ҚР негізгі заңдары, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдар Табиғи және техногендік сипаттағы ТЖ саласындағы қорғану шаралары

I. ҚР негізгі заңдары, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдар
1. Қазақстан Республикасы төтенше жағдай министрі және Азаматтық қорғаныс жүйесінің құрылымы мен рөлі
2. Төтенше жағдайда халықты қорғау
3. Табиғи төтенше жағдайлардың болу сипаттағы себептері
4. Қауіпсіздікке байланысты пайдалынылатын заңдар
5. Құқықтық және нормативті . әдістемелік қамсыздандыру


II. Табиғи және техногендік сипаттағы ТЖ саласындағы қорғану шаралары
1. Табиғи және техногенді сипаттағы төтенше жағдай
2. Тіршілік қауіпсіздігі пәнінің құзыреттілігі
3. Қауіпсіздік түсінігі, ТЖ негізгі міндеттері
4. Төтенше жағдай кезінде көрсетілетін алғашқы дәрігерлік көмек түрлері
5. Қауіпті өндірістік және тұрмыстық факторлар
Владимир Карпович Божко — Қазақстанның мемлекет қайраткері, Ұлттық қауіпсіздік офицері, Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі. Генерал-лейтенант Қарулы күштерді әлсірету үшін әр соғысушы жақ екінші жақтың ту сыртына соққы беруді мақсат етеді. Мұндай соққы беру мүмкіндігі 1914-1918-ші жылдары ұшақтардың пайда болуына байланысты, әуеден бомбылау мүмкіндігі туды. Сөйтіп қалаларға, қорғаныс шебінен тыс тылдарға әуеден соққы беріле бастады. Ал мұның өзі осы қалалардың ауадан шабуылына қарсы тұра алатындай дәрежеде болуын талап етті. Бұл жағдай әуе шабуылына қарсы тұратын әскери күштермен қатар, қираған өндіріс орындарын, тұрғын үйлерді қайта қалпына келтіруге халықтың өзін көтеру қажеттігі туындады. Сөйтіп әуе шабуылынан қорғану үшін 1920 жылдары жергілікті әуә шабуылынан қорғану жүйесі құрылды. Кеңестер Одағында ХӘҚЖ 1961 жылы Азаматтық қорғаныс (АҚ) – деп аталына бастады. Кеңес үкіметі 1925-1932 жылдары осы Азаматтық қорғаныс жүйесін одан әрі нығайту мақсатында бірнеше қаулылар қабылдады.

Төтенше жағдайда халықты қорғау
Бейбіт уақытта барлық баспаналар шаруашылық мақсатқа пайдаланылады. Қала мен селолық жерлердің халқы радиацияға қарсы баспаналарда, турнирлерде, кен орындарында, жер асты өткелдерінде, жер асты гараждарда және басқа да паналау ғимараттарында жасырынады, сол үшін жоспарлы жиналу және есеп, сондай-ақ халықты жасырыну ғимараттарына бөлу жүргізіледі. Халықты қорғау әдістерінің ең негізгісі уақытша көшіру (эвакуация) шаралары болып табылады, оған: адамдардың өмірін сақтау мақсатында төтенше жағдайлар аймағынан және қазіргі заманғы қырып-жою құралдары қолданылуы мүмкін аудандардан халықты көшіру; соғыс уақытында санатталған қалаларда жұмыс істеп жатқан ұйымдардың жұмысшылары мен қызметкерлерін қауіпсіз аймаққа жайғастырып бөлу және орналастыру жатады. Көшіру шаралары Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар жөніндегі орталық атқарушы органдарының және аумақтық басқару органдарының жалпы басшылығымен алдын ала жоспарланады. Бейбіт уақытта қауіпсіздік қатері мен табиғи апаттық төтенше жағдайлар болуы ықтимал аймақтар үшін көшіру шараларын жүргізу тәртібі анықталынады. Сонымен қатар соғыс уақытына шекаралас аудандар мен санатталған қалалардан халықты көшіру тәртібі белгіленеді.
1. С. Арпабеков. Өмір – тіршілік қауіпсіздігі. Алматы, 2004 ж.
2. С. Тойжанов. Өмір қауіпсіздігінің негіздері. Алматы.-Дәнекер.-2004 ж.
3. Тәтіханова Г.С. Тіршіліктің қауіпсіздік негізі. Оқу-әдістемелік кешені- Семей 2006 ж
4. Тіршілік қауіпсіздігінің негіздері. В. Ситникова, М., 1997 ж
5. С. Жұманова. Спорттық морфология негізіндегі тәнтану. Алматы: Рес. Бас. Каб., 1994ж.
6. Е. Уақбаев. Қазақстанда дене тәрбиесі жүйесінің дамуы. - Алматы: Санат, 2000ж.
7. Тәтіханова Г.С. Тіршіліктің қауіпсіздік негізі.- Оқу-әдістемелік кешені.– Семей. – 2006 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ                                        ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК                                                     ... пәні ... 1. ҚР ... ... ... ... ... және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдар 2. Табиғи және ... ... ТЖ ... ... ... ... Ж. М.Орындаған: Абдуллаева А. Е.Семей 2015 ж.Тақырыбтық жоспар:I. ҚР негізгі заңдары, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ... ... ... ... ... ... ... төтенше жағдай  министрі және Азаматтық қорғаныс жүйесінің құрылымы мен рөлі2. Төтенше жағдайда халықты қорғау3. Табиғи төтенше ... болу ... ... Қауіпсіздікке байланысты пайдалынылатын заңдар5. Құқықтық және нормативті - әдістемелік қамсыздандыруII. Табиғи және ... ... ТЖ ... ... ... Табиғи және техногенді сипаттағы  төтенше жағдай2. Тіршілік қауіпсіздігі пәнінің  ... ... ... ТЖ ... ... ... ...  кезінде көрсетілетін алғашқы дәрігерлік көмек түрлері5. Қауіпті өндірістік және тұрмыстық факторларҚазақстан Республикасы төтенше жағдай  министрі және Азаматтық ... ... ... мен рөліВладимир Карпович Божко  --  Қазақстанның ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрі. Генерал-лейтенант Қарулы ... ... үшін әр ... жақ ... ... ту сыртына соққы беруді мақсат етеді. Мұндай соққы беру мүмкіндігі 1914-1918-ші жылдары ұшақтардың ... ... ... ... ... ... ... Сөйтіп қалаларға, қорғаныс шебінен тыс тылдарға әуеден соққы беріле бастады. Ал мұның өзі осы қалалардың ... ... ... тұра ... ... болуын талап етті. Бұл жағдай әуе шабуылына қарсы тұратын ... ... ... қираған өндіріс орындарын, тұрғын үйлерді қайта қалпына келтіруге халықтың өзін көтеру ... ...  ... әуе ... ... үшін 1920 ... ... әуә шабуылынан қорғану жүйесі құрылды. Кеңестер Одағында ХӘҚЖ 1961 жылы Азаматтық қорғаныс (АҚ)  -  деп аталына бастады. ... ... ... ... осы Азаматтық қорғаныс жүйесін одан әрі нығайту мақсатында бірнеше қаулылар қабылдады.Төтенше жағдайда ... ... ... уақытта барлық баспаналар шаруашылық мақсатқа пайдаланылады. Қала мен селолық ... ... ... ... ... ... кен орындарында, жер асты өткелдерінде, жер асты гараждарда және басқа да паналау ғимараттарында жасырынады, сол үшін жоспарлы жиналу және ... ... ... ... ғимараттарына бөлу жүргізіледі. Халықты қорғау әдістерінің ең негізгісі уақытша ... ... ... болып табылады, оған: адамдардың өмірін сақтау мақсатында төтенше жағдайлар аймағынан және қазіргі заманғы қырып-жою құралдары қолданылуы мүмкін аудандардан халықты ... ... ... санатталған қалаларда жұмыс істеп жатқан ұйымдардың жұмысшылары мен қызметкерлерін қауіпсіз аймаққа жайғастырып бөлу және орналастыру жатады. Көшіру шаралары ... ... ... ... жөніндегі орталық атқарушы органдарының және аумақтық басқару органдарының жалпы басшылығымен алдын ала жоспарланады. Бейбіт уақытта қауіпсіздік қатері мен табиғи апаттық ... ... ... ... ... үшін ... ... жүргізу тәртібі анықталынады. Сонымен қатар соғыс уақытына шекаралас аудандар мен санатталған қалалардан халықты көшіру тәртібі ... ... ... болу ... ... ... ... төтенше жағдай адам тіршілігі басталғаннан бері қауіпін төндіруде. Табиғи катастрофалардың әсерінен жер шары бойынша әр 100000 адам өлуде. Табиғи катастрофалардың ... ... ... ... елді ... ... ... дейін мүмкіншілігі бар. Ол өзінің күтпеген жерден болтандығымен қауіпті. Табиғи катастрофаның тағы да бір қауіптілігі  -  оның ... ... ... ... ... ... ... ол жерде эпидемиялық аурулар, аштық т.б. жағдайлар орын алуы мүмкін. Табиғи төтенше жағдайдың орын алуына антропогендік әсердің де ... айта ... жөн.  ... ... ... бір бірімен байланысы бар. Атап айтқанда, жердің сілкінуі мен цунамидің , тропикалық циклондар мен су тасқындарының. Жердің ... ... ... ... ... жарылуы орын алып, ол оқиғалар да өздерінің күшті әсерлерін тигізіп жатады. Вулканның атқылау жайлауды ластап, жан-жануарлардың өлуіне, аштыққа ... ... ... ... ... ... ... Ал көшкіндер (паводок) жер асты суларын ластап, құдықтарды уландырып, инфекциялық ауруларды ұшқындырады. Осыған орай табиғи стихиялық құбылыстардың бір-бірімен байланысын ... ... ... катастрофадан қорғану әрекеттерін жоспарлай отырып, оның зардабын азайтуға болады. Табиғи төтенше жағдайдан қорғаудың негізі болып апаттың ... мен ... ... ... ... ... болады. Табиғи апаттың орын алу процессін біле отырып оның қандай мөлшерде, қандай ... ... ... болады. Ал уақытылы және дәл болжап, апаттан қорғаудың тиімді ... ... ... ... ... ... жасайды.Қауіпсіздікке байланысты пайдалынылатын заңдар Адам - мемлекеттің ең қымбат қазынасының бірі, ал оның өмірін сақтау мемлекеттік ... ... Оған ... адам мен оның ... қорғау еліміздің ата - заңы конститутцияда 1-ші бапта берілгендігі. Сондай-ақ, конститутцияның 31 бабы, мемлекетті адамның өмір сүруі мен денсаулығына ... орта ... және ... ... ... байланысты мемлекетімізде адам өмірін қорғау мәселелері бойынша бірнеше заңдар  қабылданып, ережелер бекітілген. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының , , ... ... ... ... және ... ... туралы","Өрт қауіпсіздігі туралы","Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы","Терроризмге қарсы қүрес туралы","Халықтың радиациялық қауіпсіздігі туралы","Төтенше жағдай туралы","Соғыс ... ... "ҚР ... күштер және қорғаныс туралы", "Мемлекеттің материалдық қоры туралы", "Еңбекті қорғау туралы" , ... ... ... ... ... т.б. қабылдаған Заңдары мен ҚР өкіметінің 1999 жылы 27 ... ...  мен  ҚР ... ... ... және коммуникация министрлігі мен төтенше жағдай туралы агенттіктің біріккен бұйрығы және т.б.Менеджмент жүйесін құқықтық  қамсыздандыру мемлекетте және ... ... ... заңнамалық және нормативтік актілерге, жүйенің жұмыс істеуі мен дамуы бойынша негізделеді. Бұл актілерге: ... ... ... ... және ... да ... органдарының шешімдері, мемлекеттік стандарттар жатады. Менеджментті құқықтық қамсыздандыру келесі бағыттарда жүргізіледі:--  ел экономикасы жұмыс істеуінің құқықтық ...  ... ... ... мен ... ... тұтынушылар құқығын қорғау, монополияға қарсы саясат, өнім сапасын басқару, еңбекті қорғау және қауіпсіздік жүйелері бойынша заңдар және ... ...  ... және ... ... алмасуы, ресурстарды жинақтау, өндірістің дамуы, ұжымның әлеуметтік дамуы, қоршаған ортаны қорғауды реттеу бойынша заңдар және нормативті ...  ... ... мен ... істеуін құқықтық реттеу;Инновациялық қызмет пен кәсіпкерлікті құқықтық ... ... ... ... 1995 ж. қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясы алады. Қазақстанның АК-мен кәсіпкерлік қызметтің ... ... ... іске ... және ... - ... ... Республикасының Үкіметі қаулысымен 17.05.2003 ж.  бекітілген. Онда: мемлекеттік инновациялық саясаттың негізгі ... ... Бұл ... жүзеге асыру үшін инновациялық жобаларды зерттеумен, жасаумен, қаржыландырумен айналысатын арнайы институттар құрылған.Инновациялық кәсіпкерліктің дамуына үлкен үлесін қосқан, 2006 ж. наурызында ...  ... ... ... ... Осы ... ғылыми-техникалық субъектілер мен ғылыми-техникалық өнімді тұтынушылар арасындағы қатынастар реттеледі; негізгі мақсаты ғылыми-техникалық потенциалдың дамуы, тиімді пайдаланылуы, Қазақстан экономикасы дамуында ғылым мен ... ... ...  өсуі  ... табылатын мемлекеттік ғылыми-техникалық саясаттың құрылу реті мен оның іске ... ... ... ... осы саясатты жүзеге асырушы Қазақстан Республикасының мемлекеттік өкімет органдарының міндеттері көрсетілген. Заңға сәйкес  мемлекеттің инновациялық ... ... ... мен ... ... даму ... стратегиялық бейімділігі, маңызды әлеуметтік-экономикалық міндеттерді шешуге бағытталған инновациялық бағдарламалар мен жобаларды қолдау, инновациялық инфрақұрылымның дамуы мен кадрларды дайындауда ... ... ... ... ... ... ... орынды сапаны сертификаттау және қамсыздандыру облысындағы заңнама алады. (,  заң,  ... ... ... ... ... ... келесілерді қамсыздандырғанда жүзеге асады:--  қоршаған орта, өмір, денсаулық және ... үшін ... ... ... ... ...  ... техникалық және ақпараттық сәйкестігі мен өзара алмасуы;--  ғылым, ... және ... даму ... ... ... ... көрсетілетін қызмет сапасы;--  өлшем бірліктер;--  барлық ресурстарды үнемдеу;--  табиғи және техногенді апаттар мен төтенше ... ... ... ... ала ... ... объектісінің қауіпсіздігін сақтау;--  мемлекеттердің қорғанысы мен мобильді дайындығы.Сертификаттау өнімнің, қызметтің сәйкестігін дәлелдейтін қызмет ретінде ... ... іске ...  ... ... тауар нарығында әр түрлі меншік формалардағы шаруашылық етуші субъектілердің қызметіне жағдайлар жасау:--  өнімді ... ... ...  ... ... тұтынушыны қорғау;--  қоршаған орта, өмір, денсаулық және мүлік үшін өнім, жұмыс, қызмет қауіпсіздігін бақылау;--  сапа және өнім ... ... ... ... ... ... бірі ... заңнамасымен қорғалатын қызмет нәтижелерінің авторлық және де басқа да құқықтар жиынтығы, яғни интеллектуалды меншікті қорғау.Интеллектуалды меншіктің материалды-заттай негізін интеллектуалды өнім ... Ол ... ... ынтасының нәтижесі ретінде түрлі формада болады:--  ғылыми ашылымдар және жаңалықтар;--  ғылыми-зерттеулік, конструкторлық, технологиялық және жобалық жұмыстардың нәтижесі;--  жаңа ... ... ... үлгілері және ерекше ғылыми-өндірістік қызметтер;--  ғылыми, техникалық, экономикалық, басқаруышылық, маркетингтік сипаттағы ерекше кеңес беру қызметтері;--  жаңа технологиялар, ... ... ... әр ... және ... қорғау талаптарын ескере отырып, құқықтық реттеу бірқатар функционалды салаларға бөлінеді: авторлық құқық, өнеркәсіптік меншік, ғылыми меншік.Авторлық ... ... ... ... ... және қолданумен байланысты құқықтық қатынастарды реттейтін құқық нормаларының жиынтығы. ... ... ... ... ... ... өнер және т.б. шығармалар авторына өз шығармаларын кез-келген әдістермен таратуға және сатуға арнайы құқық береді.Авторлық құқық авторға өмір бойы беріледі және ... ... ... ... 50 жыл күшін жоғалтпайды. Авторлық құқық барлық шығармашылық нәтижелерге тарайды, интеллектуалды өнімнің арналымы мен артықшылығына тәуелді ... ... ... ... ... мен ... эксплуатация бойынша ұсыныстар, бағдарламалық өнім, фирмалық білдірулер, т.б. жатады.Авторлық құқыққа сәйкес түрлі формадағы интеллектуалды меншік (патенттік құқық, ноу-хау, ... өнім және т.б.) ... ... заты және ... ... ... салым немесе оның бір бөлігі болып табылады.Инновациялық менеджмент жүйесін жасаудың барлық теориялық, методикалық және тәжірибелік сұрақтар, оның қызмет етуі мен ... ... ... ... ... және ұйымдық деңгейдегі нормативті-методикалық құжаттарда көрсетілуі тиіс. Төмен деңгейде тұрған құжаттар жоғары тұрған құжаттарға қарсы болмауы ... ... ... ... болуы мүмкін:--  нормативті актілер--  стандарттар--  әдістемелер, нұсқаулар.Стандарттар келесі түрде болады: халықаралық, еуропалық стандарт, ТМД елдерінің ... ... ... ... ... ... аймақтық, салалық, ұйымдық стандарттар.Төтенше жағдайларТөтенше жағдай  -  белгілі бір аумақтағы апаттан адамдардың өлімі, ... ... ... әсері қоршаған ортаға және халық шаруашылығы объектісі мен материалдық шығын және елді-мекен жағдайының нашарлауы (ҚР ... ... ... табиғи және техногендік характері 1 бап).Төтенше жағдай  --  адамдардың қаза ... ... ... немесе әкеліп соғуы мүмкін, олардың денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық ... ... ... келтірген немесе келтіруі мүмкін, халықты едәуір дәрежеде материалдық шығьшдарға үшыратып, тіршілік жағдайык бүзған немесе бұзуы мумкін авария, зілзала ... апат ... ... бір ... ... ... мемлектінің орналасқан жері  --  орасан зор, кең байтақ. Ол жерлерде табиғат апатының неше түрі: жер сілкіну, қар тасқыны, ... жел, су ... ... ... жиі ... жатады. Зілзала  --  бүл кенеттен ... ... ... қалыпты тірлігін күрт бүзатын, материалдық қүнды-лықтарды үлкен шығынға үшырататын, сондай-ақ адамдар мен ... ... ... табиғат қүбылысы.Әрбір зілзаланың өзіне төн физикалық қасиеті, пайда болу себебі, қозғаушы күші, сипаты мен даму сатысы, ... ... ... ... ету ... бар. ... кез ... мемлекет үшін үлкен ауыртпа-шылық, келтірер залалы мол төтенше оқиға.Қазақстан Республикасы аумағында мынадай зілза-лалар болуы мүмкін: жер сілкінісі, сел, қар көшкіні, ... ... су ... ... өрт.Төтенше жағдайдыларға табиғи және техногенді сияқты сипаттама беруге болады.Техногендік ТЖТехногендік (өнеркәсіптік, транспорттық т.,б. апаттар, өрт, жарылыс, ... ... ... ғымаратта мен құрылыстардың бүлінуі, өмірді қамтамасыз етіп отырған ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар дегеніміз адамдардың өз қолдарымен жасалып жаткан апаттар мен ... ... Оның ... --  Өндіріс орындарында болатын апаттар (зауыт-тарда, шахталарда және т.с.с). --  Көлік жүйесіндегі апаттар. --  Түрлі жарылыстар мен ... ... ... мүнай, газ қүбырларында, энергия жүйесінде, коммуналдық жүйеде). Себептері: Бүгінде ... ... ... ... ... ... тау-кен байлығын өндіру, жаңа химиялық заттарды өндіріске ... ... ... ... ... ... қарқынды даму экономикаға әсер еткенімен, экологиялық апатқа әкеліп соғу қауіпі де туындап отырады. Кей жерлерде жаңа техниканы және ... ... ... ... ... қауіпсіздік шаралары орындалмайды. Міне, осы сияқты қателіктердің салдарынан апаттың болу қауіпі туындайды.Техногендік сипаттағы төтенше жағдай адамның өндірістік қызметіне ... және ол ... ... ... және де ... ... болуы мүмкін. Қоршаған ортаны ластауы өндіріс орындарының ... ... ... ... және ... қауіпті заттардың ауаға тасталуына байланысты. Радиоактивті заттарды тастау қаупіне жататын апаттарына атом ... ... ... атом ... және тағы басқа апаттары жатады. Химиялық зиянды заттарды тастау қаупіне жататын апаттарға химиялық өндірістер мен обьектілердегі ... ... ... ... ... және сол ... ... Биологиялық зиянды заттарды тастау қаупіне жататын апаттарға өндіріс орындары мен зерттеу орталықтарындағы бактериалдық құралдарды даярлау, ... ... және ... ... апаттар жатады. Химиялық қауіпті объектілердегі апаттар :Химиялық өндіріс халық шаруашылығында кеңінен пайдаланады.Бірақ кейбір кездерде кішігірім апаттар орын ... ... ... ... ... ... ... тасталынып қоршаған ортаны ластауда.Химиялық өндірістің қауіпсіздігі шикізаттың және өнімнің ... ... ... ... ... ... сипатына, химиялық зиянды заттардың сақталу және тасмалдау шарттарына, бақылау құралдардың ... мен ... ... ... ... мен дайындығына және апатқа қарсы құралдардың тиімділігіне байланысты.Химиялық ... ... ... химиялық ластануға әкеліп соғады. Химиялық қауіпті заттар адам ... ... алу ... және тері ... ... ... қауіпті заттар адам организміне жара беттеріне де кіреді. Химиялық қауіпті заттар адам ... әсер ... 4 ... ... ... Өте қауіпті,жоғары қауіпті,орта қауіпті,қауіптілігі аз.Радиакциялық қауіпті обьектілердегі апаттар:Қазіргі кезде ... ... және ... ... ... ... мен ... сәулесінің көздерін пайдалануда. Ядролық энергетикада жоғарғы қарқынмен өркендеуде. Осыған орай бұл салаларда да апат орын алуы ... Апат ... ... ... жай ... ... және адамдар сәулеленуге душар болар. Локальді апат-бұл радиактивті заттар мен жедел сәуленің радиактивті қауіпті обьектілердегі ... ... ... ... ... ... ... қисында және ғимараттық белгіленген нормадан аспай байқалады. Жергілікті апат-бұл ... ... мен ... ... ... қауіпті обьектілеріндегі қондырғылардың істен шығу арқасында санитарлық қорғау аумағында ... ... ... ... ... ... радиактивті заттар мен жедел сәуленің радиактивті қауіпті обьектілеріндегі қондырғылардың ... ... ... ... ... ... тыс ... белгіленген нормадан артық мөлшерде байқалуы болып табылады. Негізгі радиактивті қауіпті обьектілерге: атом станциялары, ядролық отын ... ... ... ... ... көму және ... орындары, ядролық реакторы бар ғылыми және жобалау институттары, ядролық энергетикалық қондырғылары бар көліктер жатады.Өрт және ... ... бар ... ... - бұл жану салдарынан материалдық байлықтың жойылуы және адамның өмірі мен ... ... ... ... Жану ... жанушы зат пен ауадағы оттегінің арасындағы тез жүретін сонымен бірге газ, жылу және жарық бөлетін процесс. Жану ... және ... емес ... ... ... жану ... жеткілікті жағдайда, ал толық емес жану оттегі жеткіліксіз жағдайда жүреді. Өзі ... ... ... ... әсерінен болатын жағдай. Көлiк апаттары:Қазiргi таңда кез келген көлiк қауiп көзi. Темiр жол апаттарының негзгi ... ... ... ... ақауы, диспечерлердiң қателiгi, машинисттердiң жауапкершiлiксiздiгi. Көп жағдайдағы ... ... жол ... ... ... ... соқтығысуының, вагондардағы өрттер мен жарылыстың арқасында болып жатады. Қазiрiгi заманның негiзгi проблемеларының бiрi автомобиль жолдарындағы ... ... ... отыр. Жол көлiк оқиғалардың арқасында адам шығыны көптеп саналуда. ... 75% көбi ... жол ... ... сақтамаудан болуда. Қолданылып отырған iс әрекеттерге қарамастан әуе көлiгiнiң апаттары азайар емес. Атап айтқанда, двигательдiң өшіп қалуы, ... тоқ беру ... ... ... ... ... соқтыруда. Кемелердегi көптеген iрi апаттар борандар мен дауылдардың, тұман және экипаждың қателiктерінiң арқасында орын алуда. Көптеген апаттар кеменi жасаған және ... ... ... де ... ... ... ... жағжайларға- жер сілкінісің,су тасқыны,сел,жаңартаудың атқылауы,табиғи өрт,малдың жұқпалы аурулары және тағы көптеген апаттар жатады.Жер сілкінісіне тоқтайтын болсақЖер сілкінісінің кенеттен пайда болады және қас ... ... Жер ...  --  бұл жер қыртысында немесе мантияның үстіңгі бөлігінде кенеттен болған қозғалыс пен ... ... ... ... ... ... түрінде, үлкен қашықтыққа таралатын жер асты дүмпуі мен жер астының ... Бұл ... жер асты ... ... ... Әзірге ,ғалымдар жер сілкінісі қашан, қайда, қанша уақыт болатынын және ... ... ... тура ... айта ... отыр. Сейсмикалық станциялардың көрсетулері  -  дәл емес. Жыл сайын жер бетінде 100-ден аса үлкен жер ... ... ... Жер ... уақытын болжау қиын.Жер қыртысының тектоникалық қозғалысын тудыратын жер ... өте ... ... ... ... ... ... қаза болады, үйлер, жолдар, көпірлер, каналдар, тоғандар мен басқа да инженерлік ғимараттар, су ... ... ... беру ... қирайды, байланыс желісі бұзылады, қар көшкіні, сел, сырғыма мен қопарылыс пайда ... Тау ... ... ... адамдарға үрей болады. Су асты және су жағалауындағы жер сілкінісі кезінде, ... ... ... нәтижесінде теңіздің гравитациялық толқындарынан цунами пайда болып, құрылыста үлкен ... ... ... ... күші оның ... ... апаттары көпшілікке мәлім. Өйткені Қазақстанның 450 мың шаршы километр аумағында жер сілкіну қауіпі бар. Бұл аймақта 6 ... ... ... тұрады, 27 қала, 400-ден астам елді мекендер бар. Еліміздің 40 ... жуық ... ... осы аймақта шоғырланған.Шығыс Қазақстан, Алматы, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда, Маңғыстау облыстары мен Алматы қаласы ... ... ... ... Онда ... ... қорының 30%-ы шоғырланып, тұрғын үй қорының 35%-на жуығы орналасқан, Республика халқының 40%-ы тұрады.Жер сілкінісінің ... бар ... ірі ... мен елді ... гидротехникалық ғимараттар мен зиянды өнеркәсіп орындары, жасанды және су қоймалары, жарылғаш және улы ... ... ... ... үй ... ... қатар тізбеленген объектілерді кейбіреулерінің бұзылуы, оңалмайтын экологиялық өзгеріске алып келуі мүмкін. Инженерлік желілер мен ... жер ... ... ... аса ...  -  тау ... өз арналарынан кенеттен көтеріліп, деңгейінің күрт өзгеруі және тау ... ... ... ... ... ұзақ ... ... мұз бен қардың жылдам еруінен, моренді, мұзды өзендердің ... жер ... ... ... ... ... ... болады. Тасқындардың басқа түріне қарағанда сел әдеттегідей ... ... ... толқындар мен 10 м/с және одан көп жылдамдықпен қозғалады.Іле, Жоңғар, Талас Алатауының жоталарында, сондай-ақ  ... ... және ... ... өзендер Қазақстандағы сел қауіпі күшті аудандар болып табылады.Сел тасқыны кезінде халықтың ... ... мен ... ... ... дер кезінде анықтау мен белгілеуді және ол туралы хабарлауы (ескерту) ұйымдастыру үлкен әсер етеді.Сейсмикалық қауіпті аудандағы халық орман желектерін ... егіс ... ... үй ... бағу жөніндегі нұсқауларды қатаң орындауға тиіс.Халыққа сел тасқынының жақындауы туралы хабарланған жағдайда, сондай-ақ оның пайда болуының ... ... ... ... ... тез ... бұл туралы төңіректегілерге ескертіп, қауіпсіз орынға бару ... Өрт ... үшін ... ... ... ... ... газ бұрандысын жауып, жарықты өшіріп, электр заттарын ажырату қажет. Егер уақыт ... ... ... ... ... ... жөн. Халық қауіпті аудандардан уақытша қауіпсіз орынға көшіріледі.Сел тасқынына тап ... ... ... бар ... ... ... ... керек. Мұндай құралдар құтқарушылар беретін таяқ, арқан, сырық, шынжыр болуы мүмкін. ... ... ... оның ... ... жақындата отыра, тасқынның бағыты бойынша шығару керек.Сел қауіпі кезінде көшіруге ... ... ... ... ... мен ... ... мен өз бетінше жүре алмайтын адамдарды шығарады. Еңбекке қабілетті бүкіл халық толғандарды нығайтуға, кедергілер туғызуға, ағызғыш каналдар қазуға міндетті.Егер сел ... елді ... ... онда іздеу-құтқару жұмыстарына әзірленген жоспары бойынша жұмыс жүргізетін әр түрлі құтқару бөлімшелерінің айтарлықтай күштері мен ... ... ... ... ... ... және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар" Заңыың 14 бабына сәйкес алдын алу шаралары:-Ғылыми зерттеулер ,жағдайды кадағалау, бақылау ,ТЖ пайда болуына әкеліп ... ... мен ... ... және ... ... ... хабарлау;-ТЖ  саласындағы білімді насихаттау,халықты және мамандарды оқытып үйрену,қорғану ... ... ... ғылыми зерттеулердің негізгі міндеттеріне мониторинг әдістерін әзірлеу мен ТЖдың деректер ... ... ... ,алдын алу әдістерін,бақылау шаралары мен қорғану құралдарын,оларды болжау,зардаптарына баға беру,олардың ... алу мен ... жою ... ... және ... ... бағдарламарды әзірлеу кіреді.Жағдайды қадағалау,бақылау мен табиғи  және техногендік сипаттағы ТЖ болжау қызметі (сейсмикалық ... ,сел ... ... ... қауіпсіздікті бақылау жүйелері және басқалар) арнайы уәкілдік берілген ... ... ... ... және ТЖ ... алу мен оларды жоюдың мемлекеттік жүйесіне енгізіледі.Қауіпті өндірістік және тұрмыстық факторлар:Зиянды өндірістік (кәсіптік) факторлары  -  адамның іскерлігінің ... ... және ... ... мен ... пайда болуына, жалпы сырқаттанушылығының өсуіне және алшақтық мерзімдерде басқа жағымсыз ауытқулардың ... ... ... ... және оны ... ... ... кәсіптік ісі еңбек пен жұмыс орнын дұрыс ұйымдастырмау, мертігу қаупі, өндірістік ортаның ... ... және ... ... әсерлік жағдайларына жүруі мүмкін. Өндірістік ортаның зиянды және қауіпті факторлары белгілі бір жағдайларда ... ... ... бір ... ... ал кейде өндірістік қамтамасыз етілген және кәсіптік ауруларды тудыруы ... ... ... ... бірі ... ... және ... сырқаттанушылықтың алдын алу саналады. Кәсіптік аурулардың профилактикасы бірінші кезекте этиологиялық факторды және одан туған сырқаттарды жан-жақты зерттеуге негізделген. ... ... ... жаңа ... процестерді енгізу, өнеркәсіптің басты салаларына шетелдік инвесторларды өздерінің жаңа технологияларымен қызықтырып тарту еңбек гигиенасының алдына көптеген жаңа міндеттер ... ... ... маңызы зор мәселе гигиеналық нормативтерді ғылыми тұжырымдау. Осы мақсатпен ... ... ... ... ... ... бойынша санитарлық нормалар мен ережелердің жаңа 3 томдығы шығарылған, сонымен қатар, оның ... ... ... ... ... түрде жаңартылуда. Еңбектің максималды өнімділігіне ықпал жасаушы жағдайларды қамтамасыз ету үшін адамның іскерлігіне әсер ... ... ... ... жасаушы пульт қондырғыларына және жұмыс орнына, жұмыс және демалыс кезеңдерінің ұзақтығына қойылатын талаптарды физиологиялық тұжырымдау қажет.Пайдаланылған әдебиеттер:1. С. ... Өмір  -  ... ... ... 2004 ж. 2. С. ... Өмір қауіпсіздігінің негіздері. Алматы.-Дәнекер.-2004 ж. 3. Тәтіханова Г.С. ... ... ... Оқу-әдістемелік кешені- Семей 2006 ж4. Тіршілік қауіпсіздігінің негіздері. В. Ситникова, М., 1997 ж5. С. Жұманова. Спорттық морфология негізіндегі ... ... Рес. Бас. Каб., ... Е. ... Қазақстанда дене тәрбиесі жүйесінің дамуы. - Алматы: Санат, 2000ж.7. Тәтіханова Г.С. Тіршіліктің қауіпсіздік негізі.- Оқу-әдістемелік кешені. -  ...  -  2006 ж.  
        
      

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорықтар Аймағы8 бет
Табиғатты қорғау іс-әрекетінің заң шығарушы және нормативті құқықтық базасы. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы ҚР заңы21 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет
Қызылорда облысының халқы35 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
Spirulina platensis клеткасының тіршілік ету қабілетіне сақтау ұзақтылығының әсері35 бет
Іс қағаздарын жүргізудің нормативтік базасы8 бет
Адам іс-әрекетінің философиялық, психологиялық және педагогикалық негіздері44 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Адамның шығу тегі. Тіршіліктің пайда болуы туралы болжамдар15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь