті   металды   ...   ...   шыны   ... Осы аймақтағы жаңа технологиялық өндіріс орталығы  Маңғыстаудағыеркін экономикалық аймақтың  бой  ...  Бұл  ...  екі  ...  ... қол ... отыр. Мұндағы  ондаған  кәсіпорындардың  біразықазірдің өзінде бүкіл әлемде сатып алатын ... ... ... Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің  тапсырмасымен  Астана  және  Алматықалаларының  жанынан   ...   ...   ...   ...   және    ...    инфрақұрылымын    ... ... іске ... ... ...  ...  ғылыми-өндірістік орталықтардың басын қосатын  инфраструктураның  қалыптасуы  біразуақытты талап етеді. Қазақстан ірі ... ... ие ел. Осы  ...   ...   ...    ...    өңдеудің    тәжірибелікзертханаларын ...  мен  ...  құру  ...  ...  ...  Қазақстандағылыми-технологиялық парктердің көп болуы мемлекет  үшін  тиімді.  ...  ...  ...  ...  ...   Орал   қалаларындақұрылғаны дұрыс деп  санайды.  Себебі  бұл  қалаларда  ғылым  мен  ... ... ... бар. Бұл ... мықты  ғылыми  потенциалыбар  жоғарғы  оқу  ...  көп  ...   ...   ... ... мына ... міндетті түрде ескерілуі тиіс:1.  Отандық  технологиялық  кеңістікті   қалыптастырудың   мемлекеттікбағдарламасы қабылдануы керек.2.   ...   ...   ...   ...   технологиялықпарктердің құрылуын қадағалайтын жетекші орган болуы тиіс.3. Ғалымдарымыз технологиялық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда ғылыми  өнеркәсіпті  басқаратын  және  реттеп  отыратынтехнологиялық қор құрылуы ... құру мен ... ... ... ... ... ... асырылады. Демек, жергілікті  билік  органдары  технопарктердіқұруда белсенділік танытуы  тиіс.  Еліміздегі  іске  ...  ... әрі ... ... ... ... ... өндірістік қордың өндірістік  құрылымының  маңызды  көрсеткішіолардың жалпы құнындағы актив  бөлігінің  үлесі  ...  ...  Бұл  ...   ...   ...   қуаты,   кәсіпорын   жұмысының    өзгеэкономикалық  ...  ...   ...   ...   ...   ... ... айтарлықтай тәуелді  болуына  байланысты.  Сондықтан  оныңүлесін оптималды деңгейге  дейін  ...  ...  НӨҚ  ... ... ... бір ... болып табылады.Негізгі қорларды тиімді қолдануының өзгеруіне әр бір  фактордың  әсеріқарастырылған:1) Негізгі қорларды ... ... ... – алдын ала және күрделіжөндеулерден өткізу:Бұл шара негізгі қорларды уақытылы  жоспарлы-алдын  ала  және  ... ... ... ... жоспарланбаған жеке  тораптардыңжәне агрегаттардың жүйеден шығуынан сақ болуға әсерін ... ... ... ... ... ... алу:Қарастырып отырған шара да, жоғары сапалы негізгі қорларды  сатып  ...  ...  ала  ...  негізгі  қорлардың  тоқтап  тұруынансақтайды.3) Қызмет атқаратын жұмыскерлердің біліктілігін жоғарлату:Практика   көрсеткендей   ...   ...   ...   төменбіліктілігі өндірістің жұмыс нормативін және технология ...  ... ... қорлардың тоқтап қалуына әкеліп соғады.Осыған байланысты келтірілген шара негізгі қорлардың  жұмыс  уақытыныңсаны көбеюіне әсер етеді.4) Негізгі  ...  ...  ...  ...  тым  моральдік  жәнефизикалық тозуын өткізіп ... ... ... ... ... ... ... пайда табу мақсатымен, сонымен қатар кәсіпорынныңқызметін  қарқынды  өсіруді  қамтамасыз  етуге,  өнімнің  негізгі   ... ... ... ... ... жабдықталуға ұмтылады.Егер де, кәсіпорында моральдық және физикалық тозған негізгі қорлардыңболуы,  оның  нарықта  бәсекеге  түсу   және   ...   ... ... ... ету ... болмайды. Бұл  жағдай  кәсіпорынныңбарлық қызметіне, шығынға ұшырауына және банкротқа түсуіне әсер етеді.Осыған  ...  ...  ...  ...   ...   ... жағдайын қадағалау қажет. Ол үшін осы бағыттағы  шаралардың  бірі,уақытында жаңарту,  әсіресе  негізгі  қордың  активті  ...  ...  ... және ... ... жіберіп алмау мақсаты.Сонымен қатар, қарастырылған шара осындай мақсатқа байланысты  негізгіқорлардың жұмыс істеу сағатының санының өсуіне әсерін ... ... ... ... ... ... негізгі қорларды сатып алу:Бұл шара негізгі қорды тиімді қолдануының өсу көрсеткішіне  көп  ... ... шара ... ...  ...  ... өнімнің көлемінің және өтілуінің өсуіне әсер тигізеді.6) Кәсіпорынды артық жабдықтар,машина және  басқа  да  негізгі  ... ... ... ... ... ... бұл процесс ондаған жылдар  аралығында  эволюциялықдаму  негізінде  ...  ...  ...  ең  ...  ...   ... материалдық-техникалық, қаржылық базасын  нығайтып,  ұйымдастырушаралары  жан-жақты  қарастырылып,  одан  кейін  ғана  ғылым   ...   ... ... ... ...  саланы  басқару  мен  ұйымдастыруда   демократиялықпринциптерге негізделген реформалар  –  ...  ...  ... асырылуының басты кепілі болып табылады.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі1. «Жаңа  онжылдық  –  жаңа  ...  ......  ...  ...   ...   ...   Қазақстанхалқына Жолдауы // Егемен Қазақстан, 2010, бет 1-32.  Таубаев  А.А.  ...  ...  Оқу  ...... ... экономикалық универ, 2008.- 1753. Мұхамбетова З.С. Кәсіпорын ...  Оқу  ...... Қарағанды экономикалық универ, 2008.- 1654. Кажмуратов К., Кошанов К.  Научно-техническая  политика  суверенногоКазахстана.Свободная мысль 1992г.№8.23-30 с.5. ... М. ... ... \ ... ... 25 ... ... Волков О.И., Поздняков В.Я. Экономика предприятия: Практикум. –  М.:ИНФРА-М, 2004. – 331б.7. ... В.П. ... ... ... для ... – М.:  банкии биржи, ЭНИТИ, 1999. – 535б.8. Укрепление научно-технической инфраструктуры Республики Казахстан. \Отчет  о   ...   ...   в   ...   ...   ипотенциальных  возможностях  Республики  Казахстан   на   ... ... ... по ... ...  ... ...  ғылымды  дамыту  –  стратегиялық  басымдықтардың  ... - №1. 40-44 бб.10.  ... ... ...  ... ... / ... Поиск.- 2005. - №5. 72-77бб.12.   Орысша-қазақша  ...   ...   ...   ... Н.Қ. ... А.О. Мұса, Е.Қ. Құдайбергенов и др; Ред. Қ.О.Оқаев; Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі, Қазақмемлекеттік басқару академиясы. -Алматы: Экономика, 1999. -401 б.13.   ...  Л,  ...  И  .  ...  ...  ... // ... – 2003, №6. – 59б.14.  Суша Г.З. ... предприятия:  Учебное  пособие.  –  Мн.:  Новоезнание, 2003. – 384б.15.   ...   ...   ...   ... ... ... Алматы. Экономика баспасы, 2001 ж.16.  Кубышкин  И.  ...  ...  ...  для  ... ... ... - 2005. - №417. Трохина С.Д., Ильина  В.А.,  ...  Т.Ф.  ...  ... ... менеджмент. - 2004. - №1.18.   Ишмухамбетова  Т.Р.,  ...  А.К.   ...   ... ... - Алматы : ҚазҰТУ , 2001-----------------------Қор қайтарымын арттыру ... ... ... қайта  жабдықтау  және  реконструк-циялау  жәнежаңа кәсіпорын құрылысы нәтижесінде еңбек өнімділігін арттыруЖабдық ... ... ... ... пен ... пайдалануды жақсартуЖаңадан енгізілген қуаттылықтарды игеруді жылдамдатуЖаңадан   енгізілген,   реконструкцияланған   және    ...    ... ... бірлігінің құнын төмендету  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет
Кәсiпорынның өндiрiстiк қорларының теориялық негiздерi29 бет
Кәсiпорынның негiзгi өндiрiстiк қорларын кешендi түрде талдау20 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары11 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары жайлы16 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары жайлы мәлімет4 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары туралы3 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары туралы мәлімет5 бет
Кәсіпорын шығындары және өнімнің өзіндік құны8 бет
Кәсіпорын экономикасы жайында12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь