Бағаның түрлері, формалары, жүйелері

1. Бағалар жүйесі және олардың классификациясы
2. Бағалар классификациясы (баға түрлері және олардың классификациясы)
3. Баға белгілеудің сатылары бойынша бағаларды топтастыру
4. Бағаларды негізгі шарттарын есепке алып топтастыру
Экономикадағы бүкіл бағалар бір-бірімен тығыз байланысқан және бірігіп әрдайым түрлі факторлардың әсері бір жүйені құрайды.
Бағалар жүйесі – нарық қатысушыларына қызмет көрсететін және олардың экономикалық қарым-қатынастарын басқаратын, біріккен реттелген әртүрлі баға түрлерінің жиынтығы.
Бағаның бір түрінің деңгейінің, құрылымының өзгеруі басқа бағалар түрлерінің өзгерісіне әкеліп соғады. Бұл нарық механизмінің және нарық субъектілерінің элементтерінің байланысымен шартталған.
Әр блок және әр баға, жалпы баға жүйесінің бөлігі ретінде, қатал белгіленген экономикалық жүктемені әкеледі.
Қазіргі бағалар жүйесінде әр түрлі бағалар жүйесі қызмет атқарады, және олар қазіргі заманғы нарықтардың ерекшеліктері мен масштабтарына қатысты құрылады. (1 суретте көрсетілген)

Дүниежүзілік бағалар - жалпы дүниежүзілік нарық масштабында тауарлар мен қызметтер конъюктурасының көрінісін жалпы және толық беретін және халықаралық нарыққа қызмет ететін бағалар.
Халықаралық аймақтық нарықтар бағалары – дүниежүзілік бағаларды іске асырудың нақты формасы болып табылатын және тауарлардың сату-сатып алу халықаралық орталықтар жиынтығы болатын халықаралық (базалық) нарықтарға қызмет көрсететін бағалар.
Ұлттық (ішкі) бағалар - ұлттық шаруашылықтың салаларының ерекшеліктерін есепке алып құралатын және елдің ішкі нарығындағы тауарлар мен қызметтер конъюктурасынтолық көрсететін, ұлттық экономикаға қызмет көрсететін бағалар.
Халықаралық бірлескен бизнестегі бағалар - кәсіпорынның шетел инвестицияларымен жұмысы, халықаралық бірлескен бизнестің басқа да формалары масштабында тауар айналымына қызмет ететін бағалар.
Сыртқы сауда бағалары - импортталатын және экспортталатын өнімдердің айналымына қызмет ететін бағалар.
Бағаның құрылымдық элементтері және оның құрылымы
Әр бағаның өзінің белгіленген элементтері болады:
1) өнім бірлігінің өздік бағасы;
2) кәсіпорын табысы (рентабельдік нормасына);
3) жанама салықтар (акциз, қосымша құнға салық салу).
Мұнда баға түріне қатысты бұл элементтердің құрамы өзгеруі мүмкін. Проценттер немесе бірлік бөлігі ретінде көрсетілген бағаның жеке элементтерінің қатынасы баға құрылымын құрайды.
1. Шмален Г. Основы и проблемы экономики предприятия/ под ред. А.Г. Поршнева, М.: «Финансы и статистика», 1996 г., 108-118 б
2. Сергеев И.В. Экономика предприятия. М.: «Финансы и статистика», 2000 г., 293-300 б.
3. Грузинов В.П. Экономика предприятия. М.: «Банки и биржи», 1999 г., 434-456 б
4. Экономика предприятия / под ред. О.И. Волкова, М.: «Инфра-М», 1997 г., 308-344 б.
5. Баға және оның жасалуы/ Жабайхан Кайкен/ Оқулық құрал. Семей.:2002.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІСЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІСӨЖТақырыбы:  ... ... ... жүйелері.Орындаған: Орынгалиева М.МТобы:  ХН-221Тексерген:  Турусбекова А.ССемей 2015Жоспар:* Бағалар жүйесі және олардың ... ... ... ... ... және ... классификациясы)* Баға белгілеудің сатылары бойынша бағаларды топтастыру* Бағаларды негізгі шарттарын есепке алып ... ... және ... классификациясыБаға жүйесі түсінігіЭкономикадағы бүкіл бағалар бір-бірімен тығыз байланысқан және бірігіп әрдайым түрлі факторлардың әсері бір ... ... ...  -  ... ... ... көрсететін және олардың экономикалық қарым-қатынастарын басқаратын, біріккен реттелген әртүрлі баға ... ... бір ... ... ... ... басқа бағалар түрлерінің өзгерісіне әкеліп соғады. Бұл нарық механизмінің және нарық субъектілерінің элементтерінің байланысымен шартталған.Әр блок және әр баға, ... баға ... ... ретінде, қатал белгіленген экономикалық жүктемені әкеледі.Қазіргі бағалар жүйесінде әр түрлі бағалар жүйесі қызмет атқарады, және олар ... ... ... ...  мен ... ... ... (1 суретте көрсетілген)Дүниежүзілік бағалар - жалпы дүниежүзілік нарық масштабында тауарлар мен қызметтер конъюктурасының көрінісін ... және ... ... және ... нарыққа қызмет ететін бағалар. Халықаралық аймақтық нарықтар бағалары  -  дүниежүзілік бағаларды іске асырудың нақты формасы болып ... және ... ... алу ... ... ... болатын халықаралық (базалық) нарықтарға қызмет көрсететін бағалар.Ұлттық (ішкі) бағалар - ұлттық шаруашылықтың салаларының ... ... алып ... және ... ішкі ... тауарлар мен қызметтер конъюктурасынтолық көрсететін, ұлттық экономикаға қызмет көрсететін бағалар.Халықаралық бірлескен бизнестегі бағалар - кәсіпорынның ... ... ... халықаралық бірлескен бизнестің басқа да формалары масштабында тауар айналымына  қызмет ... ... ... ... - ... және экспортталатын өнімдердің айналымына қызмет ететін бағалар.Бағаның құрылымдық элементтері және оның құрылымыӘр бағаның өзінің белгіленген ... ...     өнім ... ... бағасы;2)     кәсіпорын табысы (рентабельдік нормасына);3)     ... ... ... ... ... салық салу).Мұнда баға түріне қатысты бұл элементтердің құрамы өзгеруі мүмкін. Проценттер немесе  бірлік бөлігі ретінде ... ... жеке ... ... баға ... ... құрамы және құрылымы 2 суретте көрсетілген.Бірнеше көтерме делдалдар болған кезде оған қатысты сондай мөлшерде (санда) бір тектік элементтер пайда ... ... ... сатып алу бағасы, көтерме делдалдың сату бағасы.Оның нәтижесінде баға құрамындағы снабженческо-сбытовой қосымшасының саны ... ал ... ... ... күрделенеді.Кәсіпорын өндіретін өнімнің бағасын біле тұра, бағада шығындар, табыстар және жанама салықтар қандай роль ... ... ... негізінде өздік құнның төмендеуінің резервтері анықталады, баға стратегиясы жасалып шығады, сонымен қатар ... ... ... және мақсатына байланысты баға белгілеу әдісі таңдалады. ... ... ... ... және ... ... ... баға жүйесін құрайды және оның өзінің классификациясы болады.I ұлттық экономикаға қызмет көрсету саласы бойынша ... ... ... ... ... ... көтерме бағалар өнеркәсіптік кәсіпорындар немесе олардың делдалдары бөлшектік саудалық ұйымдар қызметтерінсіз өзінің тауарларын үлкен ... ... ...  Өнім ... бағамен кәсіпорындар, салалар араларында, сауда ұйымдарына сату арқылы көтерме саладан бөлшектік салаға сатылады, бірақ ол ұсақ ... ... ... ... сатылмайды. Көтерме бағалармен тауарларды жөнелту  қолма-қолсыз ақшамен есеп ... ... ... - тауарларды соңғы тұтынушы - халыққа сататын бағалар, өйткені бұндай тауарлар негізінде тұтынушылық өнімдер болып табылады. Бөлшектік бағаларды қолдануда көбінесе ...  ... есеп ... сатып алу бағалары (закупочные) - ауылшаруашылық өндірушілер  ауылшаруашылық өнімдерін ... ... ... және ... ... ... Егер мұндай өндірушілер  ауылшаруашылық емес өнімді сататын болса (мысалы, артық техника), онда бұл бағалар көтерме болады. Көбіне ауылшаруашылық өнімін ... ... ... ... ... ... ...  фондтар құру үшін мемлекеттік органдар сатып алады. Сонымен қатар сатып алу бағалар деп ауылшаруашылық өнімдерін үлкен партиялармен ... емес ... және ... ... ет ... ... алатын бағаларды атайды. Егер ауылшаруашылық өнімі халыққа  сатылатын болса, онда  деген ұғым ...  ...   ... ... білу ... ... закупка бағалары  -  орталықтанған мемлекеттік фондттар құру үшін мемлекеттік органдар әртүрлі өнімдерді (тек қана ауылшаруашылық өнім ғана ... ... ... ... ...  ... алу ... болатын өнімдер халықшаруашылық, стратегиялық және әлеуметтік маңызға ие болады (шикізаттың негізгі түрлері, ... ... ... және ... басқа түрлеріне қарағанда, мемлекеттік сатып алу бағалары арқылы ең алдымен жалпы ұлттық мәселелер шешіледі, сондықтан мемлекет ... ... ... ... ... ... ... Құрылыс өнімдеріне қолданылатын сметалық бағалар туралы айтылады. Оның екі түрі ... ... ... ... сметалық құны және типтік құрылыс объектісінің шекті өнімі бірлігінің орташаланған сметалық құны ... ... метр ... ... ... 1 ... метр бояу ... және т.б.);5) Тарифтер  -  ерекше түр тауарларының бағалары - қызметтер ... ... ... - оның нақты материалдық-заттық формасы болмауында. Осыған байланысты сатып алушы қызметті сатып алуы кезінде оның (қызметтің) сапасы туралы толық түсінігін ... ... ... ... алушы  сатып алатын қызметі туралы ақпаратты тек оның сатушысы арқылы біледі. ... ... ... өндіріс мерзімі тұтыну мерзімімен дәлме-дәл келеді, яғни мұнда делдалдың көмегі қажет емес. Бұл қызметті бағалаудың ... ... және  ... ... ...  ұғымын қолдану дұрысырақ болар.Қызмет көрсету саласына байланысты көтерме тарифтер (ауыр жүк транспорты, байланыс және юридических лиц арналған ... ... ... және ... яғни халыққа арналған қызметтерге тарифтер;6) сыртқы сауда бағалары - жоғарыда айтылғандай, ұлттық тауарлар мен қызметтердің экспорты, ал шетел ... мен ... ... іске ... ... Бұл ... бағаларының құрылуы ұлттық бағаларды құрудан ерекшеленеді. Сыртқы ... ... ... ... ... қолдану пайдалы, яғни дүниежүзілік нарықта ұқсас өнімді немесе  өнімнің технико-экономикалық ... ... ... ... ... және ... ... бағалары туралы ақпарат.Экспорттық бағалар - дүниежүзілік нарықта өндірушілер немесе сыртқы саудалық ұйымдар ұлттық тауарларын (қызметтерін) сататын бағалар. Бұл ... ... ... анықталады:- дүниежүзілік нарықта ориентир  -  бағаны таңдау;- бұл бағаны шарттасудың (келісудің) нақты шарттарына әкелу (сапасын, тасымалдауын, төлемін, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкінің курсы бойынша келісімді жасаған күнге ...  -  ел ... ... ... - ... ... (қызметтерді) шетелден сатып алатын бағалар. Импортталатын өнімдерге бағаларды кедендік импорттық баж салығына, валютаның курсы және бұл тауардың мемлекет ішінде ... ... ... ...  Импорттық бағалар құрылымында жанама салықтар маңызды орын алады.II Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... бағалар (бос) - мемлекеттің тура бағалық қатысуынан бос болатын бағалар. Сонымен қатар, олар бағаның деңгейі мен құрылымына әсер ... ... да ... ... бос ... ... ... - өзгерулерінің белгіленген шекаралары бар болатын бағалар және өзгертулері мемлекет бекітетін белгілеген әдістеме бойынша іске ... ... ... ... бұл түрдің бағалары жеткілікті таратылған және дәстүрлі  жоғарылатылған мемлекеттік бақылау объектісі болып табылатын тауарлар мен қызметтерге белгіленеді (шикізаттың, ... ... ... ... ... түрлері, әлеуметтік мағынадағы өнімдер және т.б.).III Баға ... ... ... ... ... ... кезеңдері бойынша бағалардың дифференциациясы өндірушіден шекті тұтынушыға дейінгі тауар қозғалысы үрдісінде пайда болатын ... ... ... ... ... ... қозғалысының әр алдыңғы кезеніндегі баға  келесі кезеңнің элементі болып табылады. Тауар қозғалысы үрдісінде бағаны құру жоғарыда 2 суретте қарастырылды:1) ... ... ... ... ... кезенінде пайда болады, аралық мінездемесі бар және өнімді өндірушінің өндіруге және ... ... ... ... және ... ... пайдасын әкелуге арналған. Дайындаушының бағаларын қарастра отырып, ішкі шаруашылық бағаларға тоқтамауға болмайды.Ішкі шаруашылық, немесе трансферттік бағалар - бір шаруашылық ... ... ... есеп ... ... Бұл ... жиі ... нарықтық конъюнктураға бағытталмаған, олар берілген шаруашылық құрылымның жалпы саясатына қатысты ішкі есептік-бөлушілік есептерін шешу керек. Жиі ... ішкі ... ... ... ... сәйкес келуі мүмкін;2) көтерме сату бағалары дайындаушының бағаларынан басқа бюджет кірісінің маңызды статьялары болып табылатын жанама салықтарды еңгізеді;3) көтерме сатып алу ... ... ... ... ... ... сатып алу бағалары көтерме сату бағаларынан басқа делдалдық қосымшаларды (жеңілдіктерді) қосады. ... ... алу ... ... ... ... ... үшін қажетті қаржылық шарттарды қамтамасыз етеді;4) бөлшектік бағалар бөлшектік сауда саласында ... Олар ... ... алу ... ... ... ... (қосымшаны) қосады. Бөлшектік бағалар бөлшектік сауданың пайдалы жұмысы үшін қажетті ... ... ... ... ... ... ... алып топтастыруҚұрылымдық толығырақ бағалар келесілерді қолданады:1) сапасы тасымалдау сапасына және тұтынушыдағы өндеу сапасына байланысты ... ... ... ... ... ... ... стандартты өнімді ( құбырларда мұнайды тасу);3) егер сатушы берілген тауар нарығын жаулап алу саясатын жүргізсе, онда ... ... ... жағдайда сатушы сатып алушыға дейінгі тауар қозғалысының бүкіл кезендерін қамтып алуға тырысады.Бағалар франко-жіберу және франко-тағайындау болып ... ... ... - бұл ... шығындарынан және қажетті пайдадан басқа, негізгі жүк тасымалдауының бастапқы нүктесіне дейінгі ... ... ... ... ... ... ... көмір шахтыдан жақын жердегі темір жол станциясына дейін апарылады, сол жерден көмір алыс жерлерге децін тасымалданады);2) Франко-тағайындау бағалары - ... құн және ... ... ... ... ... ... тұтыну нүктесіне дейінгі шығындарды қосатын бағалар. Жіберу бағаларымен салыстырғанда, бұл бағалар негізгі көліктік ... ... V ... ... ... ... және бағалық ақпарат мінездемесі бойынша бағаларды топтастыруБұл топта бағаның келесі ... ... тура ... ... олар ... бағасы, сатып алушылардың бағасы, келісімдік баға немесе факттық келісімдер ... ... ... ... ... - ... өз тауарларын ұсынатын (жарнамалайтын) бағалар. Бұл сатушы қажет ететін бағалар;б) ... ... ... - бұл ... алушының қажет ететін (жариялайтын) бағалары;в) келісімдік баға немесе ... ... ... - сатушы мен сатып алушы арасында, контрактпен (келісім шартпен) бекітіліп, келісімділік жасайтын бағвалар. Контракттік бағалар, немес факттік келісімділік бағалары әдейі ... ...  -  ... және ... ... олар ... сатушы мен сатып алушы арасында бекітілетін келісімнің нақты шарттарын  -  тауар санын мен сапасын, тасымалдау мерзімі мен шарттарын, ... ... ... және т.б. ... ... бағалары құру әдісі бойынша келесіге бөлінеді:- факттік келісімдердің ... ... ... ... ... ... және олар оның бүкіл қолдану мерзімі кезінде өзгертілмейді;- кейін бекітілетін факттік келісімдердің бағалары  ... ... мен ... ... келісімшарты іске асыру үрдісінде қолданылады, мысалы әр тауар партиясын  ... ... және әр ... ... басында бағаларды бекіту;- факттік келісімдердің қозғалмалы (жылжымалы) бағалары келісім-шартты жасау кезінде анықталады, бірақ  онда келісім-шартты іске ... ... ... ... ... немесе нарық қонъюктурасының параметрлері өзгеретін болса, онда ... ... ... ... түсіндірме істеледі. Қозғалмалы (жылжымалы) бағалар көбіне тауар жабдықтаудың ұзақ мерзімдік контракттарында және бұл тауарлардың нарығының конъюктурасының ... ... ... ... - ... ...  -  биржалардың қызметтерін қолданып жасалатын келісім-шарттардың ... ... ... нарығының ерекшелігі келесі негізгі қасиеттер арқылы анықталады: биржалық тауарлар  -  массалық стандарттық ... ... ... жиі ... ... ... көп ... мен сатып алушылар болады, яғни, биржалық нарық  -  бұл ... қол ... ... ... ... ... Оның ... биржалық бағалар ең тиімді бағалық ақпарат болып саналады;3) аукциондық бағалар - аукциондарда сату жолдарын көрсететін бағалар. Аукцион ... ...  -  ... ... ... шекарасында келесі бағаларды бөліп атауға болады:а) сауда (торги) басы ... ... ... ... қадамдарының бағалары, яғни бастапқы және потенциалды сатып алушы жариялайтын ... ... ... ... ... ... ... қадамдарының бағаларының сомасына асатын факттік сату бағалары;4) сауда (торговые) ... - ... ... түріндегі (формасындағы) бағалар, олар тауарды жабдықтауға тапсырыстарды беруге немесе белгілі бір ... ... ... ...  беруге негізделеді.  Классикалық саудалар (торги) - бұл ... ...  -  ... берушінің нарығы,  оның тапсырысына жауап ретінде потенциалды сатушылардан ... ... ... ... Бұл ... баға ... жалпы тенденциясы азаймалы: басқа да ұқсас шарттарда тапсырыс беруші ең ... ... ... Аукциондармен салыстырғанда сауда (торги) жабық түрде және шектелген болады. Әдетте сауданың (торгидың) бағалары мемлекет қол сұғуының объектісі ... ... ... ... және ...  көп бөлігі мемлекет бекіткен ережелермен регламенттеледі;1)     ... ... ... ... ... (сатушының) тауарларын (қызметтерін) сату шарттары туралы ақпарат ... ... олар  ... ... ...  оның ... қасиеті бар және факттік келісім бағаларынан ауытқи алады. Жабдықтаушылар үшін ... ... ... бағаларын анықтауда негіз болады, ал сатып алушылар үшін  -  ... ... ... ... ... ... ... Ұсыну түрі бойынша анықтама бағалары келесілерге бөлінеді:а)     ... ... ... ... ... ... ... өндіруші фирмалар өнімнің технико-экономикалық параметрінің қысқаша мінездемесімен бірге басады. Прейскуранттық бағалар келісім жасау кезінде саудаласудың ... ...     ... ...  ... ... тапсырыс берілген өнімдер арқылы тұтынушылармен келісімсіз белгілейді. Бірақ оларды белгілеу кезінде келісімнің негізгі шарттары мен нарық конъюктурасы ... ...  ... Г. ... и ... экономики предприятия/ под ред. А.Г. Поршнева, М.: , 1996 г., 108-118 б*  Сергеев И.В. Экономика предприятия. М.: , 2000 г., 293-300 б.* ... В.П. ... ... М.: , 1999 г., 434-456 б*  ... предприятия / под ред. О.И. Волкова, М.: , 1997 г., 308-344 б.* Баға және оның жасалуы/ Жабайхан Кайкен/ Оқулық құрал. ...  
        
      

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек нарығы6 бет
Қазақстан экономикалық жүйесінің нарықтық қатынастарға өту кезеңі5 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
Delphi 7 ортасы24 бет
Delphi ортасында процедурала функцияларды қолдану23 бет
Delphi программалау ортасы жайлы24 бет
Delphi программасының базалық компоненттері7 бет
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет
Excel электрондық кесте құралдарымен мәліметтерді өңдеу11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь