Тамақтан улану


1. Микробты және микробсыз тамақтан улану
2. "Тамақтан улану" анықтамасы
3. "Тамақтан уланудың" жіктелуі
4. Токсикоинфекциянын жалпы сипаттамасы
5. Тағамдык токсикоинфекциялар
6. Шартты.патогенді микроорганизімдермен шакырылған токсикоинфекциялар
7. Қолданылған әдебиеттер
Тамақтан улану ауру адамнан сау адамға – жұқпайтын, кейбір микроорганизмдерін белгілі бір түрімен жаппай тұкымданған, табиғаты микробты немесе микробсыз, органикалық не органикалық емес уытты заттардың тамаққа түсуінен, туындайтын жедел (кейде созылмалы) ауру.
Табиғаты микробты және микробсыз тамақтан уланулар санитариялық-гигиеналық және санитариялық-эпидемияға қарсы нормамен ережелер қадағаланбауының нәтижесінде туындауы мүмкін.
Табиғаты бактериалды тамақтан улану белгілі микроорганизмдердің тірі қоздырғыштары немесе олардың тіршілік өнімдерімен (токсиндері) зарарланған асты тұтынғаннан кейін туындап, организмнің әлсіз не айқын улану белгілерімен өтетін ауру.
Дизентерия Зонне паратиф В және басқа да сальмонеллездік ауруларды тамақтан улануға жатқызбайды, өйткені олардың берілу механизмінде қоршаған орта объектілерінің (су, ойыншықтар т.б.) де маңызы бар.
Тамактан улануға – тамаққа әдейі, қастандықпен бөгде затты қосып беру, алкогольдік мастану, тұрмыстық жағдайда қателесіп улы қасиеті бар кез-келген затты жаңылысып қолдану салдарынан болған ауруды, организмге витаминдердің, кейбір тағамдық заттектердің, дәрі-дәрмектердің артық мөлшерінің түсуі нәтижесінде дамитын аурулар меи тағамдық аллергияны жаткызбайды.
Тамақтан уланудың жалпы сипаты: олардың пайда болуының ас ішумен тікелей байланысы, белгілі таралу жолынын болмауы, ас-қорыту жолынын гастроэнтериті және әлсіз организм улануымен өтеді.
Тамақтан уланудың ағымы бойынша түрлері:
а) Жедел, аяқ астынан, бірден басталады;
б) Созылмалы, азық-тулік жэне тамақпен аз мөлшерде түрлі уытты заттардың тусуінен болады. Мыс: пестицидтердің қалдық мөлшері, тагамдық үстемелердің артық мөлшері.
Тамақтан улану көбінесе кенеттен басталып, бір немесе бір топ адамдарды қамтып, тез басылады. Улану жағдайы белгілі қызмет көрсететін тағамдық мекеменің аймағында байқалады. Уланудың кенеттен басталуы басқа да күтпеген бақытсыздық жағдайларындағы симптомдарға ұқсас болып келеді. Осыған байланысты зардап шегушілерге қызмет көрсететін дарігерлерді жұмылдыруға, ауру бұрқ етпесінін себебін тез арада диагностикалау қажетгілігі мен ауруды шұғыл тоқтатуға бағытталган шаралардың ерекшелігі бар. Тамақтан уланудың юшникалық керіністері ас қорыту жолының бұзылыстарымен өтсе, кейбір жағдайларда (ботулизмде, қорғасын қосылыстарымен улануда) байқалмайды. Көп жағдайда улануға балалар мен жасы ұлгайған кісілер сезімтал болып келеді, сондықтан ауыр агыммен өтеді.
1. Есімова А.. Салауатты өмір салтын қалыптастырайық 2008ж
2. Жатқанбаев Ж.Ж. «Валеология» Алматы, 2004ж
3. Икіманова Т.Саулық пен сымбат. – Алматы, «Қайнар» 2007жыл.
4. Құрманғалиева Б.Сымбат және денсаулық. Биология және салауаттылық негізі. 2009ж.
5. Мустафина Т.К. Спорттық медицина. А., 2007ж
6. Сәтбаева Х.Қ., Нілдібаева Ж.Б «Валеология» Алматы, 2009ж
7. Тель Л.З., Даленов Е.Д. «Валеология» І,ІІ том Астана 2002ж
8. Торманов Е.Т. Валеология. А. Қаз. Университеті., 2009ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Тамақтан улану

Микробты және микробсыз тамақтан улану

"Тамақтан улану" анықтамасы
Тамақтан улану ауру адамнан сау адамға – жұқпайтын, кейбір
микроорганизмдерін белгілі бір түрімен жаппай тұкымданған, табиғаты
микробты немесе микробсыз, органикалық не органикалық емес уытты заттардың
тамаққа түсуінен, туындайтын жедел (кейде созылмалы) ауру.
Табиғаты микробты және микробсыз тамақтан уланулар санитариялық-
гигиеналық және санитариялық-эпидемияға қарсы нормамен ережелер
қадағаланбауының нәтижесінде туындауы мүмкін.
Табиғаты бактериалды тамақтан улану белгілі микроорганизмдердің тірі
қоздырғыштары немесе олардың тіршілік өнімдерімен (токсиндері) зарарланған
асты тұтынғаннан кейін туындап, организмнің әлсіз не айқын улану
белгілерімен өтетін ауру.
Дизентерия Зонне паратиф В және басқа да сальмонеллездік ауруларды
тамақтан улануға жатқызбайды, өйткені олардың берілу механизмінде қоршаған
орта объектілерінің (су, ойыншықтар т.б.) де маңызы бар.
Тамактан улануға – тамаққа әдейі, қастандықпен бөгде затты қосып беру,
алкогольдік мастану, тұрмыстық жағдайда қателесіп улы қасиеті бар кез-
келген затты жаңылысып қолдану салдарынан болған ауруды, организмге
витаминдердің, кейбір тағамдық заттектердің, дәрі-дәрмектердің артық
мөлшерінің түсуі нәтижесінде дамитын аурулар меи тағамдық аллергияны
жаткызбайды.
Тамақтан уланудың жалпы сипаты: олардың пайда болуының ас ішумен
тікелей байланысы, белгілі таралу жолынын болмауы, ас-қорыту жолынын
гастроэнтериті және әлсіз организм улануымен өтеді.
Тамақтан уланудың ағымы бойынша түрлері:
а) Жедел, аяқ астынан, бірден басталады;
б) Созылмалы, азық-тулік жэне тамақпен аз мөлшерде түрлі уытты
заттардың тусуінен болады. Мыс: пестицидтердің қалдық мөлшері, тагамдық
үстемелердің артық мөлшері.
Тамақтан улану көбінесе кенеттен басталып, бір немесе бір топ
адамдарды қамтып, тез басылады. Улану жағдайы белгілі қызмет көрсететін
тағамдық мекеменің аймағында байқалады. Уланудың кенеттен басталуы басқа да
күтпеген бақытсыздық жағдайларындағы симптомдарға ұқсас болып келеді.
Осыған байланысты зардап шегушілерге қызмет көрсететін дарігерлерді
жұмылдыруға, ауру бұрқ етпесінін себебін тез арада диагностикалау
қажетгілігі мен ауруды шұғыл тоқтатуға бағытталган шаралардың ерекшелігі
бар. Тамақтан уланудың юшникалық керіністері ас қорыту жолының
бұзылыстарымен өтсе, кейбір жағдайларда (ботулизмде, қорғасын
қосылыстарымен улануда) байқалмайды. Көп жағдайда улануға балалар мен жасы
ұлгайған кісілер сезімтал болып келеді, сондықтан ауыр агыммен өтеді.
"Тамақтан уланудың" жіктелуі
Тамақтан улануды жуйелендіру мақсатында бірқатар жіктеу схемалары
жасалып, соның ішіндегі тиімдісі К.С. Петровский ұсынган жіктемесінде
тамақтан улану үш негізгі топқа: микробты, микробты емес, этиологиясы
белгісіз болып белінген. Микробты улануға токсикоинфекция, токсикоздар,
микотоксикоздар жатса, ал екінші тобын жедел және созылмалы микробты емес
улану жатады.
Токсикоинфекциянын жалпы сипаттамасы
Тағам адам үшін патогенді болып табылатын организмдердің үлкен екі тобын
тарата алатын қолайлы орта бола алады.
1. Адамға жануарларда кездесетін эндогенді инфекциялық аурулар
қоздырғыштарынын (зооноздар) берілуі, олардың қатарына бактериялар,
вирустар, саңырауқулақтар, гельминттер жане қарапайымдылар жатады.
2. Тағамды ластайтын, қоршаған ортада кездесетін микроорганизмдер
адамда инфекциялық аурулар мен уланулар шақыру мумкін.
Кейбір азықтардың түрінен инфекция жұктырылган малдың инфекциялық ауру
коздырғыштары таралуы да мумкін. Мундан азыққа мысалы, көбінесе сут жатады.
Жаңа сауылган сүттің бактерицидті қасиеті бар, сақталу кезіндс қоршаған
орта флорасымси туқымдалуы артады. Сут туберкулезге, бруцеллезге, аусыл,
т.б. инфекцияға шалдыққан мал ауруларынан да зарарланады. Сонымен қатар
тасымалдау кезіндеде жуқтырылады (сут микроорганизмдер ушім қолайлы
қоректік орта).
Ет, балык оншдерін қолдану - финноз, трихинеллез, аскаридоз жане т.б.
биогельминттердің дернәсілдері мен жумыртқаларының адам организміне
тусуінен, гельминтоз ауруларынын туындау қауіптілігі жогарылады.
Тағамдык токсикоинфекциялар
Токсчкоинфекциялар қоздырғыштары ішек инфекциясы қоздырғыщтарына
қарағанда адамдар ушін алсіз патогендігімен сипатталады. Токсикоинфекциялар
тағамдык азық-туліктерде микроорганизмдер тіршілігі ушін, өсіп-өнуіне
қолайлы жағдай жасалғанда және осы тамақтын адам организміне түсуінен
туындайды.
Токсикоинфекциялар-микроорганизмдер мен көп дарежеде тұқымданған (1мл
немесе 1г. азықта 10-6, 10-7) тағам мсн азықтарды тұтынудан туындайтын,
жаппай кездесетін ауру.
Тағамдық токсикоинфекцияларға тән белгілер:
1. Өте қысқа инкубациялық козенде (6-24 сагат ішіндс) аурудын кенеттен
басталуы;
2. Әлсіз патогенді микробпен туқымданған асты жеген адамдардың бәрінң
бір мезгілде ауыруы;
3. Қандай да бір санитариялық кемшіліктер жіберілген орында әзірленген
немесе таратылған тағаммен аурудың айқым байланысының болуы.
4. Микробпен зарарланған азық таралган жерде аурудың территориялық
шектелуі.
5. Эпидемиялық "кумәнді азықты" қолданудан алып тастағанда, ауру
таралуының тоқтауы.
6. Сауда торабы немесе қогамдық тамақтандыру кәсіпорны арқылы
зарарланған тағамның орталықтандырылғаи турде таралғанда жаппай сипат алып
коп адамды қамтуы; ал аздаған топтық немесе жекеленген аурулар жанұялық не
жеке тамақтану жагдайында кездеседі.
7. Ауру адамнан сау адамға турмыстық катынастарда жұкпауы.
8. Тағамдық токсикоинфекция қоздырғыштары азықтарда жылуға төзімді
экзотоксин түзбейді.
Ал ішек инфекциялары ас қорыту жолына тамақпен, күнделікті тұрмыстағы
кез-келген затпен туседі, ауру адамнан сау адамга жұққыш, олардын
патогенділігі мен вируленттігі жогары, сондықтан олардын аз мөлшерінің өзі
ауру шақырады.

Шартты-патогенді микроорганизімдермен шакырылған токсикоинфекциялар

Шартты патогенді деп – адам мен жануарлардың ішегінде сапрофитгі
микрофлора ретінде кездесіп, белгілі бір жағдайларда ғана ауру қоздырғышы
болады. Токсикоинфекцияны ішек және протей таяқшалары, стрептококтар,
перфрингенс таяқшасы, цереус, патогенді галофилдерде шақыру мүмкіндігі бар.
Бұл қоздырғыштар тағам құрамына көп мөлшерде жиналу нәтижесінде, тағамның
тұтыну мерзімі өтіп кеткенде шақырылады.
Ішек таяқшалары-Е.соІі
Ішек таяқшалары табиғатта кеңінен таралған, олар адам, құс, басқа да
жылықанды жануарлардың ішектерінде тіршілік етіп, экскременттерімен сыртқы
ортаға түседі. Ішек таяқшасының патогенді штамдарының негізгі резервуары
науқас адамдар, жас төлдер. Бактерия тасымалдаушылардың ролі өте аз.
Ішек таяқшалары - спорасыз факультативті анаэробтар, олар қоршаган
орта объектілерінде, топырақта, суда ұзақ уақыт сақталып, жоғары
тұрақтылығымен ерекшелснеді. Жылумен оңдеуде 55°С-та 1 сағат, ал 6О°С-та 15
минутга жойылады; жартылай дүмбіл өнімдерді еңдеуде (65-70"С) 10 минутта
өледі. Ішек таяқшалары қарқынды есіп-дамуына 37°С қолайлы, кейде бөлмс
температурасында да кебсюі мүмкін.
Ішек таяқшалары тобының бактериясымен шақырылған токсикоинфекцияның
негізгі көзі адам болып табылады. Ауру көбінесе осы микробтармен
тұқымданған дайын асшеберлік өнімдер, ет, балык тагамдарын қайтатермиялық
өңдеусіз пайдаланудан туындайды. Сонымен қатар түтыну мерзімі өтіп кеткен
салаттар, винегрет, картоп пюресі, сүт және сүт өнімдері де ауру таратуы
мүмкін. Бүл азықтар қызметкерлердің қолдары, ыдыстар, су, жабдықтар,
жандіктер арқылы косіпорында санитариялық, технологиялық және жеке бас
гигиенасы талаптары орындалмаганда микроорганизмдермен түқымданады.
Ішек таяқшасы тобының бактерияларынан болған токсикоинфекциялар қысқа
инкубациялық кезеңмен (4 сағат), жылдам ағыммен басталуы, ас қорыту жолының
бұзылыстарымен сипатталып, 2-3 күннен соң айығу болады.
Токсикоинфекция шақыру үшін азықтағы ішек таяқшасы жүздеген миллионнан
бірнеше миллиардқа жетуі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пестицидтермен улану
Қорғасынмен улану
Қорғасын қосындыларынан улану
Көмірқышқыл газымен улану
Өндірісте химялық диоксинмен улану
Тамақтан улануды (жұқпаларды) болдырмау үшін сақталуға тиіс он «алтын» ереже
Өнеркәсіп улары және улану туралы
Өндірістік улар және олармен улану
Азықтан улану кезіндегі алғашқы ветеринариялық көмек
Дәрілік заттардан жедел улану (бөлім: журек-тамыр жүйесіне әсер ететін дәрілік заттардан улану). Оқу әдістемелік құрал
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь